Kombajn zbożowy Z058 Rekord marki Bizon to jedna z najbardziej rozpoznawalnych maszyn rolniczych w historii polskiego rolnictwa. Przez lata stanowił podstawę mechanizacji żniw w gospodarstwach indywidualnych i spółdzielczych, łącząc stosunkowo prostą konstrukcję z dużą wydajnością pracy. Mimo że na rynku pojawiło się wiele nowocześniejszych konstrukcji, Z058 nadal jest chętnie użytkowany i ceniony za niezawodność, łatwą naprawę oraz dostępność części zamiennych. Maszyna ta stała się symbolem epoki, w której polskie rolnictwo przechodziło od pracy ręcznej do zmechanizowanej, a sam kombajn do dziś budzi sentyment zarówno wśród użytkowników, jak i pasjonatów techniki rolniczej.
Historia produkcji i tło powstania modelu Z058 Rekord
Początki kombajnu Z058 Rekord sięgają czasów, gdy polski przemysł maszynowy intensywnie rozwijał konstrukcje rolnicze przeznaczone dla krajowego rynku. Fabryka Bizon w Płocku, znana pierwotnie jako Zakłady Mechaniczne, stopniowo stawała się liderem w produkcji kombajnów na obszar Europy Środkowo-Wschodniej. Wcześniejsze modele, takie jak Z056 Super czy jeszcze starszy Z050, wyznaczyły kierunek rozwoju i pozwoliły inżynierom zdobyć doświadczenie niezbędne do zbudowania bardziej wydajnej i nowocześniejszej konstrukcji.
Model Z058 Rekord opracowano jako odpowiedź na rosnące wymagania gospodarstw średnich i większych, które potrzebowały kombajnu o większej przepustowości i wygodniejszej obsłudze, ale nadal stosunkowo prostego w budowie. O ile starsze konstrukcje Bizona słynęły z wytrzymałości, o tyle Rekord miał dodatkowo poprawić komfort pracy operatora, efektywność omłotu i szybkość zbioru na dużych areałach.
Produkcja Z058 rozpoczęła się na przełomie lat 70. i 80. XX wieku, a sam kombajn szybko został wprowadzony do użytku zarówno w Państwowych Gospodarstwach Rolnych, jak i w większych gospodarstwach prywatnych. W realiach gospodarki centralnie planowanej był to sprzęt niezwykle pożądany, a jego przydział często wiązał się z wieloletnim oczekiwaniem.
Po przemianach ustrojowych kombajn Z058 Rekord wciąż cieszył się dużą popularnością. Wielu rolników, którzy nie mogli sobie pozwolić na zakup nowoczesnych, drogich kombajnów zachodnich marek, wybierało właśnie Bizona jako maszynę sprawdzoną, tanią w eksploatacji i łatwą w utrzymaniu. Nawet po zakończeniu produkcji w fabryce, dzięki rozbudowanej sieci zakładów naprawczych i rynku części, Rekord pozostał aktywnym uczestnikiem żniw w wielu regionach Polski oraz w krajach ościennych.
Warto podkreślić, że Z058 stał się nie tylko maszyną użytkową, ale także elementem kultury technicznej. Dla wielu operatorów był pierwszym kombajnem, na którym zdobywali doświadczenie i uczyli się organizacji pracy podczas żniw. Do dziś liczne egzemplarze można spotkać na pokazach zabytkowych maszyn rolniczych, a w internecie funkcjonują grupy pasjonatów, wymieniających się wskazówkami dotyczącymi renowacji i eksploatacji Rekorda.
Budowa, dane techniczne i kluczowe podzespoły
Kombajn Z058 Rekord to maszyna jednoprzepływowa, samobieżna, przeznaczona do zbioru zbóż i niektórych innych roślin nasiennych. Jego konstrukcja opiera się na klasycznym układzie: zespół żniwny z hederem z przodu, zespół omłotowy z młocarnią w części środkowej oraz zespół separacji i czyszczenia wraz ze zbiornikiem ziarna w części górnej i tylnej. Całość napędzana jest silnikiem wysokoprężnym umieszczonym zwykle w tylnej części maszyny.
