środa, 18 listopada 2026 Aktualności Poradniki Narzędzia Imprezy 2027 Ceny rolnicze Terminy 2027 Firmy rolnicze
Obserwuj nas
Maszyny rolnicze

Nowości w ciągnikach rolniczych 2024 – które modele zyskały największe uznanie?

Rynek ciągników rolniczych w 2024 roku zmienia się szybciej niż kiedykolwiek. Producenci prześcigają się w oferowaniu maszyn bardziej ekonomicznych, wygodnych i przygotowanych do pracy z nowoczesnymi narzędziami. Dla rolnika oznacza to nie tylko szerszy wybór, ale też większą odpowiedzialność przy inwestycji wartej często kilkaset tysięcy złotych. Poniżej znajdziesz przegląd najciekawszych rozwiązań, modele, które zdobyły największe uznanie, oraz praktyczne wskazówki, jak świadomie wybrać ciągnik dopasowany do Twojego gospodarstwa.

Najważniejsze trendy w ciągnikach rolniczych 2024

1. Silniki, oszczędność paliwa i normy emisji

Rok 2024 to dalsze umacnianie norm emisji spalin Stage V. Większość nowych ciągników wykorzystuje rozbudowane układy oczyszczania: EGR, DPF, DOC oraz SCR z AdBlue. W praktyce dla rolnika liczy się przede wszystkim ekonomika spalania i bezawaryjność. Nowe jednostki o pojemności 3,6–6,7 l potrafią spalić realnie o 5–15% mniej paliwa na hektar w porównaniu z ciągnikami sprzed dekady, szczególnie w pracach z WOM i lekkimi narzędziami.

W 2024 roku pojawia się więcej wariantów z trybami pracy silnika: eco, power, transport. Tryb eco obniża obroty maksymalne i tak dobiera charakterystykę, aby ciągnik utrzymywał stałą prędkość przy niższych obrotach. W połączeniu z dobraną przekładnią pozwala to zaoszczędzić kilka litrów oleju napędowego na każdy dzień intensywnej pracy. Ma to znaczenie zwłaszcza przy rosnących kosztach paliwa.

2. Skrzynie biegów: od mechanicznych po bezstopniowe

Choć proste przekładnie mechaniczne z reduktorem nadal są popularne w mniejszych gospodarstwach, to 2024 rok jasno pokazuje kierunek: półautomaty (powershift) i przekładnie bezstopniowe (CVT/VT). Ciągniki 120–200 KM, czyli najczęściej wybierany przedział mocy w Polsce, coraz częściej standardowo oferują przekładnię typu powershift w kilku zakresach lub opcjonalnie skrzynię bezstopniową.

Przekładnia powershift pozwala na płynną zmianę kilku biegów pod obciążeniem bez użycia sprzęgła. Z kolei CVT umożliwia ustawienie docelowej prędkości i obrotów, a całą resztę dobiera elektronika. W pracach z prasą, kosiarkami czy zestawem uprawowo-siewnym daje to dużą wydajność oraz wygodę, a także pomaga ograniczyć poślizg i spalanie. Należy jednak pamiętać, że serwis takich skrzyń jest droższy, a naprawa – bardziej skomplikowana.

3. Komfort kabiny i elektronika wspierająca operatora

Prawie każdy nowy ciągnik powyżej 100 KM ma dziś kabinę traktowaną jak stanowisko pracy kierowcy ciężarówki. Fotele pneumatyczne z podłokietnikiem, wielofunkcyjnym joystickiem i szerokimi możliwościami regulacji stają się standardem. W 2024 roku pojawia się też więcej opcji fabrycznego montażu fotela pasażera, klimatyzacji automatycznej, amortyzacji kabiny oraz osi przedniej, co znacząco wpływa na zmniejszenie zmęczenia przy wielogodzinnej pracy.

Coraz większą rolę odgrywają systemy elektroniczne: terminale dotykowe 7–12 cali, zarządzanie sekwencjami na uwrociach, zapamiętywanie obrotów silnika, prędkości, automatyczne sterowanie napędem 4×4 i blokadami. Rolnik może wprowadzić parametry pracy dla konkretnych narzędzi i potem jednym przyciskiem je przywoływać. To nie tylko wygoda, ale też realna precyzja w powtarzalnych zabiegach.

