Ciągnik LS XR3135

Model LS XR3135 to jeden z najbardziej rozpoznawalnych ciągników kompaktowych koreańskiego producenta LS Tractor, coraz częściej spotykany zarówno w mniejszych gospodarstwach rolnych, jak i w firmach komunalnych, ogrodniczych czy usługowych. Łączy stosunkowo prostą konstrukcję z nowoczesnymi rozwiązaniami poprawiającymi komfort i bezpieczeństwo pracy. Dzięki tej kombinacji zyskał opinię maszyny uniwersalnej, ekonomicznej i trwałej, przygotowanej do pracy przez cały rok – od lekkich prac polowych, przez pielęgnację terenów zielonych, aż po odśnieżanie czy transport. Poniżej znajduje się szczegółowe omówienie tego modelu, jego historii, danych technicznych, typowych zastosowań oraz praktycznych zalet i wad, jakie najczęściej wskazują użytkownicy.

Historia marki LS i pozycja modelu XR3135 w ofercie

Marka LS Tractor wywodzi się z Korei Południowej, a jej początki sięgają współpracy koncernu LG z japońskimi producentami maszyn rolniczych. Z czasem dział maszyn został wydzielony, tworząc samodzielną strukturę zajmującą się wyłącznie konstrukcją i produkcją ciągników, ładowarek i maszyn komunalnych. Celem firmy było dostarczenie serii maszyn o mniejszych i średnich mocach, ale o jakości wykonania dorównującej czołowym markom światowym. LS od początku stawiał na eksport – szczególnie na rynki Ameryki Północnej i Europy, gdzie popularność zyskują ciągniki kompaktowe i subkompaktowe.

Seria XR to linia ciągników przeznaczona przede wszystkim do intensywnej eksploatacji w małych i średnich gospodarstwach, a także w sektorze komunalnym. Model XR3135 plasuje się w dolnej części przedziału mocy tej serii, ale zachowuje rozwiązania techniczne dostępne w większych modelach. Jest więc swego rodzaju pomostem między najmniejszymi konstrukcjami LS, przeznaczonymi głównie do ogrodów i sadów, a masywniejszymi maszynami kierowanymi do gospodarstw towarowych.

Na wielu rynkach europejskich LS XR3135 pojawił się jako odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na ciągnik uniwersalny o mocy około 35 KM, wyposażony w komfortową kabinę, nowoczesny układ hydrauliczny i możliwość współpracy z pełnym zestawem narzędzi zawieszanych. Dla licznych użytkowników jest to podstawowy ciągnik w niewielkim gospodarstwie, a dla większych – maszyna pomocnicza, wykonująca prace pomocnicze i specjalistyczne, gdzie liczy się zwrotność i niewielkie gabaryty.

Historia obecności LS na rynku polskim i środkowoeuropejskim związana jest z dynamicznym rozwojem sieci dealerskiej oraz zapewnieniem dostępu do części zamiennych. Dostawcy szybko zorientowali się, że w segmencie kompaktów istnieje luka między wysłużonymi konstrukcjami zachodnich marek a nowymi maszynami w atrakcyjniejszej cenie. XR3135 stał się więc jednym z modeli, które pozwoliły LS umocnić pozycję w tym segmencie, a jednocześnie zbudować opinię producenta oferującego **niezawodność** i rozsądną relację kosztów do możliwości.

Budowa, cechy konstrukcyjne i dane techniczne LS XR3135

LS XR3135 to klasyczny ciągnik kompaktowy z napędem na cztery koła, oparty na ramie nośnej stanowiącej jednocześnie element konstrukcyjny przenoszący obciążenia z zaczepionych maszyn. Dzięki przemyślanej konstrukcji, rozstawowi osi i odpowiedniemu rozkładowi masy, ciągnik pozostaje stabilny zarówno podczas prac polowych, jak i transportowych, nawet przy zastosowaniu ładowacza czołowego.

Silnik i układ napędowy

W modelu XR3135 zastosowano czterocylindrowy, wysokoprężny silnik o pojemności około 1,8–2,0 litra (w zależności od wersji i norm emisji), rozwijający moc zbliżoną do 35 KM. Jednostka napędowa pracuje w systemie wtrysku dostosowanym do obowiązujących norm emisji spalin, najczęściej w standardzie Tier 4/Stage IIIA lub wyższym, wykorzystując układy oczyszczania spalin takie jak katalizator utleniający DOC lub filtry DPF w nowszych odmianach.

