Rząd przyjął projekt deregulacji zasad obrotu nieruchomościami rolnymi
W dniu 17.02.2026 Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, przedłożony przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Proponowane regulacje dotyczą zasad obrotu nieruchomościami rolnymi przez przedsiębiorców i mają na celu uproszczenie procedur oraz usunięcie wątpliwości interpretacyjnych.
Projekt jest elementem rządowych działań deregulacyjnych w obszarze prawa rolnego i gospodarczego. Zakłada ułatwienie realizacji inwestycji oraz procesów przekształceniowych w przedsiębiorstwach, przy jednoczesnym utrzymaniu podstawowych mechanizmów ochrony gospodarstw rodzinnych i struktury własnościowej polskiej ziemi rolnej.
Zakres deregulacji i cele zmian
Przyjęte rozwiązania mają uprościć i przyspieszyć obrót nieruchomościami rolnymi w sytuacjach związanych ze zmianą formy prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców. Dotychczasowe przepisy budziły w praktyce liczne wątpliwości co do interpretacji pojęcia nabycia nieruchomości rolnych w ramach przekształceń, co generowało dodatkowe formalności i ryzyko prawne.
Nowelizacja doprecyzowuje kluczowe przepisy ustawy, eliminując niejasności dotyczące stosowania ograniczeń w nabywaniu nieruchomości rolnych w przypadku przekształceń podmiotowych. Celem jest zapewnienie przejrzystych i przewidywalnych zasad obrotu ziemią rolną w obrocie gospodarczym, bez osłabiania instrumentów ochrony gruntów rolnych przed spekulacyjnym wykupem.
Kluczowe rozwiązania dotyczące przedsiębiorców
Projekt wprowadza wyraźne uregulowania dla transakcji związanych z przekształceniami formy prowadzenia działalności gospodarczej. Zmiany mają szczególne znaczenie dla przedsiębiorców prowadzących działalność na gruntach rolnych oraz dla spółek handlowych, w których strukturze aktywów znajdują się nieruchomości rolne.
- Przedsiębiorca przekształcający działalność z osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w spółkę handlową będzie mógł nabywać nieruchomości rolne bez konieczności uzyskiwania zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Ogranicza to liczbę wymaganych zgód administracyjnych w typowych procesach przekształceniowych.
- Spółka handlowa przekształcająca się w inną spółkę handlową nie będzie podlegała ograniczeniom w nabywaniu nieruchomości rolnych, ponieważ takie przekształcenie nie będzie traktowane jako nabycie w rozumieniu przepisów ustawy. Uporządkowano w ten sposób status prawny nieruchomości rolnych w procesach przekształceń wewnątrz sektora spółek.
Wprowadzone doprecyzowania mają zmniejszyć obciążenia administracyjne związane z typowymi przekształceniami form prowadzenia działalności oraz ograniczyć ryzyko różnej wykładni przepisów przez organy stosujące prawo.
Utrzymanie ochrony gospodarstw rodzinnych
W trakcie prac nad projektem uwzględniono postulaty zgłaszane przez środowiska rolnicze. W wyniku konsultacji odstąpiono od pierwotnych propozycji przewidujących zwolnienia dotyczące obrotu nieruchomościami rolnymi w ramach grup kapitałowych.
Oceniono, że wyłączenie transakcji realizowanych w strukturach grup kapitałowych spod obowiązujących ograniczeń w obrocie ziemią rolną byłoby niezasadne z punktu widzenia ochrony i rozwoju gospodarstw rodzinnych. Zmiana ta ma znaczenie dla zachowania dotychczasowych mechanizmów zabezpieczających strukturę własnościową gruntów rolnych oraz dla ograniczenia możliwości nadmiernej koncentracji ziemi poza sektorem gospodarstw rodzinnych.
Harmonogram wejścia w życie nowych przepisów
Nowe regulacje mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw. Termin ten umożliwi uczestnikom rynku dostosowanie procedur i dokumentacji do zaktualizowanych zasad obrotu nieruchomościami rolnymi.
Przyjęcie projektu stanowi etap działań ukierunkowanych na uproszczenie otoczenia regulacyjnego dla działalności gospodarczej w sektorze rolnym przy równoczesnym utrzymaniu instrumentów ochrony polskiej ziemi rolnej i gospodarstw rodzinnych.