4. Rolnictwo precyzyjne i automatyczne prowadzenie

Największy skok widać w obszarze rolnictwa precyzyjnego. Odbiorniki GPS z korekcją sygnału (RTK, RTX itp.) pozwalają osiągać dokładność przejazdów nawet rzędu 2–3 cm. W 2024 roku wiele marek oferuje fabrycznie przygotowane ciągniki do montażu anteny i terminala, a część modeli ma już zainstalowane pełne zestawy. Mowa zarówno o dużych maszynach powyżej 200 KM, jak i popularnych 100–140 KM dla gospodarstw średniej wielkości.

Systemy automatycznego prowadzenia nie są już luksusem wyłącznie dla wielkoobszarowych gospodarstw. Coraz więcej rolników liczy opłacalność: przy cenach paliwa, nawozów i środków ochrony roślin nawet kilka procent oszczędności wynikających z braku nakładek i przerw w przejeździe daje wyraźne korzyści. Automatyzacja ma również wpływ na plon, bo zapewnia równomierne rozłożenie zabiegów, szczególnie w siewie i nawożeniu.

5. Napęd, hydraulika i przygotowanie pod maszyny towarzyszące

Nowoczesne ciągniki oferują wydajność hydrauliki rzędu 80–180 l/min. To odpowiedź na zapotrzebowanie nowoczesnych siewników, agregatów uprawowo-siewnych, ładowaczy czołowych czy rozsiewaczy nawozów sterowanych elektronicznie. W 2024 roku standardem w wielu ciągnikach stają się elektronicznie sterowane sekcje hydrauliki z możliwością regulacji czasu i natężenia przepływu na terminalu.

Zwraca się też większą uwagę na konstrukcję tylnego TUZ: udźwig, zakres regulacji, stabilizatory, amortyzację i funkcje ułatwiające podpinanie narzędzi. Całość ma umożliwić bezpieczne pracowanie z coraz cięższymi maszynami, zwłaszcza w połączeniu z oponami o większej średnicy i systemami regulacji ciśnienia w ogumieniu. To ważne z punktu widzenia ochrony gleby i ograniczania jej ugniatania.

Modele ciągników 2024, które zyskały największe uznanie

1. Ciągniki uniwersalne 80–120 KM

Segment 80–120 KM pozostaje kluczowy dla gospodarstw mieszanych i rodzinnych. W 2024 roku szczególnie dobrze oceniane są ciągniki o stosunkowo prostej konstrukcji, ale wyposażone w podstawowe rozwiązania elektroniczne. Rolnicy doceniają tu dobry stosunek ceny do możliwości, relatywnie niskie spalanie i łatwość obsługi.

Najważniejsze cechy, które wyróżniają popularne modele w tym segmencie:

  • czterocylindrowe silniki spełniające Stage V, z turbiną o zmiennej geometrii lub dwiema turbosprężarkami, zapewniające elastyczność przy niskich obrotach,
  • przekładnie częściowo zautomatyzowane, przeważnie 24×24 lub 32×32, często z elektrohydraulicznym rewersem,
  • wydajność hydrauliki na poziomie 70–90 l/min, 2–3 pary wyjść z tyłu, opcja ładowacza czołowego,
  • komfortowa kabina z klimatyzacją i dobrą widocznością, co ma znaczenie przy pracy z ładowaczem i w budynkach.

Takie ciągniki sprawdzają się zarówno w transporcie, jak i w mniejszych pracach polowych, zielonkach czy obsłudze zwierząt. W 2024 roku użytkownicy szczególnie cenią modele z rozbudowaną ofertą wyposażenia dodatkowego, dzięki czemu można dopasować maszynę do bardzo różnych typów gospodarstw.

2. Ciągniki średniej mocy 120–180 KM

To segment, który w 2024 roku jest najbardziej konkurencyjny. Wiele marek wprowadziło tu odświeżone serie, łącząc moc, komfort oraz zaawansowaną elektronikę. Takie ciągniki są filarem prac polowych w średnich i dużych gospodarstwach, często pracują z pługami obracalnymi 4–5 skibowymi, agregatami talerzowymi 4–5 m czy zestawami uprawowo-siewnymi.