Silnik charakteryzuje się relatywnie niskim zużyciem paliwa w lekkich i średnich pracach, co jest szczególnie istotne dla użytkowników wykorzystujących maszynę wiele godzin dziennie przy pracach komunalnych czy ogrodniczych. Ważną cechą jest dobra elastyczność – moment obrotowy rozwijany jest już przy średnich obrotach, co ułatwia pracę z glebogryzarką, kosiarką bijakową czy opryskiwaczem o większym zapotrzebowaniu na moc. Użytkownicy doceniają także łatwy rozruch, istotny zimą podczas odśnieżania lub pracy z pługiem.

Napęd przenoszony jest na skrzynię biegów wyposażoną zwykle w kilkanaście przełożeń do przodu i do tyłu (na przykład 12/12 lub 16/16), często z rewersem umożliwiającym szybką zmianę kierunku jazdy bez konieczności użycia sprzęgła. W wybranych wersjach dostępna jest także przekładnia hydrostatyczna, szczególnie ceniona w pracach komunalnych i przy manewrowaniu na ograniczonych przestrzeniach. Obecność napędu 4×4 zapewnia dobrą trakcję na grząskich lub śliskich nawierzchniach, a możliwość odłączania przedniego napędu pozwala na oszczędność paliwa podczas lekkich prac transportowych po utwardzonych drogach.

Układ hydrauliczny, WOM i podnośnik

Jednym z kluczowych elementów definiujących użyteczność ciągnika kompaktowego jest układ hydrauliczny. W XR3135 zastosowano pompę hydrauliczną o wydajności rzędu kilkunastu litrów na minutę, co wystarcza do obsługi podnośnika tylnego, wspomagania kierownicy i często dodatkowych rozdzielaczy hydraulicznych. W wielu egzemplarzach montuje się dwie pompy – jedną główną do zasilania wyjść hydraulicznych i podnośnika, oraz drugą odpowiedzialną za wspomaganie kierownicy, co poprawia precyzję i płynność skrętu.

Tylny podnośnik trzypunktowy (TUZ) w standardzie kategorii I lub mieszanej I/II osiąga udźwig zbliżony do 1200–1400 kg na końcach cięgieł. Taka wartość umożliwia współpracę z szeroką gamą sprzętu: od niewielkich pługów obrotowych, przez brony talerzowe, rozsiewacze nawozów, opryskiwacze, aż po cięższe kosiarki bijakowe i mulczery. W wielu wersjach przewidziano regulację pozycyjną i siłową, a także możliwość doposażenia w dodatkowe wyjścia hydrauliki zewnętrznej, niezbędne przy pracy z ładowaczem lub maszynami wymagającymi ciągłego zasilania olejem.

Wał odbioru mocy (WOM) oferuje co najmniej dwa standardowe zakresy obrotów: 540 oraz 540E (ekonomiczne), a w niektórych konfiguracjach także 1000 obr./min. Przełączanie prędkości pozwala dopasować parametry pracy do rodzaju narzędzia i wymaganego momentu obrotowego, jednocześnie optymalizując zużycie paliwa. Przy lekkich maszynach, takich jak kosiarki rotacyjne czy rozsiewacze, bardzo użyteczna okazuje się praca w trybie ekonomicznym przy niższych obrotach silnika.

Podwozie, ogumienie i zwrotność

Jedną z głównych zalet LS XR3135 jest jego kompaktowa konstrukcja. Rozstaw osi, szerokość i średnica kół zostały tak dobrane, by uzyskać kompromis między stabilnością a zwrotnością. Zależnie od konfiguracji, ciągnik może być wyposażony w ogumienie rolnicze, przemysłowe (R4) lub trawnikowe. Każdy z tych typów ogumienia kierowany jest do innej grupy użytkowników: rolnicy wybierają najczęściej opony rolnicze o agresywnym bieżniku, firmy komunalne – uniwersalne przemysłowe, a centra ogrodnicze i zarządcy pól golfowych – ogumienie trawnikowe minimalizujące uszkodzenia darni.

