Choroby skóry u drobiu to jeden z najczęstszych problemów spotykanych w kurnikach przyzagrodowych i większych fermach. Z pozoru niegroźne zaczerwienienia czy ubytki upierzenia mogą w krótkim czasie przerodzić się w poważne schorzenia obniżające nieśność, przyrosty masy ciała oraz ogólną kondycję stada. Znajomość najczęstszych chorób skóry, ich objawów oraz skutecznych metod profilaktyki i leczenia pozwala uniknąć strat ekonomicznych oraz poprawia dobrostan zwierząt. Poniższy artykuł został przygotowany z myślą o rolnikach, którzy chcą lepiej rozumieć, co dzieje się w ich kurniku i reagować zanim problem wymknie się spod kontroli.
Najważniejsze funkcje skóry u drobiu i sygnały ostrzegawcze
Skóra u kur, indyków, kaczek czy gęsi pełni nie tylko funkcję ochronną. Jest barierą przed drobnoustrojami, reguluje gospodarkę wodno‑elektrolitową, chroni przed urazami mechanicznymi, a wraz z piórami odpowiada za utrzymanie prawidłowej temperatury ciała. Każde zaburzenie jej ciągłości lub struktury otwiera drogę dla bakterii i pasożytów oraz wpływa na ogólną wydajność produkcyjną.
Rolnik powinien regularnie oglądać ptaki, zwracając uwagę na:
- stan grzebienia i dzwonków – kolor, obrzęk, rany, strupy
- okolice odbytu i nasady ogona – obecność zabrudzeń, krwi, wyłysień
- skórę pod skrzydłami, na piersi i brzuchu – zaczerwienienia, łuszczenie, obrzęki
- stan nóg i palców – zgrubienia, guzy, pęknięcia, nadmierne łuszczenie
- ogólne upierzenie – wyłysienia, nastroszenie piór, brudne lub posklejane pióra
Niepokojące objawy to przede wszystkim: świąd (ptak intensywnie się drapie lub skubie pióra), rany samouszkadzania, nagłe wypadanie piór, obecność strupów, pęcherzy, obrzęków czy nietypowe zgrubienia. Wczesne rozpoznanie takich zmian pozwala często zastosować proste zabiegi higieniczne i korektę żywienia zamiast kosztownego leczenia całego stada.
Choroby skóry wywoływane przez pasożyty zewnętrzne
Najczęstsze problemy skórne u drobiu mają podłoże pasożytnicze. Pchły, wszoły, roztocza i inne ektopasożyty powodują silny świąd, uszkodzenia skóry i upierzenia, a przy długotrwałym występowaniu – anemię oraz spadek nieśności. W warunkach przyzagrodowych kluczowe znaczenie ma systematyczna obserwacja i profilaktyczne zabiegi odrobaczania zewnętrznego.
Wszawica i inne inwazje wszołów
Wszoły to drobne, płaskie owady żywiące się złuszczonym naskórkiem i fragmentami piór. Najczęściej spotykane są na szyi, pod skrzydłami, w okolicy odbytu. W odróżnieniu od pcheł nie skaczą, lecz poruszają się szybko po skórze, co można zauważyć przy rozgarnianiu piór.
Objawy inwazji wszołów:
- silny świąd – ptaki nerwowo się drapią, trzepoczą skrzydłami
- miejscowe wyłysienia, głównie w okolicach nasady ogona i na szyi
- matowe, połamane pióra z widocznymi ubytkami
- pogorszenie kondycji, spadek masy ciała, obniżenie nieśności
Leczenie polega na zastosowaniu preparatów owadobójczych w postaci aerozolu lub proszku, dobranych do gatunku drobiu i wieku ptaków. Należy dokładnie opryskać lub opudrować całą powierzchnię ciała, zwłaszcza miejsca najbardziej zajęte. Konieczne jest powtórzenie zabiegu po 7–10 dniach, aby zniszczyć pasożyty, które wykluły się z jaj. Równocześnie trzeba zdezynfekować kurnik, grzędy i gniazda.
Profilaktycznie warto zapewnić ptakom dostęp do suchych kąpieli piaskowo‑popiołowych. Miska wypełniona mieszanką piasku, popiołu drzewnego i niewielkiego dodatku preparatu owadobójczego (zgodnie z zaleceniami producenta) pozwala ptakom samodzielnie usuwać część pasożytów z powierzchni skóry i piór.