Najbardziej doceniane rozwiązania w tej klasie:

  • przekładnie powershift z kilkoma półbiegami w każdym zakresie lub skrzynie bezstopniowe,
  • hydraulika 110–150 l/min, solidne tylne TUZ-y o udźwigu przekraczającym 7–9 t,
  • fabryczne przygotowanie do systemów rolnictwa precyzyjnego, często zintegrowany terminal i joystick,
  • amortyzowana oś i kabina, zwiększające komfort i bezpieczeństwo w transporcie.

Rolnicy zwracają uwagę na jakość wykonania, dostęp do części i jakość serwisu. W 2024 roku szczególnie liczy się bezawaryjność skrzyni i elektroniki, bo koszty przestojów w sezonie są ogromne. Coraz częściej brane jest pod uwagę również zużycie AdBlue i jego wpływ na całkowite koszty eksploatacji.

3. Ciągniki dużej mocy powyżej 200 KM

Duże ciągniki to domena gospodarstw wielkoobszarowych, firm usługowych i wyspecjalizowanych producentów roślin. W 2024 roku ta grupa maszyn to praktycznie inna liga technologiczna: bardzo mocne silniki, zaawansowane przekładnie bezstopniowe, rozbudowane systemy zarządzania pracą oraz pełna integracja z maszynami towarzyszącymi.

Najważniejsze cechy wyróżniające topowe konstrukcje:

  • silniki 6-cylindrowe o pojemności 7–9 l, moc dochodząca do 300–400 KM, często z funkcją power boost do prac transportowych i z WOM,
  • duże koła tylne o średnicy 42–46 cali, opcjonalne bliźniaki, systemy regulacji ciśnienia w oponach,
  • hydraulika 160–220 l/min, często dwa niezależne obiegi, nawet 5–6 par wyjść z tyłu,
  • zaawansowane systemy prowadzenia automatycznego, mapowania plonów, zmiennego dawkowania nawozów i środków ochrony roślin.

Tego typu ciągniki zdobywają uznanie głównie wśród gospodarstw nastawionych na intensywną produkcję zbóż, kukurydzy, rzepaku czy buraków, gdzie liczy się szybkie wykonanie prac na dużej powierzchni. Koszt zakupu jest bardzo wysoki, ale rozkłada się na wiele hektarów, co czyni inwestycję opłacalną przy odpowiedniej skali.

4. Ciągniki specjalistyczne: sadownicze, komunalne i górskie

W 2024 roku rośnie także zainteresowanie maszynami wyspecjalizowanymi. Ciągniki sadownicze o szerokości 1–1,5 m, z obniżoną kabiną i przystosowane do pracy w międzyrzędziach, wyposażane są już w elementy znane z większych modeli: joystick do obsługi narzędzi, klimatyzację, komfortowe fotele. W sadach i jagodnikach znaczenie ma także skrętność i niewielki promień zawracania.

Ciągniki komunalne i górskie z kolei muszą zapewniać dobrą stabilność na pochyłościach, dlatego producenci stosują w nich rozwiązania takie jak szerokie rozstawy kół, specjalne ogumienie i systemy wspomagające utrzymanie przyczepności. Te konstrukcje są coraz częściej wykorzystywane również przez rolników dysponujących trudnymi, pagórkowatymi terenami lub prowadzących działalność usługową zimą i w pracach komunalnych.

Jak wybrać ciągnik rolniczy – praktyczne porady dla rolników

1. Określ realne potrzeby gospodarstwa

Podstawą dobrego wyboru jest chłodna analiza potrzeb. Zastanów się:

  • jaką powierzchnię uprawiasz i jakie są kierunki produkcji (zboża, warzywa, zwierzęta, użytki zielone),
  • jakie maszyny towarzyszące już posiadasz oraz jakie planujesz kupić w ciągu kilku lat,
  • ile godzin rocznie ma pracować ciągnik – czy będzie to główny koń pociągowy, czy uzupełnienie parku maszynowego.

Do prac polowych na areale 50–80 ha często wystarczy jedna dobrze dobrana maszyna 120–150 KM oraz mniejszy ciągnik pomocniczy ok. 80–100 KM. Natomiast przy areale 150–200 ha rozsądne staje się posiadanie jednego ciągnika 180–220 KM do ciężkich prac uprawowych i transportu oraz jednego lub dwóch mniejszych do lżejszych zadań.

