Postęp w hodowli kukurydzy w Europie jest najszybszy od kilkunastu lat. Co sezon na rynku pojawiają się nowe odmiany, lepiej dopasowane do zmieniającego się klimatu, wymagań rynku paszowego, biogazowni i przetwórstwa spożywczego. Rolnik, który potrafi dobrać właściwą odmianę do swojego stanowiska i technologii, może znacząco zwiększyć plon, ograniczyć ryzyko suszy oraz poprawić stabilność produkcji w całym gospodarstwie.
Nowe kierunki hodowli kukurydzy w Europie
Współczesna hodowla kukurydzy w Europie skupia się na kilku kluczowych cechach: odporności na stresy abiotyczne, stabilnym potencjale plonowania, jakości ziarna i kiszonki oraz zdrowotności roślin. W odróżnieniu od dawnych odmian, przy których liczył się głównie plon ziarna, dziś coraz częściej analizuje się również efektywność wykorzystania składników pokarmowych, tolerancję na suszę oraz długość wegetacji.
Hodowcy obserwują coraz większe wahania warunków pogodowych: okresowe susze, fale upałów, ulewne deszcze, przymrozki wiosenne oraz ciepłe jesienie. W efekcie rośnie znaczenie odmian o silniejszym systemie korzeniowym, lepszej zdolności do regeneracji po stresie i odporności na wyleganie. To jeden z głównych powodów, dla których nowe europejskie odmiany różnią się od tych sprzed 10–15 lat – są bardziej „elastyczne” i potrafią lepiej wykorzystać nawet trudny sezon.
Wyraźnie widać też specjalizację odmian. Hodowcy tworzą linie typowo ziarnowe, dedykowane na kiszonkę, na ziarno CCM, a także odmiany dualne – do wykorzystania w zależności od przebiegu pogody i sytuacji rynkowej. Coraz częściej spotykane są również odmiany polecane do uprawy na biogaz, gdzie wartość ma nie tylko sucha masa, ale też strawność włókna i zawartość skrobi.
Istotnym kierunkiem jest poprawa efektywności wykorzystania azotu. Nowe odmiany lepiej „odpowiadają” na dawkowanie nawozów mineralnych, a jednocześnie potrafią utrzymać plon przy nieco niższych dawkach. W połączeniu z technologiami rolnictwa precyzyjnego może to w przyszłości zmniejszyć koszty produkcji i ograniczyć straty azotu do środowiska.
Najważniejsze cechy nowych odmian z hodowli europejskich
1. Wczesność i dopasowanie do warunków klimatycznych
Strefy uprawy kukurydzy w Europie zmieniają się wraz z ociepleniem klimatu. Tam, gdzie dawniej uprawiano wyłącznie odmiany bardzo wczesne, dziś możliwa jest uprawa odmian średniowczesnych, dających wyższe plony. Jednocześnie w regionach tradycyjnie kukurydzianych coraz częściej poszukuje się odmian nieco wcześniejszych, które szybciej oddają wodę i lepiej sprawdzają się przy opóźnionych siewach czy mokrej jesieni.
Dobór odpowiedniej grupy wczesności (FAO) jest jednym z kluczowych elementów planowania uprawy. Nowe odmiany charakteryzują się często skróconą fazą dojrzewania ziarna przy jednocześnie dobrej zdrowotności liści. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie wysokiej zawartości skrobi przy zachowaniu odpowiedniej wilgotności materiału w czasie zbioru, co przekłada się na niższe koszty suszenia lub lepsze zakiszanie.
Dla gospodarstw w chłodniejszych regionach szczególnie cenne są odmiany dobrze znoszące niższe temperatury w zakresie wschodów oraz cechujące się szybkim tempem początkowego wzrostu. Im szybciej rośliny osiągną fazę kilku liści, tym łatwiej radzą sobie z konkurencją chwastów i niekorzystną pogodą. Wielu europejskich hodowców wprowadziło linie selekcji właśnie pod kątem „zimnego startu”, co wyraźnie widać w wynikach doświadczeń polowych.
