Ciągnik AGCO Challenger MT985E

AGCO Challenger MT985E to jeden z najbardziej imponujących ciągników rolniczych dostępnych w segmencie maszyn o najwyższej mocy. Zaprojektowany głównie z myślą o ogromnych areałach i najcięższych pracach polowych, łączy w sobie zaawansowaną technikę, komfort pracy operatora oraz wyjątkową wydajność paliwową. To maszyna, która wyznacza standardy w klasie ciągników ponad 500-konnych i stanowi ważny punkt odniesienia dla gospodarstw wielkoobszarowych, usługodawców i przedsiębiorstw agroprzemysłowych na całym świecie.

Geneza i miejsce modelu Challenger MT985E w ofercie AGCO

Marka Challenger wywodzi się z tradycji amerykańskich ciągników gąsienicowych, ale z czasem rozwinęła portfolio także o największe ciągniki kołowe. Seria MT900E to ukoronowanie tej ewolucji – modele zaprojektowane jako narzędzia do najbardziej wymagających zadań w rolnictwie wielkoobszarowym, gdzie efektywne zagospodarowanie każdej godziny pracy jest kluczowe. MT985E zajmuje w tej serii pozycję jednego z najmocniejszych wariantów, będąc jednocześnie maszyną o dopracowanej ergonomii i relatywnie prostych rozwiązaniach konstrukcyjnych jak na tę klasę mocy.

Początki linii MT900 sięgają pierwszych lat XXI wieku, kiedy rosnące gospodarstwa oraz farmy w Ameryce Północnej, Australii i Europie Wschodniej zaczęły potrzebować ciągników o mocy znacznie powyżej 400 KM, zdolnych do pracy z najszerszymi narzędziami uprawowymi. Rozwój technologii silnikowej oraz wymogów emisji spalin doprowadził do powstania serii MT900E, w której zastosowano nowoczesne napędy spełniające rygorystyczne normy, przy jednoczesnym utrzymaniu bardzo wysokiej niezawodności w trudnych warunkach polowych.

AGCO jako właściciel marki Challenger wykorzystał bogate doświadczenie z innych swoich brandów (m.in. Fendt, Massey Ferguson) i połączył je z amerykańską szkołą budowy maszyn ciężkich. MT985E jest efektem takiego połączenia – to ciągnik bazujący na sprawdzonych rozwiązaniach konstrukcyjnych, ale doposażony w szereg inteligentnych systemów, które wspierają rolnika w codziennym zarządzaniu pracą na polu.

Budowa i kluczowe cechy konstrukcyjne

Konstrukcja Challenger MT985E opiera się na solidnej, ramowej budowie, przystosowanej do przenoszenia ogromnych sił trakcyjnych i pracy z bardzo szerokimi maszynami zawieszanymi lub ciąganymi. Całość zaprojektowano tak, by zapewnić jak najlepsze rozłożenie masy, maksymalną przyczepność oraz stabilność w każdych warunkach.

Silnik – serce o kolosalnej mocy

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech MT985E jest jego jednostka napędowa. Ciągnik napędzany jest dużym, sześciocylindrowym silnikiem wysokoprężnym o pojemności przekraczającej 12 litrów (w praktyce to jednostka z rodziny AGCO Power/Caterpillar, w zależności od specyfikacji rynku). Generuje on moc maksymalną rzędu 550–600 KM, co w połączeniu z ogromnym momentem obrotowym pozwala osiągać wyjątkową siłę uciągu.

Silnik wyposażono w systemy spełniające wysokie normy emisji spalin (np. Tier 4 Final/Stage IV), z wykorzystaniem technologii SCR (selektywnej redukcji katalitycznej) oraz filtra cząstek stałych. Mimo sporej złożoności układu oczyszczania spalin, konstruktorzy zadbali o utrzymanie wysokiej niezawodności oraz relatywnie łatwy serwis. Zastosowanie nowoczesnej elektroniki zarządzającej pracą wtrysku, turbosprężarki i systemu oczyszczania spalin pozwoliło uzyskać wysoką kulturę pracy oraz ograniczone zużycie paliwa jak na taką klasę mocy.

Dzięki wysokiej rezerwie momentu obrotowego ciągnik pracuje stabilnie pod nagłymi obciążeniami, nie „dusi się” przy gwałtownych zmianach warunków glebowych oraz sprawnie utrzymuje zadaną prędkość roboczą. To szczególnie ważne w uprawie pasowej, głębokim spulchnianiu czy pracy z wielorzędowymi siewnikami do kukurydzy i zbóż.

