Silne, dobrze rozkrzewione łany pszenicy to fundament wysokiego i stabilnego plonu. Jesienne krzewienie decyduje o liczbie kłosów na metrze kwadratowym, wyrównaniu łanu, a także o lepszym wykorzystaniu wody i składników pokarmowych. W praktyce oznacza to nie tylko więcej ton z hektara, ale także mniejsze ryzyko utraty plonu przy stresach pogodowych. Kluczem jest zrozumienie, jak roślina tworzy pędy boczne i jakie zabiegi agrotechniczne pozwalają w pełni wykorzystać jej potencjał już od siewu.
Biologia krzewienia pszenicy i jej znaczenie dla plonu
Krzewienie pszenicy to proces wytwarzania pędów bocznych z węzła krzewienia. U pszenicy ozimej ma on szczególne znaczenie jesienią, ponieważ wtedy tworzy się podstawa przyszłego plonu. Każdy dobrze wykształcony pęd może zakończyć się kłosem, a zatem im lepsze krzewienie, tym większa szansa na wysoki plon przy optymalnej obsadzie roślin. Kluczowe jest, aby pędy boczne były żywotne i dobrze rozbudowane przed wejściem roślin w spoczynek zimowy.
U pszenicy wyróżnia się tzw. krzewienie wewnętrzne i zewnętrzne. Krzewienie wewnętrzne zachodzi w obrębie pojedynczej rośliny – to liczba pędów przypadających na jedną siewkę. Krzewienie zewnętrzne dotyczy całej plantacji i opisuje zagęszczenie roślin na jednostce powierzchni. Należy dążyć do równowagi pomiędzy tymi dwoma elementami: zbyt mała obsada roślin wymusi nadmierne krzewienie pojedynczych kępek, co nie zawsze przełoży się na stabilny plon; z kolei zbyt duża obsada ogranicza możliwości wytworzenia silnych pędów kłosonośnych.
Proces krzewienia rozpoczyna się zwykle po wytworzeniu 3–4 liścia. To właśnie wtedy węzeł krzewienia zaczyna aktywnie tworzyć zawiązki pędów bocznych. Najważniejszą rolę odgrywają tu: dostęp do światła, temperatura gleby, poziom wilgotności i zaopatrzenie w składniki pokarmowe, głównie azot oraz fosfor. Zbyt niskie temperatury, susza lub niedobór składników mogą zahamować tworzenie pędów, a późniejsze warunki pogodowe rzadko są w stanie w pełni to nadrobić.
Dobrze rozkrzewiona pszenica lepiej znosi trudne warunki zimowe. Rozbudowany system korzeniowy pozwala pobierać wodę z głębszych warstw profilu glebowego, a większa liczba roślinnych organów asymilacyjnych ułatwia regenerację po mrozach. Co więcej, odpowiednie jesienne krzewienie pozwala zredukować ryzyko wylegania, ponieważ nie trzeba nadmiernie zwiększać wiosennego nawożenia azotowego w celu „ratowania” zbyt słabo rozkrzewionego łanu.
W praktyce polowej przyjmuje się, że optymalna liczba pędów jesiennych powinna stanowić około 50–70% docelowej liczby kłosów. Reszta pędów może wykształcić się wiosną, ale będą one z reguły słabsze i bardziej podatne na redukcję w warunkach stresowych. Dlatego tak istotne jest, aby już jesienią zadbać o to, by łan był równomierny, o umiarkowanej, ale stabilnej obsadzie, z dobrze rozwiniętymi, zdrowymi roślinami.
Dobór odmiany, terminu i gęstości siewu a krzewienie
Podstawą dobrej strategii krzewienia jest prawidłowy wybór odmiany. Poszczególne odmiany pszenicy różnią się zdolnością do krzewienia, tempem jesiennego wzrostu i tolerancją na opóźnienie siewu. Odmiany o wysokim potencjale krzewienia pozwalają na obniżenie normy wysiewu, co sprzyja tworzeniu mocnych, dobrze doświetlonych kępek. Z kolei odmiany o słabszej zdolności krzewienia wymagają nieco wyższej obsady, aby zapewnić odpowiednią liczbę kłosów na metrze kwadratowym.