Silnik i układ napędowy
Standardowo w Bizonie Z058 Rekord montowano silniki wysokoprężne produkcji krajowej, zazwyczaj jednostki SW400 lub ich modyfikacje. Były to czterocylindrowe silniki rzędowe o pojemności około 6,5 litra, chłodzone cieczą, o mocy w granicach 100–120 KM (w zależności od wersji i roku produkcji). Taki zapas mocy pozwalał na pracę z hederem o znacznej szerokości oraz na transport po drogach przy zachowaniu odpowiedniej dynamiki.
Napęd z silnika przekazywany jest na skrzynię biegów oraz na poszczególne zespoły robocze poprzez system przekładni pasowych, łańcuchowych i wałów kardana. Rozwiązanie to, choć nieco archaiczne w porównaniu z nowoczesnymi kombajnami, ma jedną zasadniczą zaletę – jest stosunkowo łatwe w naprawie i diagnostyce. W razie awarii większość usterek można usunąć we własnym zakresie, korzystając z podstawowych narzędzi oraz dostępnych części zamiennych.
Skrzynia biegów w Z058 to mechaniczna przekładnia zapewniająca kilka przełożeń do jazdy roboczej i transportowej. Prędkość robocza podczas zbioru zboża zwykle mieści się w granicach 3–6 km/h, natomiast prędkość transportowa może dochodzić do około 20–25 km/h, w zależności od obciążenia, ukształtowania terenu i stanu technicznego maszyny.
Zespół żniwny i heder
Charakterystycznym elementem Z058 jest jego zespół żniwny z hederem o szerokości najczęściej około 4,2–4,5 metra. W niektórych wersjach stosowano także hedery o innej szerokości, jednak standardowy rozmiar zapewniał kompromis pomiędzy wydajnością a możliwością manewrowania na mniejszych działkach.
Heder składa się z listwy tnącej z palcami i nożami, nagarniacza palcowego oraz przenośnika pochyłego. Nóż tnący wykonuje ruch posuwisto-zwrotny, ścinając rośliny, które następnie są kierowane przez nagarniacz na przenośnik i dalej do wnętrza maszyny. Regulacja wysokości cięcia odbywa się hydraulicznie, dzięki czemu operator może dostosować ją do warunków polowych i rodzaju roślin.
Nagarniacz napędzany jest mechanicznie i jego prędkość można regulować w pewnym zakresie, co pozwala dopasować intensywność podawania masy do wydajności młocarni. W praktyce odpowiednie ustawienie nagarniacza ma ogromne znaczenie dla ograniczenia strat ziarna oraz zapobiegania zapychaniu się hederu.
Zespół młocarni i separacji
Serce kombajnu stanowi bęben młócący z klepiskiem. W Bizonie Z058 Rekord bęben ma średnicę około 60 cm i szerokość sięgającą 120 cm, co zapewnia odpowiednią powierzchnię omłotu. Bęben wyposażony jest w cepy, które w trakcie obrotu uderzają w masę roślinną dociskaną do klepiska. Dzięki temu z kłosów wykruszane jest ziarno, które następnie trafia do układu czyszczącego.
Prędkość obrotowa bębna młócącego jest regulowana, zwykle w zakresie od około 500 do 1000 obr./min, co pozwala dopasować intensywność omłotu do rodzaju zbieranego materiału – inna prędkość jest optymalna dla pszenicy, inna dla jęczmienia, żyta czy owsa. Odpowiednie ustawienie bębna ma znaczenie zarówno dla wydajności, jak i dla ograniczenia pękania oraz uszkodzeń ziarna.
Po przejściu masy przez młocarnię, ziarno wraz z plewami i drobnymi zanieczyszczeniami trafia na system wytrząsaczy oraz sit. Wytrząsacze odpowiadają za oddzielenie ziarna od resztek słomy poprzez ruch wahadłowy. Dalej mieszanina trafia na sita górne i dolne, które rozdzielają ziarno od plew za pomocą ruchu oscylacyjnego oraz strumienia powietrza generowanego przez wentylator. Regulacja otwarcia sit i siły nawiewu to kluczowe parametry, które operator dostosowuje do aktualnych warunków, aby uzyskać jak najczystsze ziarno przy minimalnych stratach.
Zbiornik ziarna i wyładunek
Zebrane i oczyszczone ziarno gromadzi się w zbiorniku umieszczonym w górnej części kombajnu. Pojemność zbiornika w Z058 Rekord wynosi zazwyczaj około 3–3,5 tony, co pozwala na stosunkowo długi czas pracy bez konieczności wyładunku, szczególnie w zbożach o niższym plonie.