Układ przeniesienia napędu i napęd 4×4

W MT985E zastosowano zaawansowaną przekładnię, która łączy wysoką wytrzymałość mechaniczną z wygodą obsługi. W zależności od konkretnej wersji mamy do czynienia z przekładnią powershift o wielu przełożeniach, sterowaną elektronicznie. Pozwala ona na płynne zmiany biegów pod obciążeniem, co ma kluczowe znaczenie podczas pracy z ciężkimi maszynami – operator może dostosować prędkość roboczą do warunków bez konieczności przerywania pracy.

Stały napęd na cztery koła oraz masywne osie gwarantują doskonałą trakcję. Każda oś przystosowana jest do przenoszenia gigantycznych sił, a wysoka masa własna ciągnika – dochodząca do kilkudziesięciu ton po pełnym dociążeniu – znacząco ogranicza poślizg kół. Zastosowanie dużych, bliźniaczych kół (często w konfiguracjach podwójnych lub nawet potrójnych, zależnie od rynku i zamówienia) pomaga dodatkowo rozłożyć nacisk na glebę, minimalizując jej nadmierne ugniatanie.

Układ hydrauliczny i podnośnik

Przy tak dużej mocy i możliwościach uciągu ciągnik musi oferować odpowiednio wydajny układ hydrauliczny. W MT985E zastosowano pompy o dużym wydatku, sięgającym ponad 200 l/min, które są w stanie zasilić nawet bardzo wymagające narzędzia, takie jak wielosekcyjne siewniki, agregaty uprawowo-siewne czy rozbudowane maszyny do nawożenia i ochrony roślin.

Liczba złączy hydraulicznych jest dostosowana do współpracy z szeregiem narzędzi, z możliwością indywidualnego programowania przepływów i czasów działania poszczególnych sekcji. Tylni podnośnik o udźwigu sięgającym kilkunastu ton pozwala na agregowanie ciężkich narzędzi zawieszanych, choć w tej klasie mocy gros maszyn ma charakter ciągany.

Układ kierowniczy, zwrotność i stabilność

MT985E, mimo swoich ogromnych wymiarów, został zaprojektowany z myślą o jak najlepszej zwrotności w polu. System skrętu kół przednich o dużym kącie, w połączeniu z przemyślanym rozstawem osi, umożliwia akceptowalny promień skrętu, co jest niezbędne przy pracy na uwrociach. Oczywiście nie można porównywać tej zwrotności z ciągnikami kompaktowymi, jednak jak na klasę „gigantów polowych”, MT985E radzi sobie bardzo dobrze.

Konstrukcja ramowa, nisko położony środek ciężkości i szeroki rozstaw kół zapewniają wysoką stabilność podczas pracy w terenie o zróżnicowanym ukształtowaniu. Ważnym elementem są także systemy wspomagające prowadzenie, takie jak automatyczne prowadzenie po linii (np. w oparciu o różne systemy GPS), które odciążają operatora i zwiększają precyzję pracy.

Kabina i ergonomia

Kabina Challenger MT985E została zaprojektowana z myślą o wielogodzinnej pracy w trudnych warunkach, gdzie komfort operatora bezpośrednio przekłada się na wydajność całego gospodarstwa. Mamy tu do czynienia z obszernym wnętrzem, dużą powierzchnią przeszkleń, efektywną klimatyzacją i wygodnym, pneumatycznie amortyzowanym fotelem. Zastosowano ergonomiczny podłokietnik z najważniejszymi funkcjami pod ręką, co skraca czas potrzebny na przyzwyczajenie się do obsługi ciągnika.

Przejrzysty wyświetlacz, umieszczony w zasięgu wzroku operatora, pozwala kontrolować parametry silnika, przekładni, hydrauliki oraz systemów prowadzenia satelitarnego. Istnieje możliwość zapisu ustawień dla konkretnych narzędzi, co ułatwia powtarzalne prace w gospodarstwach, gdzie ciągle wraca się do tych samych maszyn i technologii uprawy.

