Kuhn VB 7100 – prasa rolnicza Kuhn

Kuhn VB 7100 to nowoczesna linia pras zwijających, która wyznacza standardy w belowaniu siana, słomy i kiszonki w wielu gospodarstwach rolnych w Polsce i Europie. Maszyny te łączą wysoką wydajność pracy, dużą odporność na trudne warunki oraz zaawansowaną automatykę sterowania. Dzięki temu sprawdzają się zarówno w dużych przedsiębiorstwach rolnych, jak i w średnich gospodarstwach nastawionych na usługi lub produkcję pasz objętościowych najwyższej jakości.

Konstrukcja, historia i rozwój serii Kuhn VB 7100

Rodzina pras **Kuhn** z serii VB ma długą historię rozwoju, ale to właśnie modele VB 7100 stały się przełomem pod względem wydajności, trwałości i automatyzacji procesu belowania. Projekt powstał w odpowiedzi na rosnące wymagania rynku – potrzebę tworzenia ciężkich, dobrze sprasowanych bel, zdolnych do długiego przechowywania i intensywnego transportu, a przy tym ograniczenia kosztów robocizny i paliwa.

Seria VB 7100 obejmuje głównie modele o oznaczeniach VB 7160 oraz VB 7190, różniące się przede wszystkim zakresem średnicy tworzonych bel oraz szczegółami konfiguracji rotorów tnących czy systemów podawania. Mimo różnic szczegółowych, wszystkie maszyny z tej linii zachowują wspólne cechy: bardzo wytrzymałą komorę prasującą, nowoczesny system napędu, inteligentną elektronikę oraz wysoką odporność na przeciążenia.

Producent postawił szczególny nacisk na zwiększenie żywotności podzespołów, co widać m.in. w projektowaniu grubościennych elementów nośnych, wzmocnionych łańcuchów oraz szeregu rozwiązań ograniczających przestoje. VB 7100 była odpowiedzią na potrzeby gospodarstw, które przez wiele lat eksploatowały wcześniejsze prasy Kuhn i zgłaszały rosnące zapotrzebowanie na jeszcze większą wydajność przy pracy w usługach – często po kilkanaście godzin dziennie w sezonie.

Historia rozwoju tych pras to również historia przenoszenia rozwiązań znanych z dużych pras wielkogabarytowych do segmentu pras zwijających. W modelach VB 7100 wykorzystano doświadczenie zdobyte przy konstrukcji maszyn do bardzo intensywnego belowania słomy na cele energetyczne i przemysłowe. Dzięki temu obecna generacja charakteryzuje się wysoką odpornością na zużycie mechaniczne, co jest kluczowe dla rolników nastawionych na długofalową eksploatację sprzętu.

Producent nie ograniczył się tylko do mechaniki. Ważnym krokiem rozwojowym było wprowadzenie nowej generacji terminali sterujących oraz rozbudowanych funkcji ISOBUS. Zmieniło to sposób, w jaki operator współpracuje z maszyną – z obsługi czysto manualnej na kontrolę zaawansowanego, półautomatycznego procesu prasowania. Dzięki temu praca z prasą Kuhn VB 7100 staje się bardziej powtarzalna, a jakość bel – stabilna w zmiennych warunkach polowych.

Budowa, dane techniczne i kluczowe rozwiązania konstrukcyjne

Seria **VB 7100** to prasy zwijające z komorą zmienną, które pozwalają na regulowanie średnicy beli w szerokim zakresie. W zależności od wariantu, maszyna może formować bele o średnicy od około 0,80 m do nawet 1,85–1,90 m. Typowa szerokość beli wynosi około 1,20 m, co jest standardem rynkowym i ułatwia magazynowanie oraz transport.

Komora prasująca i system pasów

Serce prasy stanowi komora prasująca wyposażona w wytrzymałe, bezkońcowe pasy, wykonane z wielowarstwowego materiału wzmacnianego. Zastosowanie takiej konstrukcji umożliwia formowanie bardzo gęstych bel, szczególnie w przypadku słomy i siana, gdzie wysoki stopień sprasowania przekłada się na oszczędność miejsca w magazynie i lepszą logistykę transportową.

