American Landrace to jedna z najważniejszych współczesnych ras świń typu bekonowego, ceniona zarówno w produkcji towarowej, jak i w specjalistycznych programach hodowlanych. Wywodzi się z europejskich linii świń uszlachetnianych pod kątem wydajności rzeźnej i jakości mięsa, ale z czasem stała się odrębną rasą dostosowaną do warunków północnoamerykańskich. Charakterystyczna biała barwa, długie ciało, mocno rozbudowany grzbiet oraz opadające uszy sprawiły, że American Landrace zyskała rozpoznawalność na całym świecie jako wzorzec świni o wysokiej plenności, doskonałej użytkowości rozpłodowej i bardzo dobrym umięśnieniu. Współcześnie spotyka się ją nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale także w wielu krajach, gdzie wykorzystuje się ją jako bazę do tworzenia wydajnych krzyżówek towarowych.
Pochodzenie i historia rasy American Landrace
Początki rasy American Landrace wiążą się bezpośrednio z europejską grupą świń typu Landrace, rozwijaną przede wszystkim w Danii, Niemczech i innych krajach Europy Północnej. W drugiej połowie XIX wieku oraz na początku XX wieku hodowcy z tych regionów zaczęli intensywnie selekcjonować świnie o długim tułowiu, wysokiej mięsności i dobrej wykorzystującej paszę przemianie materii. W Danii, która odegrała kluczową rolę w kształtowaniu typu Landrace, dużą uwagę poświęcano jakości bekonu eksportowanego do Wielkiej Brytanii. To właśnie zapotrzebowanie na wysokiej klasy bekon stało się impulsem do doskonalenia świń o długim, równym grzbiecie i umiarkowanej ilości tłuszczu podskórnego.
Na początku XX wieku nasiona tego potencjału hodowlanego trafiły do Stanów Zjednoczonych. Amerykańscy hodowcy sprowadzali głównie duńskie Landrace, ale również materiał hodowlany z innych krajów, między innymi Norwegii i Szwecji. W latach 30. i 40. XX wieku zaczęto prowadzić zorganizowaną selekcję, dopasowując tę europejską rasę do warunków klimatycznych, sposobu żywienia oraz systemów produkcji typowych dla Ameryki Północnej. W efekcie wyodrębnił się populacyjnie i użytkowo odmienny typ określony jako American Landrace.
W powstawaniu American Landrace ważną rolę odegrały także zmiany w żywieniu i technice chowu świń w samych Stanach Zjednoczonych. Przemysłowe wytwarzanie pasz pełnoporcjowych, rozwój technologii przechowywania zbóż i koncentratów białkowych, a także wprowadzanie żywienia fazowego pozwoliły na lepsze wykorzystanie potencjału genetycznego tej rasy. American Landrace okazała się szczególnie dobrze reagować na intensywny tucz przy zachowaniu korzystnej proporcji mięsa do tłuszczu oraz wysokiej wydajności rzeźnej.
W połowie XX wieku powstały pierwsze oficjalne księgi hodowlane oraz organizacje zrzeszające hodowców American Landrace. Z czasem dopracowano wzorzec rasowy opisujący typowe cechy pokrojowe, umaszczenie i parametry użytkowe. Konsekwentna selekcja, kontrola pochodzenia oraz testowanie potomstwa na stacjach odchowu umożliwiły stopniowe podnoszenie poziomu produkcyjnego. Istotnym celem stało się także ograniczanie wad genetycznych oraz poprawa żywotności prosiąt, aby rasa spełniała wymagania zarówno dużych ferm, jak i mniejszych gospodarstw rodzinnych.
W kolejnych dekadach American Landrace była intensywnie wykorzystywana jako komponent w krzyżówkach towarowych, głównie z rasami typu mięsnego, takimi jak Yorkshire, Duroc czy Hampshire. Wzrosło znaczenie tej rasy w programach hodowli trzody chlewnej ukierunkowanych na wysoką płodność, dużą liczbę prosiąt odsadzanych od lochy oraz wysoką zdrowotność stada. Jej rola nie ograniczała się wyłącznie do dostarczania materiału hodowlanego na rynek krajowy; stopniowo zaczęto eksportować zarówno materiał zarodowy, jak i nasienie knurów do innych państw, co umocniło pozycję American Landrace w globalnej hodowli trzody chlewnej.