Dane techniczne i parametry użytkowe

Poniżej zebrano kluczowe dane techniczne MT985E (wartości mogą się nieznacznie różnić w zależności od rocznika, wersji wyposażenia i rynku):

  • Moc maksymalna silnika: około 550–600 KM
  • Typ silnika: 6-cylindrowy, turbodoładowany, wysokoprężny, o pojemności ponad 12 l
  • Norma emisji spalin: Tier 4 Final / Stage IV (zależnie od rynku)
  • Przekładnia: zaawansowana przekładnia powershift, kilkanaście biegów do przodu, kilka wstecz
  • Napęd: stały 4×4
  • Masa własna: w granicach 20–25 t (w zależności od konfiguracji kół, obciążników itp.)
  • Udźwig tylnego podnośnika: kilkanaście ton
  • Wydajność hydrauliki: ponad 200 l/min
  • Prędkość maksymalna: zazwyczaj ok. 40 km/h (w zależności od przepisów danego kraju)
  • Rozstaw osi: bardzo duży, zapewniający stabilność przy wysokich prędkościach i ciężkich narzędziach

Warto wspomnieć, że MT985E należy do segmentu ciągników wyposażonych przede wszystkim w tylny TUZ i zaczep dolny/centralny, dostosowany do współpracy z potężnymi maszynami uprawowymi, siewnikami czy wozami asenizacyjnymi. Przedni TUZ występuje rzadziej i w tej klasie maszyn nie jest aż tak istotny jak w mniejszych ciągnikach.

Zastosowanie Challenger MT985E w praktyce

MT985E to typowy ciągnik przeznaczony do bardzo dużych areałów, przede wszystkim w gospodarstwach liczących setki lub tysiące hektarów. Najczęściej wykorzystuje się go w rolnictwie zbożowym i uprawach polowych na dużą skalę, gdzie liczy się szybkie wykonanie prac i możliwość pracy z szerokimi maszynami.

Uprawa przedsiewna i głęboka uprawa gleby

Ze względu na ogromną moc i masę, MT985E znakomicie sprawdza się w pracach wymagających dużej siły uciągu. Należą do nich:

  • głęboka orka z pługami wielokorpusowymi,
  • uprawa bezorkowa z szerokimi kultywatorami,
  • głęboszowanie i spulchnianie podłoża na dużych głębokościach,
  • uprawa ściernisk na szerokich agregatach talerzowych lub gruberach.

Tego typu prace wymagają stałego utrzymania wysokiej prędkości roboczej i stabilnej siły uciągu bez dużych wahań obciążenia, co czyni MT985E szczególnie przydatnym na polach o zróżnicowanej strukturze i zwięzłości gleby.

Siew i nawożenie na wielką skalę

W gospodarstwach wielkoobszarowych coraz częściej stosuje się bardzo szerokie siewniki zbożowe i kukurydziane, o szerokości roboczej przekraczającej 10–12 metrów. MT985E jest w stanie bez trudu poradzić sobie z takimi maszynami, zapewniając odpowiednią moc zarówno do przemieszczania całego zestawu, jak i do napędzania układów hydraulicznych i dozujących siewnika.

Podobnie wygląda sytuacja przy nawożeniu mineralnym czy organicznym. Współpraca z dużymi rozsiewaczami, wozami asenizacyjnymi lub cysternami wymaga nie tylko mocy, ale też stabilności oraz wydajnej hydrauliki – wszystkie te warunki MT985E spełnia z nawiązką. Dzięki temu można znacznie ograniczyć liczbę przejazdów po polu i skrócić czas wykonania zabiegów, co ma niebagatelne znaczenie przy krótkich „oknach pogodowych”.

Gdzie na świecie pracuje MT985E?

Challenger MT985E spotykany jest przede wszystkim w regionach o silnie rozwiniętym rolnictwie towarowym i dużych gospodarstwach. Należą do nich:

  • Ameryka Północna – Stany Zjednoczone i Kanada (uprawy zbóż, kukurydzy, soi, rzepaku),
  • Australia – rozległe farmy pszeniczne, gospodarstwa mieszane, uprawy nasienne,
  • Europa Wschodnia – duże gospodarstwa zbożowe i mieszane w Rosji, na Ukrainie, w Kazachstanie (tam, gdzie występują ogromne areały i długie pola),
  • Wybrane kraje Unii Europejskiej – duże gospodarstwa w Niemczech, Francji czy Europie Środkowej, w tym w Polsce, choć tu ich liczba jest znacznie mniejsza z uwagi na strukturę agrarną i podział pól.

