Nawożenie czosnku ozimego – terminy i dawki

Czosnek ozimy to wymagające, ale bardzo opłacalne warzywo w gospodarstwie. O powodzeniu uprawy w ogromnym stopniu decyduje prawidłowe nawożenie – zarówno dobór form składników, jak i terminy ich stosowania. Zbyt niskie nawożenie ogranicza plon i liczbę ząbków, a nadmierne, zwłaszcza azotem, prowadzi do słabszego zimowania, wylegania i pogorszenia jakości główek. Poniższy materiał omawia praktyczne zalecenia nawozowe dla producentów nastawionych na wysoki, wyrównany plon czosnku ozimego.

Wymagania pokarmowe i rola poszczególnych składników w uprawie czosnku ozimego

Czosnek ozimy ma stosunkowo płytki system korzeniowy i słabo penetruje niższe warstwy gleby. Większość korzeni pracuje w warstwie 0–25 cm, dlatego tak ważne jest odpowiednie zaopatrzenie w składniki właśnie w tej strefie. Roślina należy do gatunków o wysokich wymaganiach pokarmowych i intensywnie pobiera zarówno makro-, jak i mikroskładniki, zwłaszcza wiosną, gdy tempo przyrastania liści jest największe.

Orientacyjne potrzeby pokarmowe czosnku ozimego przy plonie 8–10 t/ha (łącznie z rozwojem części nadziemnej) wynoszą około:

• 80–120 kg N/ha azotu,
• 60–90 kg P₂O₅/ha fosforu,
• 120–180 kg K₂O/ha potasu,
• 30–50 kg CaO/ha wapnia (dodatkowo do utrzymania pH),
• 15–25 kg MgO/ha magnezu.

Realna dawka nawozów powinna być zawsze dopasowana do zasobności gleby oraz przewidywanego plonu. Kluczowe jest wykonanie analizy chemicznej gleby co najmniej raz na 3–4 lata, a najlepiej przed założeniem plantacji towarowej.

Znaczenie azotu (N)

Azot w największym stopniu kształtuje wielkość plonu. Odpowiada za intensywny wzrost liści, a więc i za powierzchnię, która prowadzi fotosyntezę. Wysoka aktywność aparatu liściowego przekłada się na lepsze dożywienie ząbków i wyrównanie główek. Jednocześnie czosnek jest bardzo wrażliwy na nadmiar azotu, zwłaszcza zastosowanego zbyt późno.

Nadmierne nawożenie azotowe skutkuje:

• rozluźnieniem tkanek i gorszym przechowywaniem główek,
• wydłużeniem wegetacji i opóźnieniem dojrzewania,
• wzrostem podatności na choroby grzybowe,
• słabszym zimowaniem przy zbyt wysokiej dawce jesiennej.

Wczesnowiosenna, dobrze zbilansowana dawka azotu jest jednak niezbędna, aby roślina szybko odbudowała system korzeniowy po zimie i zbudowała masę liści, która później „pracuje” na plon główek.

Znaczenie fosforu (P)

Fosfor jest niezbędny do prawidłowego rozwoju systemu korzeniowego, przyspiesza ukorzenienie się ząbków po sadzeniu i sprzyja lepszemu zimowaniu roślin. Czosnek źle znosi deficyty fosforu, szczególnie na glebach zimnych i zbyt mokrych, gdzie jego dostępność gwałtownie spada.

Objawy niedoboru fosforu to:

• spowolniony wzrost,
• ciemnozielone, niekiedy lekko fioletowawe liście,
• mniejsza liczba oraz masa ząbków.

Fosfor powinien być aplikowany głównie przedsiewnie i płytko wymieszany w warstwie ornej. Wczesną wiosną, gdy gleba jest zimna, efektywne bywają także nawozy wieloskładnikowe w formie szybko rozpuszczalnej.

Znaczenie potasu (K)

Potas odpowiada za gospodarkę wodną roślin, zwiększa odporność na stres suszy i wpływa na lepsze wykształcenie tkanek magazynujących. Przy odpowiednim zaopatrzeniu w potas główki są bardziej zwarte, o lepszej trwałości przechowalniczej, a łodygi liściowe mniej podatne na złamanie.

W praktyce polowej ważne jest, by większa część potasu znalazła się w glebie przed sadzeniem. Czosnek ozimy korzysta z niego intensywnie już od pierwszej fazy wzrostu wiosną, a ograniczenia w dostępności K w tym czasie skutkują słabszym nalewaniem ząbków.