2. Odporność na suszę i stresy środowiskowe
Zmiana klimatu sprawia, że okresowe niedobory wody stają się normą, a nie wyjątkiem. W odpowiedzi na to hodowcy koncentrują się na tworzeniu odmian kukurydzy lepiej znoszących suszę, zwłaszcza w newralgicznym okresie kwitnienia i nalewania ziarna. Na polach rolników objawia się to m.in. mniejszym zasychaniem liści, lepszym wyrównaniem kolb oraz stabilniejszym plonem w suchych latach.
Odmiany tolerujące suszę mają zwykle lepiej rozbudowany system korzeniowy, głębiej sięgający w glebę. Często wykorzystują też genetycznie uwarunkowaną zdolność ograniczania transpiracji w okresach największego stresu wodnego. Efektem jest utrzymanie zieloności liści przez dłuższy czas, a tym samym dłuższa fotosynteza i lepsze wypełnienie ziarna. Coraz więcej odmian posiada tę cechę jako standard, co jeszcze dekadę temu było rzadkością.
W projektach hodowlanych uwzględnia się również odporność na niskie temperatury oraz gwałtowne zmiany pogody. W wielu krajach Europy Środkowej rolnicy obserwują przymrozki w okresie wschodów oraz silne upały w lecie. Nowe odmiany przechodzą testy w kilku lokalizacjach, często skrajnie różniących się warunkami. Dzięki temu lepiej sprawdzają się w realnych warunkach gospodarstw, a nie tylko w „idealnych” poletkach doświadczalnych.
3. Zdrowotność roślin i odporność na choroby
Wzrost temperatury i dłuższy okres wegetacji sprzyjają rozwojowi chorób grzybowych i szkodników. Hodowla europejska kładzie dziś duży nacisk na odporność na fuzariozy kolb i łodyg, głownię kukurydzy oraz choroby liści, takie jak drobna plamistość czy rdza. Choroby te nie tylko obniżają plon, ale mogą pogarszać jakość paszy – szczególnie poprzez obecność mikotoksyn.
Nowe odmiany coraz częściej uzyskują wysokie noty w niezależnych doświadczeniach rejestrowych i porejestrowych. Warto zwracać uwagę na te wyniki, bo różnice w odporności między poszczególnymi odmianami są nierzadko bardzo wyraźne. Odmiana o dobrej zdrowotności to mniejsze ryzyko konieczności stosowania drogich zabiegów fungicydowych, a także bezpieczniejsza pasza dla bydła mlecznego i opasowego.
Zdrowotność dotyczy również odporności na wyleganie i łamanie się łodyg. W rejonach o częstych wichurach i ulewnych deszczach jest to kluczowa cecha. Nowoczesne odmiany mają wzmocnione tkanki mechaniczne i krótsze międzywęźla, co zmniejsza straty przy zbiorze. Dla rolnika oznacza to możliwość spokojniejszego planowania terminu koszenia bez obawy o utratę części plonu na ziemi.
4. Jakość ziarna i wartość żywieniowa kiszonki
Dla gospodarstw nastawionych na produkcję pasz własnych rośnie znaczenie jakości, a nie tylko ilości. W nowej hodowli kukurydzy coraz częściej bada się parametry strawności włókna, zawartości skrobi oraz rozkładu energii w czasie fermentacji kiszonki. Dobre odmiany kiszonkowe łączą wysoki plon suchej masy z bardzo dobrą strawnością części wegetatywnych i wysoką energetycznością, co przekłada się na wyższą wydajność mleczną krów.
W przypadku odmian ziarnowych istotne są takie cechy jak twardość ziarna, gęstość nasypowa oraz równomierność dojrzewania. Zbożowe mieszanki paszowe wymagają przewidywalnych parametrów ziarna kukurydzy, dlatego przetwórnie coraz częściej preferują dostawy od gospodarstw, które stosują sprawdzone, stabilne odmiany. Niektóre z nich są dedykowane do produkcji biogazu, gdzie ważna jest maksymalizacja zawartości łatwo fermentujących składników.
