Kombajn do maków Bizon Z056 to jedna z najbardziej rozpoznawalnych maszyn żniwnych produkowanych w Polsce, która przez lata stała się symbolem mechanizacji rolnictwa w gospodarstwach państwowych, spółdzielczych i prywatnych. Choć najczęściej kojarzy się go ze zbożem, w praktyce z powodzeniem wykorzystywano go również do zbioru roślin specjalistycznych, w tym maku, po zastosowaniu odpowiednich ustawień i przystawek. Solidna konstrukcja, prostota obsługi, możliwość naprawy w warunkach polowych i dostępność części zamiennych sprawiły, że Z056 przez długi czas pełnił kluczową rolę w gospodarstwach na terenie całej Polski oraz wielu krajów bloku wschodniego. Charakterystyczna sylwetka z bocznym zbiornikiem ziarna i czerwonym malowaniem do dziś budzi sentyment wśród operatorów, którzy spędzili setki godzin za jego sterami.

Historia i rozwój kombajnu Bizon Z056

Geneza kombajnu Bizon Z056 sięga okresu intensywnej industrializacji rolnictwa w Polsce. Po II wojnie światowej polskie gospodarstwa musiały przejść z ręcznych i konnych metod zbioru na zmechanizowane rozwiązania. Przemysł maszynowy, w tym Fabryka Maszyn Żniwnych w Płocku, rozpoczął prace nad własnymi konstrukcjami kombajnów, które miały dorównać zachodnim odpowiednikom, ale jednocześnie być tańsze, prostsze i przystosowane do specyficznych warunków pracy w Polsce.

W latach 60. i na początku lat 70. rozwijano serię kombajnów oznaczonych symbolem Z0xx, która stopniowo ewoluowała zarówno pod względem technicznym, jak i komfortu operatora. Bizon Z056 jest rozwinięciem wcześniejszych modeli z serii Z050, takich jak Z050 i Z052, z wprowadzonymi udoskonaleniami w zakresie niezawodności, wydajności oraz łatwiejszej obsługi serwisowej. Nie bez znaczenia była także potrzeba zwiększenia szerokości hedera i pojemności zbiornika ziarna, co wiązało się z powiększaniem areałów pól i rosnącym zapotrzebowaniem na szybki zbiór.

Produkcja Bizona Z056 przypadła na okres, kiedy Polska i inne kraje RWPG intensywnie rozwijały rolnictwo towarowe. Kombajny te trafiały nie tylko do Państwowych Gospodarstw Rolnych i kółek rolniczych, ale również do większych gospodarstw indywidualnych. Duża część produkcji była eksportowana m.in. do ZSRR, na Węgry, do Bułgarii czy na tereny byłej Jugosławii. Dla wielu rolników z tych regionów Bizon był pierwszym w pełni funkcjonalnym kombajnem własnej konstrukcji, który mógł konkurować z zachodnimi maszynami pod względem wydajności, a jednocześnie był zdecydowanie tańszy i prostszy w naprawach.

Wraz z upływem lat Z056 doczekał się licznych modernizacji. Część z nich wprowadzano w samej fabryce, inne były efektem praktyki warsztatowej użytkowników, którzy dostosowywali maszynę do lokalnych warunków i specyficznych upraw. Dotyczyło to m.in. wzmocnienia przenośników pochyłych, usprawnień układu hydraulicznego, przeróbek silnika, a także montażu dodatkowych osłon zapobiegających zapychaniu się kombajnu przy zbiorze roślin o drobnych nasionach, takich jak mak.

Bizon Z056 stał się w ten sposób maszyną legendą – nie tylko ze względu na skalę produkcji, ale również dzięki temu, że był w stanie pracować przez dziesięciolecia, często w bardzo trudnych warunkach, z ograniczonym dostępem do nowoczesnych części zamiennych i profesjonalnego serwisu. Wiele egzemplarzy nadal jest sprawnych i wykorzystywanych w gospodarstwach, szczególnie tam, gdzie liczy się niska cena zakupu i możliwość samodzielnej naprawy.

