Feijoa, znana botanicznie jako Acca sellowiana, to wciąż mało popularna, ale niezwykle perspektywiczna roślina sadownicza o ogromnym potencjale dla sadownictwa towarowego i uprawy amatorskiej. Ze względu na wyjątkowy aromat owoców, ciekawy pokrój, częściową odporność na chłód oraz walory zdrowotne, coraz częściej pojawia się w kolekcjach pasjonatów roślin egzotycznych, a także w planach plantatorów szukających nowych, niszowych gatunków o wysokiej wartości rynkowej.
Charakterystyka botaniczna i pochodzenie Acca sellowiana
Feijoa (Acca sellowiana) należy do rodziny mirtowatych (Myrtaceae), podobnie jak eukaliptus, mirt czy gujawa. Jest to zimozielony krzew lub niewielkie drzewko, które w warunkach naturalnych może osiągać 3–5 m wysokości, a w sprzyjającym klimacie nawet 6 m. Pochodzi z Ameryki Południowej – przede wszystkim z południowej Brazylii, Urugwaju, Paragwaju i północnej Argentyny, gdzie rośnie na słonecznych zboczach i w suchszych lasach.
System korzeniowy feijoa jest stosunkowo płytki, co sprzyja uprawie w pojemnikach, ale jednocześnie zwiększa wrażliwość na przesuszenie. Liście są skórzaste, eliptyczne, od góry ciemnozielone i błyszczące, od spodu srebrzystoszare i lekko owłosione. Dzięki temu roślina dobrze znosi okresowe susze i intensywne słońce. Pędy są gęsto rozgałęzione, tworząc zwarty, dekoracyjny pokrój, co dodatkowo zwiększa wartość ozdobną krzewu.
Kwiaty feijoa są jedną z jej największych ozdób. Pojawiają się na przełomie wiosny i lata, najczęściej od maja do lipca (w klimacie umiarkowanym w uprawie pojemnikowej może to być nieco później). Mają biało-kremowe, mięsiste płatki z intensywnie czerwonymi pręcikami. Co ciekawe, płatki są jadalne, słodkie i chętnie podjadane na świeżo, a także wykorzystywane w deserach i sałatkach.
W środowisku naturalnym feijoa jest częściowo samopylna, jednak wiele odmian wykazuje lepsze zawiązywanie owoców przy zapyleniu krzyżowym. Oznacza to, że dla uzyskania wysokiego plonu i dużych, wyrównanych owoców korzystne jest sadzenie przynajmniej dwóch różnych odmian w bliskiej odległości. Kwiaty są zapylane przez owady, głównie pszczoły i trzmiele, ale także przez ptaki, które przyciąga intensywna barwa i słodki smak płatków.
Wygląd owoców, smak i właściwości odżywcze
Owoce feijoa to jagody o owalnym lub gruszkowatym kształcie, długości 3–7 cm i masie od około 40 do nawet 120 g, w zależności od odmiany i warunków uprawy. Skórka jest zielona, matowa lub lekko błyszcząca, czasem pokryta delikatnym nalotem. W miarę dojrzewania staje się nieco bardziej miękka w dotyku, ale nie zmienia wyraźnie barwy, przez co określenie momentu zbioru wymaga doświadczenia.
Miąższ owocu składa się z dwóch warstw. Warstwa zewnętrzna jest jasna, kremowa i bardziej jędrna, natomiast część środkowa – żelowa, przezroczysta, wypełniona drobnymi nasionami. Smak feijoa jest unikatowy, często opisuje się go jako połączenie ananasa, truskawki, gujawy i mięty. Intensywny, korzenny aromat sprawia, że owoce są bardzo cenione w przetwórstwie, zwłaszcza w produkcji dżemów, konfitur, soków i win owocowych.
Feijoa wyróżnia się wysoką zawartością witaminy C, związków fenolowych i przeciwutleniaczy. Owoce są bogate w błonnik pokarmowy, co wspomaga trawienie, oraz w znaczące ilości naturalnego jodu, szczególnie ważnego dla prawidłowej pracy tarczycy. W miąższu znajdują się również witaminy z grupy B, witamina E, a także minerały takie jak potas, wapń, magnez i fosfor. Ze względu na wysoką zawartość substancji bioaktywnych feijoa uznawana jest za superfood, a jej owoce cieszą się rosnącym zainteresowaniem wśród konsumentów poszukujących żywności funkcjonalnej.