Nowe europejskie odmiany często posiadają zwiększoną zawartość tłuszczu w ziarnie, co dodatkowo podnosi wartość energetyczną. Są też linie o obniżonej zawartości ligniny w łodygach i liściach, co zwiększa strawność włókna NDF. Takie cechy powstają w wyniku długoletniej selekcji i stanowią ważny argument przy wyborze materiału siewnego dla gospodarstw nastawionych na intensywną produkcję mleka.
Praktyczne wskazówki dla rolników: jak wybierać i wykorzystywać nowe odmiany
1. Analiza stanowiska i warunków gospodarstwa
Pierwszym krokiem przed wyborem odmiany kukurydzy jest dokładna analiza swoich pól. Należy uwzględnić typ gleby, jej klasę bonitacyjną, poziom uwilgotnienia, możliwości nawadniania oraz terminowość prac polowych w gospodarstwie. Innej odmiany będzie potrzebował rolnik gospodarujący na lekkich piaskach, a innej właściciel ciężkich gleb lessowych czy mad.
Na glebach lżejszych i bardziej suchych warto postawić na odmiany znane z tolerancji na niedobór wody oraz o krótszym okresie wegetacji. Rośliny takie lepiej znoszą stres i szybciej oddają wodę z ziarna. Na glebach cięższych można rozważyć odmiany nieco późniejsze, które mają wyższy potencjał plonu, ale trzeba pamiętać o ryzyku opóźnionego zbioru i możliwości dłuższego dosuszania ziarna.
Kolejnym elementem jest kierunek użytkowania: kiszonka, ziarno, CCM, biogaz. Gospodarstwa mleczne zwykle preferują odmiany kiszonkowe o wysokiej strawności, podczas gdy producenci trzody czy drobiu będą szukać odmian ziarnowych z dobrą strukturą kolby i wysoką masą tysiąca ziaren. W wielu gospodarstwach opłacalne jest korzystanie równolegle z dwóch–trzech typów odmian, co zwiększa elastyczność w zależności od przebiegu pogody i cen rynkowych.
2. Korzystanie z doświadczeń rejestrowych i porejestrowych
Wybierając nową odmianę, warto opierać się nie tylko na materiałach marketingowych firm nasiennych, ale przede wszystkim na wynikach niezależnych doświadczeń. W wielu krajach europejskich prowadzone są oficjalne testy rejestrowe oraz porejestrowe (PDO), w których sprawdza się plon, zdrowotność, wczesność dojrzewania, odporność na wyleganie i inne cechy w kilku lokalizacjach i latach.
Dane z takich doświadczeń pozwalają porównać odmiany w sposób obiektywny. Szczególnie wartościowe są wyniki średnie z kilku sezonów, bo pokazują stabilność plonowania w różnych warunkach pogodowych. W praktyce rolniczej dobrze jest wybierać odmiany, które utrzymują wysoki poziom plonu co najmniej przez dwa–trzy lata testów. Jednorazowy „rekord” plonowania może być efektem wyjątkowo sprzyjającego roku, a nie rzeczywistej wartości genetycznej.
Warto też zwrócić uwagę na lokalne doświadczenia prowadzone przez doradców, ośrodki rolnicze czy większe gospodarstwa. Takie poletka pokazują zachowanie odmian w warunkach zbliżonych do tych, jakie panują u rolnika. Nierzadko można podczas dni pola porozmawiać z hodowcami, doradcami i rolnikami, którzy już daną odmianę sprawdzili na swojej ziemi.
3. Mieszanie odmian jako element ograniczania ryzyka
W warunkach coraz większej nieprzewidywalności pogody rozsądną strategią jest podział areału kukurydzy między kilka odmian o różnym profilu. Jedna może być nieco wcześniejsza, druga średniowczesna, trzecia natomiast wyspecjalizowana do kiszonki. Taki podział pozwala rozłożyć ryzyko suszy, przymrozków czy opóźnionego zbioru, a także lepiej zaplanować terminy prac polowych i wykorzystanie sprzętu.