Wapń, magnez i siarka

Wapń pełni podwójną rolę: z jednej strony buduje ściany komórkowe, z drugiej – reguluje odczyn gleby. Czosnek najlepiej rośnie przy pH 6,5–7,0; na glebach kwaśnych słabiej rozwija system korzeniowy, a dostępność wielu składników (szczególnie fosforu) spada. Jeżeli odczyn jest zbyt niski (poniżej 5,5), zaleca się wcześniejsze wapnowanie, najlepiej rok przed planowaną uprawą czosnku.

Magnez jest kluczowym składnikiem chlorofilu. Jego niedobór objawia się żółknięciem liści, zaczynając od starszych, przy zachowaniu zielonych nerwów (chloroza międzyżyłkowa). Przy niedostatecznej zawartości Mg w glebie warto zastosować dolistne nawozy magnezowe w fazie intensywnego wzrostu liści.

Siarka jest szczególnie ważna w uprawie czosnku, ponieważ uczestniczy w syntezie związków odpowiedzialnych za charakterystyczny zapach i smak ząbków. Odpowiada też za wyższą zawartość olejków eterycznych i lepszą zdrowotność roślin. Braki siarki są coraz częstsze na glebach lekkich, zwłaszcza tam, gdzie nie stosuje się nawozów siarczanowych.

Mikroelementy – cynk, bor, mangan i miedź

W nowoczesnej uprawie towarowej znaczenia nabierają także mikroelementy. Choć ich ilości potrzebne roślinie są niewielkie, to deficyty często objawiają się wyraźnym spadkiem plonu i pogorszeniem jakości.

• Bor – wpływa na prawidłowy wzrost stożków wzrostu i rozwój tkanek przewodzących; jego brak może skutkować gorszym zawiązywaniem ząbków i większą liczbą główek z pustymi przestrzeniami.
• Cynk – uczestniczy w syntezie hormonów wzrostu i reguluje metabolizm azotu, poprawiając jego wykorzystanie.
• Mangan i miedź – biorą udział w procesach fotosyntezy i enzymatycznych; ich niedobory występują szczególnie na glebach świeżo wapnowanych oraz lekkich, piaszczystych.

W praktyce mikroelementy najlepiej podawać w formie nawozów dolistnych, w kilku zabiegach, łącząc je z ochroną fungicydową, jeżeli etykiety środków dopuszczają takie mieszanie.

Nawożenie czosnku ozimego: planowanie przedsiewne i jesienne

Podstawą sukcesu jest odpowiednie przygotowanie pola i zbilansowanie nawożenia przed sadzeniem ząbków. Dotyczy to zarówno nawożenia organicznego, jak i mineralnego. Czosnek ozimy sadzi się jesienią, dlatego większość fosforu i potasu oraz ewentualnie część azotu podaje się w tym okresie.

Nawożenie organiczne: obornik, nawozy naturalne i międzyplony

Czosnek dobrze reaguje na nawożenie organiczne, ale nie powinien być sadzony bezpośrednio po świeżym oborniku. Zbyt wysoka zawartość łatwo dostępnych form azotu i potasu zwiększa ryzyko porażenia chorobami oraz pogarsza zimowanie. Najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie obornika pod roślinę następczą w zmianowaniu, np. pod zboże czy rośliny kapustne, a czosnek umieścić w trzecim roku po oborniku.

Jeśli zachodzi potrzeba użyźnienia gleby materiałem organicznym bliżej terminu sadzenia, lepszym wyjściem są:

• dojrzały kompost,
• obornik granulowany o powolnym działaniu,
• rośliny na przyoranie (międzyplony), takie jak facelia, gorczyca, mieszanki strączkowo-zbożowe.

Międzyplony poprawiają strukturę gleby, zwiększają zawartość próchnicy i wspomagają rozwój pożytecznej mikroflory, co ma szczególne znaczenie przy intensywnej uprawie czosnku na tym samym stanowisku co kilka lat.