Właściwości prozdrowotne obejmują działanie antyoksydacyjne, wspierające odporność oraz korzystny wpływ na układ pokarmowy. Przeciwutleniacze obecne w owocach pomagają neutralizować wolne rodniki, co może spowalniać procesy starzenia się organizmu i redukować ryzyko niektórych chorób przewlekłych. Obecny w feijoa błonnik sprzyja regulacji poziomu glukozy we krwi, a także obniżeniu poziomu cholesterolu LDL.
Uprawa feijoa na świecie – najważniejsze regiony
Na skalę towarową feijoa uprawia się przede wszystkim w krajach o klimacie subtropikalnym i ciepłym umiarkowanym. Największe znaczenie produkcyjne mają:
- Nowa Zelandia – jeden z czołowych eksporterów owoców feijoa, gdzie roślina ta stała się ważnym elementem krajowego sadownictwa, zarówno w gospodarstwach towarowych, jak i ogrodach przydomowych;
- Brazylia i Urugwaj – naturalne rejony występowania, z tradycyjną uprawą i bogatą pulą genetyczną;
- Australia – zwłaszcza południowe i wschodnie stany, gdzie klimat sprzyja regularnemu owocowaniu;
- Kaukaz i regiony nadczarnomorskie – Gruzja, Abchazja, Rosja (rejon Soczi), gdzie feijoa dobrze rośnie dzięki łagodnym zimom;
- Kraje śródziemnomorskie – m.in. Włochy, Hiszpania, Portugalia, południowa Francja, gdzie gatunek uprawia się zarówno jako roślinę owocową, jak i ozdobną.
W wielu wymienionych regionach owoce feijoa są dobrze znane lokalnym konsumentom, a przetwory z nich stanowią ważny element oferty sklepów specjalistycznych. Coraz częściej pojawiają się także w gastronomii wysokiej klasy, gdzie wykorzystuje się je do deserów, sosów, lodów, koktajli czy jako aromatyczny dodatek do dań wytrawnych.
Uprawa feijoa w Polsce – możliwości i ograniczenia
W polskich warunkach klimatycznych feijoa nie jest jeszcze standardową rośliną sadowniczą, jednak rosnące zainteresowanie uprawą roślin egzotycznych sprawia, że gatunek ten zyskuje na popularności. Teoretyczna mrozoodporność feijoa sięga około -10 do -12°C, a niektóre źródła podają nawet -15°C dla dobrze zdrewniałych, starszych roślin. W praktyce oznacza to, że w Polsce szanse na zimowanie w gruncie pod gołym niebem istnieją jedynie w najcieplejszych rejonach kraju i przy odpowiednim zabezpieczeniu zimowym.
Najbardziej perspektywiczne lokalizacje to zachodnie i południowo-zachodnie obszary Polski (Dolny Śląsk, Ziemia Lubuska, okolice Szczecina), a także lokalne „miejskie wyspy ciepła”, np. osiedla miejskie czy ogródki przydomowe w gęstej zabudowie. W takich miejscach feijoa może rosnąć w gruncie, jeśli zapewni się jej osłonięte, słoneczne stanowisko oraz solidne okrycie na zimę, np. z wykorzystaniem agrowłókniny, słomy, liści czy konstrukcji chroniących przed wiatrem.
Zdecydowanie częściej w Polsce feijoa uprawiana jest w pojemnikach – w donicach, dużych skrzyniach czy tunelach foliowych i szklarniach przydomowych. Taki sposób uprawy pozwala na:
- swobodne przemieszczanie roślin,
- zimowanie w pomieszczeniach o temperaturze 2–8°C,
- lepszą kontrolę nad wilgotnością podłoża,
- ochronę przed ekstremalnymi mrozami i wiatrami.
Feijoa w pojemnikach wymaga dobrze przepuszczalnego podłoża, najlepiej mieszanki ziemi uniwersalnej, kompostu i piasku lub perlitu, z dodatkiem niewielkiej ilości nawozu wolnodziałającego. Roślina lubi stanowiska słoneczne lub lekko półcieniste, ale kluczowa jest dobra cyrkulacja powietrza i unikanie długotrwałego zastojowego zawilgocenia, które sprzyja chorobom korzeni.
