Ciągnik McCormick X5.50

McCormick X5.50 to jeden z najciekawszych przedstawicieli uniwersalnych ciągników rolniczych średniej mocy, który na trwałe wpisał się w krajobraz europejskich gospodarstw. Łączy stosunkowo prostą konstrukcję mechaniczną z komfortem pracy znanym z maszyn wyższej klasy. Dzięki temu znajduje zastosowanie zarówno w małych, rodzinnych gospodarstwach, jak i w większych przedsiębiorstwach rolnych, gdzie pełni rolę ciągnika pomocniczego do prac codziennych, transportu i obsługi ładowacza czołowego.

Historia marki McCormick i miejsca serii X5

Geneza modelu McCormick X5.50 jest ściśle związana z długą tradycją marki w segmencie ciągników rolniczych. McCormick wywodzi się z dziedzictwa amerykańskiego koncernu International Harvester, którego maszyny przez dekady dominowały na polach całego świata. Po przekształceniach własnościowych i wejściu do europejskiego koncernu ARGO Tractors, marka McCormick skupiła się na rozwoju nowoczesnych, lecz nadal stosunkowo prostych w obsłudze traktorów dla profesjonalnego rolnictwa.

Seria X5 pojawiła się jako następca wcześniejszych modeli z segmentu ciągników około 90–120 KM, odpowiadając na potrzeby gospodarstw poszukujących kompromisu między zwrotnością a wydajnością. McCormick X5.50 to jeden z niższych modeli w tej serii, który oferuje moc zbliżoną do 90–100 KM (w zależności od norm i wersji), ale wciąż zachowuje szerokie możliwości wyposażenia i konfiguracji. To typowy „koń roboczy” w gospodarstwie, który potrafi wykonywać większość podstawowych zadań: uprawę przedsiewną, lekkie orki, siew, opryski, transport, pracę z ładowaczem czołowym, a także prace komunalne.

Wraz z rozwojem norm emisji spalin ciągniki z serii X5, w tym X5.50, przeszły modernizacje układu napędowego. Wprowadzono nowocześniejsze silniki z systemami redukcji emisji, takimi jak SCR czy EGR, a jednocześnie zadbano o to, by nie komplikować przesadnie obsługi dla rolników przyzwyczajonych do prostszych rozwiązań. McCormick, w odróżnieniu od części konkurencji, konsekwentnie stawiał na połączenie technologii elektronicznej z mechaniczną trwałością, co w praktyce oznacza m.in. czytelne, klasyczne przełączniki w kabinie, ale też dostępność elektronicznego sterowania podnośnikiem czy WOM.

Model X5.50 można spotkać zarówno w wersjach podstawowych, jak i bogato wyposażonych, z klimatyzacją, komfortowym fotelem pneumatycznym, wielofunkcyjną dźwignią sterującą i fabryczną przygotówką pod ładowacz czołowy. Dzięki temu jest chętnie wybierany nie tylko przez rolników indywidualnych, lecz także przez firmy usługowe, które potrzebują ciągnika niezawodnego, uniwersalnego i niesprawiającego problemów w codziennym użytkowaniu.

Budowa, cechy konstrukcyjne i wyposażenie McCormick X5.50

Silnik i układ napędowy

Sercem McCormicka X5.50 jest czterocylindrowy silnik wysokoprężny o pojemności około 3,6–4,0 l (zależnie od generacji), spełniający nowoczesne normy emisji spalin. Producent stawia na jednostki charakteryzujące się wysokim momentem obrotowym przy niskich obrotach, co przekłada się na dobre odczucia z pracy w polu. Dzięki temu traktor może utrzymywać stałą prędkość roboczą, nawet przy chwilowym wzroście obciążenia, na przykład podczas wjechania w twardszy fragment gleby czy pod górę.

Moc maksymalna w granicach około 90 KM sprawia, że X5.50 nadaje się do współpracy z szeroką gamą maszyn: od niewielkich pługów obrotowych i agregatów uprawowych, przez siewniki zbożowe, po opryskiwacze polowe, rozsiewacze nawozów czy prasy rolujące. Do typowych zalet tego modelu zalicza się relatywnie niskie zużycie paliwa przy pracach lekkich i średnio ciężkich, co przekłada się na rozsądne koszty eksploatacji w przeliczeniu na hektar.

