Araucana Rumpless to jedna z najbardziej intrygujących ras kur domowych, łącząca w sobie egzotyczne pochodzenie, nietypową budowę ciała oraz wyjątkowo dekoracyjne jaja. Jej sylwetka bez ogona, charakterystyczne pióra przyuszne oraz niezwykłe, niebieskie lub zielonkawe skorupki jaj od dziesięcioleci przyciągają uwagę hodowców, genetyków i miłośników drobiu ozdobnego. W odróżnieniu od wielu popularnych ras użytkowych, Araucana Rumpless fascynuje nie tyle wynikami produkcyjnymi, co całym pakietem cech – od unikalnego genotypu, przez bogatą historię związaną z kulturami prekolumbijskimi, po szerokie spektrum odmian barwnych. Współcześnie jest to kura spotykana głównie w wyspecjalizowanych hodowlach, pokazach oraz u pasjonatów drobiu rasowego, ale jej dziedzictwo oraz zasługi dla rozwoju innych ras o barwnych jajach są nie do przecenienia.
Pochodzenie i historia rasy Araucana Rumpless
Korzenie Araucany Rumpless sięgają terenów dzisiejszego Chile oraz południowo-zachodniej części Ameryki Południowej, gdzie od wieków utrzymywane były lokalne populacje kur o nietypowym wyglądzie i barwie jaj. W szczególności wskazuje się na związki tej rasy z ludem Mapuche, nazywanym dawniej Araukanami – to od nich pochodzi nazwa rasy. Według wielu badaczy pierwotne kury Araucana były utrzymywane w niewielkich stadach, często w pobliżu osad i obozowisk, stanowiąc ważne źródło białka oraz element tradycyjnej obrzędowości.
Jedną z największych zagadek związanych z tą rasą jest pochodzenie niebieskiego koloru skorupki. W literaturze naukowej istnieją dwie zasadnicze hipotezy. Pierwsza zakłada, że gen odpowiedzialny za niebieską pigmentację jaj – oznaczany w genetyce jako oocyan – wyewoluował lokalnie u południowoamerykańskich kur w wyniku mutacji. Pigment biliwerdyna, odkładający się w wapiennej części skorupki, odpowiada za intensywnie niebieski lub zielonkawy odcień, który przenika całą grubość skorupki, w przeciwieństwie do brązowej barwy występującej zazwyczaj jedynie na jej powierzchni.
Druga hipoteza próbuje powiązać Araucanę z kontaktami przedkolumbijskimi między Ameryką Południową a Polinezją. Badania archeologiczne ujawniły obecność szczątków kur w Chile sprzed czasów konkwisty, wykazujących pewne podobieństwa do drobiu polinezyjskiego. Zasugerowano zatem, że przodkowie Araucany mogli dotrzeć do Ameryki na łodziach żeglarzy z wysp Pacyfiku. Choć dyskusja na ten temat nadal trwa, nie ulega wątpliwości, że Araucana Rumpless reprezentuje bardzo starą i cenną pulę genową w obrębie Gallus gallus domesticus.
Sam typ Rumpless, czyli bezogonowość, pojawił się w obrębie populacji Araucany jako efekt mutacji dotyczącej kręgosłupa i rozwoju kości ogonowych. Kury te, pozbawione klasycznego kępa piór sterówek, wyglądały tak nietypowo, że szybko wzbudziły zainteresowanie europejskich i północnoamerykańskich hodowców. Do Europy i Ameryki Północnej pierwsze okazy Araucany trafiły na przełomie XIX i XX wieku, a większą popularność zaczęły zdobywać w latach 20. i 30. XX wieku, kiedy to rozpoczęto ich planową hodowlę oraz opracowywanie standardów wystawowych.
Wraz z popularyzacją rasy dochodziło do licznych krzyżowań z innymi kurami – zarówno w celu utrwalenia niebieskiego koloru jaj, jak i poprawy pokroju ptaków czy zwiększenia nieśności. W konsekwencji powstało kilka spokrewnionych ras i odmian, takich jak Amerykanka (Ameraucana) czy tzw. Easter Eggers – kury mieszane, znoszące jaja w szerokiej palecie kolorów. Mimo tej różnorodności, klasyczna Araucana Rumpless wciąż zachowuje odrębny status jako rasa historyczna, związana bezpośrednio ze swoim południowoamerykańskim pochodzeniem.