Z biegiem lat rasa ta stała się przykładem udanego połączenia europejskiego dorobku hodowlanego z amerykańskimi warunkami produkcyjnymi. Adaptacja do różnorodnych systemów chowu, w tym ferm wielkotowarowych, systemów zintegrowanych oraz produkcji kontraktowej, przyczyniła się do jej rozpowszechnienia. Jednocześnie w wielu ośrodkach naukowych prowadzi się badania nad doskonaleniem genetycznym American Landrace, dążąc do poprawy jakości mięsa, odporności na choroby oraz efektywności wykorzystania paszy.
Charakterystyka rasowa, budowa ciała i cechy użytkowe
American Landrace zalicza się do ras typu mięsno-bekonowego, co oznacza dążenie do uzyskania długiego tuszowego odcinka grzbietu i partii bocznych przy stosunkowo niskim otłuszczeniu. Wygląd zewnętrzny świń tej rasy jest dość charakterystyczny. Ciało jest wyraźnie wydłużone, z dobrze zaznaczonym grzbietem, długimi partiami bocznymi i równomiernie rozwiniętym umięśnieniem. Nogi są raczej średniej długości, mocne, z dobrze wykształconymi racicami, co sprzyja dobrej lokomocji zarówno w systemach rusztowych, jak i na ściółce.
Umaszczenie American Landrace jest jednolicie białe, choć u niektórych osobników dopuszcza się obecność niewielkich, jasnych plamek pigmentacyjnych na skórze. Sierść jest krótka i stosunkowo rzadka, co ułatwia odprowadzanie ciepła z organizmu, ale jednocześnie sprawia, że zwierzęta są bardziej wrażliwe na bezpośrednie promieniowanie słoneczne oraz przeciągi. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych cech zewnętrznych są długie, opadające uszy. Zazwyczaj przykrywają one częściowo oczy i znaczną część czoła, co odróżnia American Landrace od ras o uszach stojących, jak np. Yorkshire.
Profil głowy jest stosunkowo prosty, z umiarkowanie długim ryjem. Tułów loch jest głęboki, z dobrze rozwiniętym odcinkiem piersiowym i brzusznym, co przekłada się na zdolność do donoszenia licznych miotów. Linie grzbietu i lędźwi powinny być proste, bez wyraźnych garbów czy zapadnięć, co jest jednym z elementów oceny budowy przy kwalifikowaniu zwierząt do rozrodu. Zad jest długi i lekko opadający, z dobrze rozwiniętymi partiami mięśniowymi, co wpływa na wysoką wydajność części wartościowych tuszy, takich jak szynka czy polędwica.
Pod względem użytkowości rzeźnej American Landrace charakteryzuje się wysokim udziałem mięsa w tuszy oraz relatywnie cienką warstwą tłuszczu podskórnego. Wysoki procent mięsa w części grzbietowej i bocznej sprzyja produkcji bekonu i wędlin o wysokiej jakości. Mięso tej rasy jest jasnoróżowe, z umiarkowanym przerośnięciem tłuszczem śródmięśniowym, co wpływa korzystnie na kruchość i smakowitość. Przy właściwym żywieniu i utrzymaniu można uzyskać równowagę między walorami smakowymi a wymogami przetwórstwa nastawionego na chude surowce.
Niezwykle ważną cechą rasy jest bardzo dobra użytkowość rozpłodowa. Lochy American Landrace są znane z wysokiej płodności, często wydając na świat liczne mioty, nierzadko przekraczające średnią ras towarowych. Istotna jest również wysoka przeżywalność prosiąt do odsadzenia, wynikająca z dobrego instynktu macierzyńskiego, odpowiedniej produkcji mleka oraz spokojnego temperamentu loch. Właśnie z tego powodu w wielu programach hodowlanych wykorzystuje się American Landrace jako rasę mateczną, łącząc ją z knurami innych ras, aby uzyskać mieszańce o wysokiej zdrowotności i szybkim tempie wzrostu.
Pod względem tempa wzrostu i wykorzystania paszy American Landrace prezentuje wysoki poziom, odpowiadający nowoczesnym standardom produkcji. Zwierzęta te dobrze reagują na intensywne żywienie, osiągając pożądane masy ubojowe w stosunkowo krótkim czasie, przy jednocześnie korzystnym współczynniku wykorzystania paszy. Dzięki temu rasa jest ceniona w systemach nastawionych na efektywność ekonomiczną, gdzie każdy kilogram zużytej paszy musi przynieść maksymalny przyrost masy ciała.