Mieszanie odmian ma też znaczenie żywieniowe. Kiszonka przygotowana z kilku typów kukurydzy często charakteryzuje się bardziej stabilnym składem, co jest korzystne dla zwierząt o wysokiej wydajności. W przypadku zbioru ziarna różne odmiany mogą dawać zróżnicowany termin dojrzewania, co pozwala na płynniejszy przebieg suszenia i sprzedaży plonu.
Niektórzy rolnicy dzielą areał według typu gleby: na najlepszych stanowiskach wysiewają odmiany o najwyższym potencjale plonowania, a na słabszych – te znane z odporności na stres. Takie podejście wymaga dobrej znajomości własnych pól, ale pozwala w pełni wykorzystać możliwości nowych europejskich odmian oraz poprawić ogólną rentowność produkcji kukurydzy w gospodarstwie.
4. Dostosowanie technologii uprawy do potencjału odmiany
Nowoczesne odmiany kukurydzy potrafią plonować bardzo wysoko, ale tylko wtedy, gdy towarzyszy im odpowiednia technologia uprawy. Należy zadbać o właściwą gęstość siewu, termin wysiewu, nawożenie i ochronę roślin. Hodowcy często podają zalecane obsady na różnych klasach gleb – warto się do nich stosować, bo nadmierne zagęszczenie łanu może zwiększać podatność na wyleganie i choroby.
Wczesny termin siewu, jeśli pogoda na to pozwala, umożliwia lepsze wykorzystanie zimowego zapasu wody w glebie. Jednak przy chłodnej wiośnie nie należy się spieszyć za wszelką cenę – nawet najlepsza odmiana o podwyższonej zdolności wschodów w niskiej temperaturze nie poradzi sobie dobrze w glebie zbyt zimnej i zaskorupionej. Dobrym rozwiązaniem jest przygotowanie gleby w taki sposób, by była dobrze spulchniona i nagrzana, a termin siewu dobrać do faktycznej temperatury w warstwie 5–10 cm.
Nawożenie powinno uwzględniać zarówno potencjał genetyczny odmiany, jak i zasobność gleby. Nowe odmiany często lepiej reagują na precyzyjne dostarczanie fosforu i potasu oraz na formy azotu podawane w dwóch lub trzech dawkach. W gospodarstwach dysponujących gnojowicą czy obornikiem można w dużym stopniu oprzeć się na nawożeniu organicznym, uzupełniając je w razie potrzeby nawozami mineralnymi. Najważniejsze jest zachowanie równowagi między poszczególnymi składnikami, bo niedobór choć jednego z nich ograniczy wykorzystanie potencjału odmiany.
5. Znaczenie siewu materiałem kwalifikowanym
Nowe europejskie odmiany kukurydzy prezentują swoją wartość tylko wtedy, gdy rolnik korzysta z kwalifikowanego materiału siewnego. Nasiona przygotowane przez hodowcę są odpowiednio oczyszczone, zaprawione i posegregowane pod względem wielkości, co zapewnia równomierny wysiew i wschody. Dodatkowo materiał kwalifikowany jest wynikiem wieloletniego programu hodowlanego, często wspieranego przez nowoczesne metody laboratoryjne.
Siew własnym, niekontrolowanym materiałem, po kilku latach użytkowania, prowadzi do rozszczepienia cech, spadku plonowania i utraty tych parametrów, które były decydujące przy wprowadzaniu odmiany na rynek. Z pozoru oszczędność na nasionach może w praktyce okazać się większą stratą w postaci niższego plonu i słabszej jakości paszy. W gospodarstwach nastawionych na wysoki poziom produkcji i stabilność wyników sięganie po kwalifikowany materiał siewny co roku jest standardem.