W historii hodowli tej rasy nie brakowało kontrowersji. Różne organizacje krajowe inaczej definiowały, czym jest „prawdziwa” Araucana. W niektórych standardach wymagano braku ogona i obecności pęków piór przy uszach, w innych dopuszczano ogoniastość lub brak pęków. Spory te wynikały z chęci dopasowania rasy do lokalnych preferencji oraz z trudności w utrzymaniu określonych cech, szczególnie tych związanych z genami letalnymi, o których będzie mowa w dalszej części artykułu.
Charakterystyczne cechy wyglądu i budowy
Araucana Rumpless od razu wyróżnia się w stadzie. Najbardziej uderzającą cechą jest brak wykształconego ogona – ptak nie posiada typowych dla kur sterówek ani kości ogonowej w takim stopniu, jak większość innych ras. Sylwetka zbliżona jest do zwartej, o dość szerokim tułowiu i dobrze umięśnionej klatce piersiowej. Koguty prezentują się niezwykle okazale, gdyż brak ogona dodatkowo podkreśla obfite upierzenie siodła oraz grzbietu.
Drugim znakiem rozpoznawczym są charakterystyczne pióra przyuszne, określane często jako „tufs” lub „pędzelki”. Występują po bokach głowy, wyrastając w okolicy uszu i tworząc efektowną „brodę” lub „baki”. Ta niezwykła cecha sprawia, że głowa Araucany Rumpless ma niemal „dziki”, egzotyczny wyraz. Istnieją linie hodowlane, w których intensywność i długość tych piór jest szczególnie zaznaczona, co czyni ptaki wyjątkowo atrakcyjnymi na wystawach.
Grzebień u Araucany Rumpless bywa różny w zależności od standardu danego kraju, jednak najczęściej spotyka się grzebień groszkowy lub pojedynczy, niezbyt duży, dobrze przylegający do głowy, co jest atutem w klimatach chłodniejszych. Oczy są żywe, najczęściej pomarańczowe lub czerwonopomarańczowe, a skoki – w zależności od odmiany – mogą mieć zabarwienie od zielonkawego, przez szaroniebieskie, aż po bardziej klasyczne, łososiowe.
Upierzenie Araucany Rumpless występuje w wielu odmianach barwnych. Spotyka się zarówno typowe barwy, jak dzika, pszeniczna, kurza łapcia, niebieska, czarna, biała, kuropatwiana, jak i bardziej fantazyjne formy, gdzie pióra są cętkowane lub mają niejednolity rysunek. Rasa ta była i jest przedmiotem licznych eksperymentów hodowlanych, dlatego w różnych krajach można znaleźć nieco odmienne zestawy uznanych odmian barwnych. Niezależnie od koloru, pióra powinny być dobrze przylegające, gładkie, z połyskiem, ale nie nadmiernie puszyste.
Warto podkreślić, że brak ogona nie oznacza całkowitego braku piór w tylnej części ciała. U wielu osobników obserwuje się niewielkie, ale wyraźne zakończenie upierzenia, jednak bez długich sterówek typowych dla innych ras. Ciało wydaje się przez to nieco skrócone, a linia grzbietu łagodnie opada ku tyłowi. W przypadku kogutów efekt ten jest jeszcze bardziej widoczny, co czyni ich sylwetkę bardzo charakterystyczną na wybiegu.
Średnia masa ciała dorosłej kury tej rasy waha się zwykle od 1,5 do 2 kg, natomiast koguty osiągają około 2–2,5 kg, zależnie od linii i intensywności selekcji hodowlanej. Zalicza się je zatem do ras średnich: nie są tak ciężkie jak rasy typowo mięsne, ale też wyraźnie większe niż drobne rasy karłowate. Istnieją jednak także miniaturowe odmiany (bantamy), które zachowują większość cech pokrojowych, ale w pomniejszonej skali, ważąc zwykle poniżej 1 kg.
Budowa nóg Araucany Rumpless jest stosunkowo silna, co pozwala ptakom na sprawne poruszanie się po zróżnicowanym terenie. Kury chętnie żerują, grzebią w ziemi i korzystają z naturalnych wybiegów, dlatego zaliczyć je można do ras dobrze przystosowanych do bardziej ekstensywnego systemu chowu. Ergonomiczna budowa ciała oraz dobra wytrzymałość sprzyjają długowieczności i utrzymaniu kondycji przy odpowiedniej opiece.