Promień skrętu modelu XR3135, przy załączonym wspomaganiu i odpowiedniej geometrii osi przedniej, jest relatywnie mały, co znacząco ułatwia manewrowanie na wąskich podwórzach, w sadach czy na parkingach. W połączeniu z kompaktową długością i szerokością daje to możliwość pracy w miejscach niedostępnych dla większych ciągników, bez ryzyka uszkodzenia drzew, krzewów czy infrastruktury.

Kabina, ergonomia i bezpieczeństwo

W zależności od rynku i wersji wyposażenia LS XR3135 dostępny jest jako ciągnik z kompletną kabiną lub z ramą ROPS i otwartym stanowiskiem operatora. W Europie częściej wybierana jest wersja z kabiną, ze względu na klimat, comfort pracy oraz wymagania bezpieczeństwa. Kabina zapewnia ochronę przed warunkami atmosferycznymi, a przy pracy z opryskiwaczami ogranicza kontakt operatora ze środkami chemicznymi.

Wnętrze kabiny zaprojektowano z myślą o łatwym dostępie do wszystkich dźwigni i przełączników. Przejrzysta deska rozdzielcza prezentuje podstawowe parametry pracy: obroty silnika, poziom paliwa, temperaturę, wskaźniki ciśnienia oleju i kontrolek informacyjnych. Duże przeszklenia zapewniają bardzo dobrą widoczność do przodu, na boki i do tyłu, co jest kluczowe przy precyzyjnej pracy z narzędziami zaczepianymi oraz przy manewrach na terenie zabudowanym.

W wersjach bogatszych dostępne są takie elementy jak klimatyzacja, ogrzewanie kabiny, radio, spryskiwacze szyb, a także elektrycznie regulowane lusterka czy dodatkowe reflektory robocze LED. Fotel operatora posiada zwykle regulację w wielu płaszczyznach, często z amortyzacją mechaniczną lub pneumatyczną, co zmniejsza zmęczenie podczas dłuższej pracy. Układy bezpieczeństwa obejmują m.in. blokadę rozruchu przy włączonym biegu, wyłącznik WOM przy podniesionym fotelu (w przypadku otwartego stanowiska) oraz skuteczne hamulce hydrauliczne na tylne koła, wspierane przez hamulec postojowy.

Przykładowe dane techniczne (w zależności od wersji)

  • Moc silnika: ok. 35 KM (26–27 kW)
  • Liczba cylindrów: 4, wysokoprężny
  • Pojemność silnika: ok. 1,8–2,0 l
  • Norma emisji: Tier 3/Tier 4 lub Stage IIIA/IIIB
  • Skrzynia biegów: manualna 12×12 lub 16×16 / opcjonalnie hydrostatyczna
  • Napęd: 4×4 z możliwością rozłączenia przedniej osi
  • Udźwig tylnego TUZ: ok. 1200–1400 kg
  • Wydajność pompy hydraulicznej: ok. 30 l/min (łącznie dla układów)
  • Obroty WOM: 540 / 540E (opcjonalnie 1000)
  • Masa własna: ok. 1500–1800 kg (zależnie od wyposażenia)
  • Długość całkowita: około 3,5 m
  • Szerokość całkowita: około 1,5–1,7 m (zależnie od ogumienia)

Podane wartości mogą różnić się w zależności od roku produkcji, wersji wyposażenia i wymogów lokalnych rynków, jednak dobrze oddają klasę wielkości i możliwości tego modelu.

Zastosowanie LS XR3135 w rolnictwie, usługach i sektorze komunalnym

Uniwersalny charakter LS XR3135 sprawia, że trudno przypisać go do jednego, wąskiego zakresu prac. Z jednej strony jest wystarczająco mocny i solidny, by pełnić rolę podstawowego ciągnika w mniejszym gospodarstwie, z drugiej zaś – na tyle kompaktowy, by bez problemu wjechać w wąskie alejki szkółek roślin, obiekty sportowe czy osiedlowe uliczki.

Prace rolnicze i ogrodnicze

W klasycznym gospodarstwie rolnym XR3135 znajdzie zastosowanie przy lżejszych pracach polowych i transportowych. Z powodzeniem może wykonywać orkę niewielkimi pługami, uprawę pożniwną, bronowanie czy przygotowanie gleby pod siew. Szczególnie dobrze sprawdza się w uprawie warzyw, w gospodarstwach ogrodniczych i szklarniowych, gdzie liczy się precyzja manewrowania oraz niewielki nacisk na glebę. Dzięki możliwości montażu wąskiego ogumienia, ciągnik może pracować między zagonami, minimalizując ryzyko uszkodzenia roślin.