Regulacja gęstości beli odbywa się hydraulicznie, za pomocą zaworów i siłowników sterowanych z kabiny ciągnika. Operator może ustawić różne parametry zagęszczenia dla poszczególnych stref beli – mocniejszy rdzeń i nieco lżejszą warstwę zewnętrzną, lub odwrotnie, w zależności od rodzaju materiału i planowanego przechowywania. To elastyczne podejście do struktury beli jest dużą przewagą serii VB 7100 nad starszymi konstrukcjami.

Komora jest projektowana z myślą o intensywnej pracy w warunkach silnej zakiszalności materiału. W przypadku sianokiszonki szczególnie ważne jest zapobieganie przyklejaniu się roślin do ścian komory i pasów. W prasach Kuhn VB 7100 zastosowano system prowadzenia pasów, który minimalizuje ryzyko poślizgu i umożliwia sprawne obracanie formującej się beli, nawet przy dużej wilgotności materiału.

Podbieracz i rotor podający

Podbieracz w modelach VB 7100 charakteryzuje się szerokością roboczą pozwalającą na efektywne zbieranie szerokich pokosów bez konieczności dodatkowego zgrabiania. W zależności od wyposażenia spotyka się wersje o szerokości zbliżonej do 2,30 m, co przekłada się na możliwość pracy w zróżnicowanych warunkach polowych – od bardzo szerokich pokosów słomy po wąskie wałki siana.

Ważnym elementem jest system prowadzenia palców podbieracza, który został zaprojektowany w taki sposób, aby precyzyjnie podnosić materiał z gleby i ograniczać straty. Dzięki optymalnemu kształtowi osłon i krzywek, palce podbieracza mają stabilny kontakt z wałkiem, a pobierany materiał jest równomiernie przekazywany do rotora podającego.

Rotor podający – w zależności od wersji – może być wyposażony w noże tnące, tworząc system typu „Rotor Integral” z funkcją cięcia. Dzięki temu możliwe jest wstępne rozdrobnienie materiału jeszcze przed wejściem do komory. Rozdrobniona masa lepiej się zagęszcza, a bele sianokiszonki są bardziej jednorodne i łatwiejsze do wybierania z wozów paszowych. W praktyce przekłada się to na lepsze przygotowanie paszy oraz wyższą strawność kiszonki.

System cięcia i zabezpieczenia przeciwzapychające

System tnący w prasach Kuhn VB 7100 zazwyczaj opiera się na zestawie kilkunastu lub kilkudziesięciu noży. Operator może wybierać liczbę aktywnych noży, co pozwala dostosować długość cięcia do rodzaju roślin i oczekiwanego efektu końcowego. W przypadku sianokiszonki bydła mlecznego często stosuje się większą liczbę noży, aby uzyskać krótszy materiał, który lepiej się ugniata i rozprowadza w paszowozie.

Jednym z ważnych elementów są zabezpieczenia przeciwzapychające, np. opuszczana podłoga pod rotorem. Jeśli w komorze lub przed rotorem zgromadzi się zbyt duża ilość materiału i dojdzie do zatoru, operator może z kabiny chwilowo opuścić podłogę, co zwiększa przestrzeń dla przepływu masy roślinnej. Następnie, po odblokowaniu układu, podłoga wraca do pozycji roboczej. To rozwiązanie znacząco skraca czas przestojów i pozwala uniknąć uciążliwego ręcznego usuwania zatorów.

Napęd, przekładnie i elementy przeniesienia mocy

Seria VB 7100 przystosowana jest do współpracy z ciągnikami o mocy zazwyczaj od około 80–90 KM w górę (w praktyce do pracy intensywnej często stosuje się ciągniki 120–150 KM). Napęd przenoszony jest z wałka WOM ciągnika standardowo o prędkości 540 lub 1000 obr./min, w zależności od wersji. Układ napędowy prasy został zaprojektowany tak, aby maksymalnie zminimalizować straty mocy oraz zwiększyć odporność na przeciążenia.

Ważną rolę odgrywają wzmocnione łańcuchy napędowe, często wyposażone w automatyczny lub centralny system smarowania. Odpowiednie smarowanie łańcuchów jest kluczowe dla trwałości, a w prasach VB 7100 zautomatyzowano ten proces, aby operator nie musiał ręcznie kontrolować każdego punktu smarowania w czasie intensywnego sezonu.

Elementy takie jak sprzęgła przeciążeniowe, zabezpieczenia krzywkowe oraz przekładnie kątowe zostały dobrane z zapasem wytrzymałości, co pozwala maszynie pracować w ciężkiej słomie po zbożach wysokoplennych czy w masie roślin energetycznych. Dzięki temu prasa może być wykorzystywana nie tylko w klasycznym rolnictwie, lecz także w gospodarstwach zajmujących się produkcją biomasy na cele energetyczne.