Wyładunek ziarna odbywa się poprzez ślimakowy przenośnik wyładowczy umieszczony z boku kombajnu. Rura wyładowcza jest odchylana hydraulicznie, a szybki przepływ ziarna pozwala sprawnie napełniać przyczepy. W praktyce sprawne zgranie pracy kombajnu z transportem ziarna ma istotny wpływ na ogólną wydajność żniw.
Układ jezdny i kabina operatora
Układ jezdny Z058 opiera się na dwóch dużych kołach napędowych z przodu oraz mniejszych kołach skrętnych z tyłu. Taki układ zapewnia dobrą trakcję i stabilność maszyny na polu, przy jednoczesnej możliwości manewrowania na uwrociach. W wersjach standardowych stosowano ogumienie przystosowane do pracy w polu, o szerokim profilu, który zmniejsza ugniatanie gleby.
Kabina operatora w Bizonie Rekord, zwłaszcza w nowszych rocznikach, zapewniała jak na swoje czasy przyzwoity komfort pracy. Znajdował się w niej fotel z możliwością regulacji, podstawowe wskaźniki pracy silnika i młocarni, dźwignie sterujące oraz przełączniki hydrauliki. Choć poziom hałasu i drgań był wyższy niż w nowoczesnych kombajnach, dla wielu użytkowników przejście ze starszych, otwartych stanowisk operatora na kabinę Bizona stanowiło ogromny krok naprzód.
W wyposażeniu niektórych wersji pojawiały się usprawnienia, takie jak lepsze wyciszenie kabiny, wydajniejsze ogrzewanie czy skuteczniejsza wentylacja. Dzięki temu możliwa była wielogodzinna praca podczas żniw bez nadmiernego zmęczenia.
Wybrane dane techniczne (orientacyjne)
- Długość całkowita: około 10 m (z hederem)
- Szerokość: około 4,5–4,8 m (z hederem)
- Wysokość: około 4 m
- Masa własna: około 9–10 ton (w zależności od wyposażenia)
- Moc silnika: około 100–120 KM
- Szerokość hederu: najczęściej 4,2–4,5 m
- Pojemność zbiornika ziarna: ok. 3–3,5 t
- Prędkość robocza: ok. 3–6 km/h
- Prędkość transportowa: do ok. 20–25 km/h
Należy pamiętać, że w trakcie wieloletniej produkcji i eksploatacji pojawiały się różne modyfikacje, zarówno fabryczne, jak i wykonywane samodzielnie przez użytkowników. Mogły one dotyczyć m.in. silnika, ogumienia, kabiny czy drobnych rozwiązań konstrukcyjnych. Dlatego konkretne egzemplarze mogą nieznacznie różnić się parametrami.
Zastosowanie, warunki pracy oraz eksploatacja w gospodarstwach
Bizon Z058 Rekord został zaprojektowany przede wszystkim jako kombajn do zbioru zbóż – pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa i mieszanek zbożowych. Konstrukcja zespołu żniwnego, młocarni i układu czyszczącego pozwala jednak na zbiór także innych roślin, takich jak rzepak (po zastosowaniu odpowiednich przystawek i osłon) czy niektóre rośliny strączkowe uprawiane na nasiona. Dzięki temu kombajn mógł być wykorzystywany w gospodarstwach o zróżnicowanej strukturze zasiewów.
Gdzie i na jakich areałach pracuje Z058
Ze względu na swoją wydajność i parametry, Z058 idealnie sprawdzał się w średnich i większych gospodarstwach, zwykle o powierzchni kilkudziesięciu do kilkuset hektarów. Maszyna ta była powszechnie użytkowana w:
- gospodarstwach indywidualnych o większym areale,
- dawnych PGR-ach i spółdzielniach produkcyjnych,
- usługowych firmach świadczących usługi żniwne na rzecz rolników indywidualnych,
- rolniczych spółkach prawa handlowego, które powstały po przekształceniach majątku państwowego.
W praktyce Z058 można było spotkać niemal w każdym regionie Polski: od Wielkopolski i Kujaw po Lubelszczyznę, Podlasie czy Dolny Śląsk. W regionach o większej skali produkcji zbożowej, gdzie istotna była wysoka wydajność zbioru, Rekord odgrywał szczególnie ważną rolę. Dzięki relatywnie prostej budowie dobrze radził sobie również w trudniejszych warunkach polowych, np. na polach o zróżnicowanej strukturze glebowej.