Temperament American Landrace można określić jako łagodny i stosunkowo zrównoważony, co ułatwia obsługę zwierząt w dużych stadach. Spokojny charakter loch ma szczególne znaczenie w okresie porodu i odchowu prosiąt, ponieważ zmniejsza ryzyko przygniecenia młodych oraz ułatwia interwencje zootechnika lub lekarza weterynarii. Jednocześnie należy pamiętać, że jak u większości świń, zachowania agresywne mogą wystąpić zwłaszcza u knurów lub w sytuacjach stresowych, dlatego właściwe postępowanie z nimi jest kluczowe dla bezpieczeństwa obsługi.
Z punktu widzenia hodowców cenną cechą jest stosunkowo dobra odporność na choroby oraz zdolność adaptacji do różnych warunków środowiskowych. American Landrace dobrze znosi zarówno systemy intensywne w zamkniętych budynkach, jak i bardziej otwarte, przy zapewnieniu odpowiedniej ochrony przed warunkami atmosferycznymi. Mimo to, ze względu na białe umaszczenie i wrażliwość skóry, konieczna jest ochrona przed bezpośrednim nasłonecznieniem i nadmierną wilgocią, które mogą sprzyjać problemom skórnym.
Współczesne programy hodowlane kładą nacisk nie tylko na wydajność, ale także na cechy związane z dobrostanem zwierząt. U American Landrace selekcjonuje się m.in. poprawną budowę kończyn, aby zminimalizować problemy ortopedyczne i zwiększyć długowieczność loch. Uwzględnia się również parametry takie jak zachowania macierzyńskie, spokojny charakter, a nawet podatność na stres, co wpływa na jakość mięsa i ogólną efektywność produkcji. Dzięki temu rasa ta stopniowo zyskuje reputację nie tylko wydajnej, ale też sprzyjającej utrzymaniu zwierząt w standardach wysokiego dobrostanu.
Występowanie, kierunki użytkowania i znaczenie w produkcji trzody chlewnej
American Landrace wywodzi się z hodowli amerykańskiej, ale obecnie jej zasięg występowania wykracza daleko poza granice Stanów Zjednoczonych. W USA rasa ta jest bardzo popularna w fermach wielkotowarowych oraz w gospodarstwach rodzinnych specjalizujących się w produkcji prosiąt, warchlaków i tuczników przeznaczonych na rynek krajowy oraz eksportowy. Stanowi ważny element krajowych programów doskonalenia genetycznego, zwłaszcza jako komponent mateczny w złożonych systemach krzyżowania.
Ze Stanów Zjednoczonych American Landrace została wyeksportowana do Kanady, Meksyku oraz szeregu państw Ameryki Południowej. W wielu z nich rasa ta adaptowała się do lokalnych warunków klimatycznych i paszowych, stając się częścią regionalnych linii hodowlanych. W Kanadzie oraz w północnych stanach USA podkreśla się dobrą zdolność przystosowania do chłodniejszego klimatu, pod warunkiem zapewnienia właściwego utrzymania w budynkach o odpowiedniej izolacji termicznej. Z kolei w rejonach cieplejszych, jak południowe stany USA czy Meksyk, większe znaczenie ma ochrona przed przegrzaniem, dostateczna wentylacja i zapewnienie wody do picia o odpowiedniej temperaturze.
Rasa ta odgrywa znaczącą rolę również w Europie, choć tutaj częściej wykorzystywana jest jako dodatkowy komponent genetyczny w programach hodowlanych oraz w krzyżówkach z lokalnymi odmianami. W niektórych krajach Europy Środkowej i Wschodniej stanowi uzupełnienie rodzimych ras lub linii Landrace, nadając mieszańcom większą mięsność i lepsze wykorzystanie paszy. W wybranych gospodarstwach specjalistycznych American Landrace utrzymuje się w czystości rasy, aby zachować materiał zarodowy o powtarzalnych cechach pokrojowych i produkcyjnych.
