Mahindra 275 DI to jeden z najbardziej rozpoznawalnych modeli w gamie indyjskiego producenta ciągników rolniczych. Maszyna ta zdobyła popularność nie tylko w Indiach, ale również na rynkach eksportowych, w tym w Afryce, Ameryce Łacińskiej oraz częściowo w Europie Środkowo‑Wschodniej. Ceniona jest za prostotę konstrukcji, niskie koszty utrzymania i dobrą relację ceny do możliwości. Dla wielu małych i średnich gospodarstw rolnych stanowi podstawowy ciągnik do codziennych prac polowych, transportowych i komunalnych. Zrozumienie historii powstania Mahindry 275 DI, jej budowy, parametrów technicznych oraz typowych zastosowań pozwala lepiej ocenić, dlaczego jest to tak popularny model i jakie ma faktyczne zalety oraz ograniczenia w praktycznym użytkowaniu.

Historia i tło powstania Mahindra 275 DI

Początki Mahindra & Mahindra jako producenta ciągników sięgają współpracy z firmą International Harvester w połowie XX wieku. W Indiach po uzyskaniu niepodległości kluczowym wyzwaniem była modernizacja rolnictwa oraz zwiększenie wydajności pracy na roli. Ciągniki miały zastąpić pracę zwierząt pociągowych oraz ręczne uprawianie ziemi. W tym kontekście Mahindra rozpoczęła licencyjną produkcję prostych, ale wytrzymałych ciągników opartych na konstrukcjach amerykańskich.

Mahindra 275 DI pojawiła się jako odpowiedź na potrzebę rynku na ciągnik o mocy około 35–40 KM, który byłby wystarczająco silny, by obsłużyć podstawowe narzędzia rolnicze, a jednocześnie na tyle lekki i oszczędny, aby jego utrzymanie było możliwe nawet dla drobnych rolników. Kluczowe założenia konstrukcyjne obejmowały:

• silnik Diesla o nieskomplikowanej budowie, łatwy w obsłudze i naprawie,
• wytrzymałą, mechaniczną skrzynię biegów,
• uniwersalny trójpunktowy układ zawieszenia narzędzi,
• prosty układ hydrauliczny, zdolny do współpracy z typowymi maszynami rolniczymi,
• zawieszenie i ogumienie przystosowane do pracy zarówno w polu, jak i na drodze.

Model 275 DI jest kontynuacją filozofii Mahindry: produkować ciągniki niewyszukane elektronicznie, ale solidne i odporne na trudne warunki pracy. Wiele egzemplarzy zostało wysłanych na eksport, szczególnie tam, gdzie infrastrukturę serwisową budowano od podstaw. Tego typu krajom potrzebne były maszyny, które można naprawić w lokalnym warsztacie, bez zaawansowanej diagnostyki komputerowej.

Na przestrzeni lat Mahindra 275 DI doczekała się kilku wariantów oraz modernizacji, często oznaczanych dodatkowymi symbolami (np. TU, XP Plus, Sarpanch – na rynku indyjskim). Modyfikacje dotyczyły przede wszystkim komfortu, drobnych zmian w stylistyce, dopracowania hydrauliki i czasem dostosowania silnika do lokalnych norm emisji spalin. Podstawowa koncepcja pozostała jednak niezmieniona: prosty, mechaniczny ciągnik w segmencie około 37 KM mocy maksymalnej.

Budowa, cechy konstrukcyjne i dane techniczne Mahindra 275 DI

Mahindra 275 DI jest typowym ciągnikiem rolniczym o klasycznym układzie konstrukcyjnym z silnikiem z przodu, napędem na tylną oś i opcjonalnym napędem na przód (w wybranych wersjach 4WD w niektórych krajach). Poniżej omówiono najważniejsze elementy budowy tej maszyny.

Silnik i układ napędowy

Sercem ciągnika jest czterocylindrowy (w wielu wariantach 3‑cylindrowy, w zależności od specyfikacji rynku) silnik wysokoprężny z bezpośrednim wtryskiem paliwa, oznaczany przez producenta jako DI (Direct Injection). W typowej konfiguracji Mahindra 275 DI osiąga około 37 KM mocy maksymalnej przy prędkości obrotowej rzędu 1900–2100 obr./min. Moment obrotowy jest stosunkowo wysoki jak na tę klasę mocy, co zapewnia dobrą zdolność do pracy przy niskich obrotach, szczególnie podczas orki i innych cięższych zadań polowych.

