Plantacje lawendy w Polsce rozwijają się dynamicznie, ale większość rolników wciąż koncentruje się na lawendzie wąskolistnej. Tymczasem lawenda francuska może być ciekawą alternatywą, uzupełnieniem asortymentu oraz sposobem na wydłużenie oferty gospodarstwa agroturystycznego i zielarskiego. Zrozumienie różnic technologicznych między tymi gatunkami, ich wymagań siedliskowych, możliwości zbytu oraz ryzyka klimatycznego pozwala podjąć świadomą decyzję inwestycyjną i uniknąć błędów przy zakładaniu plantacji.
Charakterystyka lawendy francuskiej i wąskolistnej – różnice biologiczne i użytkowe
Określenie lawenda francuska bywa w literaturze stosowane różnie, jednak w praktyce rolniczej najczęściej odnosi się do Lavandula stoechas oraz mieszańców o podobnym pokroju i zastosowaniu ozdobnym. Lawenda wąskolistna to natomiast Lavandula angustifolia, nazywana również lekarską. Różnice gatunkowe przekładają się na odmienne kierunki użytkowania, mrozoodporność oraz technologię prowadzenia plantacji.
Budowa roślin i kwiatostanów
Lawenda wąskolistna tworzy zwarte, kuliste kępy o wysokości 40–60 cm, z cienkimi, szarozielonymi liśćmi. Kwiatostany są wąskie, klasyczne, o barwie od jasnofioletowej po ciemnopurpurową. Lawenda francuska rośnie zwykle nieco wyżej (do 60–80 cm w sprzyjających warunkach), a jej kwiatostany zakończone są charakterystycznymi, szerokimi podsadkami przypominającymi chorągiewki. To właśnie ten element w największym stopniu przyciąga uwagę klientów na rynku roślin ozdobnych.
Zapach i skład olejku
Olejek lawendy wąskolistnej zawiera więcej linalolu i octanu linalylu, co przekłada się na delikatny, klasyczny aromat stosowany w fitoterapii i kosmetyce naturalnej. Lawenda francuska ma zapach bardziej żywiczny, często z nutą kamforową. Dla przemysłu perfumeryjnego i zielarskiego w Polsce podstawowym surowcem pozostaje wciąż lawenda wąskolistna. Lawenda francuska ma natomiast ogromny potencjał jako roślina ozdobna w doniczkach, na rabaty oraz do kompozycji balkonowych.
Mrozoodporność i długowieczność
Najważniejszą różnicą z punktu widzenia rolnika jest mrozoodporność. Lawenda wąskolistna, zwłaszcza odmiany selekcjonowane w Europie Środkowej, dobrze znosi temperatury spadające nawet poniżej –20°C, jeśli stanowisko jest osłonięte i gleba przepuszczalna. Lawenda francuska jest zdecydowanie bardziej wrażliwa – w wielu regionach Polski nie zimuje w gruncie bez ochrony, co ogranicza możliwość zakładania trwałych plantacji polowych. W praktyce częściej prowadzi się ją jako roślinę sezonową lub polowy materiał wyjściowy do sprzedaży w pojemnikach.
Kierunki użytkowania i rynki zbytu
- Lawenda wąskolistna: surowiec zielarski (kwiat, ziele), olejek eteryczny, susz do saszetek, dekoracje, roślina miododajna, element oferty agroturystycznej.
- Lawenda francuska: segment ozdobny, rośliny w doniczkach, nasadzenia reprezentacyjne, rabaty miejskie, dodatki do kompozycji florystycznych, krótkotrwałe akcenty na eventy i sesje zdjęciowe.
Różne przeznaczenie sprawia, że inna jest kalkulacja opłacalności, struktura kosztów oraz wybór technologii uprawy. Plantacja lawendy francuskiej nastawiona na sprzedaż roślin w pojemnikach będzie bliższa produkcji szkółkarskiej niż klasycznemu polu z lawendą wąskolistną na susz czy olejek.
Wymagania siedliskowe i dobór stanowiska – co różni plantację francuską od wąskolistnej
Wspólną cechą obu gatunków jest potrzeba przepuszczalnej, umiarkowanie żyznej i dobrze nasłonecznionej gleby. Natomiast poziom ryzyka zimowego, długość okresu wegetacji oraz sposób przygotowania stanowiska wyraźnie różnią się między lawendą francuską i wąskolistną.