Warto też zwracać uwagę na stopień zaprawienia nasion. Część firm oferuje dodatkowe zaprawy stymulujące wzrost systemu korzeniowego lub chroniące przed określonymi patogenami glebowymi. Nie zawsze są one konieczne, ale przy siewie w gorszych warunkach glebowych lub przy opóźnionym terminie mogą stanowić ważny element zabezpieczenia początkowego rozwoju roślin.
6. Monitorowanie pól i reagowanie w trakcie sezonu
Nowe odmiany kukurydzy wykorzystują swój potencjał tylko przy aktywnym podejściu do prowadzenia plantacji. Konieczne jest regularne lustracje pól, szczególnie w okresie wschodów, przed kwitnieniem oraz w fazie nalewania ziarna. Wczesne wykrycie problemów z chwastami, szkodnikami czy chorobami pozwala na szybkie działanie, które często decyduje o opłacalności uprawy.
W wielu regionach Europy coraz większym problemem są omacnica prosowianka i ploniarka zbożówka. Nowe odmiany mogą być mniej podatne na uszkodzenia, ale nie zastąpią w pełni monitoringu i zabiegów ochronnych. Warto korzystać z pułapek feromonowych, obserwacji nalotu motyli oraz z doświadczenia lokalnych doradców. Odpowiednio wczesny zabieg może znacząco ograniczyć straty w plonie, a także zmniejszyć ryzyko porażenia kolb przez grzyby fuzaryjne.
W trakcie sezonu można też oceniać stopień wykorzystania nawożenia i ewentualnie korygować dawki, zwłaszcza azotu. W gospodarstwach wyposażonych w technologie rolnictwa precyzyjnego stosuje się mapy plonowania z poprzednich lat, analizę zdjęć satelitarnych czy czujniki roślin, aby w sposób zróżnicowany nawozić poszczególne części pola. Nowe odmiany kukurydzy, dzięki lepszej reakcji na precyzyjne zasilanie, szczególnie dobrze wpisują się w takie systemy produkcji.
Nowe odmiany a przyszłość uprawy kukurydzy w Europie
1. Zmiany klimatu i przesuwanie się stref uprawy
Ciepłe, dłuższe lata i łagodne zimy sprawiają, że kukurydza wkracza na obszary, gdzie jeszcze kilkanaście lat temu jej uprawa była bardzo ryzykowna. Dotyczy to zarówno bardziej północnych regionów, jak i wyżej położonych terenów. Dzięki nowym odmianom o dużej tolerancji na chłód i krótkiej wegetacji możliwe staje się uzyskiwanie plonów na poziomie pozwalającym konkurować z tradycyjnymi zbożami.
Jednocześnie w rejonach południowych i środkowych rośnie zagrożenie długotrwałymi suszami i falami upałów. Tu przewagę zyskują odmiany o silnym systemie korzeniowym, niższym zapotrzebowaniu na wodę i lepszej zdolności utrzymania zieloności liści. W praktyce może to oznaczać konieczność modyfikacji dotychczasowych przyzwyczajeń odmianowych i otwarcie się na nowe propozycje hodowlane z innych części Europy.
Dla rolnika najważniejsze jest bieżące obserwowanie zmian klimatycznych na własnym terenie – czy sezon wegetacyjny się wydłuża, jak układają się opady, czy częściej występują przymrozki wiosenne lub burze z gradem. Odpowiedź na te pytania powinna wpływać na listę wybieranych odmian i cały system uprawy. Nowe odmiany to narzędzie, które może ułatwić dostosowanie się do tych zmian, ale wymaga to aktywnej decyzji w gospodarstwie.
2. Wymogi środowiskowe i rola kukurydzy w płodozmianie
Rosnące wymogi ochrony środowiska w Unii Europejskiej obejmują m.in. ograniczanie strat azotu, ochronę gleb przed erozją oraz utrzymanie bioróżnorodności. Kukurydza, jako roślina o dużym zapotrzebowaniu na składniki pokarmowe, często bywa krytykowana. Jednak nowoczesne odmiany, w połączeniu z właściwym płodozmianem i odpowiedzialnym nawożeniem, mogą dobrze wpisywać się w te założenia.
