Zoomlion PL3004 to jeden z ciekawszych przykładów nowoczesnego ciągnika rolniczego klasy 300 KM, który łączy stosunkowo prostą konstrukcję z rozwiązaniami pozwalającymi na pracę w ciężkich warunkach polowych. Pochodzi z oferty chińskiego koncernu Zoomlion, znanego głównie z maszyn budowlanych, ale w ostatnich latach bardzo dynamicznie rozwijającego segment techniki rolniczej. Model PL3004 powstał z myślą o dużych gospodarstwach oraz usługodawcach, którzy potrzebują mocnej jednostki do uprawy, siewu i transportu, a jednocześnie chcą ograniczyć koszty inwestycji w porównaniu z zachodnimi markami. Ten ciągnik jest coraz częściej spotykany również w Europie Środkowo‑Wschodniej, gdzie rynek maszyn rolniczych intensywnie się zmienia i otwiera na producentów spoza tradycyjnej czołówki.
Historia, producent i miejsce modelu PL3004 w ofercie Zoomlion
Firma Zoomlion to chiński gigant przemysłowy, który rozpoczął działalność w latach 90. XX wieku, koncentrując się głównie na sprzęcie budowlanym, takim jak dźwigi, betoniarki czy koparki. Dopiero z czasem rozwijano dział maszyn rolniczych, obejmujący m.in. kombajny, prasy, ładowarki teleskopowe oraz ciągniki. Wejście w segment ciągników o dużej mocy, takich jak Zoomlion PL3004, było naturalnym krokiem w kierunku konkurowania z globalnymi markami i wzmocnienia pozycji na rynkach eksportowych.
Model PL3004 należy do serii ciągników wysoko‑mocowych (zwykle od około 200 do 300 KM), projektowanych z myślą o ciężkich pracach polowych. Oferuje moc katalogową na poziomie około **300 KM**, co plasuje go w klasie maszyn przeznaczonych do współpracy z szerokimi agregatami uprawowymi i siewnymi, dużymi pługami obrotowymi oraz ciężkimi przyczepami. Konstrukcja PL3004 jest w dużej mierze oparta na sprawdzonych rozwiązaniach – silniku o dużej pojemności, mocnej skrzyni biegów i prostym, mechanicznym sterowaniu głównych funkcji, z jednoczesnym zastosowaniem nowocześniejszych elementów komfortu i hydrauliki.
Na tle innych modeli z oferty Zoomlion, PL3004 jest jednym z najbardziej zaawansowanych i najmocniejszych ciągników typowo rolniczych. Poniżej niego znajdują się jednostki o mniejszej mocy (np. w zakresie 90–200 KM), kierowane do średnich gospodarstw. Powyżej – w niektórych rynkach – pojawiają się konstrukcje specjalistyczne lub przeznaczone do zastosowań komunalnych. PL3004 można więc postrzegać jako wizytówkę segmentu uprawowo‑ciągnikowego w firmie Zoomlion.
Wejście modelu PL3004 na rynki europejskie, w tym do Polski, poprzedziły prace nad dostosowaniem jednostki napędowej i układów emisji spalin do obowiązujących norm, a także dostosowanie kabiny i wyposażenia do oczekiwań użytkowników w tej części świata. Choć marka nie ma jeszcze tak długiej tradycji w Europie jak producenci z Niemiec, Francji czy Włoch, to stopniowo zdobywa rozpoznawalność poprzez obecność na targach, pokazy polowe i sieć lokalnych dystrybutorów.
Budowa i najważniejsze cechy konstrukcyjne Zoomlion PL3004
Zoomlion PL3004 to maszyna oparta na klasycznej ramowej konstrukcji nośnej, przystosowanej do przenoszenia dużych obciążeń od osprzętu zawieszanego z tyłu oraz – opcjonalnie – z przodu. Układ napędowy, zawieszenia i hydraulika są podporządkowane jednemu celowi: zapewnieniu wysokiej **trwałości** oraz zdolności do pracy z ciężkim sprzętem przy minimalizacji przestojów serwisowych.