Skrzynia biegów w McCormicku X5.50 występuje w kilku wariantach, z różną liczbą przełożeń, często z rewersem mechanicznym lub elektrohydraulicznym. Rozwiązanie to jest szczególnie doceniane przy pracach z ładowaczem czołowym, podczas których operator wielokrotnie zmienia kierunek jazdy na krótkich odcinkach. Elektrohydrauliczny rewers przy kierownicy pozwala na płynne i szybkie zawracanie bez konieczności używania sprzęgła, co znacząco zwiększa komfort i skraca czas załadunku czy rozładunku.

Prędkość maksymalna ciągnika zwykle wynosi 40 km/h, co w zupełności wystarcza do transportu płodów rolnych, bel słomy czy maszyn między polami a gospodarstwem. W niektórych wersjach dostępne są przekładnie z biegami pełzającymi, przydatne podczas specyficznych zabiegów, takich jak pielęgnacja roślin w międzyrzędziach, sadzenie czy praca z maszynami wymagającymi bardzo niskiej prędkości roboczej.

Układ hydrauliczny i podnośnik

Jedną z kluczowych cech użytkowych ciągnika jest układ hydrauliczny. McCormick X5.50 dysponuje wydajną pompą hydrauliczną o wydatku rzędu 60–65 l/min (w zależności od wersji), co zapewnia sprawne działanie zarówno podnośnika, jak i zewnętrznych odbiorników hydraulicznych. Dla użytkowników istotne jest, że ciągnik może być wyposażony w kilka (zazwyczaj 2–3, a czasem więcej) zewnętrznych wyjść hydraulicznych, co pozwala na obsługę nowoczesnych maszyn wymagających intensywnej hydrauliki, w tym ładowacza czołowego oraz przyczep z ruchomą podłogą czy owijarek.

Tylny podnośnik kategorii II cechuje się udźwigiem sięgającym w przybliżeniu 3900–4500 kg, co w segmencie około 90 KM jest wartością w pełni wystarczającą do większości zastosowań. Umożliwia to agregowanie cięższych maszyn zawieszanych oraz współpracę z podczepianymi maszynami wyposażonymi w podporę opartą na zaczepie dolnym lub górnym. Podnośnik może być sterowany mechanicznie lub elektronicznie, a w wersjach bogatszych oferuje funkcje takie jak regulacja prędkości opuszczania, czułości reakcji na uciąg czy automatyka pozycyjna i siłowa.

WOM (wał odbioru mocy) w X5.50 zazwyczaj oferuje dwa lub trzy zakresy prędkości, np. 540, 540E i 1000 obr./min. Tryb 540E (ekonomiczny) pozwala uzyskać wymaganą prędkość obrotową WOM przy niższych obrotach silnika, co zmniejsza spalanie oraz hałas podczas pracy z maszynami niewymagającymi pełnej mocy, takimi jak lekkie prasy, opryskiwacze czy rozsiewacze. Przełączanie pomiędzy trybami odbywa się z reguły za pomocą wygodnego przełącznika lub dźwigni, a sprzęgło WOM jest sterowane elektrohydraulicznie, co umożliwia łagodne załączanie napędu maszyny.

Układ jezdny, mosty i zwrotność

McCormick X5.50 jest ciągnikiem o zwartej konstrukcji i stosunkowo krótkim rozstawie osi, co zapewnia bardzo dobrą zwrotność. Jest to istotna cecha przy pracy w ciasnych zabudowaniach gospodarskich, na wąskich podwórzach, w budynkach inwentarskich czy przy ładowaniu obornika i pasz. Przednia oś napędowa z możliwością dołączania 4×4 oraz opcjonalna blokada mechanizmów różnicowych na obu osiach zwiększają trakcję w trudnych warunkach polowych, np. na mokrych glebach lub podczas pracy na stromych zboczach.

W niektórych konfiguracjach dostępny jest przedni TUZ (trzypunktowy układ zawieszenia) oraz przedni WOM. Taki zestaw pozwala pracować z maszynami z przodu i z tyłu jednocześnie, na przykład z kosiarką czołową i tylną, zamiatarką oraz rozsiewaczem piasku, czy pługiem do śniegu z przodu i piaskarką z tyłu. Wykorzystanie obu TUZ-ów zwiększa wydajność pracy i pozwala wykonać kilka zabiegów podczas jednego przejazdu.