Podstawowe parametry silnika (wartości mogą się nieznacznie różnić w zależności od rocznika i wersji):

• typ silnika: diesel, chłodzony cieczą, z wtryskiem bezpośrednim,
• liczba cylindrów: 3 lub 4 (kluczowa wersja eksportowa najczęściej 3‑cylindrowa),
• pojemność skokowa (przykładowo): około 2,5–2,7 l,
• moc maksymalna: około 27,5 kW / 37 KM,
• układ paliwowy: mechaniczna pompa wtryskowa,
• filtracja paliwa i powietrza przystosowana do pracy w warunkach dużego zapylenia.

Silnik Mahindry 275 DI uchodzi za oszczędny i wytrzymały. Niewysilona konstrukcja pozwala na wieloletnią eksploatację przy odpowiedniej obsłudze technicznej, głównie regularnej wymianie oleju, filtrów oraz dbałości o jakość paliwa. Mechaniczny układ wtryskowy jest odporny na gorsze jakościowo paliwo, jednak nadmierne zanieczyszczenia mogą prowadzić do szybszego zużycia wtryskiwaczy czy pompy.

Skrzynia biegów w Mahindrze 275 DI jest zwykle mechaniczna, zsynchronizowana jedynie w wybranych przełożeniach (w zależności od wersji). Popularne konfiguracje obejmują:

• 8 biegów do przodu i 2 do tyłu,
• ewentualnie inne konfiguracje (np. 10+2) w zmodernizowanych wersjach.

Taki układ pozwala dobrać prędkość do różnych zadań – od pracy z pługiem i glebogryzarką po transport na drogach gruntowych i utwardzonych. Przeniesienie napędu na koła realizowane jest przez klasyczny most tylny z mechanizmem różnicowym i możliwością jego blokady, co poprawia trakcję na miękkim podłożu.

Układ hydrauliczny i WOM

Jednym z kluczowych elementów użytkowych Mahindry 275 DI jest układ hydrauliczny, który obsługuje tylny trzypunktowy układ zawieszenia narzędzi (TUZ). Udźwig na końcach cięgieł, w zależności od wersji, oscyluje wokół 1200–1500 kg, co wystarcza do typowych narzędzi w gospodarstwach małych i średnich. Mechaniczna regulacja siłowa i pozycyjna umożliwia dokładne ustawienie głębokości orki czy pracy innych maszyn.

Wał odbioru mocy (WOM) jest niezbędny do napędu maszyn takich jak kosiarki, prasy zwijające, rozrzutniki obornika czy opryskiwacze. W Mahindrze 275 DI zwykle spotyka się:

• standardowy WOM o prędkości 540 obr./min,
• mechaniczne sprzęganie i rozłączanie napędu WOM,
• w części wersji tryb niezależny lub półniezależny, umożliwiający rozłączanie napędu od skrzyni biegów.

Takie rozwiązania sprawiają, że ciągnik jest rzeczywiście uniwersalny i może obsługiwać szeroką gamę osprzętu, zarówno napędzanego mechanicznie, jak i zawieszanego bez aktywnego napędu.

Podwozie, układ kierowniczy i hamulcowy

Mahindra 275 DI zazwyczaj występuje w konfiguracji 2WD (napęd na tylną oś), co obniża koszty zakupu i eksploatacji. W wybranych regionach dostępne są także wersje 4WD, przydatne w terenie podmokłym i górzystym, jednak klasyczna 275 DI jest najczęściej kojarzona z układem 2×4.

Przednia oś jest osi stałą lub wahliwą, przystosowaną do pracy w nierównym terenie. Ogumienie dobiera się zależnie od warunków glebowych i sposobu użytkowania – od typowo rolniczych opon o głębokim bieżniku po ogumienie bardziej uniwersalne, sprawdzające się w pracach transportowych i komunalnych.

Układ kierowniczy w wielu egzemplarzach jest wspomagany hydraulicznie (power steering), co ułatwia manewrowanie z ładowaczem czołowym lub podczas częstych nawrotów na uwrociach. W prostszych wersjach stosuje się klasyczny układ bez wspomagania, który jednak ze względu na niewielką masę przedniej osi nadal jest akceptowalny dla wielu użytkowników.