W sadach i plantacjach owoców jego zadaniem jest m.in. cięcie międzyrzędzi kosiarkami, utrzymywanie murawy, rozdrabnianie gałęzi, rozsiew nawozów oraz wykonywanie oprysków. Szerokość ciągnika, dobra widoczność i precyzyjne sterowanie WOM umożliwiają bezpieczną pracę wśród drzew i krzewów. Zawieszane opryskiwacze, przystawki do podcinania, mulczery i rozdrabniacze gałęzi należą do standardowego wyposażenia wielu gospodarstw korzystających z XR3135.

Sektor komunalny i utrzymanie terenów zielonych

Ze względu na zwrotność, możliwość montażu pługów śnieżnych, zamiatarek, kosiarek bijakowych i rotacyjnych, a także rozsiewaczy piasku i soli, LS XR3135 jest często wybierany przez firmy komunalne oraz zarządców dróg i osiedli. Zimą ciągnik może odśnieżać chodniki i parkingi, jednocześnie posypując je solą lub piaskiem, natomiast latem zajmuje się koszeniem poboczy, utrzymaniem pasów zieleni i transportem materiałów.

W połączeniu z ładowaczem czołowym XR3135 staje się uniwersalnym nośnikiem narzędzi do załadunku ziemi, piasku, kruszyw, odpadów zielonych czy śniegu. Łyżka, chwytak do bel, widły do palet lub osprzęt do załadunku odpadów komunalnych sprawiają, że maszyna ta jest przydatna na placach budowy, w bazach sprzętowych oraz na terenach przemysłowych. Obecność napędu 4×4 pozwala na pracę w błotnistym terenie, na nieutwardzonych drogach dojazdowych czy skarpach.

Usługi specjalistyczne i prace całoroczne

Wielu właścicieli XR3135 prowadzi działalność usługową, świadcząc różnorodne prace dla okolicznych gospodarstw, gmin i firm prywatnych. Ciągnik obsługuje aeratory, wertykulatory, zamiatarki, rębaki do gałęzi, a także wciągarki i agregaty prądotwórcze napędzane WOM. Dzięki temu możliwe jest wykonywanie usług związanych z zakładaniem i pielęgnacją trawników, przycinaniem drzew, utrzymaniem parków oraz awaryjnym zasilaniem obiektów.

Całoroczna eksploatacja XR3135 wymaga odpowiedniego doboru ogumienia i osprzętu, jednak dobrze zaplanowany zestaw narzędzi sprawia, że ciągnik rzadko stoi nieużywany. Jesienią wykonuje prace związane z przygotowaniem pól do zimy oraz utrzymaniem dróg, zimą odśnieża i posypuje, wiosną i latem koszy, opryskuje, transportuje oraz wykonuje drobne prace budowlane i porządkowe. Tak intensywny cykl pracy stawia wysokie wymagania trwałości podzespołów, a XR3135 jest projektowany właśnie z myślą o takim trybie użytkowania.

Zalety, wady i praktyczne doświadczenia użytkowników LS XR3135

Analiza opinii użytkowników oraz doświadczeń serwisów pokazuje, że LS XR3135 ma szereg mocnych stron, ale nie jest wolny od pewnych ograniczeń, wynikających zarówno z konstrukcji, jak i ze specyfiki segmentu ciągników kompaktowych.