Gleba, pH i warunki wodne
Lawenda wąskolistna najlepiej czuje się na glebach lekkich, piaszczysto-gliniastych, o pH 6,5–7,5. Dopuszczalna jest nawet nieco słabsza klasa bonitacyjna, jeżeli poprawi się strukturę poprzez dodatek piasku, żwiru i materii organicznej. Lawenda francuska jest jeszcze bardziej wrażliwa na zastoiska wody oraz ciężkie, zbite podłoża. Na plantacjach polowych powinna trafiać wyłącznie na stanowiska o bardzo dobrej przepuszczalności, najlepiej na łagodnych wzniesieniach lub wałach formowanych maszynowo.
Przepuszczalność jest kluczowa, ponieważ system korzeniowy lawendy łatwo zagniwa przy długotrwałym podmoknięciu. W produkcji francuskiej częściej stosuje się podwyższone zagonów lub uprawę w pojemnikach ustawianych na żwirowym podłożu, co dodatkowo ogranicza ryzyko chorób odglebowych.
Nasłonecznienie i ekspozycja
Oba gatunki wymagają pełnego słońca – minimum 6–8 godzin dziennie. Na plantacjach lawendy wąskolistnej możliwe jest jednak zaakceptowanie nieco gorszej ekspozycji, jeśli priorytetem jest surowiec do destylacji olejku, a nie wygląd roślin. W przypadku lawendy francuskiej jakość wizualna krzewów i intensywność kwitnienia mają kluczowe znaczenie handlowe, dlatego stanowisko powinno być maksymalnie nasłonecznione, osłonięte od silnych wiatrów i unikać zastoisk zimnego powietrza.
Ryzyko mrozów i strategia uprawy
W większości regionów Polski lawenda wąskolistna może być prowadzona jako wieloletnia plantacja towarowa z okresem użytkowania 8–12 lat, przy starannym cięciu i ochronie zimowej w pierwszych latach. Lawenda francuska tylko w najcieplejszych rejonach kraju (Zachód, Dolny Śląsk, część Niziny Śląskiej) ma szansę przetrwać kilka zim w gruncie, i to pod warunkiem starannego okrycia oraz korzystnego mikroklimatu.
W praktyce technologicznej wyróżnia się dwa główne modele:
- Plantacja lawendy wąskolistnej – typowo polowa, kilkuhektarowa, nastawiona na susz, olejek i agroturystykę; rośliny zimują w gruncie.
- Plantacja lawendy francuskiej – areał zwykle mniejszy, rośliny prowadzone w pojemnikach lub na zagonach z pełną wymianą materiału po określonej liczbie sezonów; część egzemplarzy traktowana jako jednoroczna w warunkach polowych.
Przygotowanie stanowiska i odchwaszczanie
Do zakładania trwałej plantacji lawendy wąskolistnej zaleca się staranne przygotowanie pola: odchwaszczanie mechaniczne i chemiczne (przed założeniem plantacji), głęboszowanie na zwięzłych glebach, wyrównanie powierzchni i ewentualne wapnowanie. Utrzymanie łanu w dobrym stanie przez wiele lat wymaga minimalizacji presji chwastów trwałych już na starcie.
W technologii lawendy francuskiej, gdzie cykl użytkowania jest krótszy, częściej wykorzystuje się:
- agrotkaniny i agrowłókniny ściółkujące,
- zagonowanie i ściółkowanie żwirem lub korą,
- intensywne odchwaszczanie ręczne przy produkcji w pojemnikach.
Silna konkurencja chwastów ma szczególnie negatywny wpływ na młode nasadzenia francuskiej, która zwykle gorzej regeneruje się po uszkodzeniach niż wąskolistna. Z tego względu częściej łączy się jej plantacje z estetyczną infrastrukturą (ścieżki żwirowe, obrzeża, tarasy), co ułatwia utrzymanie porządku i wizerunku gospodarstwa nastawionego na klienta detalicznego.
Materiał nasadzeniowy, rozstawa i technologia sadzenia
Wybór jakościowego materiału nasadzeniowego ma bezpośredni wpływ na powodzenie plantacji, zwłaszcza lawendy francuskiej, której zimotrwałość i odporność są bardzo zróżnicowane w obrębie odmian i partii rozsady.