Pchły drobiowe i inne owady krwiopijne
Pchły drobiowe, komary czy muchy mogą doprowadzać do licznych uszkodzeń skóry i znacząco stresować stado. U kur hodowanych na wolnym wybiegu inwazje pcheł są szczególnie częste w okresie ciepłym, przy dużej wilgotności środowiska.
Objawy inwazji pcheł:
- liczne małe strupki i wybroczyny na skórze, głównie w okolicach nieopierzonych
- bladość grzebienia i dzwonków, osłabienie – przy silnych inwazjach
- zaburzenia zachowania – ptaki niespokojne, mają trudności z odpoczynkiem nocą
Skuteczne zwalczanie polega na zastosowaniu preparatów pour‑on, aerozoli kontaktowych lub oprysków środowiska. Warto usunąć z kurnika zbędne deski, szpary i wilgotną ściółkę, w których przechodzą rozwój formy larwalne. Dobrym rozwiązaniem jest okresowa wymiana ściółki połączona z użyciem preparatów owadobójczych o działaniu rezydualnym na podłogę i szczeliny.
Świerzbowiec u drobiu – świerzb nóg i skóry
Świerzb wywołują roztocza drążące kanaliki w naskórku. Najczęściej spotyka się dwie postacie kliniczne: świerzb nóg (tzw. „wapienna noga”) i świerzb skóry na głowie, grzebieniu i dzwonkach.
Objawy świerzbu nóg:
- zgrubienia i mocne łuszczenie skóry na skokach i palcach
- tworzenie się białawych, „wapiennych” narośli
- bolesność kończyn, niechęć do poruszania się, kulawizna
Objawy świerzbu skóry na głowie:
- zaczerwienienie i zgrubienie grzebienia
- tworzenie się strupów i pęknięć
- intensywne drapanie głową o elementy wyposażenia kurnika
W leczeniu stosuje się środki roztoczobójcze w postaci sprayu, maści lub preparatów pour‑on. Zabiegi powtarza się kilkukrotnie, zwykle co 5–7 dni, aby przerwać cykl rozwojowy pasożyta. U ptaków z silnie zmienioną skórą nóg warto przed podaniem leku zmiękczyć łuski ciepłą wodą z łagodnym środkiem myjącym, a następnie dokładnie osuszyć. Połączenie leczenia ptaków z dezynfekcją i osuszaniem pomieszczeń daje najlepsze efekty.
Bakteryjne i wirusowe choroby skóry u drobiu
Uszkodzona lub podrażniona skóra jest łatwą bramą wnikania bakterii i wirusów. Dlatego wiele chorób skóry u drobiu ma charakter wtórny – najpierw dochodzi do podrapań, otarć, a dopiero później rozwija się zakażenie. W warunkach intensywnej produkcji dużą rolę odgrywa zagęszczenie stada, wilgotna ściółka i niedobory żywieniowe osłabiające odporność.
Ropne zapalenia skóry i ropowice
Bakterie takie jak Staphylococcus czy Escherichia coli mogą powodować ropne zapalenia skóry. Zakażenie najczęściej rozpoczyna się w miejscu drobnej rany – po dziobaniu, otarciu o wyposażenie kurnika czy po urazie mechanicznym.
Objawy bakteryjnych zapaleń skóry:
- ogniskowe, obrzękłe, bolesne miejsca na skórze, czasem wypełnione ropą
- podwyższona temperatura skóry w ognisku chorobowym
- apatia, spadek apetytu, przy rozległych zmianach – osowiałość całego ptaka
- czasem obecność cuchnącej wydzieliny i rozległych strupów
Leczenie powinno być prowadzone pod nadzorem lekarza weterynarii. Niewielkie ogniska można oczyszczać mechanicznie, odkażać i pokrywać maściami antybiotykowymi. W poważniejszych przypadkach konieczne jest ogólne podanie antybiotyku w wodzie lub paszy. Równocześnie istotne jest usunięcie przyczyny urazów: ostrych krawędzi w kurniku, wystających gwoździ, zbyt niskich lub źle zaprojektowanych grzęd.
Ospa drobiu (ospówka) – wirusowa choroba skóry i błon śluzowych
Ospa drobiu jest zakaźną chorobą wirusową, która występuje w dwóch formach: skórnej i błon śluzowych (błoniczej). Postać skórna objawia się przede wszystkim zmianami na nieopierzonych częściach ciała: grzebieniu, dzwonkach, powiekach, wokół dzioba i na nogach.