Kombajn ten trafił także na eksport, m.in. do krajów byłego bloku wschodniego. Na Ukrainie, Białorusi czy w Rosji Bizon Rekord bywał ceniony jako maszyna odporna na eksploatację w ciężkich warunkach, a przy tym tańsza od zachodnich odpowiedników. Dzięki temu jego obecność na wschodnich rynkach trwała jeszcze długo po zakończeniu produkcji w Polsce.
Warunki pracy i wymagania względem operatora
Praca na kombajnie Z058, choć w porównaniu z wcześniejszymi maszynami znacznie wygodniejsza, nadal wymagała od operatora dużej uwagi i doświadczenia. Kombajnista musiał jednocześnie:
- kontrolować prędkość jazdy i obciążenie młocarni,
- monitorować wskaźniki pracy silnika (temperaturę, ciśnienie oleju, obroty),
- na bieżąco dopasowywać parametry pracy hederu, młocarni oraz sit,
- obserwować jakość omłotu i poziom strat ziarna,
- dbać o bezpieczeństwo własne i osób znajdujących się w pobliżu maszyny.
Dobrze wyszkolony operator potrafił w pełni wykorzystać potencjał kombajnu, minimalizując straty i unikając awarii wynikających z przeciążenia. Niewłaściwe ustawienia, np. zbyt duża prędkość robocza przy gęstym łanie lub zbyt niskie obroty bębna, mogły skutkować zapychaniem się młocarni bądź nadmiernym gubieniem ziarna.
Doświadczenie zdobywane z sezonu na sezon miało kluczowe znaczenie. Wielu kombajnistów pracowało na tych samych maszynach przez wiele lat, poznając specyfikę Z058 niemal na pamięć. Pozwalało to na szybkie reagowanie na zmieniające się warunki na polu oraz wczesne wychwytywanie niepokojących objawów zużycia poszczególnych podzespołów.
Konserwacja, obsługa codzienna i przeglądy
Eksploatacja Bizona Rekord wiązała się z koniecznością regularnej konserwacji. Maszyna posiada liczne punkty smarowania, które zgodnie z instrukcją powinny być obsługiwane w określonych odstępach czasu, często codziennie podczas intensywnych żniw. Niedopilnowanie smarowania łożysk, wałów czy przegubów mogło prowadzić do przyspieszonego zużycia, a nawet poważnych awarii.
Do typowych czynności obsługowych należały:
- codzienne sprawdzanie poziomu oleju silnikowego i stanu płynu chłodniczego,
- kontrola pasków klinowych i łańcuchów, ich napięcia oraz zużycia,
- czyszczenie filtrów powietrza i paliwa, szczególnie w zapylonym środowisku,
- przegląd noży tnących i palców hederu, wymiana uszkodzonych elementów,
- czyszczenie sit i elementów układu czyszczenia z zalegających resztek.
Po zakończeniu sezonu żniwnego konieczne było dokładne umycie kombajnu, zakonserwowanie newralgicznych punktów (np. spryskanie łańcuchów olejem), zabezpieczenie przed korozją oraz przechowanie maszyny w suchym miejscu. Dbałość o te kwestie bezpośrednio przekładała się na żywotność kombajnu i liczbę bezawaryjnych sezonów.
Adaptacje i przeróbki wykonywane przez użytkowników
Jedną z charakterystycznych cech polskiej praktyki eksploatacji Bizona było dokonywanie licznych przeróbek i usprawnień we własnym zakresie. Rolnicy i mechanicy często dodawali lub modyfikowali pewne rozwiązania, aby poprawić funkcjonalność maszyny bądź dostosować ją do konkretnych warunków gospodarstwa.
Do popularnych modyfikacji należały m.in.:
- montaż wydajniejszych reflektorów roboczych dla pracy nocą,
- ulepszanie wygłuszenia kabiny poprzez dodatkowe maty tłumiące,
- przeróbki instalacji elektrycznej, np. zastosowanie alternatora o większej wydajności,
- montaż dodatkowych lusterek czy kamer ułatwiających obserwację rury wyładowczej,
- zmiany w układzie chłodzenia, np. montaż wydajniejszych wentylatorów lub chłodnic.