Rozmnażanie i źródło sadzonek
Lawenda wąskolistna w profesjonalnej uprawie jest rozmnażana głównie wegetatywnie – z sadzonek zielnych lub półzdrewniałych. Pozwala to zachować cechy odmianowe, ujednoliconą wysokość, barwę i termin kwitnienia. W przypadku lawendy francuskiej rynek jest mocno zorientowany na odmiany ozdobne, często licencjonowane, o niestandardowych barwach (róże, biele, odcienie bordo) i specyficznym kształcie kwiatostanów. Samodzielne rozmnażanie takich odmian bywa ograniczone prawnie, dlatego najczęściej rolnik kupuje gotową rozsadę lub młode rośliny w multiplatach.
Przy niewielkich plantacjach nastawionych na sprzedaż detaliczną w gospodarstwie warto nawiązać współpracę z szkółką specjalizującą się w bylinach i roślinach śródziemnomorskich. Gwarantuje to powtarzalną jakość i mniejsze ryzyko strat zimowych w pierwszym roku po posadzeniu.
Rozstawa i planowanie zagęszczenia
Rozstawa lawendy wąskolistnej w plantacjach towarowych wynosi zazwyczaj 40–50 cm w rzędzie i 60–80 cm między rzędami, co daje 25–35 tys. roślin na hektar. Taki układ pozwala na przejazdy międzyrzędowe sprzętem do mechanicznego odchwaszczania i zbioru.
Lawenda francuska jako roślina o wysokiej wartości wizualnej wymaga nieco innego podejścia:
- na plantacjach polowych o funkcji pokazowej i agroturystycznej rozstawa może być podobna, z większym naciskiem na estetykę łanu,
- w produkcji pojemnikowej liczba roślin na hektar jest trudniejsza do określenia – kluczowa jest gęstość ustawienia doniczek i logistyka podlewania.
W wielu gospodarstwach stosuje się system mieszany: część plantacji w gruncie (np. pasy pokazowe przy ścieżkach) oraz część w doniczkach ustawianych na placu produkcyjnym, skąd rośliny trafiają bezpośrednio do sprzedaży.
Termin sadzenia i zabiegi po posadzeniu
Lawendę wąskolistną sadzi się najczęściej wiosną (kwiecień–maj) lub wczesną jesienią (sierpień–wrzesień), tak aby rośliny zdążyły się dobrze ukorzenić przed zimą. W przypadku lawendy francuskiej szczególnie ważne jest unikanie zbyt wczesnych terminów wiosennych, gdy gleba jest jeszcze zimna i podmokła. Lepsze efekty daje sadzenie po ustabilizowaniu pogody i ogrzaniu podłoża.
Bezpośrednio po posadzeniu rośliny wymagają:
- obfitego podlania (nawet 2–3 l na roślinę przy przesuszonej glebie),
- ściółkowania (żwir, grys, agrotkanina) w przypadku lawendy francuskiej,
- ochrony przed wiatrem – szczególnie na odsłoniętych polach.
Dla lawendy francuskiej, którą planuje się traktować jako roślinę sezonową, nacisk kładzie się na szybkie wejście w obfite kwitnienie. Stosuje się więc nieco wyższe nawożenie startowe i częstsze cięcia korygujące pokrój, aby roślina uzyskała kompaktowy, atrakcyjny kształt w okresie największego popytu.
Nawożenie, nawadnianie i ochrona – praktyczne różnice w prowadzeniu plantacji
Wymagania pokarmowe lawendy są umiarkowane, ale błędy w nawożeniu i nawadnianiu należą do najczęstszych przyczyn niepowodzeń, zwłaszcza w uprawie francuskiej. Dobrze jest pamiętać, że roślina ta, choć pochodzi z rejonów śródziemnomorskich, w fazie ukorzeniania i intensywnego kwitnienia potrzebuje więcej wody niż powszechnie się sądzi.
Nawożenie makro- i mikroelementami
Lawenda wąskolistna preferuje raczej skromne warunki – nadmierne nawożenie azotem prowadzi do bujnego wzrostu wegetatywnego kosztem kwitnienia oraz zwiększa podatność na wymarzanie i choroby. Planując nawożenie, warto oprzeć się na analizie gleby i dopasować dawki fosforu, potasu, magnezu oraz wapnia do konkretnych wyników.
Lawenda francuska, uprawiana głównie w pojemnikach lub na zagonach pokazowych, bywa dokarmiana częściej:
- nawozy wieloskładnikowe o spowolnionym działaniu,
- dokarmianie dolistne mikroelementami poprawiające barwę liści i kwiatów,
- korekta pH podłoża w celu utrzymania optymalnego przyswajania składników.