Najważniejsze zalety modelu LS XR3135

  • Uniwersalność – możliwość pracy w rolnictwie, ogrodnictwie, usługach komunalnych i firmach budowlanych; szeroki wybór osprzętu dostępnego na rynku.
  • Niewielkie gabaryty – kompaktowa budowa, mały promień skrętu i odpowiednia szerokość pozwalają na pracę w ciasnych przestrzeniach oraz między rzędami upraw.
  • Ekonomiczne zużycie paliwa – silnik o umiarkowanej pojemności, dobrze dobrane przełożenia skrzyni i możliwość pracy w trybie WOM 540E zmniejszają koszty eksploatacji.
  • Komfortowa kabina (w odpowiednich wersjach) – dobra widoczność, wygodny fotel, ogrzewanie i w wielu przypadkach klimatyzacja pozwalają na wielogodzinną pracę bez nadmiernego zmęczenia.
  • Napęd 4×4 – poprawia trakcję na trudnym terenie, a jednocześnie jest łatwo odłączany w razie potrzeby.
  • Dobry stosunek jakości do ceny – w porównaniu z niektórymi markami zachodnimi, LS oferuje zbliżone możliwości w niższej cenie zakupu.
  • Prosta, solidna konstrukcja – brak przesadnego skomplikowania elektroniki ułatwia naprawy i ogranicza ryzyko kosztownych awarii.
  • Możliwość montażu ładowacza czołowego – zwiększa zakres zastosowań i czyni z XR3135 pełnoprawną maszynę załadunkową dla niewielkich gospodarstw.
  • Dobra dostępność części eksploatacyjnych – filtry, oleje, paski i podstawowe podzespoły są łatwo dostępne w sieci dealerskiej i u niezależnych dostawców.

Potencjalne wady i ograniczenia

Jak każda maszyna, także LS XR3135 ma swoje ograniczenia, o których warto pamiętać przed zakupem i podczas eksploatacji.

  • Moc około 35 KM może okazać się niewystarczająca przy ciężkich pracach polowych, takich jak orka głęboka na dużych areałach czy ciągnięcie szerokich agregatów uprawowych.
  • Przy intensywnej pracy z ładowaczem konieczne jest odpowiednie dociążenie tylnej osi, inaczej może dochodzić do utraty przyczepności lub pogorszenia stabilności.
  • W niektórych egzemplarzach użytkownicy wskazują na konieczność dokładnego i regularnego serwisowania układu wtryskowego i filtrów paliwa, zwłaszcza przy stosowaniu paliwa gorszej jakości.
  • Wersje z przekładnią manualną wymagają większego doświadczenia operatora przy precyzyjnych manewrach w porównaniu z wersjami hydrostatycznymi.
  • Dla niektórych użytkowników problemem bywa mniejsza gęstość sieci serwisowej w porównaniu z najpopularniejszymi zachodnimi markami, szczególnie w regionach oddalonych od głównych ośrodków.
  • Przy długotrwałej pracy w wysokich temperaturach zalecane jest częstsze czyszczenie chłodnic i filtrów powietrza, aby uniknąć przegrzewania – jest to jednak typowe dla większości ciągników kompaktowych.

Znając te ograniczenia, wielu użytkowników dostosowuje zakres zadań XR3135 tak, aby nie przeciążać maszyny ponad jej konstrukcyjne możliwości. Przy odpowiednim doborze narzędzi i regularnej obsłudze technicznej ciągnik zachowuje wysoką trwałość i nie generuje nadmiernych kosztów serwisowych.

Obsługa, serwis i typowe czynności eksploatacyjne

Regularna obsługa LS XR3135 obejmuje przede wszystkim wymianę oleju silnikowego i filtrów, kontrolę i wymianę oleju w skrzyni biegów i tylnej osi, kontrolę stanu i napięcia pasków napędowych, a także okresowe smarowanie przegubów i punktów ruchomych. Właściwa konserwacja układu hydraulicznego – wymiana oleju i filtrów zgodnie z instrukcją – jest kluczowa dla utrzymania sprawności podnośnika i rozdzielaczy.

Ważnym elementem codziennej obsługi jest kontrola stanu ogumienia i ciśnienia w oponach, szczególnie przy pracy z ciężkimi maszynami zawieszanymi i ładowaczem. Niewłaściwe ciśnienie może prowadzić do szybszego zużycia opon, pogorszenia przyczepności lub nadmiernego ugniatania gleby. Użytkownicy powinni też regularnie sprawdzać stan zaczepów, sworzni i tulei, aby uniknąć nadmiernych luzów, które mogą wpływać na precyzję pracy narzędzi.

W przypadku wersji wyposażonych w nowocześniejsze systemy oczyszczania spalin (DPF, DOC), konieczne jest stosowanie odpowiedniej jakości paliwa i oleju spełniającego wymogi producenta. Zaniedbanie tych wymagań może skrócić żywotność układów i spowodować konieczność kosztownych napraw. Jednak przy prawidłowej obsłudze, układy te pracują bezproblemowo, zapewniając zgodność z wymagającymi normami emisji.