2. Zapas mocy – ile naprawdę potrzeba?

Wielu rolników kusi się na zbyt duży ciągnik względem potrzeb. Zapas mocy jest potrzebny, ale jego nadmiar to większe koszty zakupu, wyższe spalanie, cięższa maszyna i większe ugniatanie gleby. Dobrą praktyką jest dobieranie mocy do najcięższej planowanej pracy z uwzględnieniem rezerwy 15–25%. Jeśli pracujesz z pługiem 4-skibowym, agregatem talerzowym 3 m i siewnikiem 3 m, to często 140–160 KM będzie optymalne, zamiast np. 220 KM.

Rośnie także znaczenie dopasowania mocy do klasy gleby. Na glebach ciężkich, zwięzłych zapotrzebowanie na uciąg jest większe, natomiast na lekkich piaskach można osiągnąć podobną wydajność przy nieco mniejszej mocy i niższej masie.

3. Masa ciągnika, ogumienie i ochrona gleby

Coraz większą wagę przywiązuje się do kwestii ugniatania gleby. Ciężkie ciągniki i szerokie maszyny mogą powodować zasklepianie struktury, szczególnie przy pracy na zbyt wilgotnej ziemi. W 2024 roku producenci oferują szeroki wybór ogumienia o większym przekroju i możliwościach pracy przy niskim ciśnieniu. Decydując się na nowy ciągnik, warto przemyśleć od razu kwestię opon, a nie traktować ich tylko jako wyposażenia standardowego.

Systemy centralnej regulacji ciśnienia w kołach, choć wciąż drogie, pojawiają się nawet w ciągnikach średniej mocy. Pozwalają one obniżyć ciśnienie podczas pracy w polu, a następnie je zwiększyć na czas transportu po drodze. To kompromis pomiędzy ochroną gleby a trwałością ogumienia i bezpieczeństwem jazdy.

4. Prosta konstrukcja czy zaawansowana elektronika?

Wybór między prostotą a zaawansowaniem technologicznym to jeden z kluczowych dylematów. Dla mniejszych gospodarstw, które nie planują intensywnego korzystania z automatycznego prowadzenia, czasem lepszy będzie ciągnik z ograniczoną elektroniką, za to łatwiejszy w serwisie i obsłudze. Z kolei przy dużym areale, usługach lub produkcji intensywnej opłaca się zainwestować w systemy automatycznego prowadzenia, telemetrię i zarządzanie flotą.

Należy także uwzględnić dostępność serwisu i jakość wsparcia ze strony dealera. Zaawansowane maszyny wymagają dobrze przeszkolonych mechaników i szybkiej dostępności części. W 2024 roku różnice pomiędzy poszczególnymi sieciami dealerskimi są nadal bardzo widoczne, a to często przesądza o zadowoleniu użytkowników.

5. Nowy czy używany – co bardziej się opłaca?

Ceny nowych ciągników w 2024 roku są wysokie, a do tego dochodzi kwestia kursów walut i kosztów produkcji. Używane maszyny, szczególnie 5–10-letnie, nadal są bardzo atrakcyjne dla wielu gospodarstw. Przy wyborze używanego ciągnika kluczowe jest jednak dokładne sprawdzenie historii serwisowej, przebiegu (motogodzin), stanu skrzyni, hydrauliki i układu podnośnika.

Dla rolników planujących inwestycje z dofinansowaniem, nowy ciągnik często okazuje się korzystniejszy w dłuższej perspektywie: niższe ryzyko awarii, gwarancja, lepsze zużycie paliwa i możliwość odpisów amortyzacyjnych. Z kolei przy zakupie używki warto przygotować dodatkową rezerwę finansową na nieprzewidziane naprawy, szczególnie jeśli ciągnik ma już kilka tysięcy motogodzin.

6. Finansowanie, leasing i ubezpieczenie

Rok 2024 przynosi dalszy rozwój oferty finansowania zakupu maszyn: kredyty preferencyjne, leasing operacyjny i finansowy, pożyczki z dopłatami. Warto porównywać koszty całkowite – nie tylko wysokość raty, ale też prowizje, ubezpieczenia i warunki wykupu. Przy wyborze między kredytem a leasingiem trzeba uwzględnić swoją sytuację podatkową i plany rozwoju gospodarstwa.

Ubezpieczenie ciągnika to nie tylko obowiązkowe OC. Dla droższych maszyn wskazane jest pełne AC z ochroną kradzieżową oraz od ognia i innych zdarzeń losowych. Coraz częściej polisy uwzględniają także wyposażenie dodatkowe – GPS, ładowacz, terminale – które same w sobie mogą być warte kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Eksploatacja i serwis – jak wydłużyć życie ciągnika?