W Polsce MT985E można spotkać przede wszystkim w gospodarstwach o powierzchni przekraczającej kilkaset hektarów, często należących do firm produkcyjnych, spółek czy dużych gospodarstw rodzinnych wyspecjalizowanych w roślinach polowych. Często jest to także ciągnik wykorzystywany przez firmy usługowe obsługujące wielu klientów w regionie.

Zalety i mocne strony Challenger MT985E

MT985E jest maszyną stworzoną z myślą o maksymalnej wydajności pracy w bardzo trudnych warunkach. Do jego największych atutów można zaliczyć:

Ogromna moc i siła uciągu

W segmencie ciągników rolniczych tylko nieliczne konstrukcje mogą konkurować z MT985E pod względem mocy i momentu obrotowego. To sprawia, że bez trudu poradzi sobie on z najszerszymi i najcięższymi narzędziami, pozwalając na radykalne zwiększenie wydajności pracy.

Wysoka wydajność pracy na dużych areałach

Dzięki połączeniu dużej mocy, szerokich maszyn oraz rozwiązań technologicznych (takich jak automatyczne prowadzenie po ścieżkach równoległych) MT985E potrafi obrabiać duże areały w bardzo krótkim czasie. To przekłada się na niższe koszty jednostkowe uprawy i zwiększoną elastyczność w reagowaniu na zmieniające się warunki pogodowe.

Nowoczesne systemy prowadzenia i kontroli pracy

Ciągnik może zostać wyposażony w zaawansowane systemy autoprowadzenia, oparte na sygnałach satelitarnych różnego typu (od GPS po systemy korekcyjne o wysokiej dokładności). Dzięki temu możliwe jest:

  • precyzyjne utrzymanie przejazdów,
  • ograniczenie nakładek i omijaków,
  • lepsze gospodarowanie nawozami i środkami ochrony roślin,
  • redukcja zmęczenia operatora podczas wielogodzinnej pracy.

Komputer pokładowy oraz terminale robocze pozwalają na zapisywanie danych o powierzchni, dawkach, prędkościach i innych parametrach. Współczesne gospodarstwa mogą te informacje łączyć z systemami zarządzania gospodarstwem oraz mapami plonów, tworząc spójny system rolnictwa precyzyjnego.

Komfort pracy i bezpieczeństwo operatora

Mimo że MT985E jest maszyną nastawioną przede wszystkim na wydajność, nie zaniedbano komfortu operatora. Kabina zapewnia wysoką izolację akustyczną, wydajną klimatyzację, wygodny fotel oraz dobry dostęp do elementów sterowania. Wysoka pozycja za kierownicą pozwala na świetną widoczność, co ma znaczenie przy pracy z szerokimi narzędziami. Systemy oświetlenia LED umożliwiają efektywną pracę także w nocy.

Solidność i trwałość konstrukcji

W tak wymagającym segmencie maszyn rolniczych niezawodność jest kluczowa. MT985E wykonany jest z myślą o pracy w ekstremalnych warunkach – od upałów i kurzu po chłodne, wilgotne jesienie. Ramowa konstrukcja, wytrzymałe osie, solidne mocowania oraz jakościowe podzespoły redukują ryzyko awarii i nieplanowanych przestojów. To szczególnie istotne w sezonach, gdy każda doba opóźnienia może przełożyć się na straty w plonie.

Wady, ograniczenia i wyzwania eksploatacyjne

Choć Challenger MT985E jest maszyną imponującą, posiada również pewne ograniczenia i wyzwania, które potencjalny użytkownik musi uwzględnić przed zakupem.

Wysoki koszt zakupu i eksploatacji

Zakup tak dużego ciągnika to inwestycja liczona w milionach złotych (lub odpowiednio wysokich kwotach w innych walutach). Oprócz ceny zakupu należy uwzględnić także koszty:

  • serwisu i przeglądów okresowych,
  • części zamiennych, które są specjalistyczne i zazwyczaj drogie,
  • ubezpieczenia,
  • szkolenia operatorów.

Choć jednostkowe zużycie paliwa (na kWh czy hektar) może być korzystne, całkowite ilości zużywanego oleju napędowego są wysokie ze względu na skalę pracy. Wymaga to odpowiedniej logistyki zaopatrzenia w paliwo na gospodarstwie.