System owijania – siatka, sznurek, folia

Jednym z kluczowych etapów formowania beli jest jej owijanie. W prasach Kuhn VB 7100 stosuje się system owijania siatką, sznurkiem lub – w zależności od wersji i opcji – folią. Owijanie siatką jest najszybsze i najczęściej wybierane ze względu na oszczędność czasu i lepsze zabezpieczenie powierzchni beli przed czynnikami atmosferycznymi. System prowadzenia siatki został zaprojektowany tak, aby zapewnić równomierne rozłożenie materiału na całej szerokości beli.

Opcja owijania sznurkiem nadal ma swoich zwolenników, szczególnie przy słomie, gdzie liczy się ograniczenie kosztów materiałów eksploatacyjnych. Prasa umożliwia także regulację liczby owinięć, co pozwala balansować między bezpieczeństwem transportu a kosztami zużycia siatki lub sznurka. W wersjach dedykowanych do sianokiszonki istotna jest możliwość współpracy z owijarkami bel, gdzie bele owinięte siatką są następnie owijane folią kiszonkarską, tworząc zwartą, szczelną jednostkę.

Elektronika, terminale, ISOBUS

Nowoczesna prasa rolnicza to nie tylko mechanika, ale również zaawansowane systemy elektroniczne. Seria VB 7100 korzysta z terminali sterujących montowanych w kabinie ciągnika. W zależności od konfiguracji może to być dedykowany panel Kuhn lub standardowy terminal **ISOBUS**, integrujący obsługę wielu maszyn w jednym urządzeniu.

Na ekranie terminala operator widzi kluczowe informacje: aktualne wypełnienie komory, stopień zagęszczenia beli, parametry owijania, liczbę bel wykonanych w danym dniu oraz komunikaty diagnostyczne. W najbardziej rozbudowanych wersjach możliwa jest automatyzacja wielu czynności, na przykład automatyczne rozpoczynanie i kończenie owijania, czy sygnalizacja dźwiękowa i świetlna, gdy bela osiągnie zadaną średnicę.

Elektronika pozwala także na zapisywanie ustawień dla różnych materiałów. Operator może stworzyć profile pracy dla słomy, siana czy sianokiszonki, a następnie szybko przełączać się między nimi w zależności od warunków. Ułatwia to utrzymanie równomiernej jakości bel oraz skraca czas potrzebny na regulację parametrów po zmianie pola lub rodzaju rośliny.

Zastosowanie w gospodarstwie, zalety, wady i praktyczne aspekty eksploatacji

Prasy Kuhn VB 7100 znajdują zastosowanie w szerokim spektrum gospodarstw rolnych i usługowych. Maszyny te są projektowane przede wszystkim z myślą o gospodarstwach wyspecjalizowanych w produkcji bydła mlecznego i mięsnego, gdzie kluczowe jest pozyskiwanie pasz objętościowych wysokiej jakości, ale równie dobrze sprawdzają się przy belowaniu słomy na ściółkę oraz do celów energetycznych.

Gdzie i jak się pracuje prasą Kuhn VB 7100

Maszyny z tej serii są wykorzystywane na łąkach, pastwiskach, polach uprawnych po zbiorze zbóż i roślin wysokobiałkowych, w gospodarstwach mieszanych oraz w wyspecjalizowanych firmach usługowych. Dzięki szerokiemu podbieraczowi oraz wydajnemu rotorowi mogą pracować z dużą prędkością roboczą w szerokich pokosach, co pozwala w pełni wykorzystać krótkie okna pogodowe podczas intensywnego sezonu sianokiszonkowego.

W praktyce eksploatacyjnej prasy Kuhn VB 7100 często pracują w zestawie z nowoczesnymi ciągnikami wyposażonymi w przekładnie bezstopniowe lub skrzynie półautomatyczne. Tego typu konfiguracja umożliwia płynne dostosowanie prędkości jazdy do ilości materiału na polu, bez konieczności częstej zmiany biegów. Jest to szczególnie ważne na polach o zróżnicowanej wydajności lub w terenach pagórkowatych.