1. Regularny serwis i znaczenie olejów

Nawet najlepszy ciągnik szybko straci swoje zalety, jeśli będzie zaniedbywany serwisowo. W 2024 roku, przy coraz bardziej skomplikowanych silnikach i przekładniach, znaczenie ma nie tylko częstotliwość wymian, ale także jakość stosowanych płynów. Producenci wymagają stosowania olejów i filtrów o określonych parametrach, a niewywiązywanie się z tego może skutkować utratą gwarancji.

Dobrym nawykiem jest prowadzenie własnego dziennika serwisowego, nawet jeśli wszystkie przeglądy wykonuje autoryzowany serwis. Zapisywanie dat, godzin pracy, obserwowanych niepokojących objawów czy rodzaju użytego oleju pomaga później w diagnozowaniu ewentualnych problemów. Koszt regularnej wymiany oleju jest niewspółmiernie niski w porównaniu z naprawą silnika lub skrzyni.

2. Konserwacja układu paliwowego i AdBlue

Nowoczesne silniki wysokoprężne stosują układy common rail pracujące pod bardzo wysokim ciśnieniem. Są one wrażliwe na zanieczyszczenia i wodę w paliwie. Warto zadbać o jakość przechowywania oleju napędowego: czyste zbiorniki, separacja wody, filtracja. W okresie zimowym należy stosować dodatki zapobiegające wytrącaniu parafiny lub tankować paliwo zimowe.

Osobnym tematem jest AdBlue. Płyn ten musi być przechowywany w odpowiednich warunkach – chroniony przed mrozem i wysoką temperaturą. Zbiornik w ciągniku wymaga okresowego czyszczenia, a wszelkie próby „oszukania” systemu SCR mogą prowadzić do poważnych uszkodzeń oraz problemów prawnych. W dłuższej perspektywie poprawne używanie AdBlue jest tańsze niż potencjalne naprawy.

3. Dbałość o opony i właściwe ciśnienie

Opony są jednym z najdroższych elementów eksploatacyjnych ciągnika, a jednocześnie mają kluczowe znaczenie dla przyczepności, spalania i ochrony gleby. Warto regularnie kontrolować ciśnienie – zarówno dla pracy w polu, jak i dla transportu. Jazda na niedopompowanych oponach w transporcie prowadzi do ich przegrzewania i przyspieszonego zużycia, natomiast zbyt wysokie ciśnienie przy pracy na polu zwiększa ugniatanie gleby i poślizg kół.

Przy bardzo intensywnym użytkowaniu warto rozważyć zakup opon o wyższej nośności i przystosowanych do pracy przy niższym ciśnieniu. Zwiększy to powierzchnię styku z podłożem, poprawi uciąg i komfort jazdy, a także ograniczy głębokość kolein, co w dłuższej perspektywie przełoży się na lepszą strukturę gleby.

4. Czyszczenie i przechowywanie ciągnika poza sezonem

Po zakończeniu intensywnych prac warto poświęcić czas na dokładne umycie maszyny, szczególnie chłodnicy, intercoolera, filtra powietrza, okolic zbiornika paliwa i podłogi kabiny. Zabrudzenia, resztki roślin czy kurz mogą nie tylko utrudniać chłodzenie, ale też sprzyjać korozji. Regularne czyszczenie ułatwia również zauważenie wycieków i pęknięć.

Przechowywanie pod dachem znacząco wydłuża żywotność lakieru, przewodów gumowych i elementów elektronicznych. Jeśli nie ma takiej możliwości, warto choćby zabezpieczyć najważniejsze elementy przed bezpośrednim działaniem deszczu i słońca – np. kabinę, panel sterowania, główne złącza elektryczne.

5. Szkolenie operatorów i kultura pracy

Nawet najlepiej wyposażony ciągnik można zniszczyć złą eksploatacją. W gospodarstwach, gdzie z tej samej maszyny korzysta kilka osób, sprawą kluczową staje się szkolenie operatorów i ustalenie zasad użytkowania. W 2024 roku producenci coraz częściej oferują szkolenia przy przekazaniu nowej maszyny. Warto z nich korzystać, bo pozwalają wykorzystać w pełni funkcje terminali, automatycznego prowadzenia czy zarządzania sekwencjami uwroci.

