Prasy wielkogabarytowe Case IH LB 334 XL to zaawansowane technologicznie maszyny stworzone do intensywnej pracy w gospodarstwach rolnych oraz przedsiębiorstwach usługowych, które potrzebują najwyższej wydajności przy belowaniu słomy, siana i sianokiszonki. Model LB 334 XL należy do linii pras kostkujących typu big bale, cenionych na świecie za niezawodność, prostotę obsługi, wysoką wydajność oraz bardzo dobrą jakość i gęstość bel. Dzięki połączeniu solidnej konstrukcji, nowoczesnej elektroniki oraz szerokiego wachlarza konfiguracji, prasa ta stała się jednym z kluczowych narzędzi w nowoczesnym rolnictwie towarowym, logistyce biomasy oraz produkcji pasz objętościowych najwyższej jakości.
Geneza, rozwój i miejsce modelu Case IH LB 334 XL w rodzinie pras
Historia pras wielkogabarytowych Case IH sięga końca XX wieku, kiedy rosnące powierzchnie upraw oraz zwiększająca się skala produkcji rolniczej wymusiły potrzebę budowy bardziej wydajnych maszyn do belowania. Początkowo dominowały prasy rolujące, ale gospodarstwa specjalizujące się w produkcji towarowej słomy, siana czy pasz zaczęły poszukiwać rozwiązań umożliwiających formowanie dużych, gęstych kostek, łatwych w składowaniu i transporcie.
Case IH, wykorzystując doświadczenie zdobyte w Ameryce Północnej oraz Europie, zaczął rozwijać linię pras wielkogabarytowych LB. Pierwsze generacje tych maszyn skupiały się na podstawowych parametrach: wydajności, trwałości i prostocie obsługi. Z czasem do gry weszła elektronika, systemy ISOBUS, czujniki gęstości, automatyczne smarowanie oraz rozwiązania poprawiające komfort operatora i jakość formowanych bel.
Model LB 334 XL jest rozwinięciem popularnej serii LB 330/334 i odpowiada na konkretne potrzeby rynku:
- zwiększenie objętości komory prasującej dla wyższej wydajności godzinowej,
- uzyskanie znakomitej gęstości bel przy zróżnicowanych warunkach polowych,
- maksymalne ułatwienie pracy operatorowi poprzez zaawansowaną automatykę,
- dostosowanie maszyny do współpracy z ciągnikami o wysokiej mocy i nowoczesnymi systemami sterowania.
Litery LB w nazwie oznaczają Large Baler (prasa wielkogabarytowa), cyfra 3 odnosi się do rodziny modeli o określonych wymiarach bel, natomiast 34 wskazuje na rozmiar bel (zwykle około 120 x 90 cm w przekroju) oraz parametry konstrukcyjne. Oznaczenie XL (Extra Large) nawiązuje do powiększonej komory, jeszcze wyższej wydajności i modyfikacji wprowadzonych z myślą o intensywnej, profesjonalnej eksploatacji.
Pozycja Case IH LB 334 XL w ofercie producenta jest szczególna: to model skierowany do dużych gospodarstw, kooperatyw rolniczych, firm usługowych, terminali biomasy, a także wyspecjalizowanych producentów siano‑kiszonki oraz słomy handlowej, którzy wymagają nie tylko niezawodności, ale i dużej elastyczności konfiguracji oraz niskich kosztów eksploatacyjnych w przeliczeniu na jedną belę.
Budowa, cechy konstrukcyjne i dane techniczne Case IH LB 334 XL
Case IH LB 334 XL jest typową prasą wielkogabarytową o prostokątnej komorze prasującej i dużej masie własnej, przystosowaną do współpracy z ciągnikami średniej i dużej mocy. Jej konstrukcja koncentruje się na trzech kluczowych obszarach: pobór materiału, formowanie beli i wiązanie oraz systemy kontroli i obsługi.
Konstrukcja ramy i układ jezdny
Rama prasy LB 334 XL jest masywna, spawana, o wysokiej sztywności. Zastosowano w niej stal o podwyższonej wytrzymałości, aby wytrzymywała ogromne siły towarzyszące zagęszczaniu materiału w komorze prasującej. Ta sztywność ma znaczący wpływ na jakość bel – im stabilniejsza konstrukcja, tym precyzyjniejsze i powtarzalne formowanie kostek.