Wymagania siedliskowe i agrotechniczne
Feijoa najlepiej rośnie w klimacie o łagodnych zimach i umiarkowanie ciepłych latach. Temperatura optymalna dla wzrostu wynosi 18–25°C, a przy wyższych temperaturach ważne jest zapewnienie odpowiedniej ilości wody oraz lekkiego zacienienia w godzinach największego nasłonecznienia. Gleba powinna być żyzna, dobrze zdrenowana, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 5,5–7,0).
Nadmierna wilgotność podłoża jest dla feijoa niekorzystna – sprzyja gniciu korzeni i rozwojowi patogenów grzybowych. Z tego powodu niezwykle istotne jest zastosowanie warstwy drenażowej w pojemnikach oraz unikanie ciężkich, zlewnych gleb w uprawie gruntowej. Rośliny dobrze reagują na umiarkowane nawożenie organiczne, np. kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, oraz na regularne, ale niezbyt obfite nawożenie mineralne w okresie intensywnego wzrostu i zawiązywania owoców.
Przy cięciu formującym zaleca się utrzymywanie krzewu w formie wielopędowej, z prześwietleniem środka korony. Dzięki temu do wnętrza dociera więcej światła, co sprzyja dobremu kwitnieniu i owocowaniu, a także zmniejsza ryzyko występowania chorób. Cięcie wykonuje się zwykle wczesną wiosną, usuwając pędy słabe, chore, krzyżujące się oraz zbyt zagęszczające koronę.
Zapylenie, kwitnienie i zawiązywanie owoców
Kwiaty feijoa są obupłciowe, ale u wielu odmian występuje częściowa samoniepłodność. Oznacza to, że zapylenie pyłkiem z tego samego drzewa może prowadzić do słabszego plonowania, mniejszych owoców lub nieregularnego zawiązywania. W warunkach uprawy towarowej zazwyczaj sadzi się kilka odmian w tym samym sadzie, co zapewnia obfite zapylenie krzyżowe.
W uprawie amatorskiej dobrym rozwiązaniem jest zakup dwóch różnych odmian feijoa lub sadzenie kilku roślin z nasion, które dają zróżnicowane genotypy. W tunelach foliowych i szklarniach warto zadbać o dostęp zapylaczy – otwieranie konstrukcji w czasie kwitnienia, wprowadzanie uli lub nawet ręczne przenoszenie pyłku pędzelkiem z kwiatu na kwiat, co może znacznie poprawić plonowanie.
Czas kwitnienia zależy od warunków klimatycznych. W Polsce przy uprawie pojemnikowej pierwsze kwiaty pojawiają się zwykle późną wiosną lub na początku lata, a owoce dojrzewają jesienią, często od września do listopada. Warto podkreślić, że feijoa rozpoczyna owocowanie stosunkowo wcześnie – rośliny szczepione mogą wydać pierwsze owoce już w 2–3 roku uprawy, podczas gdy siewki zwykle potrzebują 3–5 lat.
Technika zbioru, dojrzewanie i przechowywanie owoców
Zbiór owoców feijoa wymaga wprawy, ponieważ skórka pozostaje zielona do samej dojrzałości konsumpcyjnej. W krajach o ugruntowanej tradycji uprawy przyjmuje się, że najlepiej nadają się do spożycia owoce, które same odrywają się od pędów i spadają na ziemię. Na plantacjach stosuje się często zbiór ręczny, delikatnie potrząsając krzewami i zbierając spadające owoce na rozłożone pod drzewami siatki.
W uprawie w Polsce, ze względu na krótszy sezon wegetacyjny i mniejsze doświadczenie, owoce zwykle zbiera się nieco wcześniej – są one wtedy twardsze i lepiej znoszą transport, a następnie dojrzewają w temperaturze pokojowej. Dojrzały owoc po przecięciu ma kremowobiały, lekko przeźroczysty środek. Smak jest wtedy intensywny, słodko-kwaskowaty, bardzo aromatyczny.
Feijoa nie należy do najbardziej trwałych owoców. W temperaturze pokojowej zachowuje świeżość przez kilka dni do maksymalnie 1–2 tygodni, natomiast w chłodni (ok. 4–8°C) można przechowywać ją nieco dłużej, zwykle do 3–4 tygodni. Dłuższe przechowywanie jest możliwe w formie przetworów – dżemów, soków, mrożonek czy suszu.