Dobre nawyki, jak rozgrzewanie silnika przed ciężką pracą, unikanie gwałtownego wyłączania rozgrzanego silnika turbodoładowanego, odpowiednie używanie WOM i prawidłowe obciążanie przedniego TUZ, mają bezpośredni wpływ na trwałość maszyny. Testamentem rozsądnej eksploatacji jest licznik motogodzin – ciągnik może mieć 8 tysięcy godzin i być w znakomitym stanie, jeśli był używany i serwisowany z głową.

FAQ – najczęstsze pytania rolników o ciągniki 2024

1. Czy w 2024 roku opłaca się inwestować w ciągnik z przekładnią bezstopniową (CVT)?

Przekładnia bezstopniowa jest szczególnie opłacalna w gospodarstwach, gdzie ciągnik wykonuje dużo prac polowych z maszynami o zmiennym obciążeniu oraz intensywny transport. CVT poprawia komfort, pozwala utrzymać stałą prędkość roboczą i pracować przy niższych obrotach silnika, co często zmniejsza zużycie paliwa. Jest jednak droższa w zakupie i serwisie, dlatego w małych gospodarstwach o niewielkiej liczbie godzin rocznie skrzynia powershift bywa rozsądniejszym wyborem.

2. Jak dobrać moc ciągnika do posiadanych maszyn uprawowych?

Najprościej zacząć od najcięższej maszyny, jaką posiadasz lub planujesz kupić, i sprawdzić zalecenia producenta dotyczące minimalnej mocy. Do tej wartości warto dodać ok. 15–25% rezerwy, aby ciągnik nie pracował stale na granicy swoich możliwości. Weź też pod uwagę typ gleby i ukształtowanie terenu – na ciężkiej glinie potrzeba więcej mocy niż na lekkich piaskach. Jeśli planujesz rozszerzyć park maszynowy w kolejnych latach, lepiej uwzględnić przyszłe potrzeby już przy obecnym zakupie.

3. Czy systemy GPS i automatycznego prowadzenia są opłacalne dla gospodarstw poniżej 50 ha?

W mniejszych gospodarstwach inwestycja w pełny system RTK z dokładnością 2–3 cm może wydawać się kosztowna, ale warto policzyć oszczędności: mniejsze nakładki nawozów, środków ochrony roślin i paliwa, a także lepszą jakość zasiewu. Dla areałów rzędu 30–50 ha dobrym kompromisem są systemy o nieco niższej dokładności, tańsze w zakupie. Dodatkową korzyścią jest mniejsze zmęczenie operatora i większa powtarzalność zabiegów, co z czasem sprzyja wyrównaniu plonu.

4. Na co szczególnie zwrócić uwagę przy zakupie używanego ciągnika nowej generacji (Stage V)?

Poza standardową oceną stanu mechanicznego warto dokładnie sprawdzić układ oczyszczania spalin: filtr DPF, katalizator SCR, działanie systemu AdBlue. Naprawy tych elementów potrafią być bardzo kosztowne. Skontroluj też historię serwisową – czy wymiany oleju i filtrów były wykonywane na czas i zgodnie z zaleceniami producenta. Zwróć uwagę na pracę przekładni, szczególnie jeśli jest to skrzynia powershift lub CVT, oraz na stan elektroniki: błędów w pamięci sterownika, działania terminala, hydrauliki sterowanej elektro-zaworami.

5. Czy lepiej zainwestować w jeden duży ciągnik, czy dwa mniejsze?

Decyzja zależy od profilu gospodarstwa. Jeden duży ciągnik o wysokiej mocy zapewni szybką realizację ciężkich prac uprawowych, ale w razie awarii cały park maszynowy staje. Dwa mniejsze ciągniki dają większą elastyczność – jeden może obsługiwać prace polowe, drugi zajmować się transportem, ładowaczem czy obsługą zwierząt. Przy areale powyżej 100–120 ha często optymalny jest układ: jeden mocniejszy ciągnik do głównych prac polowych i drugi lżejszy do zadań pomocniczych, co poprawia organizację pracy i zmniejsza przestoje.

Redakcja portalu rolnicy.com
Redakcja portalu rolnicy.com. Piszemy o uprawach, hodowli, maszynach i przepisach dla gospodarstw w całej Polsce.

Czytaj także