Ustalenie dawek nawozów mineralnych przedsiewnie

Przed wysadzeniem ząbków całą dawkę fosforu i 60–80% dawki potasu podaje się przedsiewnie, najlepiej pod orkę siewną lub w czasie głębokiej uprawy agregatem. W oparciu o wyniki analizy gleby i oczekiwany plon można przyjąć orientacyjnie:

• 60–90 kg P₂O₅/ha – w całości jesienią,
• 100–150 kg K₂O/ha – głównie jesienią, resztę ewentualnie wczesną wiosną,
• 20–30 kg N/ha – jedynie na stanowiskach ubogich, w formie o powolnym działaniu.

Warto wybierać nawozy wieloskładnikowe, zawierające oprócz NPK również siarkę, magnez i mikroelementy. Na glebach lekkich wskazane są przede wszystkim formy siarczanowe, np. siarczan potasu, które dodatkowo dostarczają roślinom siarki.

Rodzaje nawozów polecanych jesienią

W praktyce do nawożenia przedsiewnego czosnku ozimego rolnicy stosują:

• nawozy fosforowe (superfosfat prosty, superfosfat potrójny),
• nawozy potasowe (sól potasowa w odpowiednio wczesnym terminie, siarczan potasu),
• nawozy wieloskładnikowe (np. 8-24-24, 6-20-30, 10-20-20),
• magnesium-sulphate (kizeryt) na stanowiskach ubogich w Mg i S.

Na glebach lekkich, przepuszczalnych bezpieczniej jest unikać dużych dawek soli potasowej tuż przed sadzeniem, stawiając raczej na mniej zasolone formy, jak siarczan potasu. Chlor z soli potasowej może mieć niekorzystny wpływ na wschody i młode siewki, jeśli nawożenie zostało wykonane zbyt późno.

Termin sadzenia a nawożenie jesienne

Czosnek ozimy sadzi się zwykle od końca września do początku listopada, w zależności od regionu i przebiegu pogody. Nawozy fosforowe i potasowe powinny znaleźć się w glebie na minimum 2–3 tygodnie przed planowanym sadzeniem, aby uniknąć zbyt wysokiego zasolenia w strefie korzeniowej.

Na glebach cięższych i bardziej zasobnych część dawki potasu (20–30 kg K₂O/ha) można pozostawić do wysiania wiosną, w formie pogłównej. Wówczas lepiej odpowiada on na potrzeby roślin w fazie intensywnego nalewania główek.

Wapnowanie i korekta pH

Jeżeli analiza gleby wskazuje pH poniżej 6,0, należy rozważyć wapnowanie. Najkorzystniej jest wykonać je rok wcześniej, pod roślinę przedplonową. W przypadku konieczności szybkiej korekty pH bezpośrednio przed czosnkiem można zastosować dawki uzupełniające (mniejsze), np. 0,5–1,0 t CaO/ha w formie dobrze rozdrobnionej kredy lub wapna węglanowego.

Nie należy jednak łączyć wysokich dawek wapna z dużymi dawkami nawozów fosforowych w jednym sezonie, ponieważ obniża to przyswajalność fosforu. W takiej sytuacji warto zadbać o rozdzielenie tych zabiegów w czasie lub zastosować część fosforu jesienią, a resztę wczesną wiosną w formie wieloskładnikowej.

Nawożenie wiosenne i pogłówne – strategie dla wysokiego plonu i jakości

Wiosenne nawożenie czosnku ozimego ma kluczowe znaczenie dla przebiegu wegetacji. Rośliny ruszają z wegetacją bardzo wcześnie, często już w marcu, dlatego nawozy azotowe i uzupełniające potasowo-magnezowe należy stosować możliwie szybko, gdy tylko warunki polowe na to pozwalają.

Wczesnowiosenne nawożenie azotowe

Łączna dawka azotu dla czosnku ozimego w większości stanowisk mieści się w przedziale 80–120 kg N/ha (wliczając część dawki jesiennej, jeśli była stosowana). Najczęściej zaleca się podział na dwie części:

• 1. dawka – 50–70% całości, możliwie wcześnie wiosną (marzec),
• 2. dawka – 30–50% całości w fazie 4–6 liści, na przełomie kwietnia i maja.

Na słabszych glebach, narażonych na wymywanie, oraz przy intensywnym nawadnianiu można zastosować dodatkowo trzecią, niewielką dawkę (10–20 kg N/ha) na początku zawiązywania się główek, jednak zawsze przed wytworzeniem wyraźnej łodygi kwiatostanowej.