Przy wyborze odmiany warto zwrócić uwagę również na odporność na choroby podstawy źdźbła, mączniaka prawdziwego oraz rdzę. Choroby rozwijające się jesienią potrafią zniszczyć zawiązki pędów bocznych lub znacznie osłabić ich rozwój. Zdrowa podstawa źdźbła jest warunkiem przeżycia zimy przez rośliny i kontynuowania krzewienia wiosną. Warto korzystać z oficjalnych wyników doświadczeń porejestrowych oraz rekomendacji regionalnych ośrodków doradztwa rolniczego.
Termin siewu to jeden z najważniejszych czynników wpływających na jesienne krzewienie. Zbyt wczesny siew może prowadzić do nadmiernego rozkrzewienia i bujnego wzrostu przed zimą, co sprzyja wyleganiu, jesiennym infekcjom i uszkodzeniom mrozowym. Z kolei opóźnienie siewu ogranicza liczbę pędów zawiązanych jesienią. Dla większości regionów Polski pszenicę ozimą zaleca się siać w przedziale kilku–kilkunastu dni typowych dla danej strefy, uwzględniając lokalne warunki klimatyczne i typ gleby.
Przy późniejszych siewach warto wybierać odmiany o szybszym tempie wzrostu jesiennego i lepszej zdolności do krzewienia w krótszym okresie wegetacji. Można także nieznacznie zwiększyć normę wysiewu, by zrekompensować mniejszą liczbę pędów tworzonych przez pojedynczą roślinę. Trzeba jednak uważać, aby nie przekroczyć poziomu, przy którym rośliny zaczynają konkurować o światło i składniki pokarmowe, co paradoksalnie może ograniczyć krzewienie i pogorszyć zimotrwałość.
Gęstość siewu wpływa bezpośrednio na zagęszczenie łanu i liczbę pędów możliwych do wykarmienia na jednostce powierzchni. Optymalna obsada roślin jesienią powinna wynosić z reguły 250–350 roślin na metr kwadratowy, w zależności od odmiany, klasy gleby i terminu siewu. Na glebach słabszych, bardziej narażonych na wymarzanie lub przesuszenie, warto rozważyć nieznaczne zwiększenie obsady. Lepiej jednak poprawić jakość siewu i warunki startowe niż ratować plon wyłącznie większą ilością wysianego ziarna.
Oprócz samej liczby wysianych nasion kluczowe znaczenie ma jakość materiału siewnego. Ziarno kwalifikowane, o wysokiej zdolności kiełkowania i wyrównanej masie 1000 ziaren, zapewnia równomierne wschody i jednolity rozwój roślin. To ułatwia późniejsze zabiegi agrotechniczne oraz sprzyja równomiernemu krzewieniu całej plantacji. Własny materiał siewny powinien być zawsze starannie doczyszczony, zaprawiony i przebadany pod kątem zdolności kiełkowania.
Normę wysiewu należy ustalać nie tylko na podstawie liczby nasion na metr kwadratowy, ale także w oparciu o masę 1000 ziaren i przewidywany procent polowej zdolności wschodów. Precyzyjne wyliczenie obsady pozwala lepiej sterować przyszłym krzewieniem. Współczesne siewniki, wyposażone w systemy dozowania i regulacji, umożliwiają bardzo dokładne ustawienie ilości wysiewanego ziarna, co warto w pełni wykorzystać.
Przygotowanie gleby i nawożenie a rozwój węzła krzewienia
Odpowiednie przygotowanie gleby przed siewem pszenicy ma ogromny wpływ na rozwój węzła krzewienia i zdolność roślin do tworzenia pędów bocznych. Pierwszym krokiem jest właściwie wykonany zbiór przedplonu oraz szybkie uprawki pożniwne, które ograniczą straty wody i pobudzą wschody samosiewów oraz chwastów. Następnie należy zadbać o wykonanie orki lub uprawy bezorkowej na odpowiednią głębokość, zapewniając równomierne spulchnienie warstwy ornej.
Krytycznie ważne jest przygotowanie wyrównanego, niezaskorupiającego się łoża siewnego. Zbyt zbita gleba uniemożliwia prawidłowy rozwój systemu korzeniowego, ogranicza dostęp powietrza i sprzyja zaleganiu wody, co z kolei negatywnie odbija się na procesie krzewienia. Z kolei nadmierne spulchnienie może prowadzić do osiadania gleby po wschodach i uszkodzeń delikatnych korzeni. W praktyce należy dążyć do uzyskania dobrej struktury gruzełkowatej w warstwie siewnej oraz mocniejszej, stabilnej struktury poniżej.
