Poniedziałek, 26 października 2026 Aktualności Poradniki Narzędzia Imprezy 2027 Firmy rolnicze
Obserwuj nas
Dziedzina w historii rolnictwa

Historia rolnictwa: udomowienie i osadnictwo

Wydarzenia z historii rolnictwa w dziedzinie „Udomowienie i osadnictwo”, ułożone od najstarszego: pierwsze zboża. początek wielkiej zmiany, ryż. tysiąclecia selekcji nad jangcy, kukurydza. dziedzictwo rolników mezoameryki, pierwsi rolnicy na ziemiach polskich, kuk. ogrody na mokradłach nowej gwinei, sorgo i proso perłowe. zboża afryki. Każde ma osobną stronę z opisem, mapą i źródłami.

6wydarzeń
6 tys.lat historii
5regionów
45źródeł naukowych
Pieter Bruegel starszy, Żniwa, 1565: chłopi koszą zboże i odpoczywają w cieniu gruszy
Pieter Bruegel starszy, „Żniwa”, 1565. Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork (domena publiczna).

Mapa wydarzeń

Numery na mapie odpowiadają kolejności wydarzeń na osi czasu, a każdy punkt prowadzi do opisu wydarzenia.

123678

Oś czasu

Pradzieje

Od pierwszych upraw zbóż i udomowienia zwierząt do osad rolniczych i nawadniania pól.

01ok. 10 000–8000 p.n.e.Pierwsze zboża. Początek wielkiej zmianyUprawa roślin i hodowla zwierząt stopniowo zmieniają sposób zdobywania żywności i organizację osad.PradziejeUdomowienie i osadnictwoŻyzny Półksiężyc02ok. 8000–4000 p.n.e.Ryż. Tysiąclecia selekcji nad JangcyOd wykorzystywania dzikiego ryżu do uprawy roślin, których ziarna łatwiej zebrać i zachować.PradziejeUdomowienie i osadnictwoDorzecze Jangcy03ok. 7000 p.n.e.Kukurydza. Dziedzictwo rolników MezoamerykiWielopokoleniowa selekcja przekształca teosinte w roślinę, która stanie się podstawą wielu gospodarek obu Ameryk.PradziejeUdomowienie i osadnictwoPołudniowy Meksyk06ok. 5350–5050 p.n.e.Pierwsi rolnicy na ziemiach polskichOsada kultury ceramiki wstęgowej rytej dokumentuje wczesne rolnictwo na północ od Karpat.PradziejeUdomowienie i osadnictwoGwoździec · Małopolska07ok. 5000–4500 p.n.e.Kuk. Ogrody na mokradłach Nowej GwineiKopce uprawne, taro i banany ujawniają własną drogę mieszkańców Nowej Gwinei do rolnictwa.PradziejeUdomowienie i osadnictwoKuk · Nowa Gwinea08IV–III tysiąclecie p.n.e.Sorgo i proso perłowe. Zboża AfrykiDwa różne zboża, odrębne regiony udomowienia oraz rolnicze sieci łączące Afrykę z Azją.PradziejeUdomowienie i osadnictwoSahel · Mali i Sudan

Chronologia w tabeli

NrOkres / dataTematLokalizacjaDziedzina
1ok. 10 000–8000 p.n.e.Początki rolnictwa w Żyznym PółksiężycuAzja Południowo-Zachodnia · Żyzny PółksiężycUdomowienie i osadnictwo
2ok. 8000–4000 p.n.e.Historia uprawy i udomowienia ryżuChiny · środkowe i dolne dorzecze JangcyUdomowienie i osadnictwo
3ok. 7000 p.n.e.Historia kukurydzy i rolnictwa MezoamerykiMezoameryka · południowy MeksykUdomowienie i osadnictwo
6ok. 5350–5050 p.n.e.Pierwsi rolnicy na ziemiach polskichPolska · Gwoździec, gmina ZakliczynUdomowienie i osadnictwo
7ok. 5000–4500 p.n.e.Kuk: niezależne początki rolnictwa w Nowej GwineiKuk, dolina Wahgi, Papua-Nowa GwineaUdomowienie i osadnictwo
8IV–III tysiąclecie p.n.e.Sorgo i proso perłowe: afrykańskie drogi do rolnictwaSahel: północne Mali i wschodni SudanUdomowienie i osadnictwo

Artykuły o historii rolnictwa

Wszystkie artykuły (143) →

Skąd pochodzą informacje

Opisy powstały na podstawie artykułów naukowych, wyników badań archeologicznych i opracowań muzeów. Lista źródeł znajduje się na końcu strony każdego wydarzenia. Daty pradziejów to przybliżenia ustalone dzięki datowaniu radiowęglowemu, dlatego podajemy je jako przedziały. Lokalizacje na mapie wskazują obszar, w którym zjawisko jest najlepiej udokumentowane, a nie jedyne miejsce, w którym zachodziło.

Najważniejsze dla gospodarstwa, na bieżąco

Terminy dopłat, zmiany w przepisach, prace sezonowe i nowe maszyny.