Kolor jaj i znaczenie genetyczne
Najbardziej rozsławioną cechą Araucany Rumpless jest bez wątpienia kolor jej jaj. Skorupki mają odcień od czystoniebieskiego, poprzez turkusowy, aż po oliwkowozielony, w zależności od kombinacji genów oraz ewentualnego krzyżowania z rasami znoszącymi jaja brązowe. Niebieską barwę powoduje wspomniany już gen oocyan, który sprawia, że pigment biliwerdyna odkłada się w całej masie skorupki, a nie jedynie na jej zewnętrznej warstwie.
Jeśli Araucana Rumpless zostanie skrzyżowana z kurami znoszącymi jaja białe, uzyskane jaja będą najczęściej nadal niebieskie, choć czasem nieco jaśniejsze. Natomiast krzyżowanie z rasami znoszącymi jaja brązowe może dawać potomstwo znoszące jaja zielone, oliwkowe, a nawet niekiedy błękitno-brązowawe. W ten sposób Araucana stała się podstawą do stworzenia całej grupy ras i mieszańców znanych z mozaiki barw jaj, co wykorzystuje się zarówno w hodowli amatorskiej, jak i w marketingu niszowych produktów spożywczych.
Z genetycznego punktu widzenia Araucana Rumpless jest niezwykle interesująca także z powodu cech takich jak bezogonowość oraz pióra przyuszne. Geny odpowiadające za te właściwości bywają powiązane z podwyższonym ryzykiem wad rozwojowych, szczególnie jeśli w hodowli stosuje się zbyt wąską pulę genową lub nadmiernie forsuje cechę w jednym kierunku. Znane są przypadki, w których określone kombinacje genów powodują wysoką śmiertelność zarodków lub deformacje u piskląt.
W praktyce oznacza to, że hodowla Araucany Rumpless wymaga szczególnej rozwagi. Utrzymanie pięknych, dużych piór przyusznych, silnej bezogonowości i jednocześnie zdrowotności potomstwa to zadanie trudniejsze niż u ras o prostszej strukturze genów. Odpowiedzialny hodowca zwraca uwagę na różnorodność genetyczną w swoim stadzie, wprowadza nowe linie krwi oraz unika nadmiernego kojarzenia blisko spokrewnionych osobników.
Ze względu na unikalne połączenie genów, Araucana Rumpless pełni istotną rolę w programach zachowania bioróżnorodności drobiu. Rasy o tak charakterystycznych cechach stanowią bank cennych alleli, które mogą być w przyszłości wykorzystane zarówno w hodowli amatorskiej, jak i w pracach naukowych. Dla genetyków i biologów ewolucyjnych Araucana jest modelem do analizy powstawania oraz utrzymywania się rzadkich mutacji w populacjach zwierząt domowych.
Warto dodać, że intensywność barwy jaj może zmieniać się wraz z wiekiem kury i warunkami utrzymania. Młodsze nioski często znoszą jaja o bardziej jaskrawym kolorze, który z czasem może nieco blednąć. Dobre żywienie, odpowiednie mineralne uzupełnienie diety, szczególnie w wapń i mikroelementy, wpływają na jakość skorupki, choć sama barwa jest głównie kwestią genetyczną. Dzięki Araucanie Rumpless i jej pokrewnym rasom konsument ma szansę poznać różnorodność kolorystyczną jaj wykraczającą daleko poza standardowe odcienie bieli i brązu.
Zachowanie, temperament i użytkowość
Araucana Rumpless, pomimo egzotycznego wyglądu, jest rasą stosunkowo przyjazną i łagodną w codziennym kontakcie z człowiekiem. W wielu opisach podkreśla się jej ciekawski charakter oraz umiarkowany temperament. Kury są aktywne, lubią eksplorować teren, szukać owadów, ziarna i zielonek, a także korzystać z możliwości wspinania się na niższe gałęzie lub konstrukcje w kurniku. Nie są to ptaki przesadnie płochliwe, ale potrafią szybko reagować na zagrożenie i zrywać się do krótkiego lotu.
Koguty tej rasy wykazują zwykle typowy dla samców instynkt terytorialny, bronią stada i ostrzegają kury przed niebezpieczeństwem. W porównaniu z niektórymi rasami bojowymi, Araucana Rumpless nie jest jednak aż tak agresywna wobec innych kogutów czy ludzi, choć oczywiście zachowanie poszczególnych osobników może się różnić. W dobrze prowadzonym stadzie, z odpowiednią liczbą kur na koguta oraz wystarczającą przestrzenią, konflikty są zwykle ograniczone.