W Azji oraz w regionach o klimacie podzwrotnikowym rasa ta jest spotykana rzadziej w formie czystorasowej, natomiast dość często pełni funkcję komponentu w krzyżówkach komercyjnych. Dzięki wysokiej produkcyjności i dobrym parametrom rozrodczym, American Landrace jest wykorzystywana do poprawy efektywności lokalnych ras, które często cechują się lepszą odpornością na upał i choroby tropikalne, ale niższą wydajnością rzeźną. Tego typu programy prowadzą do tworzenia mieszańców dobrze przystosowanych do trudnych warunków środowiskowych, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego udziału mięsa w tuszy.
Głównym kierunkiem użytkowania American Landrace jest produkcja mięsa wieprzowego, ze szczególnym uwzględnieniem surowca do wyrobu bekonu i wędlin wysokiej jakości. Długi grzbiet, równomierne umięśnienie i umiarkowane otłuszczenie sprawiają, że tusze tej rasy spełniają rygorystyczne normy jakościowe wielu zakładów przetwórczych. Świnie tej rasy pozwalają na uzyskanie tusz o dużym udziale partii szynkowej i polędwicowej, co jest bardzo cenione na rynkach nastawionych na produkty premium.
American Landrace, dzięki wysokiej produktywności loch, pełni też niezwykle ważną rolę w tzw. piramidzie hodowlanej. W najwyższych jej poziomach znajdują się stada zarodowe, w których prowadzi się intensywną selekcję i ocenę wartości hodowlanej zwierząt. Potomstwo z tych stad trafia następnie do gospodarstw produkujących loszki towarowe i knury, a ostatecznie do ferm tuczących. W ten sposób cechy rasowe American Landrace, takie jak wysoka rozrodczość, dobra wydajność rzeźna i szybki wzrost, są systematycznie przenoszone do populacji masowej trzody chlewnej.
W gospodarstwach rodzinnych American Landrace często łączona jest z innymi rasami w prostszych schematach krzyżowania, pozwalając na wykorzystanie efektu heterozji. Odznacza się on m.in. zwiększoną żywotnością prosiąt, lepszym tempem wzrostu i wyższą odpornością na choroby u mieszańców. Rasa ta, jako locha mateczna, może być kryta knurami Duroc, Hampshire, Pietrain lub Yorkshire, w zależności od docelowego typu produkcji i wymagań rynku. Takie podejście umożliwia elastyczne dopasowanie produkcji do specyfiki lokalnego popytu oraz warunków gospodarstwa.
Znaczenie American Landrace w nowoczesnej hodowli jest również widoczne w kontekście zrównoważonego rolnictwa. Wysoka efektywność wykorzystania paszy oznacza mniejsze obciążenie środowiska naturalnego jednostką produktu końcowego, a tym samym mniejszą emisję gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń związanych z produkcją wieprzowiny. Choć hodowla przemysłowa wiąże się z wyzwaniami środowiskowymi, stosowanie ras o wysokiej wydajności może ograniczać ich skalę w przeliczeniu na kilogram wyprodukowanego mięsa.
Ciekawym kierunkiem wykorzystania American Landrace jest udział w programach badań naukowych, w których świnie służą jako model dla człowieka w badaniach medycznych, żywieniowych i fizjologicznych. Z uwagi na dobrze udokumentowany rodowód, stosunkowo jednolite cechy populacyjne i znaczną masę ciała, rasa ta bywa wybierana do projektów, w których wymagana jest powtarzalność warunków eksperymentalnych. Dzięki temu naukowcy mogą badać reakcję organizmu na zmiany w żywieniu, farmakologii czy warunkach środowiskowych, uzyskując wyniki o dużej wartości aplikacyjnej zarówno dla medycyny, jak i hodowli zwierząt.
American Landrace spotyka się także w gospodarstwach prowadzących produkcję w nieco bardziej ekstensywnych systemach, w tym w rolnictwie zrównoważonym, a nawet w niektórych formach rolnictwa ekologicznego. Choć rasa ta została stworzona z myślą o intensywnej produkcji, odpowiednio dobrane linie i właściwe zarządzanie stadem pozwalają wykorzystywać ją w systemach o mniejszej obsadzie zwierząt na jednostkę powierzchni. W takich warunkach ceniona jest jej dobra jakość tuszy oraz zdolność do wykorzystania zarówno pasz treściwych, jak i dobrej jakości pasz objętościowych.