W gospodarstwach nastawionych na całoroczną produkcję mleka prasa VB 7100 bywa eksploatowana w bardzo intensywnym cyklu – nierzadko po kilkaset, a nawet kilka tysięcy bel rocznie. W takich warunkach znaczenia nabiera łatwość serwisu, dostęp do punktów kontrolnych oraz trwałość elementów roboczych. Konstruktorzy zadbali o to, aby dostęp do kluczowych podzespołów – takich jak łańcuchy, napinacze, czy punkty smarowania – był możliwie najprostszy, co skraca czasy przestojów między polami.

Zalety pras Kuhn VB 7100

Do najważniejszych zalet serii VB 7100 należą:

  • Wysoka wydajność – możliwość pracy z dużą prędkością roboczą i szerokimi pokosami, co jest kluczowe w krótkich oknach pogodowych, szczególnie przy sianokiszonce.
  • Elastyczność ustawień – szeroki zakres regulacji średnicy bel, gęstości prasowania oraz parametrów owijania, umożliwiających zastosowanie jednej maszyny do wielu rodzajów materiału roślinnego.
  • Trwała konstrukcja komory i układu napędowego, co pozwala na wieloletnią eksploatację przy minimalnej liczbie poważnych awarii, szczególnie w gospodarstwach usługowych.
  • Zaawansowana elektronika i ISOBUS – wygodne sterowanie z kabiny ciągnika, możliwość zapisywania profili roboczych, rozbudowana diagnostyka oraz sygnalizacja błędów.
  • Skuteczny system podawania i cięcia – rotor z nożami ułatwia uzyskanie wysokiej gęstości beli i poprawia jakość sianokiszonki, co ma bezpośredni wpływ na wyniki produkcyjne w chowie bydła.
  • Systemy przeciwzapychające – takie jak opuszczana podłoga pod rotorem, znacząco ograniczają czas przestojów na polu i poprawiają komfort pracy operatora.
  • Wygodna obsługa codzienna – liczne klapy serwisowe, centralne smarowanie i czytelne oznaczenia punktów kontrolnych.
  • Możliwość integracji z innym sprzętem – kompatybilność z nowoczesnymi ciągnikami, systemami rolnictwa precyzyjnego oraz komputerami pokładowymi, co sprzyja kompleksowemu zarządzaniu gospodarstwem.

Te cechy sprawiają, że **Kuhn VB 7100** jest chętnie wybierana przez rolników, którzy szukają maszyny o dużej wydajności, ale jednocześnie niezawodnej i stosunkowo łatwej w obsłudze.

Wady, ograniczenia i wyzwania eksploatacyjne

Jak każda zaawansowana konstrukcja, również prasy z tej serii mają pewne ograniczenia, o których warto wiedzieć przed zakupem lub podczas planowania eksploatacji.

  • Wysoki poziom technologiczny wiąże się z większą liczbą elementów elektronicznych. Choć poprawia to komfort pracy, oznacza też większą wrażliwość na błędy związane z zasilaniem, ustawieniami terminala czy kompatybilnością z ciągnikiem. W razie awarii części elektroniczne bywają droższe od typowych podzespołów mechanicznych.
  • Pełne wykorzystanie możliwości maszyny wymaga przeszkolenia operatora. Nie jest to już prosta prasa mechaniczna, w której większość czynności ustawia się ręcznie. Aby uzyskać optymalną jakość bel i pełną wydajność, trzeba poznać funkcje terminala, parametry gęstości, ustawienia noży, sygnalizacji i zabezpieczeń.
  • Koszt zakupu jest z reguły wyższy niż w przypadku starszych, prostszych pras. Inwestycja ta zwraca się jednak przy odpowiedniej intensywności użytkowania, co oznacza, że maszyna najlepiej pasuje do średnich i dużych gospodarstw lub firm usługowych.
  • Wysoka gęstość bel, choć pożądana ze względów logistycznych, może stawiać większe wymagania sprzętowi do ich przemieszczania. Cięższe bele wymagają solidnych ładowaczy czołowych, przyczep i odpowiednio przygotowanych magazynów.
  • Eksploatacja w bardzo trudnych warunkach (wilgotna sianokiszonka, teren pagórkowaty, nierówne pola) wymaga regularnych przeglądów i dbałości o stan łańcuchów, napinaczy, rolek prowadzących pasy oraz elementów nośnych. Zaniedbanie tych czynności może przyspieszyć zużycie materiałowe.