Takie działania często znacząco podnosiły komfort i bezpieczeństwo pracy, a także ograniczały ryzyko awarii w krytycznym dla rolnika okresie żniw. Co istotne, przeprowadzanie prostych modernizacji było możliwe właśnie dzięki stosunkowo nieskomplikowanej budowie kombajnu.
Zalety, wady i znaczenie Bizona Z058 Rekord w rolnictwie
Ocena kombajnu Z058 Rekord musi uwzględniać kontekst czasów, w których powstawał i był eksploatowany. W latach 80. i 90. był to sprzęt nowoczesny jak na warunki krajowe, umożliwiający rolnikom znaczący wzrost wydajności pracy. Obecnie, w porównaniu z maszynami wyposażonymi w elektronikę, automatyczne systemy sterowania i rozbudowane rozwiązania komfortowe, wydaje się konstrukcją prostą i nieco przestarzałą. Nie zmienia to faktu, że ma szereg zalet, które do dziś przekonują użytkowników.
Zalety kombajnu Z058 Rekord
Do najważniejszych atutów Bizona Z058 należą:
- Prosta konstrukcja – mechaniczne i hydrauliczne układy są zrozumiałe dla doświadczonego mechanika, co ułatwia diagnostykę i naprawy bez konieczności korzystania z wyspecjalizowanego serwisu.
- Relatywnie tanie części zamienne – duża liczba użytkowanych egzemplarzy oraz produkcja części przez wielu dostawców sprawiają, że koszty utrzymania maszyny są niższe niż w przypadku wielu zachodnich kombajnów.
- Łatwa dostępność elementów zamiennych – nawet po latach od zakończenia produkcji, większość podzespołów można bez problemu nabyć na rynku wtórnym lub jako części zamienne.
- Wysoka odporność na trudne warunki – odpowiednio utrzymany Rekord dobrze radzi sobie na polach o zróżnicowanej strukturze glebowej, przy wysokich plonach i zmiennej wilgotności ziarna.
- Możliwość samodzielnych napraw – wielu rolników ceni tę cechę, gdyż pozwala ograniczyć przestoje w trakcie intensywnych żniw.
- Znaczenie sentymentalne – dla niektórych gospodarstw Bizon jest symbolem rozwoju i przejścia do nowocześniejszych technologii uprawy oraz zbioru.
Kolejną zaletą jest stosunkowo niska cena zakupu używanego egzemplarza w porównaniu z nowymi kombajnami renomowanych producentów. Dla gospodarstw o umiarkowanej powierzchni, gdzie żniwa można rozłożyć w czasie, zakup zadbanego Z058 nadal bywa ekonomicznie uzasadnionym rozwiązaniem.
Wady i ograniczenia konstrukcji
Pomimo wielu atutów, Bizon Z058 Rekord ma również wady, wynikające zarówno z wieku konstrukcji, jak i poziomu technologii z czasów, w których powstał. Do najczęściej wskazywanych mankamentów należą:
- Wysoki poziom hałasu i drgań w kabinie – nawet z nowszym wyciszeniem, komfort pracy jest niższy niż w nowoczesnych kombajnach.
- Większe zużycie paliwa w przeliczeniu na tonę zebranego ziarna, szczególnie w porównaniu z nowymi maszynami o bardziej zaawansowanych silnikach.
- Mniejsza wydajność godzinowa niż w dużych, nowoczesnych kombajnach – ograniczona szerokość hederu i parametry młocarni sprawiają, że na bardzo dużych areałach Rekord może być niewystarczający.
- Brak zaawansowanej elektroniki i automatyki – choć dla wielu jest to zaleta (mniejsza awaryjność elektroniki), to jednak użytkownik nie ma do dyspozycji systemów automatycznej regulacji, monitoringu strat czy wspomagania jazdy.
- Wysokie wymagania co do bieżącej konserwacji – zaniedbanie smarowania, regulacji czy czyszczenia szybko prowadzi do zużycia i awarii.
- Ograniczona ergonomia kabiny – wąskie wejście, prosty fotel, mniej intuicyjne rozmieszczenie niektórych dźwigni mogą być uciążliwe przy wielogodzinnej pracy.