Silnik i układ napędowy
W ciągniku zastosowano wysokoprężny silnik o dużej pojemności skokowej (zazwyczaj w przedziale 8–9 litrów, w zależności od dokładnej specyfikacji i rynku). Jednostka napędowa charakteryzuje się:
- wysokim momentem obrotowym dostępnym w szerokim zakresie prędkości obrotowych, co ułatwia pracę z głęboszami i ciężkimi pługami;
- turbodoładowaniem oraz chłodnicą powietrza doładowującego (intercooler), dzięki czemu silnik efektywniej wykorzystuje paliwo;
- zastosowaniem technologii ograniczającej emisję spalin (np. układu SCR z dodatkiem AdBlue, filtra cząstek stałych lub innych rozwiązań – zależnie od normy emisji obowiązującej na danym rynku);
- układem wtryskowym sterowanym elektronicznie, pozwalającym utrzymać stabilną pracę pod dużym obciążeniem.
Silnik Zoomlion PL3004 oraz konstrukcja układu chłodzenia i smarowania są przygotowane do długotrwałej pracy przy wysokich obciążeniach. Ważną cechą jest duża chłodnica oraz łatwy dostęp do filtrów, co upraszcza obsługę w gospodarstwach, gdzie przeglądy wykonuje się często we własnym zakresie.
Napęd przekazywany jest przez skrzynię biegów o wielu przełożeniach, zwykle z możliwością zmiany pod obciążeniem w kilku zakresach, co pozwala dobrać optymalną prędkość roboczą bez konieczności zatrzymywania się. W zależności od konfiguracji spotyka się wersje z:
- synchronizowaną skrzynią manualną z kilkoma biegami pełzającymi, przydatnymi do bardzo wolnych prac, np. z głęboszem czy przy sadzeniu;
- rewersem mechanicznym lub elektro‑hydraulicznym, ułatwiającym częste zmiany kierunku jazdy, szczególnie w pracach z ładowaczem lub podczas manewrowania na uwrociach;
- przekładniami półbiegów, pozwalającymi na płynne dostosowanie prędkości w trakcie pracy bez pełnego rozłączania napędu.
Ciężar własny ciągnika Zoomlion PL3004 jest stosunkowo wysoki, co pozytywnie wpływa na trakcję i zdolność do przenoszenia mocy na podłoże. Dodatkowo istnieje możliwość montażu obciążników na kołach oraz w przednim zaczepie, aby poprawić równowagę zestawu z ciężkim narzędziem zawieszonym na tylnym TUZ.
Hydraulika, TUZ i WOM
Układ hydrauliczny w PL3004 został zaprojektowany z myślą o współpracy z dużymi i energochłonnymi maszynami. Obejmuje on:
- pompy o znacznej wydajności (w zależności od wersji z układem jedno‑ lub dwu‑pompowym), zapewniające odpowiedni wydatek oleju do pracy z agregatami uprawowymi, siewnikami czy przyczepami z napędem hydraulicznym;
- wielosekcyjne rozdzielacze hydrauliczne z tylu ciągnika, umożliwiające podłączenie wielu przewodów naraz – przydatne np. w siewnikach z rozbudowaną hydrauliką;
- tylny TUZ o dużym udźwigu, zazwyczaj powyżej 9 ton, co pozwala na swobodne podnoszenie ciężkich pługów, kultywatorów czy agregatów biernych i aktywnych;
- opcjonalny przedni TUZ oraz przedni WOM, rozszerzające możliwości ciągnika o współpracę z narzędziami montowanymi z przodu, jak kosiarki czołowe czy pługi do odśnieżania.
Wał odbioru mocy (WOM) w Zoomlion PL3004 najczęściej oferuje kilka standardowych prędkości (np. 540/1000 obr./min), czasem z dodatkowym trybem ekonomicznym. Umożliwia to dostosowanie obrotów WOM do rodzaju maszyny napędzanej i warunków pracy, redukując zużycie paliwa, gdy pełna moc nie jest konieczna.
Kabina i ergonomia obsługi
Kabina Zoomlion PL3004 jest jednym z kluczowych elementów wpływających na atrakcyjność ciągnika, zwłaszcza na rynkach europejskich. Użytkownicy oczekują dziś dobrego komfortu akustycznego, wydajnej klimatyzacji oraz ergonomicznego rozkładu elementów sterujących. W modelu PL3004 zastosowano:
- przestronną kabinę z dobrą widocznością do przodu, na boki i do tyłu, co jest ważne szczególnie przy pracy z dużymi maszynami zaczepianymi;
- wysoki dach z dużą powierzchnią przeszkloną, często z oknem dachowym, ułatwiającym obserwację ładowacza czołowego;
- układ ogrzewania i klimatyzacji, przystosowany do pracy zarówno w mroźne zimy, jak i w gorące lata;
- regulowaną kolumnę kierownicy oraz fotel pneumatyczny operatora, pozwalające dopasować pozycję jazdy do wzrostu i preferencji kierowcy;
- słupki kabiny zintegrowane z oświetleniem roboczym LED lub halogenowym, aby zapewnić dobrą widoczność podczas pracy po zmroku.