Hamulce w Mahindrze 275 DI najczęściej są mechaniczne, bębnowe lub tarczowe mokre (w zależności od konfiguracji). Istotną cechą jest możliwość niezależnego hamowania lewego i prawego koła tylnego, co pomaga przy ciasnych nawrotach na polu. Wersje eksportowe mogą być wyposażone w dwukanałowy układ hamulcowy z opcją zablokowania pedałów dla jazdy po drogach publicznych.

Stanowisko operatora i ergonomia

Choć Mahindra 275 DI jest ciągnikiem stosunkowo prostym, producent starał się zapewnić operatorowi możliwie wygodne warunki pracy. W standardzie znajdują się:

• regulowany fotel z amortyzacją sprężynową,
• intuicyjnie rozmieszczone dźwignie zmiany biegów i hydrauliki,
• podstawowe zegary: obrotomierz, wskaźnik poziomu paliwa, kontrolki ciśnienia oleju, ładowania, ewentualnie temperatury cieczy chłodzącej,
• proste, ale czytelne oświetlenie robocze i drogowe.

Ciągnik w wersji podstawowej zwykle nie ma kabiny – stosuje się pałąk bezpieczeństwa (ROPS) lub prostą konstrukcję chroniącą operatora. W wielu krajach użytkownicy montują kabiny we własnym zakresie lub korzystają z rozwiązań lokalnych producentów. Brak rozbudowanej elektroniki oznacza minimalną liczbę przełączników i komponentów, które mogłyby ulec awarii.

Wybrane dane techniczne Mahindra 275 DI

Poniżej zestawiono przykładowe dane techniczne (mogą się różnić w zależności od wersji i rynku):

• moc silnika: około 37 KM,
• typ silnika: diesel, 3 cyl., chłodzony cieczą, bezpośredni wtrysk,
• prędkość obrotowa znamionowa: ok. 1900–2100 obr./min,
• skrzynia biegów: 8+2 (8 przód, 2 tył),
• prędkość maksymalna: zwykle w okolicach 25–30 km/h,
• udźwig tylnego TUZ: ok. 1200–1500 kg,
• WOM: 540 obr./min,
• napęd: 2WD (z opcją 4WD w niektórych wersjach),
• masa własna: ok. 1700–1900 kg, w zależności od wyposażenia,
• rozstaw osi i wymiary: kompaktowe, pozwalające na pracę w małych działkach oraz sadach (różne wersje ogumienia i szerokości kół).

Zastosowanie Mahindra 275 DI w rolnictwie i poza nim

Mahindra 275 DI jest projektowana przede wszystkim jako ciągnik rolniczy do małych i średnich gospodarstw. Zakres zastosowań jest jednak znacznie szerszy – od usług komunalnych po drobne prace budowlane, zwłaszcza tam, gdzie liczy się prostota i niski koszt eksploatacji.

Prace polowe i uprawowe

W rolnictwie Mahindra 275 DI sprawdza się jako podstawowy ciągnik do:

• lekkiej i średniej orki – z użyciem pługów 2–3 skibowych,
• uprawy przedsiewnej – agregaty uprawowe, brony talerzowe, brony zębowe,
• wysiewu – współpraca z siewnikami zbożowymi i punktowymi mniejszych szerokości,
• pielęgnacji międzyrzędowej – obsługa obsypników, pielników, kultywatorów,
• prac zielonkarskich – kosiarki rotacyjne, przetrząsacze i zgrabiarki.

W gospodarstwach o powierzchni kilkunastu do kilkudziesięciu hektarów Mahindra 275 DI bywa ciągnikiem głównym, wykonującym większość zadań. W większych gospodarstwach często staje się drugim lub trzecim ciągnikiem, wykorzystywanym do lżejszych prac i jako maszyna pomocnicza.

Transport i prace gospodarcze

Ze względu na umiarkowaną moc, ale stosunkowo dobrą trakcję i niewielkie zużycie paliwa, Mahindra 275 DI jest chętnie używana do:

• transportu płodów rolnych – z przyczepami jedno‑ i dwuosiowymi,
• przewozu materiałów budowlanych na terenie gospodarstwa,
• obsługi rozrzutników obornika i rozlewaczy gnojowicy o mniejszej pojemności,
• zasilania przyczep samozbierających i niewielkich pras zwijających.