Budowa, dane techniczne i kluczowe cechy użytkowe

Bizon Z056 jest typowym kombajnem zbożowym z klasycznym układem młocarni i omłotu, wyposażonym w silnik wysokoprężny, heder o regulowanej wysokości, przenośnik pochyły, bęben młócący, wytrząsacze słomy, układ czyszczący oraz zbiornik ziarna z bocznym wyładunkiem. Konstrukcja oparta jest na stalowej ramie nośnej, do której mocowane są najważniejsze podzespoły. Taka budowa zapewnia stosunkowo dużą sztywność i odporność na przeciążenia, co ma znaczenie w nierównym terenie oraz przy zbiorze roślin wymagających delikatniejszej regulacji, jak mak.

Najważniejsze dane techniczne

• Szerokość robocza hedera: w zależności od wersji około 4,2–4,8 m, co pozwala na efektywną pracę na średnich i większych areałach.
• Silnik: wysokoprężny, najczęściej jednostka SW400 lub pokrewna, o mocy rzędu 100–120 KM (w zależności od konkretnej konfiguracji i roku produkcji).
• Pojemność zbiornika ziarna: ok. 3–3,5 tony, z bocznym wysypem realizowanym ślimakiem wyładowczym.
• Układ młocarni: bęben młócący z klepiskiem, możliwość regulacji szczeliny i prędkości obrotowej, co jest istotne przy dostosowaniu do delikatniejszych upraw.
• Wytrząsacze słomy: kilka stopni wytrząsaczy poruszających się ruchem wahadłowym, zapewniających oddzielenie resztek ziarna od słomy.
• Układ czyszczący: wentylator nadmuchowy, sita górne i dolne, regulowane dla różnych rodzajów ziarna.
• Masa własna: kilka ton (w zależności od wyposażenia), co zapewnia stabilność, ale wymaga odpowiednich warunków gruntowych.
• Napęd: mechaniczny z wykorzystaniem przekładni pasowych i łańcuchowych, co ułatwia serwis, ale wymaga regularnej kontroli napięcia i zużycia elementów.

Istotnym elementem jest także kabina operatora. W podstawowych wersjach była ona dość prosta, o ograniczonej izolacji akustycznej i termicznej. Z czasem pojawiły się nowsze warianty i modyfikacje użytkowników, polegające na lepszym wygłuszeniu, zastosowaniu wentylacji lub prostych układów klimatyzacji. Dla wielu operatorów, którzy spędzali w kombajnie całe dnie, komfort pracy był równie ważny jak niezawodność maszyny.

Kiedy mowa o zastosowaniu Bizona Z056 do maku, kluczowe jest właściwe przygotowanie maszyny. Mak ma bardzo drobne nasiona, łatwo wypadające z torebek nasiennych, przez co wymaga precyzyjnej regulacji prędkości bębna młócącego, szczeliny klepiska oraz ustawienia sit i nadmuchu. Zbyt wysokie obroty bębna lub zbyt silny nadmuch mogą powodować duże straty nasion, natomiast zbyt mały nadmuch i niedostateczne przesianie masy skutkują zapychaniem układu czyszczącego i obniżeniem jakości plonu. Dlatego wielu operatorów przed rozpoczęciem zbioru maku wykonywało próbne przejazdy, stopniowo dopracowując ustawienia.

Układ napędu i obsługa serwisowa

Jedną z najważniejszych cech Bizona Z056 jest prosty i przejrzysty układ napędu. Poszczególne mechanizmy – heder, przenośnik pochyły, bęben, wytrząsacze, wentylator, ślimaki – napędzane są głównie przez paski klinowe i łańcuchy. To rozwiązanie ma dwie strony. Z jednej strony zwiększa liczbę elementów, które mogą ulec zużyciu, z drugiej jednak ogromnie ułatwia naprawę w polu: wymiana paska czy łańcucha jest stosunkowo prosta i nie wymaga skomplikowanych narzędzi czy zaawansowanej diagnostyki.

Dla rolników, którzy użytkowali kombajn w czasach ograniczonej dostępności części oryginalnych, duże znaczenie miała możliwość stosowania zamienników, a nawet dorabiania elementów we własnym zakresie. W połączeniu z dość prostą konstrukcją mechaniczną czyniło to Z056 maszyną praktycznie niezależną od autoryzowanych serwisów. Wymiana łożysk, rolek prowadzących, napinaczy, czy nawet regeneracja bębna młócącego były możliwe w typowym wiejskim warsztacie.