Pod względem użytkowym Araucana Rumpless jest rasą przede wszystkim nieśną, z elementem ozdobnym. Nieśność samic plasuje się w średnim lub dobrym zakresie, często na poziomie 160–200 jaj rocznie, w zależności od linii, żywienia i warunków utrzymania. Nie osiąga rekordowych wyników jak typowe rasy przemysłowe, ale rekompensuje to atrakcyjną barwą jaj i ich najczęściej solidną skorupą. Jaja te są cenione zarówno na własny użytek, jak i jako produkt premium dla świadomych konsumentów.
Jeśli chodzi o mięso, Araucana Rumpless nie jest rasą stricte mięsną, niemniej odpowiednio karmione osobniki osiągają zadowalającą masę i mogą być wykorzystywane także w tym kierunku, szczególnie w małych gospodarstwach. Mięso bywa opisywane jako smaczne, o stosunkowo zwartej strukturze, ale w praktyce hodowcy cenią te ptaki bardziej za walory hodowlane niż za produkcję mięsa.
W zachowaniu Araucany Rumpless widoczny jest duży stopień przystosowania do chowu na wolnym wybiegu. Ptaki są zwinne, potrafią stosunkowo dobrze unikać drapieżników, o ile mają do dyspozycji odpowiednie osłony roślinne i schronienia. Jednocześnie ich egzotyczny wygląd sprawia, że w systemach wolnowybiegowych mogą stać się łatwym celem kradzieży lub ataku, dlatego warto zadbać o dobrze zabezpieczenie terenu.
W przypadku kontaktu z człowiekiem Araucana Rumpless może być rasą dość ufną, szczególnie jeśli od młodości jest oswajana i karmiona z ręki. Znane są liczne przykłady, gdy kury te podchodzą do opiekuna, „rozmawiają” charakterystycznymi dźwiękami i chętnie korzystają z możliwości głaskania czy brania na ręce. Przywiązanie do opiekuna i jednocześnie pewna niezależność sprawiają, że Araucana jest wdzięcznym obiektem do obserwacji dla miłośników zwierząt.
Występowanie, linie hodowlane i odmiany regionalne
Współcześnie Araucana Rumpless jest rasą obecną na kilku kontynentach, choć nigdzie nie dominuje liczebnie nad rasami użytkowymi. Największe populacje możemy znaleźć w Ameryce Północnej, Europie Zachodniej, w samej Ameryce Południowej oraz w niektórych krajach Azji i Oceanii, gdzie rozwija się moda na rasy ozdobne i amatorską hodowlę drobiu. W wielu państwach działają kluby miłośników Araucany, organizujące wystawy, konkursy oraz programy wymiany materiału hodowlanego.
Warto zaznaczyć, że standard rasy różni się nieco między kontynentami. W Stanach Zjednoczonych znana jest przede wszystkim wersja o silnie podkreślonej bezogonowości, z dużymi piórami przyusznymi i niebieskimi jajami. W Europie, zależnie od kraju, dopuszcza się czasem większe zróżnicowanie w cechach pokrojowych, a także istnienie form pośrednich między Araucaną a pokrewnymi rasami. W Ameryce Południowej można jeszcze spotkać lokalne populacje kur o cechach zbliżonych do pierwotnych, choć czysta, tradycyjna Araucana w sensie historycznym jest coraz rzadsza.
Odmiany regionalne powstały m.in. na skutek celowej selekcji w kierunku określonych cech. W niektórych krajach większy nacisk położono na intensywny kolor jaj, w innych priorytetem były efektowne pióra przyuszne lub określony zestaw barw upierzenia. W efekcie pojawiły się linie, w których jaja są prawie jednolicie błękitne, oraz takie, gdzie częściej trafiają się odcienie zielonkawe. Zdarzają się również osobniki, u których wskutek domieszek innych ras kolor skorupki staje się bardziej pastelowy.