Interesujące rozwiązania i dodatkowe wyposażenie

Wśród ciekawych rozwiązań użytkownicy LS XR3135 zwracają uwagę na możliwość stosunkowo łatwego doposażenia ciągnika w dodatkowe elementy, takie jak przedni TUZ i przedni WOM, co pozwala na montaż przednich kosiarek, zamiatarek czy pługów śnieżnych. Taka konfiguracja czyni z XR3135 jeszcze bardziej funkcjonalny nośnik narzędzi, szczególnie w firmach komunalnych i usługowych.

Często wybieranym dodatkiem są także obciążniki kół i obciążniki na przednim lub tylnym zaczepie. Dzięki nim można poprawić równowagę ciągnika przy pracy z ciężkim osprzętem, zwiększyć przyczepność i bezpieczeństwo. W niektórych konfiguracjach stosuje się też złącza hydrauliczne z szybkozłączkami o różnych standardach, co ułatwia współpracę z maszynami pochodzącymi od różnych producentów.

Na uwagę zasługują także instalacje oświetleniowe – wiele wersji XR3135 można wyposażyć w dodatkowe lampy robocze LED o dużej jasności i niskim poborze mocy. Pozwalają one na komfortową, bezpieczną pracę po zmroku, co jest istotne zwłaszcza zimą, gdy dzień jest krótki, a ciągnik zaangażowany w odśnieżanie dróg i placów.

W praktyce wielu użytkowników docenia możliwość indywidualnej konfiguracji stanowiska operatora: montaż dodatkowych schowków, uchwytów na dokumenty i napoje, radiotelefonów czy monitorów do podglądu pracy maszyn zawieszanych. Choć nie są to elementy seryjne, LS XR3135 dzięki przemyślanej kabinie daje sporo swobody w takim dostosowaniu maszyny do własnych potrzeb.

Podsumowując opis cech, historii i praktycznych zastosowań modelu LS XR3135, wyłania się obraz ciągnika, który w swoim segmencie mocy łączy prostotę konstrukcji z nowoczesnym wyposażeniem, a także **wydajność** z relatywnie niskimi kosztami eksploatacji. Zastosowanie go w małych i średnich gospodarstwach, firmach komunalnych, ogrodniczych i usługowych potwierdza, że jest to maszyna wszechstronna i elastyczna, potrafiąca dopasować się do bardzo różnych zadań w ciągu całego roku.

Powiązane artykuły

Ciągnik McCormick X5.50

McCormick X5.50 to jeden z najciekawszych przedstawicieli uniwersalnych ciągników rolniczych średniej mocy, który na trwałe wpisał się w krajobraz europejskich gospodarstw. Łączy stosunkowo prostą konstrukcję mechaniczną z komfortem pracy znanym z maszyn wyższej klasy. Dzięki temu znajduje zastosowanie zarówno w małych, rodzinnych gospodarstwach, jak i w większych przedsiębiorstwach rolnych, gdzie pełni rolę ciągnika pomocniczego do prac codziennych, transportu i obsługi…

Ciągnik McCormick X5.40

Marka McCormick od lat kojarzona jest z wytrzymałymi maszynami rolniczymi, a model X5.40 należy do tych ciągników, które łączą uniwersalność z nowoczesną techniką. Jest to traktor zaprojektowany przede wszystkim dla gospodarstw średnich i mniejszych, ale z powodzeniem odnajduje się także jako ciągnik pomocniczy w dużych przedsiębiorstwach rolnych, sadach, firmach usługowych czy komunalnych. X5.40 reprezentuje serię ciągników skupionych na wydajnej pracy…

Ciekawostki rolnicze

Nietypowe uprawy w Polsce: szparagi, chmiel, konopie włókniste

Nietypowe uprawy w Polsce: szparagi, chmiel, konopie włókniste

Największe plantacje papryki w Europie – kto prowadzi?

Największe plantacje papryki w Europie – kto prowadzi?

Rekordowa liczba ton zboża zebrana jednym kombajnem w sezonie

Rekordowa liczba ton zboża zebrana jednym kombajnem w sezonie

Największe farmy krewetek na świecie

Największe farmy krewetek na świecie

Kiedy powstały pierwsze stacje hodowli roślin w Polsce?

Kiedy powstały pierwsze stacje hodowli roślin w Polsce?

Najdroższy zestaw do zbioru zielonek – sieczkarnia + heder

Najdroższy zestaw do zbioru zielonek – sieczkarnia + heder