Silnik wysokoprężny wykorzystywany w Z056 również znany był z dużej trwałości. Przy prawidłowej obsłudze – regularnej wymianie oleju, filtrów paliwa i powietrza, dbaniu o chłodnicę – potrafił przepracować tysiące godzin bez poważniejszych napraw. Zdarzały się oczywiście awarie, zwłaszcza przy zaniedbaniach eksploatacyjnych, lecz ogólny obraz był pozytywny, co wpłynęło na postrzeganie tej jednostki jako niezawodnej i ekonomicznej.

Zastosowanie Bizona Z056 w zbiorze maku i innych upraw

Choć kombajn Bizon Z056 projektowany był głównie jako maszyna do zbioru zbóż – pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa – jego konstrukcja pozwalała na zastosowanie także przy innych uprawach. Po odpowiednich regulacjach i ewentualnym montażu dodatkowych przystawek mógł zbierać rośliny strączkowe, rzepak, a także mak, co było szczególnie ważne dla gospodarstw wyspecjalizowanych w uprawach nasiennych i zielarskich.

Specyfika zbioru maku kombajnem Bizon Z056

Mak, w przeciwieństwie do typowych zbóż, charakteryzuje się bardzo drobnym nasionem i delikatną torebką nasienną. Zbyt agresywny omłot może doprowadzić do uszkodzenia nasion i zwiększonych strat. Jednocześnie roślina ma łodygi o zróżnicowanej wilgotności, co wymaga starannego dostosowania prędkości roboczej kombajnu. W praktyce użytkownicy Bizona Z056 wypracowali zestaw zasad i regulacji, które umożliwiały skuteczny zbiór maku.

• Regulacja bębna młócącego – obroty bębna zazwyczaj zmniejszano w stosunku do ustawień typowych dla zbóż, by nie rozdrabniać nadmiernie masy i nie uszkadzać nasion.
• Ustawienie klepiska – zwiększano szczelinę, co ograniczało zgniatanie torebek nasiennych, ale wciąż pozwalało na ich otwarcie i wybijanie nasion.
• Regulacja sit – stosowano mniejsze otwory sit lub specjalne sita, aby zapobiec wypadaniu nasion z układu czyszczącego.
• Nadmuch powietrza – zmniejszano prędkość wentylatora, aby lżejsze nasiona maku nie były wywiewane na zewnątrz razem z plewami.
• Tempo jazdy – redukowano prędkość roboczą, zwiększając dokładność omłotu i zmniejszając obciążenie młocarni.

Wiele gospodarstw decydowało się dodatkowo na montaż osłon i uszczelnień w newralgicznych miejscach kombajnu, aby zminimalizować straty nasion wysypujących się poza przewidziane kanały przepływu materiału. Drobna frakcja maku ma tendencję do przedostawania się przez niewielkie szczeliny w osłonach i połączeniach blach, dlatego dokładne uszczelnienie było istotnym elementem adaptacji Bizona do tej uprawy. Nierzadko wykorzystywano do tego celu proste materiały – gumowe listwy, dodatkowe blachy, a nawet domowe uszczelniacze.

Plon maku zbierany kombajnem Z056 trafiał do zbiornika ziarna, skąd był wysypywany do przyczep lub specjalnych zbiorników. Z racji delikatności i wysokiej wartości nasion, gospodarstwa często od razu transportowały mak do suszarni lub magazynu, dbając o utrzymanie odpowiedniego poziomu wilgotności i ochronę przed zanieczyszczeniami. Sama jakość czyszczenia, jaką oferował układ sit i wentylator Bizona, była dla wielu rolników zadowalająca, choć niektórzy decydowali się na dodatkowe doczyszczanie w stacjonarnych separatorach.

Inne uprawy obsługiwane przez Z056

Oprócz maku, Bizon Z056 mógł z powodzeniem obsługiwać szereg innych upraw, co uczyniło go maszyną wyjątkowo uniwersalną. Po zastosowaniu odpowiednich przystawek i regulacji, kombajn był w stanie zbierać rzepak, rośliny strączkowe (groch, łubin), a nawet niektóre trawy nasienne. W każdym przypadku kluczowa była regulacja parametrów pracy młocarni i układu czyszczącego.