Charakterystyczne objawy postaci skórnej:
- małe, szare lub żółtawe grudki na skórze
- z czasem przekształcające się w strupy, które mogą odpadać
- przewlekły przebieg – zmiany utrzymują się tygodniami
W postaci błon śluzowych na wewnętrznej stronie jamy ustnej i w gardle powstają żółte naloty utrudniające oddychanie i pobieranie paszy. Choroba rozprzestrzenia się poprzez kontakt bezpośredni, a także za pośrednictwem komarów i innych krwiopijnych owadów. Zwalczanie opiera się głównie na profilaktyce – szczepieniach profilaktycznych w stadach towarowych i zarodowych oraz na kontroli owadów w otoczeniu fermy.
Leczenie ma charakter objawowy: utrzymanie czystości, dezynfekcja, podawanie witamin (szczególnie z grupy B i witaminy A) oraz preparatów wspierających odporność. Ptaki z ciężkim przebiegiem postaci błon śluzowych często wymagają eutanazji ze względu na cierpienie i ryzyko dalszego szerzenia się choroby.
Martwica skóry piersi i brzucha – od leżenia i urazów
W chowie brojlerów na głębokiej ściółce częstym problemem jest tzw. odleżynowe zapalenie skóry piersi i brzucha. Długotrwałe przebywanie na wilgotnej, zabrudzonej ściółce prowadzi do maceracji skóry, jej pękania i wtórnych zakażeń bakteryjnych.
Objawy obejmują:
- zaczerwienienie skóry piersi i brzucha
- powstawanie ran, strupów, a w zaawansowanych przypadkach – głębokich owrzodzeń
- bólowość, niechęć do poruszania się, zaleganie
Podstawą profilaktyki jest właściwe zarządzanie ściółką: jej odpowiednia grubość, regularne uzupełnianie suchym materiałem, szybkie usuwanie miejsc zbyt wilgotnych oraz utrzymywanie prawidłowej wentylacji i gęstości obsady. U ptaków z widocznymi zmianami konieczne jest oddzielenie od stada, oczyszczanie i odkażanie ran, a następnie stosowanie maści gojących i przeciwbakteryjnych. W dużych stadach jakość skóry piersi ma znaczenie handlowe – zmiany martwicze dyskwalifikują tuszkę lub obniżają jej wartość.
Grzybicze choroby skóry i pazurów
Grzybice u drobiu rozwijają się najczęściej w warunkach dużej wilgotności, słabej wentylacji oraz przy długotrwałym podawaniu antybiotyków, które zaburzają naturalną florę ochronną skóry i błon śluzowych. Część grzybic może mieć charakter zoonotyczny, czyli zarażać również ludzi, dlatego praca z chorym stadem wymaga ostrożności.
Powierzchowne grzybice skóry
Zmiany grzybicze mogą występować na skórze głowy, szyi, grzbiecie lub w okolicach odbytu. Mają postać okrągłych ognisk z wyraźną, zaczerwienioną obwódką i przejaśnionym środkiem, z wyłysieniem i drobnym łuszczeniem naskórka. Świąd jest zwykle umiarkowany, ale przewlekły.
Diagnoza wymaga najczęściej badania mikologicznego pobranych łusek skórnych lub piór. Leczenie opiera się na stosowaniu preparatów przeciwgrzybiczych w postaci sprayów lub maści oraz na poprawie warunków środowiskowych: obniżeniu wilgotności, zwiększeniu cyrkulacji powietrza i dokładnej dezynfekcji sprzętu.
Grzybicze zapalenie pazurów i palców
Przy długotrwałym przebywaniu na mokrej ściółce lub rusztach zanieczyszczonych odchodami może dochodzić do grzybiczego zapalenia opuszek palcowych oraz pazurów. Objawia się to zgrubieniem, zaczerwienieniem i pękaniem skóry w tych miejscach, czasem z tworzeniem głębszych szczelin, w których rozwijają się bakterie i grzyby.
Leczenie wymaga połączenia działań środowiskowych (poprawa stanu posadzki, wymiana ściółki, dosuszenie kurnika) z miejscowym stosowaniem środków przeciwgrzybiczych i przeciwbakteryjnych. W skrajnych przypadkach zmienione chore palce mogą wymagać interwencji chirurgicznej.