Wybór form azotu

W praktyce najczęściej stosuje się:

• saletrę amonową – działa szybko, dobrze sprawdza się przy wczesnowiosennym wysiewie,
• saletrzak (saletra wapniowo-amonowa) – dodatkowo dostarcza wapnia i magnezu,
• roztwory saletrzano-mocznikowe (RSM) – w uprawach z odpowiednim sprzętem do aplikacji płynnych nawozów,
• mocznik – stosowany ostrożnie i odpowiednio wcześnie, aby ograniczyć straty azotu.

Na glebach lżejszych bezpieczniej jest łączyć formę saletrzaną i amonową. Należy unikać późnych, wysokich dawek mocznika, które mogłyby przedłużyć wegetację i pogorszyć dojrzewanie główek.

Nawożenie potasowe i magnezowe wiosną

Jeżeli całość dawki potasu nie została zastosowana jesienią, uzupełnia się ją wczesną wiosną, najlepiej przy pierwszym wjeździe w pole. Na plantacjach o wysokim potencjale plonowania warto rozważyć:

• 30–60 kg K₂O/ha pogłównie w formie siarczanu potasu,
• 10–20 kg MgO/ha w postaci kizerytu lub nawozów magnezowo-siarkowych.

Szczególnie istotne jest to na glebach, gdzie analizy wskazały średnią lub niską zawartość K i Mg, oraz przy występujących okresowo niedoborach wody, ponieważ potas poprawia gospodarkę wodną roślin.

Nawożenie dolistne – mikroelementy i biostymulacja

Wiosną, w fazie intensywnego przyrostu liści, dobrze sprawdza się nawożenie dolistne. Stosuje się je głównie jako uzupełnienie nawożenia doglebowego, a nie jego zastępnik. Zaletą jest szybkie dostarczenie mikroelementów w okresie, gdy ich dostępność z gleby może być ograniczona (niska temperatura, słabsze uwilgotnienie).

Do zabiegów dolistnych wykorzystuje się:

• nawozy wieloskładnikowe z mikroelementami (B, Zn, Mn, Cu),
• siarczan magnezu jako źródło Mg i S,
• preparaty aminokwasowe i algowe – jako biostymulatory w warunkach stresu (chłody, susza).

Zabiegi najlepiej wykonywać wieczorem lub rano, przy temperaturze powietrza 10–20°C, unikając pełnego słońca i silnego wiatru. Warto łączyć je z zabiegami ochrony roślin po sprawdzeniu zgodności mieszanin.

Końcowy termin stosowania azotu

Bardzo ważne jest, by nie przekraczać optymalnego terminu ostatniego nawożenia azotowego. Z reguły nie powinno się podawać azotu później niż na 4–6 tygodni przed przewidywanym zbiorem. Zbyt późne aplikacje skutkują:

• nadmiernym wzrostem liści kosztem nalewania główek,
• gorszym dosychaniem łusek okrywających ząbki,
• niższą trwałością przechowalniczą i większą podatnością na choroby w przechowalni.

Plantator, który obserwuje, że liście mimo upływu czasu pozostają bardzo intensywnie zielone, a łodygi grube i soczyste, często ma do czynienia z nadmiernym nawożeniem azotowym lub zbyt późnym terminem ostatniego zabiegu.

Nawadnianie a wykorzystanie nawozów

Czosnek ozimy dobrze reaguje na równomierne zaopatrzenie w wodę, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu liści i formowania główek. W gospodarstwach wyposażonych w deszczownie lub linie kroplujące istotne jest odpowiednie skorelowanie dawek nawozów z nawadnianiem. Zbyt obfite deszczowanie tuż po wysiewie nawozów azotowych lub po aplikacji RSM może zwiększyć straty azotu i spowodować jego wymycie do głębszych warstw.

Dobrym rozwiązaniem jest fertygacja, czyli podawanie składników pokarmowych wraz z wodą, jeżeli technika uprawy i rodzaj instalacji na to pozwalają. Umożliwia to zwiększenie efektywności wykorzystania nawozów i lepsze dopasowanie ich podaży do potrzeb roślin w danym momencie.

Praktyczne porady nawozowe, błędy i optymalizacja kosztów

Wysoki plon czosnku ozimego to nie tylko kwestia wysokości zastosowanych dawek, ale również właściwej techniki nawożenia i unikania najczęściej popełnianych błędów. Nawet najlepszy plan nawozowy może zawieść, jeśli zostanie źle zrealizowany w polu lub nie uwzględni specyfiki danego stanowiska.