Ciekawostki, wymagania utrzymania i znaczenie dla hodowli przyszłości
Rasa American Landrace, oprócz istotnych walorów ekonomicznych, kryje w sobie szereg interesujących aspektów dotyczących biologii, hodowli i praktyki rolniczej. Jednym z takich zagadnień jest rola tej rasy w utrzymaniu wysokiej różnorodności genetycznej trzody chlewnej. Choć jest to rasa o względnie ujednoliconym typie, istnieje w jej obrębie wiele linii hodowlanych różniących się szczegółowymi parametrami, takimi jak tempo wzrostu, wydajność rzeźna, zawartość tłuszczu w tuszy czy odporność na choroby. Utrzymanie kilku odrębnych linii pozwala na większą elastyczność w programach krzyżowania i zwiększa możliwości reagowania na zmieniające się oczekiwania rynku oraz wyzwania zdrowotne.
Istotnym elementem w hodowli American Landrace jest precyzyjne żywienie, dopasowane do wieku, masy ciała oraz fazy cyklu produkcyjnego. Lochy karmiące wymagają pasz o wysokiej koncentracji energii i białka, aby pokryć potrzeby laktacji i jednocześnie utrzymać dobrą kondycję organizmu. Prosięta i warchlaki potrzebują z kolei mieszanek bogatych w łatwo przyswajalne składniki, które sprzyjają rozwojowi przewodu pokarmowego i układu odpornościowego. Niewłaściwe żywienie może prowadzić do problemów zdrowotnych, spadku wydajności rozrodczej oraz gorszych wyników tuczu, dlatego współczesna hodowla opiera się na ścisłej współpracy hodowcy z doradcami żywieniowymi.
W zakresie utrzymania American Landrace kluczową rolę odgrywa mikroklimat budynków inwentarskich. Rasa ta, ze względu na białe umaszczenie i szczególną wrażliwość skóry, jest narażona na oparzenia słoneczne i podrażnienia, jeśli przebywa zbyt długo na otwartej przestrzeni bez cienia. W pomieszczeniach zamkniętych należy zadbać o odpowiednią temperaturę, wilgotność oraz wentylację, aby ograniczyć stres cieplny zimą i latem. Dobrze zaprojektowane systemy usuwania odchodów i wentylacji przyczyniają się do poprawy zdrowotności zwierząt, ograniczając ryzyko chorób układu oddechowego i problemów z racicami wynikających z nadmiernej wilgoci.
Good praktyki utrzymania obejmują także odpowiednie przygotowanie kojców porodowych. Lochy American Landrace, ze względu na dużą liczebność miotów, wymagają starannego nadzoru w okresie okołoporodowym. W wielu fermach stosuje się specjalne klatki porodowe, które ograniczają ryzyko przygniecenia prosiąt i umożliwiają obsłudze łatwy dostęp do lochy i młodych. Jednocześnie coraz większą uwagę poświęca się rozwiązaniom poprawiającym dobrostan, takim jak ruchome przegrody, podłogi częściowo ściołowe czy systemy dostarczania zabawek dla prosiąt, redukujące stres i stymulujące naturalne zachowania eksploracyjne.
Ciekawym wątkiem są też zagadnienia związane z zachowaniem zachowawczym American Landrace. Świnie tej rasy, podobnie jak inne rasy wysoko produkcyjne, odczuwają stres wynikający z przegęszczenia, hałasu, częstych manipulacji oraz zmian w strukturze grupy. Z tego powodu w nowoczesnych systemach utrzymania duży nacisk kładzie się na stabilność grup, minimalizowanie mieszania osobników oraz zapewnienie dostępu do obszarów wypoczynku i karmienia w sposób ograniczający rywalizację. Właściwe zarządzanie stadem wpływa nie tylko na dobrostan, ale także na parametry produkcyjne, ponieważ zwierzęta mniej zestresowane lepiej wykorzystują paszę i rzadziej chorują.
W kontekście przyszłości hodowli trzody chlewnej American Landrace może odegrać znaczącą rolę jako źródło cech pożądanych w nowych warunkach rynkowych i środowiskowych. Jednym z kluczowych trendów jest dążenie do ograniczenia stosowania antybiotyków w chowie zwierząt, co wymaga hodowli ras o podwyższonej odporności i lepszej odpowiedzi immunologicznej. Selekcja loch American Landrace pod kątem odporności na określone patogeny, mniejszej podatności na choroby układu oddechowego czy jelitowego, może przyczynić się do tworzenia linii genetycznych pozwalających na utrzymanie dobrych wyników produkcyjnych przy ograniczonym stosowaniu leków.