Zaburzenia skóry związane z żywieniem i warunkami utrzymania
Nie wszystkie choroby skóry mają podłoże zakaźne. Nierzadko przyczyną problemów są błędy żywieniowe, niedobory witamin i minerałów oraz stres środowiskowy. W takich przypadkach leczenie samymi lekami nie przynosi pełnej poprawy, jeśli nie zostaną skorygowane podstawowe warunki chowu.
Niedobory witaminy A, E i biotyny
Witamina A odpowiada za prawidłowy stan nabłonków, w tym skóry i błon śluzowych. Jej niedobór prowadzi do nadmiernego rogowacenia naskórka, suchości skóry, zwiększonej podatności na infekcje. U drobiu może również powodować uszkodzenia nabłonka dróg oddechowych i pokarmowych, co pośrednio sprzyja zakażeniom skóry.
Witamina E oraz biotyna wpływają na elastyczność skóry i jakość upierzenia. Ich brak skutkuje matowieniem piór, skłonnością do ich łamania, a także powstawaniem pęknięć skóry, szczególnie w miejscach narażonych na napięcia mechaniczne. W praktyce rolniczej niedobory tych składników pojawiają się głównie przy stosowaniu źle zbilansowanej paszy własnej produkcji, bez dodatków premiksów mineralno‑witaminowych.
Zapobieganie polega na stosowaniu pełnoporcjowych mieszanek paszowych z dodatkiem premiksów oraz okresowym podawaniu preparatów multiwitaminowych w wodzie pitnej, zwłaszcza w okresach większego obciążenia (zmiana systemu utrzymania, transport, wysoka produkcja nieśna).
Problemy ze skórą przy nadmiernej wilgotności i złej wentylacji
Wilgotna, zbita ściółka to jeden z głównych wrogów skóry drobiu. Długotrwały kontakt skóry brzucha, piersi i nóg z mokrą ściółką prowadzi do jej maceracji, pękania i wtórnych zakażeń. Dodatkowo wysoka wilgotność w kurniku sprzyja rozwojowi pleśni i grzybów, które mogą drażnić skórę i błony śluzowe oraz produkować toksyny obniżające odporność.
Rolnik powinien kontrolować jakość ściółki poprzez:
- regularne uzupełnianie suchym materiałem (słoma, trociny, sieczka)
- niezwłoczne usuwanie miejsc silnie zawilgoconych, szczególnie wokół poideł
- dobór systemu pojenia ograniczającego wylewanie wody
- zapewnienie sprawnej wentylacji – wymiana powietrza bez przeciągów
Przy prawidłowo prowadzonej gospodarce ściółką choroby skóry związane z jej wilgotnością występują znacznie rzadziej, a ptaki mają mniejsze problemy z zapaleniami stawów czy dróg oddechowych.
Uszkodzenia skóry wynikające z przegrzania i stresu cieplnego
W okresie upałów ptaki cierpią na stres cieplny, który objawia się dyszeniem, rozkładaniem skrzydeł i poszukiwaniem chłodniejszych miejsc. Zdarza się, że w przegrzanych kurnikach dochodzi do przepełnienia i nadmiernego ścisku, co sprzyja wzajemnemu dziobaniu, zadrapaniom i ranom. Uszkodzona skóra staje się wrotami zakażeń.
Zapobieganie polega na:
- dobrze zaprojektowanej wentylacji, a w razie potrzeby – stosowaniu wentylatorów
- zapewnieniu cienia i dostępu do świeżej wody na wybiegach
- ograniczeniu zagęszczenia, szczególnie w najgorętszych miesiącach
Warto pamiętać, że stres cieplny obniża odporność, przez co nawet niewielkie uszkodzenia skóry goją się wolniej i częściej ulegają zakażeniu.
Zachowania agresywne i kanibalizm – gdy przyczyną zmian skóry są inne ptaki
Jednym z najpoważniejszych problemów w stadach drobiu są zmiany skóry wynikające z agresji i kanibalizmu. Początkowo obserwuje się niewinne skubanie piór, które może przerodzić się w wyrywanie całych piór z krwią, a następnie dziobanie w rany. Z czasem pojedyncze ogniska uszkodzeń skóry przybierają postać rozległych, krwawiących obszarów, na które reagują kolejne ptaki w stadzie.