Najczęstsze błędy w nawożeniu czosnku ozimego

• Zbyt wysoka dawka azotu jesienią – prowadzi do nadmiernego wzrostu części nadziemnej przed zimą i zwiększa ryzyko przemarzania. Jesienią stosuje się tylko niewielkie ilości azotu, głównie w nawozach wieloskładnikowych.
• Brak analizy gleby – skutkuje nieracjonalnym nawożeniem „na wyczucie”, często zbyt wysokim w stosunku do rzeczywistych potrzeb. W efekcie rosną koszty i ryzyko zasolenia.
• Nadmierne wapnowanie tuż przed sadzeniem – może obniżyć dostępność fosforu i mikroelementów, a na lekkich glebach prowadzić do słabszego ukorzenienia.
• Stosowanie dużych dawek soli potasowej krótko przed sadzeniem – zasolenie gleby może ograniczyć wschody i uszkodzić młode rośliny.
• Opóźnianie ostatniej dawki azotu – przeciąga wegetację i pogarsza jakość przechowalniczą główek.

Jak dopasować nawożenie do typu gleby

Na glebach lekkich, piaszczystych:

• stosuj mniejsze, ale częstsze dawki nawozów azotowych,
• preferuj formy siarczanowe potasu (mniejsze zasolenie),
• rozważ stosowanie nawozów z dodatkiem inhibitorów wymywania azotu,
• dbaj o próchnicę – międzyplony, kompost.

Na glebach cięższych, zwięzłych:

• większą część dawek NPK możesz podać jesienią,
• ważne jest dokładne wymieszanie nawozów z glebą, aby uniknąć zastoisk zasolenia,
• pilnuj, by nie doprowadzić do zaskorupienia gleby – wpływa to na słabsze warunki tlenowe i gorszy rozwój korzeni.

Dobór nawozów do systemu uprawy (konwencjonalnej i integrowanej)

W uprawie konwencjonalnej rolnik ma do dyspozycji pełne spektrum nawozów mineralnych, w tym specjalistyczne produkty dla warzyw. Istotne jest jednak ścisłe przestrzeganie zaleceń dawkowania i stosowanie nawożenia w sposób zintegrowany z ochroną roślin, aby ograniczyć presję chorób i szkodników.

W systemach integrowanych oraz na gospodarstwach dążących do ograniczenia ładunku chemicznego większą rolę odgrywa:

• nawożenie organiczne i poprawa struktury gleby,
• większe wykorzystanie nawozów naturalnych i produktów o powolnym działaniu,
• dokładne monitorowanie zasobności gleby i liści,
• precyzyjne dozowanie azotu i mikroelementów, np. z pomocą fertygacji.

Ekonomia nawożenia: jak nie przepłacać

Efektywne nawożenie czosnku ozimego nie polega na maksymalizacji dawek, ale na optymalizacji przychodów w stosunku do ponoszonych nakładów. Aby nie przepłacać:

• opieraj się na aktualnych analizach gleby,
• planuj nawożenie pod konkretny, realny poziom plonu,
• wykorzystuj nawozy typowo warzywnicze tam, gdzie rzeczywiście przekłada się to na wyższą cenę zbytu,
• dobieraj formy nawozów do typu gleby i systemu nawadniania,
• korzystaj z nawożenia dolistnego jako wsparcia, a nie jako głównego źródła składników.

W wielu gospodarstwach opłaca się wdrożyć system zapisu zabiegów nawozowych oraz obserwacji plonu i jakości w kolejnych latach. Pozwala to stopniowo dopasować dawki do warunków lokalnych i odmiany, co w perspektywie kilku sezonów daje wymierne oszczędności i stabilizację wyników.

Powiązanie nawożenia z ochroną i zmianowaniem

Intensywne nawożenie azotowe sprzyja bujnemu wzrostowi, ale jednocześnie zwiększa podatność roślin na choroby, m.in. fuzariozę i zgnilizny. Z tego powodu strategia nawożeniowa powinna być powiązana z planem ochrony fungicydowej oraz odpowiednim zmianowaniem.

Czosnek nie powinien wracać na to samo pole częściej niż co 4–5 lat. Przerwa w uprawie nie tylko ogranicza nagromadzenie patogenów i szkodników w glebie, ale również pozwala na bardziej elastyczne gospodarowanie nawozami (możliwość intensywniejszego nawożenia roślin następczych, które lepiej wykorzystują wyższe dawki azotu).