Wymagania dotyczące areału i organizacji pracy

MT985E jest ekonomicznie uzasadniony głównie w gospodarstwach o bardzo dużym areale pól, najlepiej o dużych, regularnych działkach. Przy rozdrobnionej strukturze pól, licznych przejazdach drogowych i częstych nawrotach, potencjał tej maszyny nie będzie w pełni wykorzystany.

Gospodarstwa posiadające wiele mniejszych działek, o nieregularnych kształtach, często lepiej poradzą sobie z kilkoma mniejszymi ciągnikami, które mogą pracować równolegle na różnych polach. MT985E najlepiej sprawdza się tam, gdzie może pracować przez długie godziny bez częstego przemieszczania się na duże odległości drogami publicznymi.

Wpływ masy na glebę

Mimo wykorzystania bliźniaków, szerokich opon i możliwości regulacji ciśnienia, masa całkowita zestawu MT985E z szeroką maszyną może negatywnie wpływać na glebę, szczególnie w warunkach podwyższonej wilgotności. Zbyt częsta praca na mokrym polu może prowadzić do nadmiernego ugniatania, powstawania podeszwy płużnej i problemów z infiltracją wody.

Dlatego operator i zarządca gospodarstwa muszą starannie planować terminy prac, uwzględniając warunki glebowe i pogodowe, a także stosować technologie ograniczania liczby przejazdów – np. łączenie kilku zabiegów w jednym przejeździe oraz wykorzystywanie systemów rolnictwa precyzyjnego.

Złożoność technologiczna i wymagania serwisowe

Zaawansowane systemy elektroniczne, hydrauliczne i emisyjne, choć pozwalają na uzyskanie wysokiej sprawności i zgodności z normami, wymagają wyspecjalizowanego serwisu. Niezbędny jest dostęp do autoryzowanej obsługi, diagnostyki komputerowej oraz odpowiednio przeszkolonego personelu.

W regionach, gdzie sieć dealerska AGCO/Challenger jest słabiej rozwinięta, może to stanowić pewne utrudnienie – szczególnie w przypadku awarii w okresie wzmożonej pracy polowej. Z tego powodu część użytkowników decyduje się na umowy serwisowe oraz utrzymanie podstawowych części zamiennych „na miejscu”, aby zminimalizować przestoje.

Ciekawe informacje i praktyczne wskazówki dotyczące użytkowania

Challenger MT985E, jako ciągnik klasy superciężkiej, niesie ze sobą także szereg interesujących aspektów praktycznych, które nie zawsze są oczywiste na pierwszy rzut oka.

Optymalizacja szerokości maszyn towarzyszących

Wydajność MT985E zależy nie tylko od jego mocy, ale również od właściwego doboru maszyn współpracujących. W praktyce oznacza to:

  • dobór takich szerokości roboczych, aby w pełni wykorzystać moc i uciąg bez nadmiernego poślizgu,
  • uwzględnienie logistyki pracy (np. długości pól, możliwości zawracania, dostępności maszyn do transportu i załadunku),
  • analizę wpływu szerokości roboczej na dokładność zabiegów (zbyt szerokie maszyny mogą być problematyczne na polach o nieregularnym kształcie).

Dobrze skonfigurowany zestaw (ciągnik + narzędzie) jest kluczem do osiągania najlepszych wyników ekonomicznych i agrotechnicznych.

Wykorzystanie rolnictwa precyzyjnego

MT985E jest maszyną, która szczególnie dobrze wpisuje się w koncepcję rolnictwa precyzyjnego. Dzięki integracji z systemami GPS i komputerami polowymi można wprowadzić m.in.:

  • zmienne dawkowanie nawozów mineralnych i środków ochrony roślin w zależności od zasobności i potrzeb roślin,
  • tworzenie map plonów i gleb,
  • planowanie przejazdów z minimalizacją nakładek.

Wykorzystanie tych technologii pozwala nie tylko ograniczyć koszty produkcji, ale również zmniejszyć negatywny wpływ na środowisko, co staje się coraz ważniejszym aspektem nowoczesnego rolnictwa.

Szkolenie operatorów i organizacja zmianowa

Ze względu na wartość i złożoność MT985E, obsługa takiego ciągnika wymaga dobrze przeszkolonego operatora. Obejmuje to zarówno umiejętność prawidłowej jazdy i ustawiania maszyn, jak i obsługę komputerów pokładowych, systemów prowadzenia oraz monitorowania parametrów pracy.