W płodozmianach z dużym udziałem roślin zbożowych kukurydza stanowi cenne urozmaicenie. Pozwala przerwać cykl wielu chorób typowych dla zbóż, lepiej wykorzystuje nawozy naturalne i umożliwia wprowadzenie uprawek głębszych, poprawiających strukturę gleby. Coraz częściej stosuje się również międzyplony i wsiewki poplonowe w kukurydzę, co pomaga ograniczyć erozję i poprawić bilans materii organicznej.
Nowe odmiany o lepszej efektywności wykorzystania azotu i fosforu pomagają zmniejszyć dawki nawozów mineralnych bez istotnej utraty plonu. W połączeniu z analizą gleby, wprowadzaniem obornika czy gnojowicy oraz dopasowaniem terminów stosowania, można osiągnąć wysoki poziom produkcji przy bardziej zrównoważonym wpływie na środowisko. Dla wielu gospodarstw będzie to kluczowe w kontekście przyszłych regulacji i ewentualnych wymogów dotyczących emisji gazów cieplarnianych z rolnictwa.
3. Kierunki użytkowania: pasza, biogaz, przemysł
Kukurydza jest jedną z najbardziej wszechstronnych roślin uprawnych w Europie. Służy jako główna baza paszowa dla bydła mlecznego i opasowego, ważny komponent mieszanek paszowych dla trzody i drobiu, a także surowiec dla biogazowni rolniczych i przemysłu spożywczego. Nowe odmiany są coraz częściej projektowane z myślą o konkretnym kierunku użytkowania, co pozwala lepiej wykorzystać ich potencjał.
W produkcji pasz dla bydła rośnie zainteresowanie odmianami kiszonkowymi o wysokiej strawności włókna i dużej koncentracji energii w kiszonce. Taka kukurydza pozwala zwiększyć udział pasz objętościowych w dawce, co obniża koszt żywienia przy utrzymaniu wysokiej wydajności mlecznej. Hodowcy tworzą linie o korzystniejszym stosunku części wegetatywnych do ziarna oraz o specyficznym typie ziarna łatwiej rozdrabnianego i trawionego przez przeżuwacze.
Dla biogazowni istotny jest wysoki plon suchej masy i zawartość łatwo fermentujących składników. Niektóre odmiany są testowane specjalnie pod tym kątem – bada się ich potencjał biogazowy w przeliczeniu na tonę suchej masy. Gospodarstwa współpracujące z biogazowniami lub prowadzące własne instalacje mogą dzięki takim odmianom uzyskać większą ilość energii z tej samej powierzchni pól.
W przemyśle spożywczym poszukuje się odmian o konkretnej strukturze skrobi i składzie ziarna, odpowiednich np. do produkcji skrobi modyfikowanej, płatków śniadaniowych czy innych wyrobów. Choć ten rynek jest bardziej wyspecjalizowany, w niektórych regionach może stanowić interesującą niszę dla gospodarstw zdolnych spełnić określone wymagania jakościowe i kontraktowe.
4. Współpraca z hodowcami i doradcami
Dynamiczny rozwój hodowli kukurydzy sprawia, że oferta odmian zmienia się praktycznie co sezon. Aby wykorzystać możliwości, jakie dają nowe europejskie odmiany, warto utrzymywać regularny kontakt z doradcami, przedstawicielami firm nasiennych oraz ośrodkami doradztwa rolniczego. Współpraca ta nie musi oznaczać rezygnacji z własnej oceny – wręcz przeciwnie, pozwala ją lepiej uzupełnić.
Dni pola, szkolenia, webinary i publikacje branżowe to dobre okazje, aby poznać nowe odmiany, ich wyniki w doświadczeniach i rekomendacje dla poszczególnych regionów. Wielu rolników prowadzi też własne, małe poletka porównawcze, wysiewając kilka odmian na jednej kwaterze i oceniając ich zachowanie w swoich warunkach. Takie podejście, połączone z wiedzą doradców, pozwala na świadome budowanie portfela odmian w gospodarstwie.