Węzeł krzewienia powinien znaleźć się na głębokości około 2–3 cm pod powierzchnią gleby. Osiąga się to poprzez prawidłowe ustawienie głębokości siewu: ziarno należy umieszczać najczęściej na 2–4 cm, w zależności od rodzaju gleby i warunków wilgotnościowych. Zbyt płytki siew powoduje wypłycanie węzła krzewienia, co zwiększa ryzyko wymarzania i wysmalania, natomiast zbyt głęboki siew opóźnia wschody i osłabia energię wzrostu, co może zmniejszyć liczbę tworzonych jesienią pędów.
Nawożenie przedsiewne, szczególnie fosforem, ma kluczowe znaczenie dla budowy silnego systemu korzeniowego i rozwoju węzła krzewienia. Fosfor jest mało ruchliwy w glebie, dlatego powinien być wymieszany w warstwie ornej przed siewem lub aplikowany w formie lokalnej pod korzeń. Odpowiednie zaopatrzenie roślin w fosfor już od początku wegetacji sprzyja wytwarzaniu licznych, dobrze odżywionych korzeni bocznych, co bezpośrednio przekłada się na lepsze krzewienie.
Równie istotne jest zapewnienie odpowiedniego pH gleby. Pszenica najlepiej rośnie na glebach o odczynie od lekko kwaśnego do obojętnego. Zbyt niskie pH ogranicza dostępność wielu składników pokarmowych, w tym fosforu, magnezu i mikroelementów, a także pogarsza warunki rozwoju pożytecznych mikroorganizmów glebowych. Regularne badania gleby i stosowanie wapnowania zgodnie z zaleceniami to inwestycja, która bezpośrednio wpływa na możliwości krzewienia.
Przed siewem warto również ocenić zasobność gleby w potas, magnez i mikroelementy. Potas reguluje gospodarkę wodną roślin, zwiększa odporność na suszę i mróz, a także wpływa na sztywność źdźbła. Magnez jest składnikiem chlorofilu, a zatem bezpośrednio warunkuje intensywność fotosyntezy. Mikroelementy, takie jak miedź, mangan czy cynk, biorą udział w licznych procesach metabolicznych, w tym w tworzeniu tkanek merystematycznych odpowiedzialnych za powstawanie pędów bocznych.
Błędem popełnianym na wielu gospodarstwach jest skupianie się wyłącznie na azocie, przy zaniedbywaniu innych składników. Tymczasem to właśnie zrównoważone nawożenie makro- i mikroelementami tworzy warunki do harmonijnego wzrostu roślin, ich dobrego rozkrzewienia oraz prawidłowego zimowania. Należy pamiętać, że nawet wysokie dawki azotu nie są w stanie w pełni zrekompensować braków fosforu, potasu czy magnezu, a nadmiar azotu jesienią może wręcz pogorszyć zimotrwałość łanu.
Jesienne nawożenie azotem i regulacja wzrostu
Azot jest głównym składnikiem odpowiedzialnym za intensywność wzrostu i krzewienie pszenicy. Jego jesienne stosowanie wymaga jednak dużej rozwagi. Zbyt duże dawki azotu przed zimą prowadzą do nadmiernej bujności łanu, rozluźniają tkanki roślinne i zwiększają podatność na choroby oraz uszkodzenia mrozowe. Celem jesiennego nawożenia azotowego nie jest maksymalne przyspieszenie krzewienia, lecz zapewnienie roślinom takiej ilości tego składnika, która pozwoli na zbudowanie 3–4 silnych pędów przed zimą.
W wielu sytuacjach zapas azotu mineralnego w glebie po przedplonie (szczególnie po roślinach motylkowych lub dobrze nawożonych okopowych) jest wystarczający, aby pszenica bez dodatkowego nawożenia jesiennego rozwinęła odpowiednią liczbę pędów. Dlatego właściwa diagnoza zasobności gleby i uwzględnienie płodozmianu są niezbędne przy podejmowaniu decyzji o ewentualnym dosiewnym azocie. Jego stosowanie jesienią powinno być raczej wyjątkiem niż regułą, szczególnie na glebach lżejszych, podatnych na wymywanie składników.
Jeśli analiza sytuacji wskazuje na potrzebę jesiennego wsparcia azotem, zaleca się zwykle umiarkowane dawki, aplikowane przedsiewnie lub w fazie wschodów. Można wówczas wykorzystać formy nawozów azotowych zawierających dodatkowo siarkę, która poprawia wykorzystanie azotu i sprzyja syntezie białek. Należy jednak dokładnie przestrzegać zaleceń producentów nawozów i dostosować dawkę do typu gleby, terminu siewu oraz przewidywanego tempa wzrostu roślin.