Kabina i ergonomia pracy

Kabina McCormicka X5.50 została zaprojektowana z myślą o operatorach, którzy spędzają w ciągniku wiele godzin dziennie. Wyróżnia się dobrą widocznością we wszystkich kierunkach, dużą powierzchnią szyb, a w wersjach przygotowanych pod ładowacz czołowy także dachem z oknem panoramicznym, ułatwiającym obserwację osprzętu podczas podnoszenia bel lub palet na większą wysokość. Konstruktorzy położyli nacisk na wygodę – zastosowano wygodny fotel z możliwością regulacji, a w bogatszych wersjach dostępne są siedzenia pneumatyczne oraz regulowana kolumna kierownicy.

Rozmieszczenie elementów sterujących jest logiczne i przyjazne dla użytkownika. Dźwignie biegów, rewersu, hydrauliki i sterowania podnośnikiem są łatwo dostępne, a panele przełączników zostały czytelnie oznaczone. W zależności od wersji wyposażenia w kabinie można znaleźć radio, klimatyzację, wydajną nagrzewnicę, gniazda 12 V/USB oraz liczne schowki na dokumenty i drobne narzędzia. Zastosowanie materiałów odpornych na zabrudzenia ułatwia utrzymanie wnętrza w czystości, co ma znaczenie przy pracy w warunkach dużego zapylenia czy wilgoci.

McCormick X5.50 oferuje również dobrą izolację akustyczną. Hałas wewnątrz kabiny jest odczuwalnie niższy niż w starszych generacjach ciągników tej klasy, co wpływa na mniejsze zmęczenie operatora podczas długotrwałej pracy, na przykład w trakcie wielogodzinnego transportu lub koszenia. Dodatkowo duże lusterka zewnętrzne oraz opcjonalne światła robocze LED znacząco poprawiają bezpieczeństwo i komfort poza standardowymi godzinami pracy.

Dane techniczne w zarysie

Konkretny zestaw parametrów może się nieznacznie różnić w zależności od roku produkcji i rynku, ale typowe dane techniczne McCormicka X5.50 przedstawiają się w przybliżeniu następująco:

  • moc silnika: około 85–95 KM (w zależności od normy emisji i wersji),
  • liczba cylindrów: 4, turbodoładowanie, często z intercoolerem,
  • pojemność silnika: ok. 3,6–4,0 l,
  • norma emisji spalin: Stage IIIB / IV / V (zależnie od generacji),
  • skrzynia biegów: kilka wariantów, zwykle około 12×12, 24×24 z powershiftem lub biegami pełzającymi,
  • prędkość maksymalna: do 40 km/h,
  • napęd: 4×4 z możliwością odłączania przedniej osi,
  • wydajność pompy hydraulicznej: ok. 60–65 l/min,
  • udźwig tylnego podnośnika: w granicach 3900–4500 kg,
  • prędkości WOM: 540 / 540E / 1000 obr./min (w zależności od wersji),
  • masa własna: ok. 3800–4500 kg (w zależności od wyposażenia i balastu),
  • rozstaw osi: około 2,3–2,4 m,
  • długość całkowita: ok. 4,0–4,3 m, wysokość z kabiną: ok. 2,5–2,7 m.

Takie parametry plasują McCormicka X5.50 w segmencie uniwersalnych ciągników rolniczych, które mogą pracować zarówno z maszynami zawieszanymi, półzawieszanymi, jak i przyczepianymi, pełniąc funkcję podstawowego lub pomocniczego traktora w gospodarstwie.

Zastosowanie, zalety, wady i ciekawostki praktyczne

Zastosowanie w różnych typach gospodarstw

McCormick X5.50 jest projektowany jako maszyna wielozadaniowa. W praktyce najczęściej można spotkać go w gospodarstwach mieszanych, łączących produkcję roślinną i zwierzęcą. Tam służy między innymi do:

  • przygotowania gleby pod siew, w tym pracy z agregatami uprawowymi, bronami talerzowymi czy pługami,
  • siewu zbóż i roślin okopowych,
  • rozsiewu nawozów mineralnych oraz wapna,
  • wykonywania oprysków polowych,
  • prasowania słomy i siana, owijania bel oraz ich transportu,
  • obsługi budynków inwentarskich: zadawanie pasz, wywożenie obornika, czyszczenie korytarzy,
  • transportu płodów rolnych, obornika, kiszonki i innych materiałów na przyczepach,
  • prac komunalnych: koszenia poboczy, odśnieżania, zamiatania, pielęgnacji terenów zielonych.