Przyczyny skubania piór i kanibalizmu
Do najczęstszych przyczyn zalicza się:
- zbyt wysokie zagęszczenie ptaków – brak możliwości wycofania się słabszych osobników
- zbyt intensywne oświetlenie lub nagłe zmiany natężenia światła
- niedobory białka, sodu i innych składników mineralnych
- brak zajęcia – nuda przy ubogim środowisku, bez elementów do grzebania i dziobania
- genetyczną skłonność niektórych linii do zachowań agresywnych
W praktyce często nakłada się kilka czynników jednocześnie. U brojlerów i niosek klatkowych problemem bywa zbyt duże natężenie światła, a u kur wolnowybiegowych – niedobory pokarmowe związane z mało zbilansowaną mieszanką paszową.
Rozpoznawanie i ograniczanie strat skóry związanych z agresją
Pierwszym sygnałem ostrzegawczym jest widoczne ubytki piór na grzbiecie, nasadzie ogona i w okolicy odbytu. Z czasem pojawiają się zadrapania i rany. Agresywne osobniki często można zaobserwować podczas dziobania wolniejszych ptaków w te miejsca.
Postępowanie obejmuje:
- szybkie obniżenie intensywności światła
- zwiększenie powierzchni przypadającej na jednego ptaka – podział stada
- wzbogacenie środowiska: słoma w snopkach, zawieszone warzywa (np. kapusta) do dziobania
- weryfikację składu paszy, ewentualne zwiększenie poziomu białka i minerałów
- izolowanie najbardziej agresywnych ptaków
W niektórych systemach produkcji wciąż stosuje się przycinanie dziobów piskląt, jednak jest to zabieg kontrowersyjny z punktu widzenia dobrostanu i w wielu krajach ograniczany prawnie. Znacznie lepsze efekty długofalowe daje poprawa warunków środowiskowych i żywieniowych.
Praktyczne wskazówki profilaktyki chorób skóry w stadach drobiu
Skuteczna profilaktyka chorób skóry u drobiu wymaga połączenia działań z zakresu higieny, żywienia, zarządzania stadem oraz współpracy z lekarzem weterynarii. Długotrwała obserwacja własnych stad pozwala rolnikowi wychwycić charakterystyczne dla jego gospodarstwa problemy i reagować odpowiednio wcześnie.
Regularna kontrola stada i szybka reakcja
Niezależnie od wielkości stada warto wprowadzić stały „przegląd skóry”. Raz w tygodniu, a w okresach podwyższonego ryzyka nawet częściej, dobrze jest złapać losowo kilka ptaków z różnych części kurnika i dokładnie obejrzeć ich skórę oraz upierzenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na okolice odbytu, nasadę ogona i skórę pod skrzydłami, gdzie najczęściej kryją się pasożyty.
Zauważenie pierwszych ognisk świądu, strupów lub wyłysień powinno skłonić do:
- zbadania kilku kolejnych ptaków pod kątem występowania pasożytów
- kontroli jakości ściółki i wentylacji
- weryfikacji składu paszy oraz suplementacji witaminowej
- skontaktowania się z lekarzem weterynarii, jeśli zmiany są rozległe lub towarzyszy im gorączka, osłabienie
Higiena kurnika i ściółki
Utrzymanie suchych, czystych warunków w kurniku jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi zapobiegania chorobom skóry. Należy dążyć do ograniczania wylewania wody z poideł, szybkiego usuwania zalegających odchodów w okolicy karmideł i grzęd oraz regularnej wymiany ściółki. Raz lub dwa razy do roku warto przeprowadzić gruntowne czyszczenie i dezynfekcję całego pomieszczenia, połączoną z uszczelnianiem szpar i usuwaniem starych materiałów budowlanych, w których mogą bytować pasożyty.
Odrobaczanie zewnętrzne i wewnętrzne
Wiele pasożytów skóry ma stadium rozwojowe w środowisku, dlatego skuteczne odrobaczanie obejmuje nie tylko ptaki, ale również ich otoczenie. Preparaty przeciw pasożytom zewnętrznym powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami lekarza, z uwzględnieniem karencji na jaja i mięso. Regularne programy odrobaczania wewnętrznego zmniejszają ogólne osłabienie organizmu, co pośrednio wpływa na lepszą kondycję skóry.