W zależności od rynku i konfiguracji, prasa może być wyposażona w różne typy osi i ogumienia:
- układ jednoosiowy lub tandemowy w wersji ciężkiej,
- opony o dużej szerokości, pozwalające ograniczyć ugniatanie gleby,
- dostosowanie do szybkiego transportu drogowego oraz dobrej stabilności na nierównościach.
Zaczep dolny lub górny, regulowane podpory oraz odpowiednio dobrana długość dyszla pozwalają dostosować maszynę do różnych typów ciągników, w tym ciągników Case IH serii Maxxum, Puma, Optum czy Magnum.
Układ pobierający i rotor
Materiał z pokosu pobierany jest przez szeroki podbieracz, którego zadaniem jest czyste, równomierne podawanie masy do wnętrza maszyny, bez strat i zapychania. W zależności od wersji i rynku, szerokość podbieracza oscyluje zazwyczaj w granicach 2,2–2,4 m, co umożliwia pracę z szerokimi pokosami słomy z kombajnów o dużej szerokości hedera.
Kluczowe elementy podbieracza to:
- zoptymalizowany profil palców,
- rolki podporowe i koła kopiujące,
- regulowana wysokość robocza,
- osłony zabezpieczające przed wciąganiem ciał obcych.
Za podbieraczem pracuje rotor podający, który może występować w wersji z lub bez rotora tnącego. W wersji z nożami możliwe jest uzyskanie krótszej sieczki, szczególnie pożądanej przy belowaniu sianokiszonki, ale także suchej słomy przeznaczonej do produkcji peletu lub biogazu. Rotor umożliwia równomierne i dynamiczne napełnianie komory wstępnej, co ma ogromne znaczenie dla późniejszej jednorodności gęstości beli.
Komora wstępna i tłok prasujący
Jednym z kluczowych elementów konstrukcyjnych LB 334 XL jest komora wstępna, w której materiał jest wstępnie dozowany i porcjowany. Dopiero po zgromadzeniu odpowiedniej ilości masy, porcja jest przesuwana do głównej komory prasującej. Rozwiązanie to gwarantuje powtarzalną objętość materiału na każdy skok tłoka, a co za tym idzie stałą gęstość beli na całej długości.
Tłok prasujący napędzany jest mechanicznie poprzez wał przegubowo-teleskopowy od WOM ciągnika, przekładnię główną oraz układ korbowy. Typowa częstotliwość skoków tłoka dla tego typu pras to ponad 40–45 skoków na minutę (wartość orientacyjna, zależna od konkretnej specyfikacji i rynku). Każdy skok wpycha kolejną porcję materiału, a ruch tłoka generuje znaczne siły, dlatego tak istotna jest sztywność ramy i solidność łożyskowania.
Komora prasująca i wymiary bel
Case IH LB 334 XL w standardowej konfiguracji formuje bele o przekroju około 120 x 90 cm. Długość bel jest regulowana i może sięgać nawet 260–300 cm, zależnie od ustawień operatora i wymogów logistycznych danego gospodarstwa lub odbiorcy słomy.
Z uwagi na dopisek XL, komora prasująca została wydłużona względem wcześniejszych modeli, co pozwala na:
- uzyskanie większej masy jednostkowej beli,
- wzrost wydajności godzinowej,
- lepszą kontrolę gęstości i stabilności kształtu kostki,
- redukcję liczby bel na hektar, a tym samym zmniejszenie nakładów na załadunek i transport.
Gęstość bel jest regulowana hydraulicznie przez operatora z poziomu terminala w kabinie ciągnika. Czujniki monitorują aktualne ciśnienie w komorze i w razie potrzeby automatycznie dostosowują docisk klap bocznych oraz górnej, by utrzymać zaprogramowaną gęstość w różnych warunkach wilgotności i rodzaju materiału.
System wiązania bel
Model LB 334 XL został wyposażony w sprawdzony system wiązania na sznurek, z pakietem kilku aparatów wiążących, które jednocześnie przewiązują belę w wielu miejscach na szerokości. Dzięki temu możliwe jest bezpieczne utrzymanie bardzo wysokiej gęstości i masy bel, szczególnie w słomie zbożowej lub sianokiszonce o wysokiej wilgotności docelowej.