Mimo tych wyzwań, dla dobrze przygotowanego gospodarstwa i przeszkolonego operatora zalety przeważają nad ograniczeniami. Świadome podejście do serwisu i obsługi pozwala w pełni wykorzystać potencjał tej serii pras.

Dane techniczne i praktyczne wartości użytkowe

Choć dokładne parametry mogą różnić się w zależności od konkretnego modelu (np. VB 7160, VB 7190) i rocznika produkcji, można wskazać kilka typowych zakresów, które dobrze opisują klasę sprzętu, jaką jest Kuhn VB 7100:

  • Średnica beli: mniej więcej od 0,80 m do około 1,85–1,90 m (komora zmienna).
  • Szerokość beli: około 1,20 m – ułatwia składowanie oraz transport na standardowych przyczepach.
  • Szerokość podbieracza: z reguły powyżej 2 m, często ok. 2,30 m, co umożliwia wydajną pracę na szerokich pokosach.
  • Zapotrzebowanie mocy: w praktyce od ok. 80–90 KM, jednak do pracy na maksymalnej wydajności zwykle zaleca się ciągniki 120–150 KM.
  • System cięcia: rotor z zestawem noży, z możliwością wyboru liczby aktywnych noży i zmiany długości cięcia.
  • Owijanie: siatka, sznurek, w niektórych konfiguracjach przygotowanie do współpracy z owijaniem folią (we współpracy z osobną owijarką).
  • Masa maszyny: zależnie od konfiguracji, ale z reguły w przedziale kilku ton, co wymaga stabilnego ciągnika, zwłaszcza w terenach pagórkowatych.

Znajomość tych parametrów jest istotna nie tylko przy doborze odpowiedniego ciągnika, ale także przy planowaniu logistyki gospodarstwa: doboru przyczep, ładowaczy, nośności posadzek w magazynach, a nawet organizacji ruchu na polu w okresach szczytowych kampanii żniwnych i sianokiszonkowych.

Inne ciekawe informacje i praktyczne wskazówki

Wielu użytkowników zwraca uwagę na znaczenie prawidłowego ustawienia ciśnienia w układzie hydraulicznym odpowiedzialnym za gęstość bel. Zbyt niskie ciśnienie powoduje powstawanie luźnych bel, które gorzej znoszą transport i magazynowanie, a w przypadku sianokiszonki – mogą mieć gorszą jakość fermentacji. Zbyt wysokie ciśnienie może natomiast zwiększać obciążenia układu napędowego, prowadząc do większego zużycia paliwa i przyspieszonego zużycia elementów mechanicznych. Dlatego przed sezonem warto poświęcić czas na kalibrację oraz przetestowanie ustawień na niewielkiej liczbie bel.

Kolejną kwestią jest dobór siatki do owijania. Na rynku dostępne są różne rodzaje siatek, różniące się szerokością, wytrzymałością na rozciąganie oraz odpornością na promieniowanie UV. W prasie Kuhn VB 7100, dzięki przemyślanemu systemowi prowadzenia siatki, można efektywnie wykorzystać siatki wysokiej jakości, co przekłada się na stabilność beli podczas długiego magazynowania w terenie odkrytym. Dobrze dobrana siatka zmniejsza ryzyko przetarć, rozdarć czy wnikania wody opadowej do środka beli.

Przy eksploatacji pras zmiennokomorowych istotne jest również zwrócenie uwagi na stan pasów komory. Regularna kontrola ich napięcia, zużycia okładzin oraz ewentualnych uszkodzeń mechanicznych pozwala uniknąć przestojów w najgorszym możliwym momencie, czyli w szczycie sezonu. W praktyce dobrym rozwiązaniem jest zaplanowanie przeglądu serwisowego poza okresem intensywnej pracy, na przykład zimą lub wczesną wiosną, kiedy serwisy mają więcej czasu, a części są łatwiej dostępne.

Wiele gospodarstw integruje dziś pracę pras, owijarek i wozów paszowych w jeden zorganizowany łańcuch technologiczny. W takim systemie jakość beli tworzonych przez Kuhn VB 7100 ma bezpośredni wpływ na wydajność późniejszych etapów pracy. Bele o równomiernej gęstości, właściwej wilgotności i stabilnej strukturze są łatwiejsze do owijania, przechowywania i rozdrabniania w wozie paszowym. W efekcie poprawia się jakość żywienia zwierząt, co można zauważyć w wynikach produkcyjnych – wyższej wydajności mlecznej czy lepszych przyrostach masy ciała.