Przy zbiorze przeznaczonym na eksport lub dłuższy transport owoce zrywa się w fazie dojrzałości zbiorczej, twardsze, o w pełni wykształconym rozmiarze, ale jeszcze przed osiągnięciem maksymalnej dojrzałości konsumpcyjnej. Takie owoce dojrzewają już w miejscu docelowym, co ogranicza straty związane z uszkodzeniami mechanicznymi w trakcie transportu.
Znaczenie gospodarcze i rola w rolnictwie
Chociaż feijoa nie jest jeszcze globalnie tak ważna jak jabłoń, cytrusy czy banan, odgrywa rosnącą rolę w rolnictwie wielu krajów niszowych i wschodzących rynków. Jej znaczenie można rozpatrywać w kilku płaszczyznach:
- jako owoc egzotyczny o wysokiej wartości dodanej – atrakcyjny dla konsumentów poszukujących nowych smaków;
- jako roślina o potencjale przetwórczym – doskonała baza dla dżemów, soków, win, nalewek, lodów;
- jako roślina sadownicza do uprawy w małych gospodarstwach specjalistycznych, ukierunkowanych na produkty premium;
- jako element bioróżnorodności w sadach, ogrodach i nasadzeniach krajobrazowych;
- jako roślina ozdobna, łącząca walory dekoracyjne z użytkowymi.
W Nowej Zelandii i części krajów Ameryki Południowej feijoa ma już ugruntowaną pozycję w strukturze produkcji sadowniczej. Tworzy się tam profesjonalne sady, prowadzi selekcję odmian, inwestuje w marketing oraz rozwój przetwórstwa. Owoce trafiają zarówno na rynek lokalny, jak i na eksport, głównie w formie świeżej, ale także jako przetwory o wysokiej wartości dodanej.
W Polsce rola feijoa w rolnictwie dopiero się kształtuje. Największy potencjał mają niewielkie, specjalistyczne gospodarstwa nastawione na sprzedaż bezpośrednią, dostawy do restauracji, sklepów ekologicznych oraz na sprzedaż wysyłkową. Ze względu na egzotyczny charakter, ograniczoną podaż i rosnące zainteresowanie, owoce mogą osiągać wysokie ceny jednostkowe, szczególnie w pierwszych latach rozwoju rynku.
Odmiany feijoa – zróżnicowanie i cechy użytkowe
Na świecie zarejestrowano wiele odmian feijoa, różniących się wielkością i kształtem owoców, zawartością cukrów, terminem dojrzewania, stopniem samopylności oraz odpornością na warunki stresowe. Najczęściej wymieniane odmiany to m.in.:
- Apollo – wielkoowocowa, o dobrym smaku i stosunkowo wysokiej zdolności do samozapylenia; popularna w Nowej Zelandii;
- Mammoth – daje bardzo duże owoce, ale wymaga obecności zapylacza, ceniona za walory handlowe;
- Triumph – odmiana o dobrym plonowaniu, średniej wielkości owocach i stabilnych parametrach jakościowych;
- Unique – uznawana za jedną z lepszych pod względem smaku i częściowo samopylna, często polecana dla upraw amatorskich;
- Coolidge – odmiana historycznie popularna w Kalifornii, względnie samopylna, o dobrej jakości owoców.
W Polsce konkretne odmiany są wciąż mało znane, a wiele roślin dostępnych w handlu pochodzi z siewu, co skutkuje dużą różnorodnością cech. Plantatorzy zainteresowani profesjonalną uprawą powinni poszukiwać materiału szkółkarskiego pochodzącego z renomowanych źródeł, najlepiej w postaci roślin szczepionych lub rozmnażanych wegetatywnie, gwarantujących powtarzalność cech odmianowych.
Dobór odmian do uprawy w naszym klimacie powinien uwzględniać przede wszystkim:
- odporność na chłód i przymrozki wiosenne,
- skłonność do samozapylenia lub wymagania w zakresie zapylaczy,
- wczesność dojrzewania owoców (istotna w krótszym sezonie wegetacyjnym),
- jakość i smak owoców oraz ich przydatność do transportu.