W dużych gospodarstwach często stosuje się system pracy zmianowej, aby maksymalnie wykorzystać czas dostępności maszyny. W takim przypadku kluczowe jest przekazywanie informacji między operatorami, prowadzenie dokumentacji zabiegów i dbanie o regularne przerwy techniczne na przegląd podstawowy – kontrolę poziomu oleju, stanu opon, filtrów i innych elementów, które przy intensywnej eksploatacji są szczególnie narażone na zużycie.

Dostosowanie MT985E do lokalnych warunków

W zależności od kraju i regionu, MT985E bywa konfigurowany w nieco odmienny sposób. W obszarach o glebach lekkich i piaszczystych większy nacisk kładzie się na maksymalne wykorzystanie szerokości maszyn przy niższych naciskach jednostkowych. W rejonach o glebach ciężkich, gliniastych, częściej stosuje się rozwiązania pozwalające na poprawę przyczepności i redukcję poślizgu, np. inną konfigurację obciążników i ogumienia.

W krajach o intensywnej sieci dróg publicznych oraz bardziej restrykcyjnych przepisach ruchu drogowego konieczne jest także dostosowanie ciągnika do wymogów transportu – może to obejmować ograniczenie szerokości zewnętrznej, montaż dodatkowego oświetlenia, oznakowania czy zestawów kół przeznaczonych tylko do przemieszczania się po drogach.

Perspektywy rozwoju podobnych konstrukcji

Choć MT985E jest zaawansowaną maszyną, rozwój technologiczny w rolnictwie nie zwalnia. Na horyzoncie znajdują się kolejne wyzwania: dalsze zaostrzanie norm emisji spalin, rosnące koszty energii, oczekiwania związane z automatyzacją oraz częściową autonomizacją maszyn. Można spodziewać się, że kolejne generacje ciągników tego typu będą jeszcze bardziej zintegrowane z systemami zarządzania gospodarstwem, a być może wyposażone w rozwiązania hybrydowe lub alternatywne źródła energii.

Challenger MT985E pozostaje jednak ważnym punktem odniesienia w historii rozwoju ciągników wielkiej mocy – maszyn, które umożliwiły pełne wykorzystanie potencjału gospodarstw wielkoobszarowych i przyczyniły się do dalszej specjalizacji oraz profesjonalizacji produkcji rolnej na całym świecie.

  • Powiązane artykuły

    Ciągnik AGCO Challenger MT975E

    AGCO Challenger MT975E to jeden z najbardziej imponujących ciągników rolniczych, jakie kiedykolwiek trafiły na pola uprawne. Należy do segmentu ciągników gąsienicowych o najwyższej mocy i masie, zaprojektowanych do pracy w najtrudniejszych warunkach, z największymi maszynami towarzyszącymi i przy bardzo wysokich wymaganiach co do wydajności. To maszyna stworzona przede wszystkim dla wielkoobszarowego rolnictwa, dużych gospodarstw towarowych, przedsiębiorstw usługowych oraz farm zlokalizowanych…

    Ciągnik AGCO Challenger MT965E

    Challenger MT965E to jeden z najbardziej charakterystycznych i zaawansowanych technicznie przedstawicieli ciężkich ciągników rolniczych klasy über‑high‑horsepower. Zaprojektowany z myślą o największych gospodarstwach towarowych oraz przedsiębiorstwach usługowych, łączy ogromną moc z precyzyjną elektroniką, komfortową kabiną i przystosowaniem do długotrwałej pracy pod dużym obciążeniem. Maszyna ta powstała jako odpowiedź na rosnące wymagania rynku w zakresie efektywności uprawy na ogromnych areałach, minimalizacji liczby…

    Ciekawostki rolnicze

    Rekordowy plon cebuli z hektara

    Rekordowy plon cebuli z hektara

    Największe gospodarstwa rolne w Chorwacji

    Największe gospodarstwa rolne w Chorwacji

    Gdzie uprawia się najwięcej arbuzów?

    Gdzie uprawia się najwięcej arbuzów?

    Najdroższy heder do zbioru kukurydzy – szerokość i cena

    Najdroższy heder do zbioru kukurydzy – szerokość i cena

    Największe plantacje brokułów i kalafiorów w Europie

    Największe plantacje brokułów i kalafiorów w Europie

    Rekordowa liczba litrów mleka z jednego udoju

    Rekordowa liczba litrów mleka z jednego udoju