W produkcji handlowej roślin ozdobnych celem jest uzyskanie zwartej, intensywnie ulistnionej rośliny z licznymi kwiatostanami w krótkim czasie, co wymaga bardziej aktywnego podejścia do nawożenia niż w klasycznej uprawie surowcowej lawendy wąskolistnej.
Nawadnianie – równowaga między suszą a przelaniem
Lawenda uchodzi za roślinę odporną na suszę, jednak w pierwszych miesiącach po posadzeniu stały dostęp do wody jest krytyczny dla rozwoju systemu korzeniowego. Lawenda wąskolistna po dobrym ukorzenieniu radzi sobie na opadach naturalnych, o ile nie następują długotrwałe okresy bez deszczu na glebach bardzo lekkich.
Lawenda francuska z uwagi na częstą uprawę w pojemnikach wymaga bardziej precyzyjnego nawadniania:
- systemy kroplujące w rzędach donic lub zagonach,
- kontrola wagi pojemników (przesuszony pojemnik jest lekki),
- unikanie zraszania nadkoronowego, które zwiększa ryzyko chorób grzybowych.
Przelanie jest szczególnie groźne w chłodniejszych okresach – mokre, zimne podłoże to idealne warunki do rozwoju patogenów odglebowych. Dlatego w technologii francuskiej tak ważne jest łączenie racjonalnego nawadniania z wysoką przepuszczalnością podłoża i dobrym drenażem placu produkcyjnego.
Ochrona roślin i problemy zdrowotne
Lawenda w ogólnym przekonaniu jest rośliną mało wymagającą pod względem ochrony chemicznej. Rzeczywiście, w porównaniu z wieloma gatunkami upraw polowych, presja szkodników jest mniejsza. Jednak w intensywnej produkcji ozdobnej lawendy francuskiej pojawiają się:
- zamieranie pędów związane z chorobami grzybowymi (np. Phytophthora, Botrytis),
- mszyce i przędziorki na roślinach doniczkowych,
- problemy fizjologiczne wynikające z zasolenia podłoża i nieprawidłowego pH.
Lawenda wąskolistna na polu częściej cierpi z powodu słabej zimotrwałości na ciężkich glebach, wyłamywania krzewów przez śnieg i wiatr oraz uszkodzeń mrozowych przy wahaniach temperatur zimą. Odpowiednie cięcie jesienne lub wczesnowiosenne, jak również ograniczenie nawożenia azotem pod koniec sezonu, wyraźnie poprawiają kondycję roślin.
Cięcie, kształtowanie i zbiór – praktyka na plantacjach lawendy francuskiej i wąskolistnej
Cięcie lawendy to zabieg, który bezpośrednio wpływa na żywotność plantacji, jakość surowca i atrakcyjność wizualną. Błędy na tym etapie często skutkują przerzedzeniem krzewów, wyłamywaniem się pędów i spadkiem walorów dekoracyjnych.
Cięcie formujące i odmładzające
Lawendę wąskolistną przycina się zazwyczaj dwukrotnie:
- cięcie po kwitnieniu – skrócenie pędów kwiatostanowych,
- cięcie wiosenne – korygujące, lekko zagęszczające koronę.
Ważne jest, aby nie ciąć zbyt głęboko w stare drewno, gdyż roślina może słabo się regenerować. Lepsze efekty daje regularne, umiarkowane cięcie co roku niż radykalne odmładzanie co kilka sezonów.
Lawenda francuska jako roślina ozdobna wymaga częstszego, delikatnego formowania. Usuwanie przekwitłych kwiatostanów stymuluje ponowne kwitnienie, a lekkie skracanie pędów utrzymuje kompaktowy pokrój. W produkcji detalicznej roślin w pojemnikach najczęściej wykonuje się kilka drobnych cięć w sezonie, aby roślina prezentowała się jak najlepiej w momencie sprzedaży.
Termin i technika zbioru
Dla lawendy wąskolistnej przeznaczonej na susz i olejek optymalny termin zbioru przypada w momencie, gdy większość kwiatów w kłosie jest rozwinięta, ale jeszcze nie przekwitła. Zbiór można przeprowadzać ręcznie (sekatory, sierpy) lub mechanicznie, wykorzystując specjalistyczne przystawki do ciągników. Wysokość cięcia powinna umożliwić regenerację pędów i zachowanie zwartego pokroju krzewu.