W gospodarstwach nastawionych na produkcję roślinną McCormick X5.50 często pełni rolę ciągnika pomocniczego – wykonuje lekkie prace, odciąża większe maszyny oraz obsługuje ładowacz czołowy. Dzięki niewielkim wymiarom i dobrej manewrowości jest idealny do pracy w magazynach zbożowych, w halach, a także na podwórzach. W gospodarstwach nastawionych na hodowlę bydła, trzody lub drobiu X5.50 nierzadko jest maszyną pierwszego wyboru, bo większość zadań odbywa się w mniejszej skali, lecz z dużą częstotliwością.

Ciągnik ten znajduje również zastosowanie w firmach usługowych oraz u wykonawców prac komunalnych. Możliwość wyposażenia go w przedni TUZ i WOM otwiera drogę do zastosowań całorocznych: od koszenia poboczy i skarp latem, przez prace transportowe jesienią, po odśnieżanie i posypywanie dróg zimą. Dla gmin i przedsiębiorstw komunalnych ważna jest też łatwość serwisu oraz dostępność części zamiennych, dzięki którym utrzymanie ciągnika w sprawności nie wiąże się z długimi przestojami.

Gdzie najczęściej się na nim pracuje

McCormick X5.50 można napotkać na terenach o zróżnicowanej strukturze gospodarstw. Szczególnie popularny jest w regionach średnio intensywnego rolnictwa, gdzie dominują gospodarstwa o powierzchni od kilkunastu do kilkudziesięciu hektarów. Na takich areałach ciągnik o mocy ok. 90 KM jest na tyle wydajny, że potrafi samodzielnie obsłużyć większość prac, a jednocześnie nie generuje nadmiernych kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych.

W terenach górskich i pagórkowatych docenia się jego zwrotność, stabilność oraz sprawny napęd 4×4. Relatywnie niska masa własna w połączeniu z odpowiednim ogumieniem sprawia, że maszyna dobrze radzi sobie na łąkach i pastwiskach, nie powodując nadmiernej degradacji darni. To sprawia, że X5.50 chętnie wybierają hodowcy bydła mlecznego i mięsnego, którzy dużą część areału przeznaczają na użytki zielone.

W rejonach o intensywnej produkcji roślinnej ciągnik ten obserwuje się głównie jako uzupełnienie większej floty maszyn. Pełni tam funkcję ciągnika transportowego, pomocniczego lub obsługującego ładowacz, co pozwala odciążyć większe, droższe i paliwożerne modele od drobnych, ale czasochłonnych zajęć. W praktyce okazuje się wtedy, że McCormick X5.50 spędza w pracy znaczną liczbę godzin rocznie, mimo że nie jest głównym ciągnikiem uprawowym.

Zalety McCormicka X5.50

Do najczęściej wymienianych zalet McCormicka X5.50 użytkownicy zaliczają:

  • uniwersalność – możliwość wykonywania bardzo szerokiego spektrum prac polowych, transportowych i komunalnych,
  • zwrotność – kompaktowe wymiary i mały promień skrętu czynią z X5.50 idealną maszynę do ciasnych obejść gospodarskich,
  • komfort – wygodna kabina, dobra ergonomia, klimatyzacja, wyciszenie, które poprawiają warunki pracy operatora,
  • wydajny hydraulik – odpowiednia wydajność pompy i liczba wyjść hydraulicznych do pracy z nowoczesnymi maszynami i ładowaczem,
  • ekonomika paliwowa – przy właściwym doborze maszyn i odpowiednim stylu jazdy zużycie paliwa pozostaje na racjonalnym poziomie,
  • prosta obsługa – intuicyjne sterowanie, łatwy dostęp do punktów kontrolnych i filtrów, co ułatwia codzienną konserwację,
  • możliwość rozbudowy – opcje wyposażenia takie jak przedni TUZ, ładowacz czołowy, dodatkowe obciążniki, oświetlenie LED,
  • trwałość konstrukcji – solidna rama, mocne mosty i sprawdzona przekładnia pozwalają na intensywną eksploatację.