W praktyce coraz większego znaczenia nabierają zabiegi służące regulacji wzrostu łanu. W rejonach o łagodniejszych zimach lub przy bardzo wczesnym siewie istnieje ryzyko, że pszenica wejdzie w okres zimowania zbyt wybujała. W takich sytuacjach rozważa się użycie regulatorów wzrostu ograniczających nadmierne wydłużanie się źdźbeł i sprzyjających lepszemu rozwojowi systemu korzeniowego oraz węzła krzewienia. Każdorazowo konieczne jest dokładne zapoznanie się z etykietą środka, fazą rozwojową roślin i warunkami pogodowymi.
Regulacja jesiennego wzrostu powinna być zawsze łączona z prawidłowym odchwaszczaniem oraz ewentualną ochroną fungicydową, jeśli warunki sprzyjają rozwojowi chorób. Dobrze zaplanowany program ochrony jesiennej zwiększa zdrowotność liści i podstawy źdźbła, a w konsekwencji sprzyja utrzymaniu żywotnych pędów bocznych. Ochronę chemiczną warto jednak traktować jako uzupełnienie, a nie zastępstwo dla racjonalnej agrotechniki.
Należy pamiętać, że ostatecznym celem jesiennego nawożenia i regulacji wzrostu nie jest uzyskanie maksymalnie zielonego łanu przed zimą, ale zbudowanie „kompaktowych” roślin o silnym systemie korzeniowym, dobrze wykształconym węźle krzewienia i 3–4 krótkich, lecz mocnych pędach. To właśnie takie rośliny najlepiej znoszą niskie temperatury, obciążenie śniegiem i zmienne warunki wilgotnościowe w okresie od jesieni do przedwiośnia.
Ochrona roślin i kontrola zachwaszczenia jesienią
Silne zachwaszczenie plantacji już jesienią to jeden z najpoważniejszych czynników ograniczających krzewienie pszenicy. Chwasty konkurują z rośliną uprawną o wodę, światło i składniki pokarmowe, a także tworzą mikroklimat sprzyjający rozwojowi chorób. W skrajnych przypadkach mogą niemal całkowicie zahamować krzewienie, powodując, że pszenica wchodzi w zimę w fazie kilku słabych liści, bez wykształconych pędów bocznych.
W praktyce polowej skuteczna kontrola chwastów jesienią opiera się na kombinacji metod mechanicznych i chemicznych. Uprawki pożniwne oraz starannie wykonane łoże siewne pomagają ograniczyć presję chwastów już na starcie. Następnie, w zależności od spektrum gatunków zachwaszczających, stosuje się odpowiednio dobrane herbicydy doglebowe lub nalistne. Zabieg najlepiej wykonać możliwie wcześnie, gdy chwasty są w fazie siewek lub kilku liści, a warunki pogodowe sprzyjają działaniu preparatu.
Oprócz chwastów, duże znaczenie ma profilaktyka chorób i szkodników. Infekcje powodowane przez mączniaka prawdziwego, fuzariozę podstawy źdźbła czy septoriozy mogą znacznie osłabić rośliny jeszcze przed zimą. Z kolei żerowanie mszyc, śmietki czy ploniarki wpływa na osłabienie systemu korzeniowego i utratę części pędów bocznych. Dokładna lustracja plantacji od wschodów aż do zatrzymania wegetacji jest niezbędna, by w porę zareagować.
Do ważnych elementów ochrony należą także zabiegi agrotechniczne ograniczające presję patogenów i szkodników. Należy dbać o właściwy płodozmian, unikać nadmiernych dawek azotu jesienią, niszczyć resztki pożniwne będące źródłem infekcji oraz stosować zaprawianie materiału siewnego przeciwko najważniejszym chorobom odnasiennym i odglebowym. Tak kompleksowe podejście pozwala zbudować zdrowy łan, w którym pędy boczne mają szansę rozwijać się bez dodatkowych obciążeń.
Jesienna ochrona roślin powinna być ściśle zintegrowana z planem wiosennym. Dobrze przeprowadzone odchwaszczanie i profilaktyka chorób przed zimą często pozwalają ograniczyć liczbę zabiegów wiosennych, co obniża koszty i zmniejsza presję chemiczną na środowisko. Co najważniejsze, rolnik zyskuje łan o wyrównanym, stabilnym krzewieniu, co jest podstawą wysokiej efektywności dalszych nakładów na nawożenie i ochronę.