Rozmieszczenie dźwigni i przycisków jest podporządkowane zasadzie intuicyjnej obsługi. Główne funkcje – takie jak sterowanie podnośnikiem, biegami, rewersem czy WOM – znajdują się po prawej stronie operatora, w bezpośrednim zasięgu ręki. Jednocześnie producent stara się utrzymać odpowiedni kompromis między prostotą mechaniczną a elementami elektronicznymi, tak aby ciągnik zachował **niezawodność** w trudnych warunkach polowych.
Układy jezdne i ogumienie
PL3004 pracuje zazwyczaj na kołach o dużej średnicy, z wyraźnym zróżnicowaniem między przednią a tylną osią. Duże tylne koła zapewniają lepsze przeniesienie mocy oraz mniejsze ugniatanie gleby, natomiast przednie koła współpracują z napędem 4×4, zwiększając trakcję na słabszych glebach i w warunkach polowych o podwyższonej wilgotności.
Napęd na cztery koła może być załączany i wyłączany, co pozwala ograniczyć zużycie paliwa i elementów przeniesienia napędu podczas przejazdów transportowych po drogach utwardzonych. W cięższych warunkach można zablokować mechanizm różnicowy, aby uniknąć poślizgu jednego z kół.
Zastosowanie Zoomlion PL3004, warunki pracy i typowe zadania
Zoomlion PL3004 jest ciągnikiem typowo uprawowym, przeznaczonym do najcięższych prac w gospodarstwach o dużej powierzchni użytków rolnych. Świetnie wpisuje się w potrzeby rolników posiadających kilkaset lub kilka tysięcy hektarów, a także firm usługowych obsługujących wielu klientów w sezonie. Jego główne zakresy wykorzystania obejmują:
Uprawa roli i przygotowanie gleby
Podstawowym obszarem pracy PL3004 jest praca z ciężkimi narzędziami uprawowymi. Należą do nich:
- pługi obrotowe o 5–7 korpusach, wymagające dużej mocy i stabilnego momentu obrotowego na kołach;
- głębosze i spulchniacze, w tym konstrukcje kilkunastołapowe, które szczególnie obciążają ciągnik pod względem siły uciągu;
- ciężkie agregaty talerzowe do uprawy pożniwnej, często w szerokościach roboczych 6–8 m;
- agregaty uprawowo‑siewne, umożliwiające łączenie uprawy gleby i siewu w jednym przejeździe.
Duża moc ciągnika, odpowiedni udźwig podnośnika oraz solidne ogumienie sprawiają, że PL3004 dobrze radzi sobie w trudnych warunkach glebowych: na zwięzłych glebach gliniastych, wzniesieniach czy polach o nierównej strukturze. Operatorzy doceniają go również za zdolność do utrzymywania stałej prędkości roboczej pod dużym obciążeniem, co przekłada się na równomierną jakość uprawy.
Siew, nawożenie i prace agrotechniczne
W dużych gospodarstwach Zoomlion PL3004 często współpracuje z rozbudowanymi siewnikami zbożowymi lub punktowymi, wymagającymi znacznego udźwigu i wydajnego układu hydraulicznego. W takim zestawie ciągnik zapewnia:
- możliwość pracy z szerokimi maszynami, co zwiększa wydajność hektarową w krótkim oknie agrotechnicznym;
- stabilne zasilanie hydrauliczne dla podzespołów siewnika, takich jak znaczniki hydrauliczne czy napęd dmuchawy w siewnikach pneumatycznych;
- ciągły i równy uciąg, który ogranicza zjawisko falowania siewnika na polu.
Przy rozsiewaniu nawozów mineralnych PL3004 może pracować z dużymi rozsiewaczami zawieszanymi lub przyczepianymi, również wyposażonymi w komputer sterujący dawką wysiewu. Duża nośność podnośnika pozwala zabrać pełny ładunek nawozu, co zmniejsza liczbę zjazdów do gospodarstwa i zwiększa efektywność czasową zabiegów.