Mała średnica zawracania oraz wspomaganie kierownicy (w wielu wersjach) sprzyjają sprawnemu manewrowaniu, co jest istotne przy pracy w ograniczonej przestrzeni podwórek gospodarczych, magazynów czy wąskich dróg polnych.

Zastosowania komunalne i specjalistyczne

Poza rolnictwem Mahindra 275 DI bywa wykorzystywana przez firmy komunalne oraz w sektorze prywatnym do takich zadań jak:

• koszenie poboczy dróg i terenów zielonych,
• odśnieżanie przy użyciu pługów czołowych i wirników śnieżnych,
• prace porządkowe z zamiatarkami ciągnionymi,
• obsługa lekkich ładowaczy czołowych do przenoszenia materiałów sypkich,
• prace w sadach i plantacjach – opryskiwacze, rozdrabniacze gałęzi, glebogryzarki międzyrzędowe.

Prosta budowa sprawia, że ciągnik dobrze znosi niestandardowe zastosowania, w tym napędzanie pomp, generatorów prądotwórczych czy innych urządzeń stacjonarnych za pomocą WOM. W wielu regionach rozwijających się Mahindra 275 DI pełni funkcję uniwersalnej maszyny roboczej – od rolnictwa, przez transport, po wsparcie drobnych inwestycji infrastrukturalnych.

Gdzie i w jakich warunkach najczęściej pracuje Mahindra 275 DI

Model 275 DI został zaprojektowany głównie z myślą o trudnych warunkach klimatycznych i glebowych Indii: wysokich temperaturach, zapylonym środowisku i zróżnicowanym ukształtowaniu terenu. Dzięki temu dobrze sprawdza się również w innych krajach, w których infrastruktura serwisowa jest ograniczona, a rolnicy potrzebują maszyn odpornych na przeciążenia i nienajlepszą jakość paliwa.

Ciągnik pracuje zazwyczaj w:

• regionach o małych i średnich areałach upraw, gdzie priorytetem jest ekonomiczność,
• gospodarstwach rodzinnych, w których właściciel sam obsługuje i serwisuje sprzęt,
• terenach górzystych i pagórkowatych – szczególnie wersje 4WD – gdzie ważna jest dobra przyczepność i precyzyjne sterowanie,
• krajach o słabiej rozwiniętej sieci autoryzowanych serwisów, gdzie zaletą jest możliwość naprawy przez lokalnego mechanika.

Mahindra 275 DI rzadziej jest spotykana w zmechanizowanych, wielkotowarowych gospodarstwach nastawionych na bardzo wysoką intensywność produkcji, gdzie wymagane są ciągniki o dużej mocy, zaawansowanej elektronice i wysokiej wydajności w krótkim czasie. Tam częściej pełni funkcję maszyny pomocniczej do obsługi lżejszych prac.

Zalety, wady i praktyczne doświadczenia z eksploatacji Mahindra 275 DI

Ocena Mahindry 275 DI wymaga spojrzenia zarówno na teorię (parametry katalogowe), jak i praktykę codziennej pracy w gospodarstwie. Opinie użytkowników są w dużej mierze pozytywne, lecz pojawiają się również zastrzeżenia dotyczące komfortu i wybranych aspektów technicznych.

Główne zalety Mahindra 275 DI

Do najczęściej wymienianych zalet należą:

• Prosta konstrukcja – niewielka liczba podzespołów elektronicznych, mechaniczne sterowanie i klasyczne rozwiązania konstrukcyjne ułatwiają naprawy i obniżają koszty części zamiennych.
• Niskie zużycie paliwa – w porównaniu z ciągnikami o podobnej mocy, Mahindra 275 DI uchodzi za ekonomiczną, szczególnie w lekkich i średnich pracach polowych.
• Niezawodność – przy regularnej obsłudze technicznej ciągnik jest w stanie pracować wiele lat bez poważniejszych awarii, co potwierdzają doświadczenia użytkowników z różnych krajów.
• Uniwersalność zastosowań – możliwość współpracy z szerokim wachlarzem narzędzi pozwala wykorzystać ciągnik niemal przez cały rok.
• Dostępność części – Mahindra rozwija globalną sieć dystrybucji, a części do popularnych modeli, takich jak 275 DI, są stosunkowo łatwo dostępne i przeważnie tanie.
• Łatwość obsługi – operatorzy bez dużego doświadczenia mogą szybko nauczyć się bezpiecznej i efektywnej pracy, co jest istotne w gospodarstwach rodzinnych.
• Możliwość pracy w trudnych warunkach – silnik toleruje pewne wahania jakości paliwa, a układy są przystosowane do dużego zapylenia, upałów i ciężkich warunków terenowych.