Lawenda francuska rzadziej jest przeznaczana na tradycyjny susz – jej wartość rynkowa wynika przede wszystkim z wyglądu roślin na żywo. Zbiór dotyczy raczej przycinania pędów do kompozycji florystycznych lub pozyskiwania materiału rozmnożeniowego. Z tego powodu technika zbioru jest mniej zmechanizowana, bardziej indywidualna i dostosowana do potrzeb bieżącego zbytu.
Wydajność i jakość surowca
Plantacja lawendy wąskolistnej przy dobrym prowadzeniu może dawać stabilny plon świeżej masy kwiatostanów na poziomie kilku ton z hektara, co przekłada się na określoną ilość suszu lub olejku. Wydajność zależy od odmiany, wieku plantacji, warunków siedliskowych i technologii zbioru.
W przypadku lawendy francuskiej efektywność mierzy się inaczej – liczbą sprzedanych roślin w doniczkach, ceną jednostkową w zależności od wielkości i jakości egzemplarza, a także przychodem z usług dodatkowych (warsztaty, sesje zdjęciowe na polu, sprzedaż bukietów na świeżo). Dlatego nowoczesne gospodarstwo często łączy uprawę obu gatunków, wykorzystując klasyczną plantację wąskolistnej jako bazę surowcową i tło krajobrazowe, a lawendę francuską jako roślinę premium, nastawioną na efekt wizualny i wysoką marżę jednostkową.
Opłacalność, marketing i kierunki rozwoju plantacji lawendy francuskiej
Decyzja o założeniu plantacji lawendy francuskiej powinna uwzględniać nie tylko parametry agronomiczne, ale przede wszystkim model biznesowy i profil odbiorców. W odróżnieniu od klasycznej plantacji wąskolistnej, gdzie kluczowy jest rynek surowcowy i przetwórczy, w przypadku francuskiej dominują kanały detaliczne oraz bezpośredni kontakt z klientem.
Struktura kosztów i źródła przychodu
Koszty założenia plantacji lawendy francuskiej są z reguły wyższe na jednostkę powierzchni – droższy materiał nasadzeniowy (odmiany ozdobne), konieczność inwestycji w infrastrukturę (place produkcyjne, systemy nawadniania, agrotkaniny), a także praca ręczna przy formowaniu i pielęgnacji roślin. Z drugiej strony cena sprzedaży pojedynczej rośliny może być wielokrotnie wyższa niż jednostkowy przychód z krzewu lawendy wąskolistnej przeznaczonego na susz.
Dodatkowe źródła przychodu obejmują:
- sprzedaż roślin w pojemnikach w gospodarstwie i przez internet,
- organizację warsztatów i wydarzeń edukacyjnych na plantacji,
- tworzenie lawendowych ogrodów pokazowych jako atrakcji turystycznej,
- współpracę z kwiaciarniami i projektantami zieleni miejskiej.
Marketing wizualny i agroturystyka
Lawenda francuska dzięki swoim efektownym kwiatostanom jest idealnym narzędziem marketingu wizualnego. Zdjęcia z pól lawendy, zwłaszcza o zróżnicowanych barwach i odmianach, przyciągają uwagę w mediach społecznościowych i mogą stać się znakiem rozpoznawczym gospodarstwa. W połączeniu z lawendą wąskolistną tworzą kompozycje o dużej wartości estetycznej, pozwalające wydłużyć sezon atrakcyjności pola od wiosny do późnego lata.
Rolnik, który planuje plantację lawendy francuskiej, powinien od początku myśleć o:
- wyznaczeniu ścieżek i punktów widokowych,
- strefach do zdjęć (ławki, pergole, dekoracje),
- możliwości sprzedaży bezpośredniej produktów lawendowych na miejscu.
Takie podejście jest zupełnie inne niż w tradycyjnej uprawie lawendy wąskolistnej na surowiec, gdzie główny nacisk kładzie się na wydajność zbioru i optymalizację kosztów mechanizacji.
Ryzyko i dywersyfikacja
Wysoka wrażliwość lawendy francuskiej na mróz sprawia, że w wielu gospodarstwach rekomenduje się traktowanie jej jako uzupełnienia, a nie podstawy produkcji. Bezpieczniejszy model to połączenie trwałej plantacji lawendy wąskolistnej, dającej stabilny surowiec i tło krajobrazowe, z bardziej elastyczną produkcją lawendy francuskiej w pojemnikach.