Zalety uprawy feijoa
Wśród najważniejszych korzyści płynących z uprawy feijoa można wymienić:
- niszowy, egzotyczny charakter owoców – wysoka wartość rynkowa i potencjał marketingowy;
- dobry smak i aromat – łatwość promocji wśród konsumentów ceniących oryginalne produkty;
- wysoka zawartość witaminy C, błonnika i przeciwutleniaczy – roślina idealna do segmentu żywności prozdrowotnej;
- możliwość uprawy w pojemnikach – idealna dla małych gospodarstw, pasjonatów i ogrodów miejskich;
- wysoka dekoracyjność – atrakcyjne liście i niezwykłe kwiaty, zwiększające wartość roślin w szkółkarstwie ozdobnym;
- dobra adaptacja do różnych gleb, pod warunkiem zapewnienia drenażu;
- stosunkowo niewielka podatność na choroby i szkodniki w porównaniu z wieloma tradycyjnymi gatunkami sadowniczymi.
Dla rolników i ogrodników szukających roślin, które wyróżnią ich ofertę na tle konkurencji, feijoa może stanowić ciekawy element dywersyfikacji produkcji. Może też pełnić funkcję rośliny edukacyjnej, przyciągającej uwagę odwiedzających gospodarstwa agroturystyczne czy ogrody pokazowe.
Wady i wyzwania związane z uprawą
Mimo wielu zalet, uprawa feijoa wiąże się także z pewnymi ograniczeniami, szczególnie w klimacie Polski. Do najważniejszych należą:
- wrażliwość na silne mrozy – konieczność zimowania w pomieszczeniach lub solidnej ochrony w gruncie;
- ograniczona dostępność standaryzowanego materiału szkółkarskiego – utrudniony dobór konkretnych odmian;
- konieczność uprawy pojemnikowej w większości regionów – wyższe koszty pracy i logistyki;
- stosunkowo krótka trwałość owoców – wymóg sprawnego zbytu lub przetwórstwa;
- niewystarczająca znajomość owocu wśród konsumentów – potrzeba działań edukacyjnych i marketingowych.
W uprawie towarowej wyzwaniem może być także opłacalność inwestycji w infrastrukturę (szklarnie, tunele, magazyny chłodnicze), szczególnie na wczesnym etapie rozwoju rynku, kiedy popyt jest trudny do oszacowania. Z drugiej strony, to właśnie niszowość stanowi o atrakcyjności feijoa jako produktu premium, co może zrekompensować wyższe koszty jednostkowe produkcji.
Choroby, szkodniki i ochrona roślin
Feijoa w porównaniu z wieloma klasycznymi gatunkami sadowniczymi jest relatywnie odporna na choroby i szkodniki, szczególnie w nowych rejonach uprawy, gdzie brak wyspecjalizowanych patogenów. Mimo to mogą się pojawić problemy, zwłaszcza przy nieprawidłowej pielęgnacji.
Najczęściej obserwuje się:
- gnicie korzeni i podstawy pnia w wyniku przelewania i zastoju wody w podłożu;
- plamistości liści związane z nadmierną wilgotnością powietrza i słabą wentylacją w tunelach;
- atak przędziorków i mszyc w warunkach szklarniowych, zwłaszcza przy wysokiej temperaturze i niskiej wilgotności;
- sporadyczne uszkodzenia liści przez ślimaki w uprawie gruntowej.
Najlepszą metodą ochrony jest profilaktyka: właściwe podlewanie, unikanie przegrzania i zbyt gęstego sadzenia, regularne wietrzenie tuneli, dostarczanie zbilansowanego nawożenia i unikanie stresów fizjologicznych. W razie potrzeby stosuje się metody biologiczne (pożyteczne drapieżne roztocza, preparaty na bazie olejów roślinnych) oraz, w ostateczności, dopuszczone środki ochrony roślin, zawsze zgodnie z aktualnym rejestrem i zaleceniami producenta.
Zastosowanie owoców feijoa – świeże i przetworzone
Owoce feijoa są niezwykle wszechstronne w użyciu. Najprostszy sposób spożycia polega na przekrojeniu owocu na pół i wydrążeniu łyżeczką miąższu. Skórka, choć jadalna, bywa gorzka i często się jej nie spożywa, choć w przetwórstwie wykorzystuje się ją ze względu na wysoką zawartość związków fenolowych i aromatycznych.