Żywienie jako podstawa zdrowej skóry
Dieta bogata w pełnowartościowe białko, kwasy tłuszczowe, witaminy (szczególnie A, E, biotyna) oraz mikroelementy (cynk, miedź, mangan) wspiera regenerację skóry i upierzenia. W praktyce dobrym rozwiązaniem jest korzystanie z gotowych mieszanek pełnoporcjowych uzupełnionych o premiksy. W warunkach gospodarstw przydomowych warto okresowo podawać w wodzie kompleksy witaminowo‑mineralne, szczególnie w okresach linienia, przed zimą i w czasie intensywnej nieśności.
Współpraca z lekarzem weterynarii
Choroby skóry często mają podobne objawy, mimo różnych przyczyn. Swędzące wyłysienia mogą wynikać zarówno z inwazji pasożytniczej, jak i alergii kontaktowej czy zaburzeń hormonalnych. Samodzielne eksperymentowanie z lekami, zwłaszcza antybiotykami, niesie ryzyko powstania oporności bakteryjnej oraz wydłużenia okresów karencji. Stała współpraca z lekarzem weterynarii pozwala szybko postawić trafną diagnozę i wdrożyć ukierunkowane leczenie, co ostatecznie jest dla gospodarstwa bardziej opłacalne.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o choroby skóry u drobiu
Jak często powinienem profilaktycznie stosować preparaty na pasożyty zewnętrzne u kur?
Częstotliwość zależy od systemu utrzymania i ryzyka kontaktu z dzikim ptactwem. W małych przyzagrodowych stadach zwykle wystarcza profilaktyka 2–3 razy w roku, najlepiej wiosną, latem i jesienią, połączona z gruntownym sprzątaniem kurnika. W stadach o dużej gęstości obsady lub tam, gdzie już dochodziło do silnych inwazji, lekarz może zalecić częstsze zabiegi, nawet co 6–8 tygodni, z rotacją preparatów.
Po czym odróżnić chorobę skóry od problemów wynikających z kanibalizmu w stadzie?
Przy typowych chorobach skóry zmiany często występują na pojedynczych ptakach, mogą mieć charakter symetryczny lub zlokalizowany w specyficznych miejscach (np. nogi przy świerzbie). W kanibalizmie wyraźne są ślady dziobania na grzbiecie, nasadzie ogona i w okolicy odbytu, zwykle u słabszych osobników. Często obserwuje się też wyrywanie piór „na oczach” hodowcy. Pomocne jest chwilowe przyciemnienie światła – jeśli agresja spada, przyczyną najprawdopodobniej jest zachowanie stada, a nie pierwotna choroba skóry.
Czy jajka od kur z chorobami skóry nadają się do spożycia?
Sama choroba skóry zwykle nie dyskwalifikuje jaj, o ile nie stosuje się leków z okresem karencji i ptaki nie cierpią na choroby ogólnoustrojowe. Problem pojawia się przy stosowaniu antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych lub silnych środków przeciwgrzybiczych. W takim wypadku należy bezwzględnie przestrzegać karencji podanej w ulotce leku lub przez lekarza weterynarii i w tym czasie nie przeznaczać jaj ani mięsa do spożycia. Zawsze warto skonsultować wątpliwości ze specjalistą.
Jakie domowe metody są bezpieczne przy drobnych otarciach skóry u kur?
Przy niewielkich otarciach można zastosować łagodne środki odkażające (np. roztwory jodopowidonu) i maści ochronne tworzące barierę przed zanieczyszczeniami. Ważne jest odizolowanie rannego ptaka od reszty stada, aby inne osobniki nie dziobały rany. Unika się stosowania drażniących środków, jak nierozcieńczony spirytus czy silne preparaty dezynfekcyjne. Jeśli rana nie goi się w ciągu kilku dni, powiększa się lub pojawia się ropny wysięk, konieczna jest wizyta u lekarza weterynarii.
Czy choroby skóry u drobiu mogą przenosić się na ludzi?
Niektóre choroby skóry, szczególnie grzybicze i pasożytnicze, mają charakter zoonotyczny i mogą sporadycznie zarażać ludzi, zwłaszcza przy obniżonej odporności lub mikrourazach skóry. Dlatego przy pracy z chorym stadem należy stosować rękawice, odzież ochronną i dbać o higienę rąk. Ryzyko można znacząco ograniczyć poprzez regularną profilaktykę stada, dezynfekcję kurnika oraz przechowywanie odzieży roboczej osobno od ubrań domowych.