Dzięki temu ewentualne straty spowodowane ostrą zimą lub chorobami nie zagrażają całemu biznesowi lawendowemu, a jedynie ograniczają dostępność konkretnych odmian ozdobnych. Z kolei możliwość szybkiego wprowadzenia nowych, modnych odmian francuskiej stanowi atut marketingowy, pozwalający różnicować ofertę z roku na rok.
FAQ – najczęstsze pytania o plantacje lawendy francuskiej względem wąskolistnej
1. Czy w polskich warunkach warto zakładać dużą plantację lawendy francuskiej w gruncie?
W większości regionów Polski zakładanie dużych, wielohektarowych plantacji lawendy francuskiej w gruncie wiąże się z wysokim ryzykiem zimowego wymarzania. Gatunek ten jest zdecydowanie mniej odporny na mróz niż lawenda wąskolistna i lepiej sprawdza się w uprawie pojemnikowej lub na mniejszych, pokazowych zagonach. Z ekonomicznego punktu widzenia rozsądniej traktować ją jako uzupełnienie oferty, nastawione na sprzedaż detaliczną roślin ozdobnych i usługi agroturystyczne, niż podstawowy surowiec polowy.
2. Jakie są kluczowe różnice technologiczne w uprawie lawendy francuskiej i wąskolistnej?
Lawenda wąskolistna prowadzona jest zwykle jako wieloletnia plantacja polowa, z rozstawą dostosowaną do mechanicznego odchwaszczania i zbioru na susz lub olejek. Nawożenie jest umiarkowane, a największe znaczenie ma mrozoodporność i trwałość krzewów. Lawenda francuska wymaga bardziej intensywnej pielęgnacji: lepiej sprawdza się w pojemnikach, z częstszym nawadnianiem, częstym cięciem formującym i mocniejszym akcentem na walory dekoracyjne. Różni się także podejściem do ochrony i marketingu – jest produktem bardziej ozdobnym niż surowcowym.
3. Czy lawenda francuska nadaje się do produkcji olejku eterycznego na skalę towarową?
Teoretycznie z lawendy francuskiej można pozyskiwać olejek eteryczny, jednak jego skład i profil zapachowy znacząco różnią się od olejku z lawendy wąskolistnej, dominującego w fitoterapii i kosmetyce naturalnej. W Polsce rynek odbioru olejku z lawendy francuskiej jest bardzo ograniczony i nieporównywalnie mniejszy niż w przypadku gatunku wąskolistnego. Dodatkowo mniejsza mrozoodporność i krótsza żywotność plantacji zwiększają koszty produkcji. Dlatego opłacalniejszym kierunkiem jest traktowanie lawendy francuskiej jako rośliny ozdobnej niż surowcowej.
4. Jak zabezpieczyć lawendę francuską na zimę, jeśli rośnie w gruncie?
Jeżeli decydujemy się pozostawić lawendę francuską w gruncie na zimę, konieczne jest połączenie kilku metod: wybór możliwie najcieplejszego stanowiska o dobrej przepuszczalności, lekkie przycięcie pędów, a następnie okrycie podstawy krzewu grubą warstwą ściółki (kora, trociny, liście) i zastosowanie białej agrowłókniny. W rejonach o ostrzejszym klimacie warto dodatkowo zastosować osłony wiatrowe. Mimo tych zabiegów należy liczyć się z ryzykiem uszkodzeń, dlatego zaleca się przechowywanie części roślin w pojemnikach w chłodnym, ale zabezpieczonym przed mrozem miejscu.
5. Który gatunek lawendy jest lepszy dla początkującego rolnika: francuska czy wąskolistna?
Dla większości początkujących rolników bezpieczniejszym wyborem będzie lawenda wąskolistna. Jest bardziej odporna na mróz, łatwiej dostępna jako sprawdzony materiał nasadzeniowy, ma stabilny rynek zbytu na susz, olejek i produkty przetworzone, a także sprawdza się jako roślina do agroturystyki. Lawenda francuska może być świetnym uzupełnieniem oferty, gdy gospodarstwo ma już doświadczenie w uprawie roślin w pojemnikach i bezpośrednim kontakcie z klientem, ale jej samodzielna, szeroka uprawa polowa niesie większe ryzyko klimatyczne i finansowe.