Znaczenie jakości materiału sadzeniowego i przygotowania pola

Nawet najlepiej zaplanowane nawożenie nie zrekompensuje słabej jakości materiału sadzeniowego. Ząbki powinny być zdrowe, wolne od uszkodzeń mechanicznych i objawów chorobowych. Dobrze jest stosować kwalifikowany materiał, szczególnie przy uprawach towarowych na większą skalę.

Przygotowanie pola powinno uwzględniać:

• dobre wyrównanie powierzchni,
• rozluźnienie wierzchniej warstwy gleby,
• brak zaskorupienia,
• precyzyjne rozmieszczenie ząbków na odpowiedniej głębokości.

Dobrze rozwinięty system korzeniowy, wynikający z właściwego przygotowania stanowiska, umożliwia roślinom pełniejsze wykorzystanie zastosowanych nawozów, ograniczając ich straty i poprawiając ekonomikę produkcji.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o nawożenie czosnku ozimego

Jaką łączną dawkę azotu zastosować pod czosnek ozimy i jak ją podzielić?

Optymalna łączna dawka azotu pod czosnek ozimy mieści się zazwyczaj w przedziale 80–120 kg N/ha, w zależności od zasobności gleby, poziomu nawożenia organicznego i oczekiwanego plonu. Przeważającą część (50–70%) warto zastosować wcześnie wiosną, zaraz po ruszeniu wegetacji, a pozostałą część w fazie 4–6 liści. Należy unikać późnych, wysokich dawek, aby nie przedłużyć wegetacji i nie pogorszyć przechowalnictwa.

Czy można stosować obornik bezpośrednio pod czosnek ozimy?

Zaleca się unikanie świeżego obornika bezpośrednio pod czosnek ozimy. Nadmiar łatwo dostępnego azotu i potasu może zwiększyć zasolenie gleby, pogorszyć zimowanie roślin i sprzyjać rozwojowi chorób. Najlepiej zastosować obornik pod przedplon, tak aby czosnek trafił na stanowisko w drugim lub trzecim roku po nawożeniu. Jeżeli konieczne jest użycie materii organicznej bliżej terminu sadzenia, lepiej sprawdzi się dojrzały kompost lub obornik granulowany.

Jakie pH gleby jest najlepsze dla czosnku ozimego i jak je skorygować?

Czosnek ozimy najlepiej rośnie przy pH 6,5–7,0. Na glebach kwaśnych (poniżej 5,5–6,0) rośliny słabiej rozwijają system korzeniowy, a dostępność fosforu i części mikroelementów jest ograniczona. W przypadku zbyt niskiego pH warto przeprowadzić wapnowanie, najlepiej rok przed planowaną uprawą. Jeżeli potrzebna jest korekta tuż przed czosnkiem, stosuj umiarkowane dawki wapna węglanowego lub kredy i rozdziel nawożenie fosforem w czasie, aby nie ograniczyć jego przyswajalności.

Kiedy najlepiej wykonać nawożenie dolistne czosnku i co podawać?

Nawożenie dolistne warto wykonywać w fazie intensywnego wzrostu liści, zwykle od fazy 3–4 liści do początku formowania główek. Zabiegi najlepiej przeprowadzać rano lub wieczorem, przy umiarkowanej temperaturze i braku silnego wiatru. Najczęściej stosuje się mieszanki mikroelementowe (B, Zn, Mn, Cu), siarczan magnezu oraz, w razie potrzeby, preparaty aminokwasowe wspomagające rośliny w stresie. Dolistne nawożenie powinno uzupełniać, a nie zastępować, nawożenie doglebowe.

Czy warto stosować siarkę w nawożeniu czosnku ozimego?

Siarka jest bardzo ważnym składnikiem w uprawie czosnku, ponieważ uczestniczy w tworzeniu związków odpowiedzialnych za smak, zapach i zdrowotne właściwości ząbków. Jej niedobory występują szczególnie na glebach lekkich i tam, gdzie rzadko używa się nawozów siarczanowych. Warto korzystać z nawozów NPK zawierających S, siarczanu potasu czy kizerytu. Uzupełniająco można stosować także dolistnie siarczan magnezu, co poprawia zarówno zaopatrzenie roślin w magnez, jak i w siarkę.