Warto podkreślić, że wielu użytkowników chwali McCormicka X5.50 za stosunek ceny do możliwości. W porównaniu z niektórymi markami z tzw. „górnej półki” X5.50 bywa atrakcyjniejszy cenowo, jednocześnie oferując bogate wyposażenie i parametry techniczne w pełni wystarczające dla większości typowych zadań w gospodarstwie.

Wady i ograniczenia

Jak każdy ciągnik, również McCormick X5.50 nie jest pozbawiony wad. Użytkownicy, serwisy i testy wskazują na kilka potencjalnych słabości i ograniczeń, o których warto pamiętać przy wyborze tej maszyny:

  • kompaktowe rozmiary, choć sprzyjają zwrotności, ograniczają komfort w porównaniu z większymi seriami – w kabinie jest mniej przestrzeni na dodatkowe urządzenia czy pasażera,
  • przy najcięższych pracach uprawowych moc ok. 90 KM może okazać się niewystarczająca w gospodarstwach o dużym areale i wysokiej intensywności produkcji,
  • w zależności od generacji norm emisji spalin skomplikowany osprzęt (np. SCR, filtry DPF) bywa bardziej wrażliwy na jakość paliwa i wymaga bardziej rygorystycznego przestrzegania serwisu,
  • papierowa lub elektroniczna dokumentacja bywa w niektórych wersjach mniej szczegółowa niż życzyliby sobie tego zaawansowani użytkownicy,
  • dostępność części zamiennych i autoryzowanych serwisów McCormicka w niektórych regionach kraju jest mniejsza niż w przypadku najbardziej popularnych marek, co może skutkować dłuższym czasem oczekiwania na naprawę.

Pomimo tych zastrzeżeń wielu użytkowników uznaje, że zalety i praktyczne korzyści z posiadania X5.50 przewyższają jego ograniczenia, szczególnie w gospodarstwach średniej wielkości, gdzie oczekuje się przede wszystkim niezawodnej i wszechstronnej maszyny.

Eksploatacja, serwis i trwałość

Prawidłowa eksploatacja i regularna konserwacja są kluczowe dla długoletniej pracy McCormicka X5.50. Producent zaleca wymianę oleju silnikowego i filtrów zgodnie z określonym interwałem godzinowym, a także systematyczne przeglądy układu hydraulicznego, skrzyni biegów i mostów. W praktyce wielu rolników wykonuje podstawowe czynności samodzielnie, ograniczając wizyty w serwisie do poważniejszych napraw lub przeglądów gwarancyjnych.

Istotną zaletą konstrukcji X5.50 jest dobry dostęp do podzespołów wymagających częstej obsługi. Pokrywa silnika otwiera się wysoko, umożliwiając łatwą kontrolę poziomu oleju, stanu chłodnicy i filtrów powietrza. Zawiasy oraz elementy ruchome kabiny i maski zostały zaprojektowane z myślą o wytrzymałości, co zmniejsza ryzyko uszkodzeń przy częstym otwieraniu i zamykaniu.

Trwałość ciągnika w dużym stopniu zależy od stylu użytkowania. Przeciążanie maszyny zbyt dużymi agregatami, jazda na zbyt niskich obrotach przy dużym obciążeniu czy lekceważenie obowiązkowych przeglądów mogą skrócić żywotność podzespołów napędowych. Z kolei odpowiedni dobór narzędzi, dbałość o czystość układów chłodzenia i smarowania oraz właściwe przechowywanie ciągnika (np. w zadaszonym pomieszczeniu) znacząco wydłużają lata bezproblemowej eksploatacji.

Ciekawostki i praktyczne wskazówki użytkowe

Wśród rolników krąży wiele praktycznych spostrzeżeń dotyczących optymalnego wykorzystania McCormicka X5.50. Jedno z nich dotyczy pracy w trybie ekonomicznym WOM. Przy zadaniach takich jak opryski, rozsiew nawozów czy lekkie prace z prasą, wykorzystanie trybu 540E pozwala zredukować zużycie paliwa bez straty jakości pracy maszyny. Wymaga to jednak utrzymywania odpowiednich obrotów silnika i kontrolowania parametrów pracy, by nie doprowadzić do przeciążenia napędu.

Innym praktycznym aspektem jest dobór ogumienia. W gospodarstwach nastawionych głównie na uprawę polową lepiej sprawdzają się opony o większej średnicy i szerokości, które zapewniają lepszą trakcję i mniejsze ugniatanie gleby. W gospodarstwach zdominowanych przez prace w budynkach inwentarskich i na utwardzonych nawierzchniach częściej wybiera się ogumienie bardziej uniwersalne, o zwiększonej odporności na ścieranie.