• Rzepak – wymagał zwykle zastosowania specjalnego stołu do rzepaku montowanego na hederze, bocznych kos oraz noży pionowych. Pozwalało to na ograniczenie strat przy osypywaniu się łuszczyn i zapewniało równomierne podawanie masy do przenośnika pochyłego.
• Rośliny strączkowe – z uwagi na większe nasiona i bardziej delikatne łuszczyny konieczne było właściwe ustawienie bębna i sit, aby uniknąć rozgniatania nasion i zatykania kanałów przepływu masy.
• Zboża jare i ozime – w tych uprawach Bizon Z056 czuł się „najpewniej”, oferując stabilny, przewidywalny omłot i wydajność dostosowaną do realiów polskich pól.

To właśnie dzięki elastyczności w doborze upraw, jakie można było kosić tym kombajnem, wiele gospodarstw decydowało się na posiadanie jednego Bizona, który obsługiwał praktycznie cały cykl żniwny zbożowo-rzepakowo-makowy. Z ekonomicznego punktu widzenia ograniczało to konieczność inwestowania w dodatkowe, wyspecjalizowane maszyny.

Gdzie i w jakich warunkach pracuje Bizon Z056

Bizon Z056 był projektowany z myślą o pracy w zróżnicowanych warunkach terenowych. W Polsce oznaczało to nie tylko typowe równinne pola centralnej części kraju, ale również pagórkowate obszary południa, grunty mozaikowe z wstawkami słabszych gleb, a nawet niewielkie działki rozrzucone między zadrzewieniami i ciekami wodnymi. Kombajn dobrze radził sobie na umiarkowanych wzniesieniach, choć przy dużych nachyleniach wymagał ostrożności operatora i odpowiedniego rozłożenia obciążenia, by uniknąć utraty stabilności.

Stosunkowo duży nacisk jednostkowy na glebę powodował, że w warunkach mokrych, na glebach ciężkich, Bizon mógł mieć problemy z grzęźnięciem. Z tego powodu wielu użytkowników starało się planować prace polowe tak, by unikać zbyt wilgotnych stanowisk. Z czasem pojawiły się różne modyfikacje ogumienia oraz rozwiązania mające na celu lepsze rozłożenie masy, jednak podstawową zasadą pozostawało unikanie skrajnie trudnych warunków terenowych.

Kombajn pracował zarówno w dużych gospodarstwach państwowych, gdzie obsługiwał setki hektarów w sezonie, jak i w mniejszych gospodarstwach indywidualnych, gdzie jego roczne wykorzystanie było mniejsze, ale za to rozciągnięte w czasie – od zbioru jęczmienia czy rzepaku, przez pszenicę, aż po późniejsze uprawy, w tym mak. W niektórych regionach praktykowane było również wynajmowanie kombajnu wraz z operatorem do sąsiednich gospodarstw, co pozwalało na lepsze wykorzystanie maszyny i dodatkowy dochód dla właściciela.

Zalety, wady i praktyczne doświadczenia użytkowników

Ocena Bizona Z056 wśród użytkowników jest wypadkową jego licznych zalet, ale i świadomości ograniczeń konstrukcyjnych. W kontekście zbioru maku, jak i innych upraw, pewne cechy tej maszyny stają się szczególnie istotne.

Najważniejsze zalety kombajnu Bizon Z056

• Prosta konstrukcja – układ mechaniczny pozbawiony nadmiernej elektroniki i skomplikowanych podzespołów pozwala na samodzielne usuwanie większości usterek, co było ogromną zaletą w czasach niedoboru części i serwisu.
• Niska cena zakupu na rynku wtórnym – w porównaniu do zachodnich kombajnów o podobnej wydajności, używany Bizon był i jest znacznie tańszy, co czyni go atrakcyjną opcją dla mniejszych gospodarstw.
• Dostępność części zamiennych – nawet po zakończeniu produkcji, liczne firmy oferują zamienniki, a wiele elementów można dorobić, co przedłuża żywotność maszyny.
• Uniwersalność zastosowań – możliwość zbioru różnych upraw, od zbóż po mak, sprawia, że kombajn może być wykorzystywany w różnych systemach produkcji roślinnej.
• Trwałość przy odpowiedniej eksploatacji – dobrze utrzymany egzemplarz z prawidłowo serwisowanym silnikiem i regularnie konserwowanymi podzespołami potrafi pracować przez dekady.
• Znajomość konstrukcji wśród mechaników – wielu lokalnych fachowców doskonale zna ten model, co przyspiesza diagnozowanie usterek i skraca przestoje.