W Polsce i w krajach sąsiednich Araucana Rumpless jest rasą wciąż stosunkowo rzadką, ale stopniowo zyskującą na znaczeniu w kręgach hobbystycznych. Hodowcy sprowadzają materiał genetyczny z zagranicy, przede wszystkim z Niemiec, Holandii, Czech czy Skandynawii, gdzie rasa jest lepiej ugruntowana. W związku z tym krajowe populacje często mają charakter mozaikowy, łącząc różne linie i standardy, co daje hodowcom szerokie pole do selekcji w pożądanym kierunku.
Na uwagę zasługują także miniaturowe (bantamowe) odmiany Araucany Rumpless, cieszące się powodzeniem w niewielkich ogrodach i przydomowych kurnikach. Są one lżejsze, zużywają mniej paszy, a przy tym zachowują większość cech typowych dla pełnowymiarowej rasy – w tym atrakcyjny kolor jaj. Chociaż jaja bantamów są mniejsze, to przy odpowiedniej grupie niosek można uzyskać całkiem satysfakcjonującą liczbę jaj rocznie, dodatkowo w oryginalnej barwie.
W wielu krajach prowadzi się rejestry rodowodowe Araucany, co pozwala śledzić pochodzenie poszczególnych osobników i unikać nadmiernego chowu wsobnego. Działalność klubów rasowych oraz współpraca międzynarodowa ułatwiają utrzymanie zdrowej puli genowej. Dzięki temu rasa, choć niszowa, ma stabilne perspektywy rozwoju i zachowania na kolejne pokolenia.
Warunki utrzymania, zdrowotność i wymagania hodowlane
Hodowla Araucany Rumpless nie jest wyjątkowo trudna, ale ze względu na specyficzne cechy genetyczne i budowę należy uwzględnić kilka szczególnych wymagań. Przede wszystkim jest to rasa, która dobrze czuje się na wolnym wybiegu lub w większych, urozmaiconych wolierach. Dostęp do trawy, ziół, owadów oraz naturalnych kryjówek sprzyja kondycji, odporności i dobrostanowi ptaków. W zamian opiekun otrzymuje aktywne, zajęte żerowaniem kury, rzadziej popadające w stres czy zachowania agresywne.
Kurnik dla Araucany Rumpless powinien być suchy, dobrze wentylowany i zabezpieczony przed przeciągami. Rasa ta, choć historycznie wywodzi się z regionów o dość zróżnicowanym klimacie, wykazuje dobrą odporność na umiarkowane chłody, zwłaszcza jeśli ptaki nie są narażone na długotrwałe zamoczenie piór i silne wiatry. Grzebień o niewielkim rozmiarze zmniejsza ryzyko odmrożeń, co jest atutem w klimatach, gdzie zimą temperatury spadają poniżej zera.
Żywienie Araucany Rumpless nie odbiega zasadniczo od standardów dla kur nieśnych średniej wielkości. Podstawą jest pełnowartościowa mieszanka paszowa z odpowiednią ilością białka, energii oraz mikro- i makroelementów. Kluczowe znaczenie ma wapń, niezbędny do budowy skorupki, oraz fosfor i witamina D3. Na wybiegach ptaki uzupełniają dietę samodzielnie, pobierając owady, dżdżownice, drobne bezkręgowce i świeże rośliny. Dodatkowo warto zapewnić dostęp do żwirku lub drobnych kamyczków, ułatwiających trawienie w mięśniu żołądka.
Pod względem zdrowotności Araucana Rumpless uchodzi za rasę raczej odporną, o ile utrzymywana jest w sprzyjających warunkach. Problemy mogą pojawić się w przypadku zbyt ciasnej obsady kurnika, braku higieny oraz nadmiernego stresu. Podobnie jak inne rasy, Araucany są narażone na typowe dla drobiu choroby pasożytnicze i zakaźne, dlatego ważne są regularne przeglądy stada, profilaktyka weterynaryjna oraz przestrzeganie zasad bioasekuracji.
Szczególną uwagę należy poświęcić rozmnażaniu tej rasy. Krzyżowanie osobników o silnie rozwiniętych piórach przyusznych wymaga doświadczenia, ponieważ geny odpowiedzialne za tę cechę w formie homozygotycznej mogą prowadzić do wad rozwojowych u zarodków. W praktyce hodowcy stosują przemyślane kojarzenia, tak aby zachować atrakcyjny wygląd ptaków, ale ograniczyć ryzyko letalnych kombinacji genów. Często wykorzystuje się też osobniki o umiarkowanie rozwiniętych piórach przyusznych, które pomagają stabilizować zdrowotność stada.