Transport rolniczy i prace pomocnicze
Choć głównym przeznaczeniem PL3004 są prace polowe, ciągnik jest też wykorzystywany w transporcie rolniczym. Dzięki wysokiej mocy i sporej masie własnej dobrze radzi sobie z dużymi przyczepami do przewozu ziarna, kiszonki czy obornika. W takich zadaniach istotne są:
- dobrze dobrane przełożenia skrzyni biegów, umożliwiające jazdę transportową z prędkościami rzędu 30–40 km/h (w zależności od wersji i przepisów w danym kraju);
- wydajny układ hamulcowy, często z możliwością podłączenia pneumatycznych lub hydraulicznych hamulców przyczep;
- komfort kabiny podczas długich przejazdów między polem a gospodarstwem.
W gospodarstwach wielokierunkowych Zoomlion PL3004 może być również wykorzystywany do prac pomocniczych, takich jak:
- napędzanie dużych rozrzutników obornika;
- obsługa wozów asenizacyjnych o dużej pojemności;
- prace przy zwożeniu zielonki i obsłudze sieczkarni polowych jako ciągnik transportowy;
- zastosowania zimowe, na przykład odśnieżanie przy użyciu pługów i posypywarek.
Regiony i warunki, w jakich się pracuje na PL3004
Ze względu na swoją moc i charakterystykę, Zoomlion PL3004 najczęściej spotykany jest w gospodarstwach położonych na obszarach intensywnej produkcji roślinnej – w dużych zagłębiach zbożowych, buraczanych czy kukurydzianych. Sprawdza się zarówno na żyznych czarnoziemach, jak i na glebach średnich i słabszych klasy III–IV, szczególnie tam, gdzie potrzebne jest szybkie wykonanie zabiegów na dużej powierzchni.
W Polsce i krajach o zbliżonym klimacie ciągnik ten pracuje zwykle w systemach uprawy tradycyjnej lub uproszczonej, w tym w technologiach bezorkowych. Jego masa własna i moc są dużym atutem w głębokiej uprawie gleby oraz w zestawach uprawowo‑siewnych. Możliwość doposażenia w GPS i podstawowe systemy rolnictwa precyzyjnego powoduje, że PL3004 może zostać włączony również w nowoczesne systemy zarządzania gospodarstwem.
Dane techniczne, parametry i wyposażenie Zoomlion PL3004
Dokładne parametry Zoomlion PL3004 mogą różnić się w zależności od rocznika, rynku oraz konfiguracji zamawianej przez klienta. Poniżej znajduje się zestawienie kluczowych cech technicznych, jakie zazwyczaj charakteryzują ciągnik tej klasy i tego modelu:
- Moc znamionowa silnika: około **300 KM**, co odpowiada klasie mocy wykorzystywanej w dużych gospodarstwach z intensywną produkcją roślinną;
- Rodzaj silnika: wysokoprężny, turbodoładowany, z elektronicznym wtryskiem paliwa, często z chłodnicą międzystopniową powietrza;
- Pojemność skokowa: najczęściej w przedziale 8–9 l, w zależności od zastosowanego wariantu jednostki napędowej;
- Norma emisji spalin: dostosowana do wymogów obowiązujących w kraju sprzedaży (np. Stage III, IV lub V);
- Skrzynia biegów: mechaniczna lub z elementami elektro‑hydraulicznymi, z wieloma przełożeniami roboczymi oraz opcją biegów pełzających;
- Prędkość maksymalna: w większości konfiguracji 30–40 km/h, w zależności od przepisów i przełożeń;
- Napęd: 4×4 z możliwością rozłączania oraz blokadą mechanizmu różnicowego;
- Udźwig tylnego TUZ: zazwyczaj powyżej 9000 kg, co umożliwia współpracę z dużymi narzędziami zawieszanymi;
- Prędkości WOM: najczęściej 540/1000 obr./min, z opcją trybu ekonomicznego;
- Wydatek pompy hydraulicznej: wartość zależna od wersji, przystosowana do zasilania kilku obwodów hydraulicznych jednocześnie;
- Ogumienie: duże tylne koła o średnicy powyżej 38 cali oraz odpowiednio dobrane przednie, często z możliwością wyboru różnych profili i producentów opon;
- Masa własna: wysoka, przystosowana do przenoszenia 300 KM, z opcją dodatkowych obciążników;
- Kabina: amortyzowana, z klimatyzacją, ogrzewaniem i ergonomicznym rozkładem elementów sterujących.