Ciekawostką jest również fakt, że część użytkowników instaluje dodatkowe wyposażenie poprawiające funkcjonalność ciągnika, takie jak kamery cofania, dodatkowe reflektory LED, systemy kontroli ciśnienia w oponach czy proste monitory GPS do równoległego prowadzenia w polu. Choć McCormick X5.50 nie należy do najbardziej zaawansowanych technologicznie ciągników na rynku, jego konstrukcja dobrze współpracuje z takimi modyfikacjami, co pozwala dostosować maszynę do indywidualnych potrzeb.

Dla wielu rolników istotna jest także łatwość nauki obsługi. McCormick X5.50 często bywa pierwszym nowoczesnym ciągnikiem w gospodarstwie, którym posługują się także młodsi członkowie rodziny. Prosta, intuicyjna ergonomia sprawia, że wdrożenie nowego operatora trwa krótko, a ryzyko błędów wynikających z nieumiejętnej obsługi jest stosunkowo niewielkie, o ile oczywiście przestrzega się zasad bezpieczeństwa.

Nie można również pominąć aspektu estetycznego. Czerwone malowanie charakterystyczne dla marki McCormick oraz nowoczesna linia maski i kabiny sprawiają, że X5.50 wyróżnia się na tle innych maszyn w gospodarstwie. Choć wygląd nie jest najważniejszy przy wyborze ciągnika, dla wielu użytkowników ma on znaczenie, zwłaszcza gdy maszyna jest wizytówką firmy usługowej lub nowoczesnego gospodarstwa, dbającego o wizerunek i profesjonalny odbiór wśród klientów.

Ostatecznie McCormick X5.50 jest traktowany jako narzędzie pracy, ale jego przemyślana konstrukcja, uniwersalność i dobre dopasowanie do realnych potrzeb sprawiają, że właściciele często darzą go dużym zaufaniem. W codziennym użytkowaniu liczy się nie tylko moc i parametry techniczne, lecz także niezawodność, wygoda, łatwość obsługi i dostępność serwisu – a w tych obszarach X5.50 potrafi sprostać wymaganiom współczesnego rolnictwa.

Powiązane artykuły

Ciągnik McCormick X5.40

Marka McCormick od lat kojarzona jest z wytrzymałymi maszynami rolniczymi, a model X5.40 należy do tych ciągników, które łączą uniwersalność z nowoczesną techniką. Jest to traktor zaprojektowany przede wszystkim dla gospodarstw średnich i mniejszych, ale z powodzeniem odnajduje się także jako ciągnik pomocniczy w dużych przedsiębiorstwach rolnych, sadach, firmach usługowych czy komunalnych. X5.40 reprezentuje serię ciągników skupionych na wydajnej pracy…

Ciągnik McCormick X4.40

McCormick X4.40 to przykład nowoczesnego ciągnika kompaktowego, który łączy w sobie wszechstronność, wysoką kulturę pracy i rozwiązania znane z większych maszyn rolniczych. Sprawdza się zarówno w gospodarstwach rodzinnych, jak i w pracach komunalnych czy sadowniczych, a jego konstrukcja została opracowana z myślą o użytkownikach poszukujących niezawodności i niskich kosztów utrzymania. Model X4.40 jest jednym z filarów serii X4, uznawanej za…

Ciekawostki rolnicze

Nietypowe uprawy w Polsce: szparagi, chmiel, konopie włókniste

Nietypowe uprawy w Polsce: szparagi, chmiel, konopie włókniste

Największe plantacje papryki w Europie – kto prowadzi?

Największe plantacje papryki w Europie – kto prowadzi?

Rekordowa liczba ton zboża zebrana jednym kombajnem w sezonie

Rekordowa liczba ton zboża zebrana jednym kombajnem w sezonie

Największe farmy krewetek na świecie

Największe farmy krewetek na świecie

Kiedy powstały pierwsze stacje hodowli roślin w Polsce?

Kiedy powstały pierwsze stacje hodowli roślin w Polsce?

Najdroższy zestaw do zbioru zielonek – sieczkarnia + heder

Najdroższy zestaw do zbioru zielonek – sieczkarnia + heder