Warto dodać, że część wad Z058 można złagodzić poprzez wspomniane modyfikacje i modernizacje wykonywane przez użytkowników. Jednak nawet po takich usprawnieniach trudno oczekiwać, że kombajn dorówna pod względem komfortu i wydajności najnowszym konstrukcjom globalnych producentów.
Znaczenie modelu Z058 dla polskiego rolnictwa
Znaczenie Bizona Rekord wykracza poza prostą analizę techniczną. To maszyna, która w ogromnym stopniu przyczyniła się do zwiększenia plonów i efektywności produkcji w okresie transformacji polskiego rolnictwa. Umożliwiła wielu gospodarstwom samodzielne wykonywanie żniw, bez konieczności długiego oczekiwania na usługi z zewnątrz, co w krytycznym momencie dojrzewania zbóż miało ogromne znaczenie.
Dzięki rozpowszechnieniu kombajnów takich jak Z058, rolnicy mogli lepiej planować prace polowe, ograniczać straty spowodowane opadami czy przeterminowanym zbiorem oraz bardziej elastycznie reagować na zmiany pogody. W okresie, gdy dostęp do nowoczesnych zachodnich maszyn był ograniczony, Bizon stanowił realną alternatywę, dostosowaną do lokalnych warunków.
Model Rekord wpłynął także na rozwój zaplecza serwisowego oraz edukacji technicznej na wsi. Wiele szkół rolniczych wyposażało swoje warsztaty właśnie w te kombajny, ucząc przyszłych mechaników i operatorów zasad eksploatacji, diagnostyki i napraw. W ten sposób Z058 miał udział w kształtowaniu kompetencji technicznych całego pokolenia pracowników sektora rolnego.
Nie bez znaczenia jest również aspekt kulturowy. Bizon stał się rozpoznawalnym elementem krajobrazu polskiej wsi, obecnym na licznych zdjęciach, pocztówkach czy materiałach filmowych z okresu PRL i późniejszych lat. Jego charakterystyczny wygląd, dźwięk pracującego silnika i młocarni, a nawet specyficzny zapach spalin i kurzu tworzyły atmosferę żniw, którą pamięta wielu mieszkańców wsi.
Ciekawostki i mniej znane informacje o Z058
Wokół kombajnu Z058 Rekord narosło przez lata wiele ciekawostek i historii. Niektóre z nich dotyczą samej konstrukcji, inne związane są z praktyką użytkowania.
- Wielu rolników nadawało swoim kombajnom indywidualne nazwy lub malowało na nich charakterystyczne oznaczenia. Dzięki temu każda maszyna zyskiwała niepowtarzalny charakter, a na lokalnych polach łatwo było rozpoznać, do kogo należy dany Bizon.
- W licznych gospodarstwach Z058 pełnił funkcję nie tylko kombajnu, ale także swego rodzaju „szkoły mechaniki” – młodsi członkowie rodziny uczyli się na nim podstaw obsługi maszyn, smarowania, wymiany łożysk, napinania pasków czy regulacji sit.
- Istnieją egzemplarze, które po odpowiednim remoncie generalnym i modernizacji przepracowały kolejne dziesięciolecia, będąc w użyciu nawet ponad 30–40 lat od wyjazdu z fabryki.
- W środowisku miłośników maszyn rolniczych organizowane są zloty i pokazy, na których prezentuje się odrestaurowane BIZONY – od najstarszych modeli po Z058 Rekord w niemal fabrycznym stanie. Takie wydarzenia cieszą się zainteresowaniem nie tylko rolników, ale także mieszkańców miast, dla których jest to okazja do poznania historii mechanizacji.
- Niektóre sztuki Bizona Rekord trafiły do skansenów rolnictwa, muzeów techniki lub kolekcji prywatnych, gdzie są pieczołowicie odnawiane i prezentowane jako świadectwo rozwoju polskiego przemysłu maszynowego.
Z perspektywy czasu można stwierdzić, że Z058 Rekord odegrał ważną rolę nie tylko jako narzędzie pracy, lecz także jako symbol aspiracji technicznych polskiej wsi i dowód możliwości rodzimego przemysłu. Choć dziś na polach dominuje nowoczesny sprzęt zagranicznych marek, dźwięk pracującego Bizona wciąż można usłyszeć podczas żniw w wielu regionach, a jego charakterystyczna sylwetka przypomina o okresie dynamicznego rozwoju mechanizacji, który na trwałe zmienił oblicze rolnictwa.