Zoomlion PL3004 może być oferowany w różnych wersjach wyposażenia. W podstawowej konfiguracji klient otrzymuje kompletny ciągnik gotowy do pracy w ciężkich warunkach, natomiast w wersjach bogatszych można zamówić m.in.:
- zaawansowany komputer pokładowy monitorujący pracę silnika i układów ciągnika;
- gniazda do współpracy z systemami prowadzenia równoległego (GPS) i rolnictwa precyzyjnego;
- rozszerzony pakiet oświetlenia roboczego LED;
- fotel pasażera, dodatkowe schowki oraz ulepszoną tapicerkę kabiny;
- fabryczny montaż przedniego TUZ z WOM, zwiększający funkcjonalność ciągnika.
Zalety i wady Zoomlion PL3004 w praktycznym użytkowaniu
Jak każda maszyna rolnicza, Zoomlion PL3004 ma swoje mocne i słabsze strony, które warto rozważyć przed podjęciem decyzji o zakupie. Oceniając ten ciągnik, należy uwzględnić zarówno aspekty techniczne, jak i ekonomiczne oraz dostępność serwisu.
Najważniejsze zalety
- Wysoka moc – około 300 KM pozwala pracować z bardzo szerokimi i ciężkimi maszynami, co bezpośrednio przekłada się na wysoką wydajność roboczą gospodarstwa.
- Dobry stosunek ceny do możliwości – w porównaniu z wieloma zachodnimi markami ciągnik ten bywa tańszy przy zbliżonych parametrach, co jest szczególnie istotne dla dużych gospodarstw inwestujących w kilka maszyn jednocześnie.
- Solidna konstrukcja – klasyczna budowa ramowa, wzmocnione podzespoły napędowe i hydrauliczne zapewniają wytrzymałość przy długiej pracy pod pełnym obciążeniem.
- Prosta obsługa – relatywnie mała liczba skomplikowanych systemów elektronicznych (w porównaniu z najbardziej zaawansowanymi ciągnikami premium) może być atutem w gospodarstwach preferujących samodzielne naprawy i serwis podstawowy.
- Wydajna hydraulika – duży wydatek pompy i kilka sekcji z tyłu pozwalają na współpracę z rozbudowanymi zestawami uprawowo‑siewnymi i maszynami wymagającymi dużej ilości oleju.
- Komfortowa kabina – przestrzeń robocza jest dostosowana do wielogodzinnej pracy, z dobrą widocznością i klimatyzacją, co ma ogromne znaczenie zwłaszcza podczas intensywnego sezonu.
- Możliwość doposażenia – opcje montażu przedniego TUZ i WOM, dodatkowego oświetlenia czy przystosowania do rolnictwa precyzyjnego zwiększają uniwersalność ciągnika.
Potencjalne wady i ograniczenia
- Sieć serwisowa – w niektórych regionach Zoomlion dopiero rozwija sieć dystrybucji i serwisu, co może oznaczać dłuższe oczekiwanie na części zamienne czy wizytę serwisanta.
- Niższa rozpoznawalność marki – dla wielu rolników wybór mniej znanego producenta wiąże się z obawą o późniejszą odsprzedaż maszyny i utrzymanie jej wartości rynkowej.
- Masa własna i zapotrzebowanie na moc – choć wysoka masa jest zaletą w ciężkiej uprawie, może być niekorzystna na bardzo lekkich glebach, powodując większe ugniatanie, jeśli nie zastosuje się odpowiedniego ogumienia i ciśnienia w oponach.
- Mniejsza liczba zaawansowanych systemów elektronicznych – dla części użytkowników brak rozbudowanej elektroniki i zintegrowanych systemów zarządzania może być wadą, zwłaszcza w gospodarstwach stawiających na pełne rolnictwo precyzyjne.
- Udział w rynku wtórnym – ze względu na stosunkowo krótką historię obecności w Europie, rynek wtórny Zoomlion PL3004 jest słabiej rozwinięty niż w przypadku ciągników marek funkcjonujących od dziesięcioleci.