W kontekście rosnącego znaczenia rolnictwa precyzyjnego interesującą perspektywą jest wykorzystanie danych z pracy prasy Kuhn VB 7100 do analizy wydajności poszczególnych pól. Liczba bel, ich wielkość oraz jakość mogą posłużyć jako dodatkowy wskaźnik plonowania i jakości użytków zielonych. W połączeniu z danymi z siewników, opryskiwaczy i sensorów glebowych możliwe staje się lepsze planowanie nawożenia, podsiewów czy renowacji łąk, co bezpośrednio wpływa na ekonomię gospodarstwa.

Dla wielu rolników ważnym aspektem jest również dostęp do sieci serwisowej i części zamiennych. Marka Kuhn posiada szeroko rozwiniętą sieć dystrybutorów i punktów serwisowych w Polsce i w innych krajach europejskich. W praktyce oznacza to szybszy dostęp do oryginalnych części, takich jak noże, palce podbieracza, łańcuchy, rolki prowadzące czy elementy elektroniczne. W połączeniu z wytrzymałą konstrukcją własną maszyn pozwala to planować eksploatację w długiej perspektywie, bez obaw o brak wsparcia technicznego.

Warto także podkreślić znaczenie właściwego doboru ciągnika do prasy Kuhn VB 7100. Oprócz mocy silnika istotne są takie parametry jak masa własna ciągnika, rodzaj i stan ogumienia, efektywność układu chłodzenia, wydajność hydrauliki oraz ergonomia kabiny, w której pracuje operator. Stabilny i dobrze dociążony ciągnik poprawia bezpieczeństwo pracy, szczególnie na nierównych polach i przy manewrowaniu z ciężkimi belami. Z kolei wygodna kabina, efektywna klimatyzacja i dobra widoczność na tył zestawu mają niebagatelne znaczenie dla komfortu pracy podczas wielogodzinnych zmian w szczycie sezonu.

Prasa rolnicza Kuhn VB 7100 to maszyna, która łączy nowoczesne technologie z praktycznymi rozwiązaniami wynikającymi z wieloletnich doświadczeń producenta i użytkowników. Odpowiednio dobrana, właściwie obsługiwana i regularnie serwisowana, staje się centralnym elementem łańcucha produkcji pasz i słomy w nowoczesnym gospodarstwie rolnym, pomagając wykorzystać potencjał pól oraz poprawić efektywność całej produkcji zwierzęcej i roślinnej.

Powiązane artykuły

Vicon RV 4216 – prasa rolnicza Vicon

Prasa rolująca Vicon RV 4216 to zaawansowana maszyna do zbioru zielonek i słomy, zaprojektowana z myślą o gospodarstwach nastawionych na intensywną produkcję pasz objętościowych. Łączy w sobie wydajność, prostotę obsługi i wysoką jakość bel, co przekłada się na lepsze wykorzystanie pasz, oszczędność czasu oraz niższe koszty magazynowania. To model, który dobrze sprawdza się zarówno w średnich, jak i większych gospodarstwach,…

Vicon RF 4325 Pro – prasa rolnicza Vicon

Prasa rolująca Vicon RF 4325 Pro to jedna z najbardziej rozpoznawalnych maszyn do zbioru pasz w segmencie profesjonalnym. Łączy w sobie zaawansowaną technologię, prostotę obsługi oraz wysoką wydajność, dzięki czemu znajduje zastosowanie zarówno w dużych gospodarstwach rodzinnych, jak i w usługach rolniczych. Konstrukcja o stałej komorze, wysoka gęstość bel, solidne podzespoły oraz możliwość współpracy z nowoczesnymi systemami sterowania sprawiają, że…

Ciekawostki rolnicze

Największe plantacje ananasa poza tropikami – czy to możliwe?

Największe plantacje ananasa poza tropikami – czy to możliwe?

Kiedy po raz pierwszy zastosowano tunele foliowe w Polsce?

Kiedy po raz pierwszy zastosowano tunele foliowe w Polsce?

Najdroższy opryskiwacz sadowniczy – co go wyróżnia?

Najdroższy opryskiwacz sadowniczy – co go wyróżnia?

Największa ferma kaczek w Europie

Największa ferma kaczek w Europie

Rekordowy plon grochu siewnego

Rekordowy plon grochu siewnego

Największe gospodarstwa rolne w Belgii

Największe gospodarstwa rolne w Belgii