Podstawowe cechy systemu wiązania to:
- wieloniciowy układ wiązania zapewniający równomierny rozkład obciążeń,
- łatwy dostęp do aparatów wiążących w celu konserwacji,
- przejrzyste prowadzenie sznurka oraz system nadzoru, który sygnalizuje problemy z wiązaniem lub kończącym się sznurkiem,
- opcjonalne oświetlenie robocze w strefie wiązania, ułatwiające pracę nocą.
Duża pojemność magazynków na sznurek pozwala na długą pracę bez konieczności częstego uzupełniania, co jest szczególnie istotne w usługach kontraktowych podczas intensywnych żniw.
Układ napędowy, zapotrzebowanie mocy i automatyka
Zapotrzebowanie mocy ciągnika współpracującego z prasą Case IH LB 334 XL zależy od warunków pracy, rodzaju materiału oraz konfiguracji (z nożami czy bez). Typowo wymaga się ciągników o mocy powyżej około 150–180 KM, przy pracy z wysokimi gęstościami i dużą wydajnością zaleca się jednak jednostki 200+ KM, szczególnie w cięższych warunkach (mokre siano, sianokiszonka, gruba słoma).
Napęd z WOM jest przenoszony przez masywną przekładnię i układ kół zamachowych, które stabilizują pracę tłoka. Prasa wyposażona jest w sprzęgła bezpieczeństwa, osłony oraz systemy hamulcowe, które chronią zarówno maszynę, jak i ciągnik przed skutkami nagłych przeciążeń czy zablokowania rotora.
Współczesne wersje LB 334 XL obsługują standard ISOBUS, co pozwala na integrację z terminalami wielu producentów oraz z systemami rolnictwa precyzyjnego. Operator ma do dyspozycji czytelny interfejs, który umożliwia m.in.:
- ustawienie i kontrolę gęstości bel,
- monitoring obciążenia prasy i liczby wykonanych bel,
- diagnostykę podstawowych podzespołów,
- obsługę automatycznego smarowania i ostrzeżeń serwisowych,
- konfigurację długości bel, trybów pracy rotora, a nawet profili pracy dla różnych materiałów.
Przykładowe dane techniczne (wartości orientacyjne)
Poszczególne wersje prasy Case IH LB 334 XL mogą się nieznacznie różnić parametrami w zależności od roku produkcji i rynku. Orientacyjnie można przyjąć następujące wartości:
- typ beli: prostokątna, wielkogabarytowa,
- wymiary przekroju beli: ok. 120 x 90 cm,
- długość beli: regulowana, około 60–260/300 cm,
- wydajność: w zależności od warunków, nawet kilkadziesiąt ton na godzinę,
- częstotliwość skoków tłoka: ponad 40 skoków/min,
- szerokość podbieracza: ok. 2,2–2,4 m,
- zapotrzebowanie mocy: od ok. 150–180 KM wzwyż, zalecane 200+ KM przy maksymalnym obciążeniu,
- układ wiązania: wieloniciowy system sznurkowy,
- masa własna: kilka ton (zależna od wyposażenia).
Dzięki takiej konfiguracji, LB 334 XL jest maszyną o dużym potencjale przerobowym, zaprojektowaną z myślą o wielogodzinnej pracy w trudnych warunkach polowych.
Zastosowanie w praktyce: słoma, siano, sianokiszonka i biomasa
Case IH LB 334 XL to prasa uniwersalna, zorientowana na wysokowydajną produkcję bel w różnych rodzajach materiału. Znajduje zastosowanie w wielu segmentach rynku, od tradycyjnych gospodarstw rolnych, poprzez usługodawców, aż po przemysł energetyczny i logistykę biomasy.
Belowanie słomy zbożowej
Najczęstsze zastosowanie LB 334 XL to belowanie słomy po zbiorze zbóż (pszenica, jęczmień, żyto, pszenżyto, owies, a także rzepak i inne rośliny). Dzięki dużej szerokości podbieracza i wysokiej wydajności, prasa idealnie współpracuje z kombajnami zbożowymi o dużej szerokości hederów, zbierając szerokie pokosy bez strat materiału.
Do głównych zalet prasowania słomy tą maszyną należą:
- wysoka gęstość bel, co zmniejsza wymaganą powierzchnię składowania,
- regularny, prostokątny kształt ułatwiający układanie w stosy,
- łatwy załadunek przy użyciu ładowaczy czołowych, teleskopowych lub ładowarek,
- możliwość dostosowania długości beli do wymagań odbiorcy lub sposobu transportu.