Eksploatacja, serwis i praktyczne wskazówki dla użytkowników PL3004
Właściwa eksploatacja Zoomlion PL3004 ma kluczowe znaczenie dla uzyskania długiej żywotności maszyny oraz maksymalnego wykorzystania jej potencjału. Przy ciągnikach tej klasy drobne zaniedbania mogą prowadzić do poważniejszych usterek, dlatego warto zwrócić uwagę na kilka aspektów praktycznych.
Regularna obsługa techniczna
Podstawą jest systematyczne wykonywanie przeglądów okresowych, w tym:
- regularna wymiana oleju silnikowego oraz filtrów oleju, paliwa i powietrza zgodnie z zaleceniami producenta;
- kontrola poziomu i jakości oleju w skrzyni biegów, mostach i układzie hydraulicznym;
- czyszczenie chłodnic i przewodów wentylacyjnych, zwłaszcza w okresie letnim, gdy maszyna pracuje w zapylonym środowisku;
- okresowa regulacja luzów zaworowych i kontrola układu wtryskowego silnika.
Dzięki temu można ograniczyć ryzyko spadku osiągów i nadmiernego zużycia paliwa, a także uniknąć kosztownych napraw związanych z przegrzaniem lub zatarciem elementów ruchomych.
Dobór narzędzi i ustawień roboczych
Przy mocy rzędu 300 KM kluczowe jest prawidłowe dobranie narzędzi do możliwości ciągnika. Zbyt lekkie maszyny nie wykorzystają potencjału mocy, natomiast zbyt ciężkie mogą powodować nadmierny poślizg kół i niewydajną pracę. Operator powinien zwracać uwagę na:
- dobranie szerokości roboczej agregatów w taki sposób, by ciągnik mógł utrzymać optymalną prędkość roboczą (najczęściej w przedziale 7–10 km/h dla uprawy i 8–12 km/h dla siewu);
- odpowiednie obciążenie przedniej i tylnej osi, co zapewnia stabilność oraz minimalizuje poślizg;
- ciśnienie w oponach dostosowane do rodzaju pracy – niższe w ciężkich pracach polowych dla zmniejszenia ugniatania gleby, wyższe w transporcie dla mniejszego oporu toczenia.
Wykorzystanie możliwości hydrauliki i WOM
Ze względu na wydajną hydraulikę i mocny WOM, operator ma do dyspozycji szeroki wachlarz maszyn współpracujących. Warto jednak pamiętać, by:
- nie przekraczać maksymalnego dopuszczalnego obciążenia wyjść hydraulicznych – nadmierne zużycie układu może prowadzić do jego przegrzewania;
- dbać o czystość oleju hydraulicznego i filtrów, szczególnie gdy do ciągnika podłącza się maszyny różnych producentów;
- dobierać prędkość WOM do zaleceń producenta maszyny, aby nie powodować nadmiernych drgań i zużycia elementów roboczych.
Znaczenie Zoomlion PL3004 na rynku maszyn rolniczych
Pojawienie się modelu Zoomlion PL3004 na rynkach międzynarodowych wpisuje się w szerszy trend rosnącej roli producentów z Azji w segmencie ciągników rolniczych. Dla części rolników stanowi on alternatywę wobec zachodnich marek, pozwalając na zakup ciągnika o zbliżonej mocy i możliwościach, lecz często po niższej cenie zakupu.
PL3004 może odgrywać istotną rolę szczególnie w dużych gospodarstwach nastawionych na rozwój parku maszynowego przy racjonalnym gospodarowaniu środkami finansowymi. Możliwość korzystania z mocnej, relatywnie prostej konstrukcji o dobrej trwałości oraz akceptowalnym poziomie komfortu sprawia, że ciągnik ten staje się realną opcją dla wielu inwestorów, którzy do tej pory koncentrowali się na najbardziej znanych markach.
Z biegiem czasu, wraz z rozwojem sieci serwisowej oraz zwiększeniem liczby użytkowników, można oczekiwać, że opinie o Zoomlion PL3004 będą coraz pełniejsze, oparte na długoterminowych doświadczeniach eksploatacyjnych. Od tego w dużej mierze zależy, czy model ten utrwali swoją pozycję na rynku i stanie się stałym elementem krajobrazu dużych gospodarstw rolnych, czy pozostanie jedynie ciekawostką dla wąskiej grupy użytkowników poszukujących alternatywnych rozwiązań.