Bezogonowość Araucany Rumpless, choć uważana za cechę ozdobną, niesie ze sobą również pewne wyzwania w rozmnażaniu, szczególnie jeśli chodzi o skuteczność zapłodnienia. Brak ogona u koguta może w niektórych przypadkach wpływać na mechanikę krycia, co wymaga obserwacji i ewentualnej korekty doboru par hodowlanych. Odpowiednio zaplanowane kojarzenia i monitorowanie wyników wylęgu pozwalają jednak utrzymać wysoki poziom płodności w stadzie.
Dobór odpowiednich gniazd dla niosek jest kolejnym istotnym elementem utrzymania. Araucany Rumpless, podobnie jak inne rasy, preferują miejsca zaciszne, lekko przyciemnione, z miękką ściółką. Jako że ich jaja są często szczególnie cenione, warto zapewnić łatwy dostęp do gniazd i regularnie zbierać zniesione jaja, aby zminimalizować ryzyko ich uszkodzenia lub wyjadania przez inne ptaki.
Zastosowanie w hodowli amatorskiej i profesjonalnej
Araucana Rumpless zajmuje w hodowli drobiu specyficzną niszę. Nie jest to rasa masowo wykorzystywana w wielkotowarowych fermach, lecz raczej ceniony składnik programów hodowlanych oraz ozdoba mniejszych gospodarstw i przydomowych kurników. Jej obecność w hodowli amatorskiej jest szczególnie zauważalna w środowiskach, w których stawia się na bioróżnorodność, alternatywne systemy produkcji oraz estetykę stad drobiu.
Dla małego hodowcy Araucana Rumpless jest sposobem na urozmaicenie oferty jaj. Niebieskie i zielonkawe skorupki przyciągają uwagę klientów, budzą ciekawość i skłaniają do pytań o pochodzenie rasy. W połączeniu z ekstensywnym systemem chowu, dostępem do pastwiska i zrównoważonym żywieniem, jaja tych kur mogą stać się produktem lokalnym o wysokiej wartości rynkowej. W niektórych regionach organizuje się nawet targi i festyny, na których prezentuje się różnobarwne jaja jako symbol zróżnicowania w rolnictwie.
W hodowli profesjonalnej Araucana Rumpless bywa wykorzystywana jako źródło genów dla tworzenia nowych linii mieszańcowych, szczególnie tam, gdzie pożądane jest wprowadzenie niebieskiej barwy jaj lub określonych cech odpornościowych. Choć udział tej rasy w dużych programach komercyjnych jest ograniczony, to jednak jej wyjątkowa pula genów ma znaczenie w długofalowym planowaniu hodowli drobiu o podwyższonej wartości dodanej.
W środowisku hobbystycznym istotną rolę odgrywają także wystawy i pokazy drobiu rasowego. Araucana Rumpless, z racji swojego charakterystycznego wyglądu, często przyciąga uwagę publiczności i sędziów. Hodowcy konkurują między sobą o to, czyje ptaki lepiej odpowiadają standardom rasy: oceniane są m.in. proporcje ciała, wyraz głowy, kolor i struktura upierzenia, jakość piór przyusznych i stopień bezogonowości. Sukcesy na wystawach przekładają się na reputację hodowli oraz możliwość sprzedaży jaj lęgowych i piskląt po wyższej cenie.
W ostatnich latach obserwuje się rosnące zainteresowanie edukacyjnym wykorzystaniem ras historycznych, takich jak Araucana Rumpless. Szkoły rolnicze, ogrody botaniczne, skanseny i centra edukacji przyrodniczej chętnie prezentują te ptaki jako żywy przykład różnorodności form, jakie może przybierać kura domowa. Dzięki temu młodzież i dorośli mogą zobaczyć na własne oczy, jak bardzo różnią się od siebie poszczególne rasy, i zrozumieć znaczenie ochrony zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich.
Araucana Rumpless może stanowić również inspirację dla lokalnych projektów agroturystycznych. Obecność barwnych kur i jaj w gospodarstwie, możliwość obserwacji ich zachowania na wybiegu czy udział w zbieraniu jaj stają się atrakcją dla odwiedzających. W ten sposób rasa ta przyczynia się do promocji rolnictwa przyjaznego środowisku i podkreśla wartość tradycyjnych form hodowli, w których liczy się nie tylko ilość, ale także jakość oraz różnorodność.