Słoma belowana w bele wielkogabarytowe trafia zarówno do gospodarstw bydła mięsnego i mlecznego jako ściółka, jak i do zakładów bioenergetycznych, producentów peletu oraz firm prowadzących handel słomą w kraju i za granicą.
Produkcja siana i sianokiszonki
Case IH LB 334 XL z odpowiednio skonfigurowanym rotorem i nożami tnącymi dobrze sprawdza się w produkcji siana i sianokiszonki. W przypadku sianokiszonki proces wygląda zwykle następująco: roślina (trawy, lucerna, koniczyna) jest koszona, podsuszana do określonej wilgotności, a następnie belowana i owijana w folię przy użyciu owijarki stacjonarnej lub samozaładowczej.
Prasa LB 334 XL pozwala na:
- precyzyjne formowanie bel o dużym ciężarze, ważne dla prawidłowego przebiegu fermentacji,
- uzyskanie krótkiej sieczki (przy włączonych nożach), ułatwiającej zadawanie paszy,
- minimalizację strat wartości odżywczych dzięki szybkiemu belowaniu przy optymalnej wilgotności.
Dla wielu gospodarstw nastawionych na produkcję mleka lub intensywny opas bydła, wysokojakościowa sianokiszonka w belach wielkogabarytowych jest ekonomicznym rozwiązaniem, łączącym zalety tradycyjnych silosów z elastycznością indywidualnych bel.
Biomasa energetyczna i przemysł
Rosnące znaczenie biomasy jako odnawialnego źródła energii otworzyło przed prasami wielkogabarytowymi Case IH nowe obszary zastosowań. LB 334 XL wykorzystywana jest do belowania m.in.:
- słomy zbożowej przeznaczonej do spalania w kotłowniach i elektrociepłowniach,
- roślin energetycznych (np. miskant olbrzymi, topinambur w określonych technologiach),
- resztek pożniwnych z przemysłu rolno‑spożywczego,
- słomy rzepakowej, kukurydzianej oraz innych surowców pod produkcję peletu lub brykietów.
Wysoka gęstość i powtarzalność wymiarów bel pozwalają na efektywną logistykę: transport drogowy, kolejowy, a nawet przeładunek w terminalach portowych. To jeden z powodów, dla których profesjonalne firmy zajmujące się skupem i przesyłem biomasy decydują się na zakup lub wynajem pras takich jak Case IH LB 334 XL.
Gdzie najczęściej pracuje Case IH LB 334 XL
Maszyna ta najczęściej spotykana jest w:
- dużych gospodarstwach zbożowych i mieszanych,
- przedsiębiorstwach usługowych oferujących belowanie na zlecenie,
- grupach producenckich i spółdzielniach rolniczych,
- firmach zajmujących się handlem słomą i sianem,
- terminalach i centrach logistycznych biomasy,
- intensywnych gospodarstwach mlecznych i mięsnych, które chcą zoptymalizować proces produkcji i przechowywania pasz oraz ściółki.
Dzięki dobrej dostępności serwisu Case IH oraz sieci dilerskiej, LB 334 XL z powodzeniem pracuje w wielu krajach Europy, w tym w Polsce, a także w Ameryce Północnej, Australii i innych regionach o rozbudowanym rolnictwie towarowym.
Zalety i wady pras Case IH LB 334 XL w praktyce rolniczej
Jak każda maszyna, także Case IH LB 334 XL ma swoje mocne i słabsze strony. Zrozumienie ich pomaga dobrać odpowiednią konfigurację do profilu gospodarstwa oraz ograniczyć potencjalne problemy eksploatacyjne.