Wady i ograniczenia konstrukcji

Mimo licznych atutów, Mahindra 275 DI ma także istotne wady, które trzeba brać pod uwagę przy zakupie i planowaniu prac.

• Ograniczona moc – około 37 KM to wartość wystarczająca dla małych gospodarstw, ale w intensywnym rolnictwie szybko okazuje się niewystarczająca, zwłaszcza przy cięższych maszynach roboczych i większych szerokościach roboczych.
• Skromny komfort – brak fabrycznej kabiny w wielu wersjach, wysokie poziomy hałasu i drgań oraz podstawowa amortyzacja ograniczają wygodę operatora podczas długich zmian roboczych.
• Prosta skrzynia biegów – niewielka liczba przełożeń może utrudniać dobranie idealnej prędkości do niektórych prac specjalistycznych, a brak pełnej synchronizacji bywa odczuwalny w transporcie drogowym.
• Mniejsza prędkość transportowa – w porównaniu z nowoczesnymi ciągnikami europejskimi, osiągane prędkości rzędu 25–30 km/h są przeciętne, co wydłuża czas dojazdów na dalsze pola.
• Ograniczone wyposażenie dodatkowe – ciągnik jest prosty, co jest zaletą dla części użytkowników, jednak dla innych brak zaawansowanych funkcji (np. elektroniczna regulacja podnośnika, automatyka WOM, rozbudowana hydraulika zewnętrzna) może być minusem.

Doświadczenia eksploatacyjne i typowe problemy

W praktyce użytkownicy Mahindry 275 DI zwracają uwagę na kilka powtarzających się kwestii:

• konieczność regularnej obsługi filtrów powietrza i paliwa – zaniedbania w tym zakresie mogą szybko doprowadzić do spadku mocy, zwiększonego dymienia i problemów z rozruchem,
• wrażliwość na jakość oleju silnikowego – używanie nieodpowiednich lub zbyt rzadko wymienianych olejów skraca żywotność silnika,
• zużycie elementów układu kierowniczego i zawieszenia przy intensywnej pracy z ładowaczem czołowym – wymaga to regularnej kontroli luzów i smarowania,
• stosunkowo głośna praca silnika – typowa dla prostych konstrukcji Diesla, co skłania część użytkowników do montażu dodatkowych osłon dźwiękochłonnych lub kabin.

Mimo tych niedogodności, zbilansowany koszt zakupu i eksploatacji sprawia, że wielu rolników i firm komunalnych ocenia Mahindrę 275 DI jako inwestycję opłacalną, szczególnie w kontekście porównania z droższymi markami zachodnimi.

Interesujące informacje, warianty i pozycja rynkowa Mahindra 275 DI

Mahindra 275 DI jest nie tylko samodzielnym modelem, ale również częścią szerszej linii produktów, która obejmuje różne wersje mocy i wyposażenia. W wielu krajach funkcjonuje jako podstawowy ciągnik w ofercie Mahindry w segmencie 30–40 KM, stanowiąc krok wejściowy dla rolników modernizujących gospodarstwo z pracy ręcznej lub z wykorzystaniem zwierząt pociągowych na mechanizację.

Warianty i oznaczenia Mahindra 275 DI

Na rynku indyjskim oraz na rynkach eksportowych model 275 DI występuje w różnych odmianach, różniących się niekiedy drobnymi parametrami technicznymi, stylistyką i wyposażeniem. Niektóre z nich to:

• wersje z dodatkowym oznaczeniem TU lub XP Plus – zwykle zmodernizowane, o nieco lepszej charakterystyce momentu obrotowego, drobnych poprawkach ergonomicznych i wizualnych,
• odmiany „sadowe” lub przeznaczone do pracy na plantacjach – z węższym rozstawem kół, przystosowane do poruszania się między rzędami drzew czy krzewów,
• wersje 4WD – zapewniające lepszą trakcję w trudnym terenie, szczególnie popularne w regionach górzystych lub o luźnych glebach piaszczystych.