W miarę jak rośnie znaczenie cyfryzacji w rolnictwie, część badań hodowlanych przenosi się też do sfery analizy danych. Hodowcy korzystają z systemów zbierania informacji z wielu tysięcy gospodarstw, co pozwala szybciej wyłaniać odmiany najlepiej sprawdzające się w konkretnych warunkach glebowo-klimatycznych. Rolnik, który zechce uczestniczyć w takich programach, może zyskać wcześniejszy dostęp do nowych materiałów oraz dokładniejsze rekomendacje dla swoich pól.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o nowe odmiany kukurydzy
1. Czy nowe europejskie odmiany kukurydzy zawsze dają wyższy plon niż starsze?
Nowe odmiany mają zazwyczaj wyższy potencjał plonowania, ale jego wykorzystanie zależy od dopasowania do stanowiska i technologii. Na słabszych glebach ogromne znaczenie ma odporność na suszę i termin siewu, na cięższych – wczesność i zdrowotność. Starsza, dobrze znana odmiana może w pojedynczym roku dorównać nowszej, ale to właśnie stabilność i lepsza odporność na stresy pogodowe sprawiają, że nowoczesne odmiany zwykle wygrywają w kilkuletnim porównaniu.
2. Jak często warto zmieniać odmiany kukurydzy w gospodarstwie?
Praktyka wielu gospodarstw pokazuje, że rozsądne jest stałe testowanie nowości na części areału, przy jednoczesnym utrzymaniu sprawdzonych odmian na głównych polach. Zazwyczaj po 3–5 latach intensywnego użytkowania pojawiają się nowe, lepiej dopasowane genotypy, dlatego warto stopniowo odświeżać portfolio odmianowe. Nie ma potrzeby wymieniać wszystkiego naraz, ale utrzymywanie wyłącznie bardzo starych odmian zwykle oznacza rezygnację z postępu hodowlanego i potencjalnego zysku.
3. Czy nowe odmiany kukurydzy są bardziej wymagające pod względem nawożenia?
Nowoczesne odmiany mają często wyższy potencjał plonowania, więc aby go w pełni wykorzystać, potrzebują odpowiednio zbilansowanego nawożenia. Nie oznacza to jednak automatycznie większych dawek azotu czy fosforu. Dobrze dobrana odmiana, przy korzystaniu z analiz gleby i odpowiednim rozłożeniu dawek, może dawać wyższy plon przy podobnym, a czasem nawet niższym nakładzie nawozów. Kluczem jest korekta technologii do potrzeb odmiany i realnej zasobności gleby.
4. Na co zwracać uwagę przy wyborze odmiany kukurydzy na kiszonkę?
Przy kiszonce liczy się nie tylko ilość suchej masy, ale przede wszystkim jej jakość: zawartość skrobi, strawność włókna, udział liści i łodyg oraz stabilność fermentacji. Odmiana o wysokim plonie, ale słabo strawnej masie roślinnej może w praktyce dać mniej energii w dawce pokarmowej niż nieco niżej plonująca, za to bardzo dobrze strawna. Warto analizować wyniki badań żywieniowych i porównywać odmiany pod kątem energii netto dla laktacji czy wskaźników strawności NDF, a nie tylko suchej masy z hektara.
5. Czy w warunkach zmieniającego się klimatu lepiej wybierać odmiany wcześniejsze?
W wielu regionach przesunięcie się ku nieco wcześniejszym odmianom jest rozwiązaniem bezpiecznym: pozwala uniknąć problemów z mokrą jesienią, zmniejsza koszty suszenia i ogranicza ryzyko uszkodzeń przez choroby w końcowej fazie dojrzewania. Nie oznacza to jednak rezygnacji z odmian średniowczesnych czy późniejszych – mogą one dobrze sprawdzać się na najlepszych glebach lub w gospodarstwach z możliwością nawadniania. Najbardziej racjonalne jest łączenie różnych grup wczesności, aby rozłożyć ryzyko pogodowe w całym gospodarstwie.