Najważniejsze zalety Case IH LB 334 XL
- wysoka wydajność robocza – prasa jest zaprojektowana do pracy na dużych areałach, potrafi w krótkim czasie sprasować znaczną ilość materiału, minimalizując ryzyko strat podczas niekorzystnej pogody,
- znakomita jakość i gęstość bel – komora XL i dopracowany układ tłoka oraz regulacji gęstości pozwalają formować bele o wysokiej masie i stabilnych wymiarach,
- uniwersalność zastosowań – słoma, siano, sianokiszonka, biomasa energetyczna, resztki pożniwne,
- integrowana elektronika i ISOBUS – czytelna kontrola parametrów pracy, łatwa diagnostyka, możliwość tworzenia raportów i integracji z systemami zarządzania gospodarstwem,
- trwała konstrukcja – wzmocniona rama oraz podzespoły dobrane z myślą o wieloletniej, intensywnej eksploatacji,
- komfort operatora – dobra widoczność na podbieracz, czytelne komunikaty na terminalu, liczne czujniki ostrzegające o przeciążeniach, problemach z wiązaniem czy zapełnieniem komory,
- elastyczność konfiguracji – różne opcje wyposażenia, m.in. rotor tnący, systemy smarowania, typy osi, ogumienia, oświetlenia roboczego i kamer.
Potencjalne wady i wyzwania eksploatacyjne
- wysoka cena zakupu – prasy wielkogabarytowe tej klasy są poważną inwestycją, opłacalną głównie dla większych gospodarstw lub profesjonalnych usługodawców,
- wysokie wymagania co do mocy ciągnika – pełne wykorzystanie potencjału maszyny wymaga ciągników o dużej mocy, co generuje dodatkowe koszty inwestycyjne,
- złożoność konstrukcji – zaawansowany system wiązania, elektronika i układ tłoka wymagają odpowiedniej wiedzy operatora oraz regularnego serwisu,
- wrażliwość na niewłaściwą regulację – niewłaściwe ustawienie gęstości, długości bel czy parametrów pobierania materiału może skutkować problemami z wiązaniem, spadkiem wydajności lub zwiększonym zużyciem elementów,
- potrzeba dobrej organizacji logistyki – bele wielkogabarytowe wymagają odpowiedniego sprzętu do załadunku, transportu i składowania (ładowarki, przyczepy, wózki widłowe),
- koszty części eksploatacyjnych – sznurki, noże, elementy rotora, aparaty wiążące i łożyska wymagają okresowej wymiany, co trzeba uwzględnić w kalkulacjach ekonomicznych.
Wpływ na efektywność gospodarstwa i koszty produkcji
Dobrze dobrana i właściwie eksploatowana prasa Case IH LB 334 XL może znacząco obniżyć jednostkowe koszty pozyskania i składowania słomy czy pasz. Kluczowe korzyści ekonomiczne to:
- mniejsza liczba bel na hektar w porównaniu z prasami małogabarytowymi,
- niższe koszty pracy ludzkiej przy załadunku, transporcie i składowaniu,
- lepsze wykorzystanie przestrzeni magazynowej dzięki dużej gęstości bel,
- możliwość sprzedaży słomy i sianokiszonki w formacie preferowanym przez dużych odbiorców,
- zmniejszenie strat materiału dzięki szybkiej pracy i ograniczeniu przewiewania słomy.
Warto jednak pamiętać, że pełny potencjał prasy ujawnia się, gdy jest ona intensywnie wykorzystywana. W małych gospodarstwach o niewielkim areale, inwestycja w LB 334 XL może być trudna do uzasadnienia ekonomicznie, chyba że prasa będzie pracować także w usługach kontraktowych na rzecz innych rolników.
Obsługa, serwis i praktyczne wskazówki dla użytkowników Case IH LB 334 XL
By w pełni wykorzystać możliwości prasy Case IH LB 334 XL, konieczne jest prawidłowe przygotowanie, regulacja i serwisowanie. To maszyna o dużej mocy przerobowej, ale jej efektywność i niezawodność są ściśle powiązane z dbałością o detale techniczne.
Przygotowanie do pracy i regulacja parametrów
Przed rozpoczęciem sezonu żniwnego operator powinien:
- dokładnie sprawdzić stan techniczny maszyny – łańcuchy, pasy, łożyska, poziom oleju w przekładni, zużycie noży i elementów roboczych,
- skontrolować i ewentualnie wyregulować aparaty wiążące, w tym prowadzenie sznurka, napięcie sprężyn i czystość elementów,
- przetestować działanie systemu smarowania automatycznego, jeśli prasa jest w niego wyposażona,
- zaktualizować oprogramowanie terminala i sprawdzić komunikację ISOBUS z ciągnikiem,
- wypełnić magazynki sznurkiem odpowiedniej jakości i zalecanej wytrzymałości.