W kontekście zbioru maku, za zaletę uznać można także dużą możliwość regulacji parametrów pracy młocarni i układu czyszczącego. Choć nie jest to kombajn projektowany specjalnie do maku, to jednak jego elastyczność pozwala na osiągnięcie zadowalających rezultatów po odpowiednich ustawieniach i ewentualnych modyfikacjach.

Wady i ograniczenia konstrukcji

Wraz z upływem lat oraz porównaniem do nowoczesnych kombajnów, wady Bizona Z056 stają się wyraźniejsze. Dla wielu użytkowników są one jednak akceptowalne w kontekście korzyści ekonomicznych.

• Niższy komfort pracy – kabina jest głośna, mniej szczelna, gorzej wyciszona niż we współczesnych maszynach. Wysoka temperatura w czasie żniw i hałas silnika oraz układu młocarni mogą być uciążliwe dla operatora.
• Większe zużycie paliwa względem najnowszych konstrukcji – starsza generacja silników nie zapewnia takiej efektywności spalania, jak jednostki spełniające współczesne normy emisji.
• Ryzyko awarii elementów eksploatacyjnych – paski, łańcuchy, łożyska wymagają regularnej kontroli i wymiany. W intensywnym sezonie zdarzają się przestoje spowodowane ich zużyciem.
• Ograniczona wydajność na bardzo dużych areałach – przy gospodarstwach liczących setki czy tysiące hektarów nowoczesne kombajny o większej szerokości hedera i większej pojemności zbiornika są znacznie efektywniejsze.
• Starsza konstrukcja układu czyszczącego – w porównaniu do nowoczesnych systemów, które lepiej radzą sobie z drobnymi nasionami, układ sit i nadmuchu w Z056 wymaga więcej uwagi i precyzyjnej regulacji, szczególnie przy maku.

Przy zbiorze maku szczególnie ważne jest zwrócenie uwagi na uszczelnienia i możliwe drogi ucieczki nasion. Kombajn nie był od początku projektowany z myślą o tak drobnej frakcji, dlatego użytkownicy musieli poświęcić dodatkowy czas na wyeliminowanie strat w miejscach łączeń blach, wokół przenośników i przekładni. Dla tych, którzy nie wykonają podobnych prac przygotowawczych, straty plonu mogą być odczuwalne.

Doświadczenia operatorów i praktyczne wskazówki

Operatorzy Bizona Z056, którzy przez lata pracowali tą maszyną, wypracowali wiele praktycznych nawyków. Dotyczą one zarówno ogólnego użytkowania, jak i specyfiki zbioru maku.

• Codzienna kontrola – przed rozpoczęciem pracy sprawdzano stan pasków, łańcuchów, układu smarowania, poziom oleju i płynu chłodniczego. W sezonie żniwnym nawet niewielkie zaniedbania mogły prowadzić do awarii w najgorszym możliwym momencie.
• Częste czyszczenie – w czasie zbioru roślin drobnonasiennych szybko gromadzi się pył i resztki roślinne, obciążając wentylatory, chłodnicę i inne elementy. Regularne przedmuchanie sprężonym powietrzem lub oczyszczanie ręczne znacząco wydłużało żywotność podzespołów.
• Stopniowa regulacja ustawień – zamiast gwałtownych zmian, doświadczeni operatorzy wprowadzali niewielkie korekty w ustawieniach bębna, sit i nadmuchu, obserwując efekty na bieżąco. Pozwalało to zoptymalizować wyniki omłotu i zminimalizować straty.
• Ostrożna jazda na uwrociach – ciężki kombajn z pełnym zbiornikiem ziarna wymagał odpowiedniej techniki manewrowania, by uniknąć nadmiernego ugniatania gleby i ograniczyć ryzyko poślizgu, zwłaszcza na mokrym podłożu.
• Dbanie o bezpieczeństwo – praca przy naprawach i regulacjach odbywała się zwykle przy wyłączonym silniku i zatrzymanych mechanizmach. W kombajnie jest wiele ruchomych części, dlatego stosowanie podstawowych zasad BHP było kluczowe.

Dla gospodarstw specjalizujących się w maku szczególnie ważne było wykonanie próbnego zbioru na małym fragmencie pola. Pozwalało to ocenić zachowanie maszyny, poziom strat, jakość czyszczenia i ewentualną potrzebę dodatkowych modyfikacji. Bizon Z056, prawidłowo przygotowany, potrafił zapewnić zadowalające wyniki, choć wymagał większej uwagi operatora niż wyspecjalizowane kombajny do roślin drobnonasiennych.