Popularne formy wykorzystania to:
- dżemy i konfitury – intensywnie aromatyczne, o wyrazistym smaku;
- soki i nektary – często mieszane z innymi owocami dla zbalansowania kwasowości;
- wina owocowe i nalewki – doceniane przez domowych winiarzy i małe winnice;
- lody, sorbety, jogurty owocowe – produkty premium w gastronomii;
- suszone plastry lub kostki – zdrowa przekąska o wysokiej zawartości błonnika.
Coraz częściej podejmuje się także próby wykorzystania ekstraktów z owoców i liści feijoa w przemyśle kosmetycznym, ze względu na obecność substancji antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych. Jest to dodatkowy kierunek rozwoju dla plantatorów zainteresowanych kontraktacją z firmami przetwórczymi oraz producentami kosmetyków naturalnych.
Perspektywy rozwoju uprawy feijoa w Polsce
Wraz ze wzrostem zainteresowania konsumentów produktami egzotycznymi i zdrową żywnością rośnie potencjał rozwoju niszowych upraw roślin takich jak feijoa. Kluczowe znaczenie będzie miało:
- upowszechnienie wiedzy o właściwościach i zastosowaniu owoców,
- rozwój oferty szkółkarskiej – dostępność sprawdzonych odmian,
- wymiana doświadczeń między plantatorami i pasjonatami,
- współpraca z gastronomią, sklepami ekologicznymi i przetwórcami,
- działania promocyjne i edukacyjne skierowane do konsumentów.
Na początkowym etapie najbardziej realny wydaje się rozwój małych, wyspecjalizowanych gospodarstw oferujących owoce świeże i przetworzone, połączony z działalnością edukacyjną i agroturystyczną. Feijoa może stać się jednym z symboli nowoczesnego, zróżnicowanego sadownictwa, odpowiadającego na rosnące oczekiwania rynku w zakresie oryginalności, jakości i zdrowotności produktów.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy feijoa może zimować w gruncie w Polsce?
Feijoa wytrzymuje spadki temperatury do ok. -10°C, czasem nieco niżej, ale długotrwałe mrozy są dla niej groźne. W Polsce bezpieczne zimowanie w gruncie możliwe jest tylko w najcieplejszych rejonach i na dobrze osłoniętych stanowiskach, z solidnym okryciem. W większości kraju zaleca się uprawę w pojemnikach i zimowanie w chłodnych, jasnych pomieszczeniach.
Po ilu latach feijoa zaczyna owocować?
Termin wejścia w owocowanie zależy od sposobu rozmnażania i warunków uprawy. Rośliny szczepione lub rozmnażane wegetatywnie mogą wydać pierwsze owoce nawet po 2–3 latach od posadzenia. Siewki zwykle potrzebują dłużej, około 3–5 lat. Ważne jest zapewnienie odpowiedniego światła, nawożenia i prawidłowej zimowej przerwy w wegetacji, co sprzyja zawiązywaniu pąków kwiatowych.
Jak poznać, że owoce feijoa są dojrzałe do zbioru?
Skórka feijoa pozostaje zielona, dlatego nie można kierować się tylko kolorem. Dojrzały owoc jest lekko miękki w dotyku i emituje intensywny aromat. W krajach uprawy towarowej zbiera się głównie owoce samoczynnie opadłe, co świadczy o pełnej dojrzałości. W uprawie amatorskiej można zrywać owoce twardsze i pozwolić im dojrzeć w temperaturze pokojowej przez kilka dni.
Czy feijoa jest samopylna?
Wiele roślin feijoa wykazuje częściową samopylność, ale w praktyce plonowanie jest znacznie lepsze przy zapyleniu krzyżowym. Oznacza to, że warto sadzić co najmniej dwie różne odmiany lub kilka roślin pochodzących z nasion. W uprawie pojemnikowej dobrą praktyką jest ręczne wspomaganie zapylenia, przenosząc pyłek pędzelkiem między kwiatami różnych roślin.
Do czego można wykorzystać owoce feijoa w kuchni?
Feijoa doskonale smakuje na surowo, jedzona łyżeczką po przekrojeniu owocu na pół. Świetnie sprawdza się w deserach, sałatkach owocowych, smoothie oraz jako składnik dżemów, konfitur i chutneyów. Z owoców przygotowuje się aromatyczne wina, nalewki, lody i sorbety. Można je także suszyć lub mrozić, zachowując większość walorów smakowych i odżywczych.