Różnice mogą dotyczyć również wyposażenia w układ hydrauliczny, liczbę wyjść hydrauliki zewnętrznej czy konfigurację WOM. W niektórych krajach standardem stają się pałąki bezpieczeństwa i bardziej rozbudowane oświetlenie zgodne z lokalnymi przepisami ruchu drogowego.

Pozycja Mahindra 275 DI na tle konkurencji

Na globalnym rynku ciągników w segmencie mocy około 35–40 KM Mahindra 275 DI konkuruje z maszynami takich marek jak Massey Ferguson, New Holland, John Deere, Kubota czy lokalne marki azjatyckie i tureckie. W wielu regionach o wyborze decydują następujące czynniki:

• Cena – Mahindra zazwyczaj oferuje niższą cenę zakupu przy zbliżonej funkcjonalności, co jest istotne dla rolników o ograniczonym budżecie inwestycyjnym.
• Serwis – w krajach, gdzie Mahindra ma dobrze rozwiniętą sieć dystrybucji, przewagą jest szybki dostęp do części i serwisu; tam, gdzie dominują inne marki, może to być natomiast słabszą stroną.
• Reputacja trwałości – liczne relacje użytkowników, którzy eksploatują Mahindrę 275 DI przez wiele lat, budują wizerunek niezawodnego, choć prostego ciągnika.
• Prostota napraw – w krajach rozwijających się to ogromny atut; w bardziej zaawansowanych technicznie gospodarstwach bywa oceniana ambiwalentnie, ponieważ nie oferuje dodatkowych ułatwień znanych z nowoczesnych traktorów.

W efekcie Mahindra 275 DI jest często wybierana jako pierwszy ciągnik w gospodarstwie lub jako tańsza alternatywa dla znanych marek zachodnich. W niektórych krajach firma oferuje również korzystne programy finansowania zakupu, co dodatkowo zwiększa dostępność tej maszyny dla małych rolników.

Rola Mahindra 275 DI w mechanizacji rolnictwa

Znaczenie Mahindry 275 DI wykracza poza pojedyncze gospodarstwa. W krajach takich jak Indie, gdzie znaczna część ludności utrzymuje się z rolnictwa, dostęp do prostych, ale wydajnych ciągników umożliwia skokowy wzrost produktywności. Zastąpienie pracy ręcznej oraz wykorzystania zwierząt pociągowych mechanizacją pozwala:

• skrócić czas wykonania kluczowych zabiegów agrotechnicznych,
• zwiększyć areał upraw obsługiwanych przez jedną rodzinę rolniczą,
• zredukować fizyczne obciążenie rolników,
• podnieść stabilność plonowania dzięki terminowemu wykonywaniu prac.

Jako model masowy, Mahindra 275 DI stała się w wielu regionach symbolem przejścia z tradycyjnego rolnictwa do rolnictwa zmechanizowanego, nie wymagającego od razu inwestycji w duże, kosztowne i skomplikowane maszyny. W ten sposób wpisuje się w szerszy proces modernizacji wsi oraz poprawy jakości życia rodzin rolniczych.

Perspektywy rozwoju i możliwe kierunki modernizacji

Chociaż Mahindra 275 DI jest konstrukcją sprawdzoną, rosnące wymagania dotyczące efektywności, komfortu pracy i norm emisji spalin mogą w przyszłości wpływać na konieczność dalszych modyfikacji. Potencjalne kierunki rozwoju obejmują:

• wprowadzenie bardziej zaawansowanych układów wtryskowych przy zachowaniu możliwie prostej obsługi,
• poprawę komfortu operatora – lepsze wyciszenie, wygodniejsze siedzenie, zintegrowane kabiny,
• rozbudowę hydrauliki zewnętrznej, co zwiększy możliwości współpracy z nowoczesnymi narzędziami,
• dostosowanie do coraz bardziej rygorystycznych norm emisji w krajach eksportowych.

Jednocześnie Mahindra prawdopodobnie będzie dążyć do zachowania kluczowych cech 275 DI – prostoty, niezawodności i ekonomicznej eksploatacji, ponieważ to właśnie one są fundamentem popularności tego modelu wśród rolników na całym świecie.