Kolejnym aspektem jest rosnące zainteresowanie jakością mięsa rozumianą szerzej niż tylko zawartość mięsa w tuszy. Konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na smak, soczystość, marmurkowatość, a także sposób produkcji i warunki utrzymania zwierząt. American Landrace, ze względu na swoje walory mięsne, może być w przyszłości wykorzystywana do kreowania produktów premium, w tym tradycyjnych wędlin dojrzewających czy bekonów o specyficznym profilu smakowym. Wymaga to jednak przemyślanego doboru osobników, odpowiedniego żywienia oraz technologii uboju i przetwórstwa uwzględniających minimalizację stresu zwierząt przed ubojem.
W badaniach genetycznych American Landrace często służy jako przykład rasy, w której udało się skorelować konkretne markery genetyczne z cechami produkcyjnymi. Odkrycie markerów związanych z wydajnością rzeźną, tempem wzrostu czy cechami rozrodczymi umożliwia wdrażanie selekcji genomowej. Ta nowoczesna metoda polega na ocenie potencjału hodowlanego młodych zwierząt na podstawie analizy ich DNA, jeszcze przed uzyskaniem pełnych danych o ich wydajności. Dzięki temu proces doskonalenia rasy może być znacznie szybszy i bardziej ukierunkowany, co ma duże znaczenie w obliczu dynamicznie zmieniających się potrzeb rynku.
Odrębną ciekawostką jest wykorzystanie American Landrace w programach edukacyjnych oraz pokazach hodowlanych. W szkołach rolniczych, na uniwersytetach i podczas targów rolniczych świnie tej rasy często prezentuje się jako model nowoczesnej rasy towarowej. Studenci kierunków zootechnicznych i weterynaryjnych uczą się na ich przykładzie zasad oceny pokroju, planowania krzyżowań, żywienia i profilaktyki zdrowotnej. W ten sposób American Landrace wpływa nie tylko na praktyczną stronę produkcji, ale również na kształtowanie wiedzy przyszłych specjalistów zajmujących się hodowlą trzody chlewnej.
W wielu krajach prowadzi się także dyskusje na temat roli ras wysoko produktywnych, takich jak American Landrace, w kontekście ochrony rodzimych zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich. Z jednej strony dominacja kilku najwydajniejszych ras na rynku może prowadzić do wypierania lokalnych, często bardziej odpornych, ale mniej wydajnych populacji. Z drugiej jednak strony współcześnie dąży się do łączenia zalet różnych ras w złożonych programach hodowlanych, w których American Landrace może dostarczać cechy wysokiej wydajności, podczas gdy rasy rodzime wnoszą przystosowanie do specyficznych warunków środowiska. Utrzymanie właściwej równowagi między tymi podejściami jest jednym z wyzwań stojących przed nowoczesną hodowlą.
Zastosowanie American Landrace wykracza również poza obszar wielkoskalowej produkcji mięsa. W niektórych gospodarstwach agroturystycznych oraz projektach edukacyjnych dla dzieci rasa ta, dzięki łagodnemu usposobieniu wielu osobników i wyrazistemu wyglądowi, jest wykorzystywana jako zwierzę pokazowe. Prezentacje chowu świń, warsztaty dotyczące żywienia czy opowieści o cyklu życia trzody chlewnej pozwalają konsumentom lepiej zrozumieć, skąd pochodzi żywność, którą kupują na co dzień. W takich inicjatywach podkreśla się również znaczenie odpowiedzialnego podejścia do hodowli i etycznego traktowania zwierząt.
Ostatecznie American Landrace pozostaje jedną z kluczowych ras dla globalnej produkcji wieprzowiny. Połączenie wysokiej efektywności ekonomicznej, dobrych cech mięsnych, wysokiej rozrodczości i możliwości wszechstronnego wykorzystania w programach krzyżowania sprawia, że rasa ta ma solidne podstawy, by utrzymać swoją pozycję także w nadchodzących dekadach. Jednocześnie jej dalsze doskonalenie będzie musiało uwzględniać nie tylko parametry produkcyjne, ale również wymagania związane z dobrostanem zwierząt, ochroną środowiska i zmieniającymi się oczekiwaniami konsumentów względem jakości i pochodzenia produktów pochodzenia zwierzęcego.