Monitorowanie plantacji i reagowanie na warunki pogodowe
Warunki pogodowe w okresie jesiennym są zmienne i często trudne do przewidzenia. To, jak pszenica się rozkrzewi, zależy nie tylko od zaplanowanych zabiegów, ale także od umiejętności reagowania na bieżącą sytuację w polu. Regularne lustracje plantacji pozwalają ocenić tempo wzrostu, stan wschodów, liczbę rozwiniętych liści oraz początkowy rozwój pędów bocznych. Dzięki temu można korygować plany nawożenia czy ochrony, zanim problemy staną się poważne.
W okresach suszy jesiennej szczególnie istotna jest ocena wilgotności gleby. Jeśli po siewie występują dłuższe okresy bezopadowe, część nasion może długo zalegać w glebie, wschody będą rozciągnięte w czasie, a rośliny słabsze i mniej wyrównane. W takich warunkach nie należy pochopnie zwiększać dawek azotu, ponieważ rośliny mają ograniczone możliwości jego wykorzystania. Lepiej skupić się na ochronie przed chwastami i chorobami, a intensyfikację nawożenia przesunąć na wczesną wiosnę.
W przypadku bardzo szybkiego tempa wzrostu i wyjątkowo ciepłej jesieni warto rozważyć modyfikację programu ochrony, np. wcześniejsze zastosowanie regulatora wzrostu lub fungicydu, jeśli rośliny zbyt intensywnie się wydłużają i pojawiają się pierwsze objawy chorób. Należy jednak unikać pochopnych decyzji – każdy zabieg powinien być poprzedzony oceną fazy rozwojowej pszenicy i prognozą pogody, aby uniknąć stresu dla roślin i strat ekonomicznych.
Ważnym elementem monitoringu jest także ocena przygotowania pszenicy do zimy. Pod koniec jesieni rośliny powinny mieć kilka dobrze rozwiniętych liści, krótki, ale mocny system nadziemny i wyraźnie zgrubiały węzeł krzewienia. Zbyt wiotkie, przerośnięte rośliny mają mniejszą odporność na mróz i częściej ulegają uszkodzeniom podczas odwilży i ponownego zamarzania. Z kolei rośliny zbyt słabo rozwinięte – z jednym, dwoma liśćmi – mogą nie zdążyć wykształcić wystarczającej liczby pędów, co będzie widoczne wiosną w postaci rzadkiego łanu.
Nowoczesne narzędzia, takie jak zdjęcia satelitarne, drony czy aplikacje mobilne, mogą wspierać tradycyjne lustracje polowe. Pozwalają szybko wychwycić miejsca o słabszych wschodach, gorszej kondycji roślin lub wyższym zachwaszczeniu. Dzięki temu można precyzyjniej planować działania – od korekty dawki nawozów po wykonanie lokalnych zabiegów ochronnych, co sprzyja zarówno lepszemu krzewieniu, jak i racjonalnemu gospodarowaniu środkami produkcji.
Praktyczne wskazówki dla lepszego krzewienia pszenicy jesienią
Aby wykorzystać w pełni potencjał krzewienia pszenicy, warto połączyć wiedzę teoretyczną z praktycznymi nawykami polowymi. Poniżej zestawiono kilka najważniejszych zaleceń, które można wdrożyć w większości gospodarstw, niezależnie od wielkości upraw czy stosowanej technologii:
- Dobierz odmianę nie tylko pod kątem plonu, ale również zdolności do krzewienia, tempa jesiennego wzrostu i odporności na choroby podstawy źdźbła.
- Dostosuj termin siewu do warunków lokalnych, unikając zarówno skrajnie wczesnych, jak i mocno opóźnionych siewów, które utrudniają prawidłowe krzewienie.
- Precyzyjnie wylicz normę wysiewu, uwzględniając masę 1000 ziaren, zdolność kiełkowania, typ gleby i oczekiwaną obsadę roślin.
- Zadbaj o dobre przygotowanie łoża siewnego, z równą powierzchnią i strukturą sprzyjającą rozwojowi systemu korzeniowego oraz węzła krzewienia.
- Stosuj zbilansowane nawożenie przedsiewne fosforem, potasem, magnezem i mikroelementami, pamiętając o odpowiednim pH gleby.
- Ostrożnie podchodź do jesiennego azotu – jego rolą jest wsparcie krzewienia, a nie wywołanie nadmiernej bujności łanu.