Ciekawostki, modernizacje i znaczenie Bizona Z056 dla rolnictwa

Bizon Z056 to nie tylko narzędzie pracy, ale także ważny element historii polskiego rolnictwa. Dla wielu osób wychowanych na wsi w latach 80. i 90. charakterystyczny dźwięk silnika i obraz kombajnu sunącego przez łany zbóż pozostają jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli żniw. Z czasem wokół tej maszyny narosło wiele ciekawostek, opowieści i rozwiązań technicznych wypracowanych przez samych użytkowników.

Modernizacje wykonywane przez użytkowników

Właściciele Bizonów Z056 często podejmowali się różnego rodzaju modernizacji, które miały poprawić komfort pracy, wydajność lub dostosować maszynę do specyficznych potrzeb. Wśród popularniejszych przeróbek można wymienić:

• Wygłuszenie kabiny – montaż dodatkowych mat dźwiękochłonnych, uszczelnianie drzwi, wymiana szyb na lepiej izolujące akustycznie.
• Lepsze oświetlenie – instalacja dodatkowych reflektorów roboczych LED, ułatwiających pracę po zmroku.
• Modyfikacje układu elektrycznego – wzmacnianie instalacji, montaż lepszych alternatorów, przekaźników i bezpieczników.
• Adaptacja do zbioru maku – wspomniane wcześniej uszczelnianie, stosowanie drobniejszych sit, przeróbki w obrębie przenośników i osłon.
• Poprawa chłodzenia silnika – montaż wydajniejszych wentylatorów, dodatkowych osłon chroniących chłodnicę przed zapychaniem się plewami.

Dzięki takim modernizacjom wiele kombajnów, mimo wieku, nadal jest zdolnych do efektywnej pracy. Rolnicy, którzy dobrze poznali swoją maszynę, potrafią z niej „wycisnąć” maksimum możliwości, co jest szczególnie ważne w uprawach wymagających większej precyzji, jak mak.

Znaczenie Bizona Z056 w krajobrazie wsi

Kombajn Bizon Z056 przez długi czas był jednym z najczęściej spotykanych kombajnów na polskich polach. Jego obecność oznaczała wejście w fazę intensywnych żniw, a dla wielu dzieci i młodzieży ze wsi był pierwszą dużą maszyną, z którą mieli bezpośredni kontakt. Operatorzy Bizona cieszyli się szacunkiem, ponieważ ich umiejętności decydowały o powodzeniu zbiorów i bezpieczeństwie sprzętu.

Współcześnie coraz częściej można spotkać zadbane egzemplarze Z056 na zlotach starych maszyn rolniczych. Ich właściciele traktują je nie tylko jako narzędzie pracy, ale również część technicznego dziedzictwa. Niektóre kombajny, które wcześniej pracowały w dużych gospodarstwach, po gruntownych remontach trafiają do mniejszych gospodarstw, gdzie nadal służą przy zbiorze zbóż, rzepaku czy maku, stanowiąc przykład trwałości i solidności konstrukcji.

Nie bez znaczenia jest także wymiar edukacyjny. Młodsze pokolenie rolników, wychowane na nowoczesnych maszynach wyposażonych w klimatyzację, komputer pokładowy i zaawansowaną elektronikę, poznając Bizona Z056, zyskuje świadomość, jak wyglądała praca na roli jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Możliwość porównania tych doświadczeń pozwala lepiej docenić postęp techniczny, ale i zrozumieć, dlaczego prosta, wytrzymała maszyna może wciąż mieć swoje miejsce w nowoczesnym gospodarstwie.

W kontekście upraw specjalistycznych, takich jak mak, Bizon Z056 pozostaje narzędziem, które – mimo ograniczeń – umożliwiło wielu gospodarstwom wejście na wyższy poziom mechanizacji produkcji. Dzięki niemu możliwe stało się szybkie i relatywnie tanie przeprowadzenie zbiorów, a elastyczność konstrukcji pozwoliła na liczne adaptacje do lokalnych potrzeb. To sprawia, że kombajn ten jest nadal obecny w pamięci i w praktyce wielu rolników, szczególnie tam, gdzie liczy się efektywność kosztowa i możliwość samodzielnego utrzymania maszyny w dobrym stanie technicznym.