Podczas pracy w polu ważne jest dostosowanie parametrów do warunków:
- regulacja gęstości bel w zależności od wilgotności materiału,
- ustawienie długości bel z myślą o logistyce transportu i magazynowania,
- dostosowanie prędkości jazdy ciągnika do wydajności podbieracza i rotora, aby unikać przeciążeń i zatorów,
- kontrola równomierności szerokości i wysokości pokosu pozostawianego przez kombajn.
Konserwacja i serwis
Regularne przeglądy serwisowe są kluczowe dla utrzymania wysokiej niezawodności prasy LB 334 XL. W praktyce oznacza to:
- codzienne czyszczenie newralgicznych punktów (aparatów wiążących, okolic rotora, podbieracza),
- smarowanie łożysk i punktów przegubowych według zaleceń producenta,
- kontrolę naciągu łańcuchów i pasów napędowych,
- monitorowanie stanu noży tnących i ich ostrzenie lub wymianę,
- regularną wymianę oleju w przekładni głównej i sprawdzanie szczelności układu hydraulicznego.
Case IH zapewnia dostęp do sieci autoryzowanych serwisów, oryginalnych części zamiennych oraz dokumentacji technicznej. Dla wielu użytkowników dużą wartością jest także możliwość zdalnego wsparcia diagnostycznego, gdy prasa współpracuje z nowoczesnymi systemami telemetrycznymi.
Bezpieczeństwo pracy i ergonomia
Bezpieczeństwo to kluczowy element projektowania maszyn rolniczych, zwłaszcza tych dużych i wydajnych jak LB 334 XL. Dlatego prasa wyposażona jest w liczne osłony, blokady mechaniczne oraz czytelne oznaczenia stref niebezpiecznych.
Do podstawowych zasad bezpiecznej eksploatacji należą:
- wyłączanie WOM i silnika ciągnika przed wszelkimi pracami konserwacyjnymi w strefie tłoka, rotora czy podbieracza,
- korzystanie z blokad zabezpieczających przy podniesionych osłonach,
- kontrola obecności osób w strefie pracy maszyny przed jej uruchomieniem,
- używanie odpowiednich środków ochrony osobistej (rękawice, okulary),
- dokładne szkolenie operatorów, zwłaszcza przy pierwszym uruchomieniu maszyny.
Ergonomia obsługi to także ważny aspekt. Łatwy dostęp do punktów serwisowych, przejrzyste rozmieszczenie schodków i podestów, dobrze zaprojektowane uchwyty i poręcze sprawiają, że codzienna obsługa LB 334 XL jest mniej męcząca i bardziej intuicyjna, co przekłada się na mniejsze ryzyko błędów ludzkich.
Perspektywy rozwoju i znaczenie Case IH LB 334 XL dla nowoczesnego rolnictwa
Model LB 334 XL dobrze ilustruje kierunek rozwoju pras wielkogabarytowych: wyższa wydajność, większa automatyzacja, integracja z cyfrowymi systemami zarządzania gospodarstwem oraz rosnąca rola w łańcuchu dostaw biomasy i pasz. Wraz z upowszechnianiem się technologii rolnictwa precyzyjnego i analityki danych, prasy takie jak LB 334 XL stają się nie tylko urządzeniami mechanicznymi, ale elementem szerszego ekosystemu zarządzania produkcją roślinną.
Dodatkowo, presja na optymalizację kosztów, wzrost płac oraz ograniczona dostępność pracowników sezonowych sprawiają, że gospodarstwa i firmy usługowe coraz częściej inwestują w maszyny o wysokiej wydajności jednostkowej, zdolne zastąpić kilka mniejszych urządzeń. LB 334 XL wpisuje się w tę tendencję, oferując połączenie dużej mocy przerobowej, solidnej konstrukcji i nowoczesnych funkcji sterowania.
W praktyce oznacza to, że rola pras takich jak Case IH LB 334 XL będzie nadal rosła, zarówno w klasycznej produkcji rolniczej, jak i w nowych obszarach wykorzystania biomasy. Odpowiednio dobrana konfiguracja, właściwa eksploatacja i regularny serwis czynią z niej narzędzie, które może przez wiele sezonów stanowić centralny element systemu zbioru i zagospodarowania słomy, siana, sianokiszonki oraz innych materiałów roślinnych.