- Regularnie monitoruj plantację, reagując na pojawiające się chwasty, choroby i szkodniki, by chronić młode pędy przed osłabieniem.
- W razie potrzeby wykorzystuj regulację wzrostu, ale zawsze zgodnie z zaleceniami i przy sprzyjających warunkach pogodowych.
- Analizuj przebieg pogody i dostosowuj strategię do aktualnych warunków, a nie wyłącznie do planów założonych przed siewem.
- Dokumentuj swoje obserwacje – zapisy z kilku sezonów pomogą lepiej przewidzieć reakcję danej odmiany i pola na zastosowaną technologię.
Systematyczne stosowanie tych zasad pozwala stopniowo poprawiać stan plantacji z roku na rok, budując łany o stabilnym, dobrze ukształtowanym krzewieniu. To z kolei przekłada się na wyższe i bardziej wyrównane plony, lepsze wykorzystanie nawozów oraz mniejsze ryzyko ekonomiczne związane z kaprysami pogody. W warunkach rosnących kosztów środków produkcji każdy dodatkowy kłos uzyskany dzięki rozsądnemu zarządzaniu krzewieniem ma wymierną wartość.
FAQ – najczęstsze pytania o jesienne krzewienie pszenicy
Jak rozpoznać, czy pszenica jest dobrze rozkrzewiona przed zimą?
Dobrze rozkrzewiona pszenica przed zimą powinna mieć zwykle 3–4 silne pędy na roślinę oraz wyraźnie zgrubiały węzeł krzewienia znajdujący się 2–3 cm pod powierzchnią gleby. Liście są krótkie, ciemnozielone, bez objawów niedoborów i chorób. Łan wygląda równomiernie, bez dużych przerw, ale też bez nadmiernej gęstości. Rośliny nie powinny być wydłużone ani wylegające, co świadczyłoby o zbyt bujnym, niekorzystnym wzroście jesiennym.
Czy zawsze warto stosować nawożenie azotem jesienią?
Jesienne nawożenie azotem nie jest konieczne w każdym przypadku i często wystarczający jest azot pozostający w glebie po przedplonie. Warto je rozważyć głównie na stanowiskach ubogich w ten składnik lub po roślinach pozostawiających mało resztek organicznych. Należy jednak stosować dawki umiarkowane, które wspierają wytworzenie kilku pędów, ale nie powodują nadmiernej bujności. Kluczem jest analiza zasobności gleby, rodzaju przedplonu i przebiegu pogody po siewie.
Jak dostosować normę wysiewu do terminu siewu?
Przy optymalnym terminie siewu stosuje się standardowe normy wysiewu, najczęściej 250–350 ziaren na metr kwadratowy, zależnie od odmiany i warunków. Przy opóźnionym siewie można zwiększyć obsadę o 10–20%, aby zrekompensować krótszy czas na krzewienie. Z kolei przy bardzo wczesnym siewie często warto delikatnie normę obniżyć, by uniknąć nadmiernej gęstości. Zawsze trzeba uwzględnić masę 1000 ziaren i rzeczywistą zdolność kiełkowania materiału siewnego.
Jakie znaczenie ma pH gleby dla krzewienia pszenicy?
Odpowiednie pH gleby warunkuje dostępność składników pokarmowych, szczególnie fosforu, magnezu i mikroelementów, które są kluczowe dla rozwoju korzeni i węzła krzewienia. Na glebach silnie kwaśnych rośliny gorzej wykorzystują nawozy, słabiej się rozkrzewiają i są bardziej podatne na stresy. Utrzymywanie pH w przedziale od lekko kwaśnego do obojętnego poprawia efektywność nawożenia oraz pozwala pszenicy tworzyć więcej silnych pędów bocznych już jesienią.
Czy wybór przedplonu wpływa na jesienne krzewienie pszenicy?
Przedplon ma duże znaczenie dla warunków startowych pszenicy. Rośliny motylkowe i dobrze prowadzone okopowe pozostawiają glebę w dobrej strukturze, często wzbogaconą w azot i materię organiczną, co sprzyja szybkim wschodom i silnemu krzewieniu. Z kolei zboża w monokulturze zwiększają presję chorób podstawy źdźbła, pogarszają strukturę gleby i mogą ograniczać rozwój korzeni. Dlatego planując płodozmian, warto uwzględniać wpływ przedplonu na jesienny wzrost i zdrowotność pszenicy.
