Interpretacja przepisów o pomocy de minimis w rolnictwie wciąż sprawia problemy wielu rolnikom, doradcom oraz księgowym obsługującym gospodarstwa. Regulacje unijne i krajowe są stosunkowo rozbudowane, a drobne pomyłki mogą skutkować utratą prawa do wsparcia, koniecznością zwrotu środków albo zablokowaniem innych form pomocy publicznej. Poniższy artykuł w sposób ekspercki, ale praktyczny, omawia zasady przyznawania pomocy de minimis w sektorze rolnym, sposoby liczenia limitów, najczęstsze błędy oraz wskazówki, jak bezpiecznie korzystać z tego instrumentu wsparcia.
Podstawy prawne i istota pomocy de minimis w rolnictwie
Pomoc de minimis to szczególny rodzaj pomocy publicznej, który – ze względu na niewielką wartość – jest uznawany za niezakłócający konkurencji i handlu w Unii Europejskiej. W rolnictwie zasady tej pomocy określa przede wszystkim rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 TFUE do pomocy de minimis w sektorze rolnym (wielokrotnie nowelizowane, z podwyższanymi limitami). Rolę uzupełniającą pełnią przepisy krajowe dotyczące ewidencji, sprawozdawczości i procedur ubiegania się o wsparcie.
Kluczowe założenia systemu są następujące:
- pomoc de minimis jest przyznawana przedsiębiorstwu, a nie „na program” – istotna jest łączna wartość wsparcia w określonym okresie,
- istnieje limit maksymalnej kwoty pomocy, jaki jedno przedsiębiorstwo może otrzymać,
- limit dotyczy okresu ruchomego (zwykle trzech lat podatkowych),
- pomoc de minimis w rolnictwie jest liczona osobno względem pomocy de minimis w innych sektorach (ogólnej i transportowej),
- państwa członkowskie mają obowiązek prowadzić rejestr udzielonej pomocy oraz kontrolować limity.
W praktyce oznacza to, że rolnik prowadzący działalność rolniczą może równolegle uzyskiwać różne formy wsparcia de minimis, o ile nie zostanie przekroczony limit dla danego sektora. Co istotne, tę samą osobę fizyczną można traktować jako kilka „przedsiębiorstw”, jeśli prowadzi ona różne rodzaje działalności (np. gospodarstwo rolne, firmę budowlaną, działalność transportową), przy czym dla każdej działalności stosuje się odrębne przepisy o pomocy de minimis.
Na gruncie prawa krajowego szczególne znaczenie mają regulacje dotyczące:
- sposobu przeliczania wartości pomocy na ekwiwalent dotacji brutto (EDB),
- obowiązków informacyjnych beneficjentów (oświadczenia o otrzymanej pomocy),
- kontroli udzielonej pomocy (w tym udostępniania danych do Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej – SUDOP),
- konsekwencji przekroczenia limitu de minimis lub złożenia nieprawdziwego oświadczenia.
Limity, okresy rozliczeniowe i sposób liczenia pomocy
Kluczowym elementem interpretacji przepisów jest prawidłowe ustalenie, czy w danym momencie rolnik dysponuje jeszcze „wolnym” limitem pomocy de minimis. Bez tego nie można bezpiecznie składać wniosków o kolejne wsparcie, np. dopłaty do kredytów, dofinansowanie kosztów zakupu materiału siewnego, pomocy suszowej czy dopłat do oprocentowania.
Wysokość limitu de minimis w rolnictwie
W rolnictwie obowiązuje osobny limit pomocy de minimis, liczony w odniesieniu do przedsiębiorstwa działającego w sektorze produkcji podstawowej produktów rolnych. Limit ten jest określany w euro, a wypłaty w złotych przeliczane są według kursu ustalonego w przepisach lub stosowanego w dniu przyznania pomocy, w zależności od aktualnych wytycznych.
Należy zwrócić uwagę, że wysokość limitu ulegała zmianom – w praktyce trzeba zawsze sprawdzić aktualne brzmienie rozporządzenia 1408/2013 oraz aktów je zmieniających. Dla bezpieczeństwa interpretacyjnego dobrze jest korzystać z oficjalnych komunikatów Komisji Europejskiej, Ministerstwa Rolnictwa oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Okres trzyletni – jak go rozumieć
Jednym z najczęstszych problemów interpretacyjnych jest właściwe rozumienie tzw. okresu trzyletniego. Nie jest to okres sztywny (np. „2022–2024”), lecz okres ruchomy, liczony wstecz od dnia przyznania konkretnej pomocy. Jeśli rolnik otrzymuje decyzję o udzieleniu pomocy de minimis 10 lipca 2025 r., należy zsumować wszystkie otrzymane przez niego środki de minimis w rolnictwie od 11 lipca 2022 r. do 10 lipca 2025 r.
W praktyce, przed wydaniem decyzji organ (np. ARiMR) sprawdza historię przyznanej rolnikowi pomocy, opierając się na:
- oświadczeniach rolnika o dotychczas otrzymanej pomocy de minimis,
- danych zgromadzonych w krajowych systemach ewidencji pomocy publicznej,
- informacjach przekazywanych przez inne instytucje (np. wojewodów, urzędy gmin).
Rolnik ma obowiązek zadeklarować wszystkie otrzymane wcześniej formy wsparcia de minimis – także te, o których mógł zapomnieć, np. drobne refundacje kosztów szkolenia czy zakupów inwestycyjnych. Dowodem udzielenia pomocy jest wydane zaświadczenie o pomocy de minimis zawierające m.in. jej wartość i datę przyznania, a nie sama data wpływu środków na konto.
Przeliczanie wartości pomocy na euro
W celu sprawdzenia, czy nie został przekroczony limit unijny, pomoc wyrażoną w złotych trzeba przeliczyć na euro. Zasadniczo stosuje się kurs ogłaszany przez Narodowy Bank Polski lub Europejski Bank Centralny – zgodnie z regułami przewidzianymi w polskich przepisach o pomocy publicznej i rozporządzeniu Komisji. Najczęściej jest to kurs z dnia przyznania pomocy publicznej (czyli z dnia wydania decyzji lub podpisania umowy mającej skutki prawne).
Warto pamiętać, że:
- ostateczna wartość pomocy w euro jest „utrwalona” na moment przyznania i nie zmienia się przy późniejszych wahaniach kursu,
- rolnik nie musi samodzielnie wyliczać wartości w euro – robi to organ udzielający pomocy, ale dobrze jest umieć zweryfikować kalkulację,
- przy kilku decyzjach w różnych latach, każda jest przeliczana oddzielnie, a następnie sumowana.
Pomoc de minimis a inne formy wsparcia
Nie wszystkie dopłaty w rolnictwie stanowią pomoc de minimis. W szczególności dopłaty bezpośrednie finansowane z Wspólnej Polityki Rolnej, płatności ONW czy większość działań PROW nie jest kwalifikowana jako de minimis, ponieważ opiera się na odrębnych podstawach prawnych i mechanizmach notyfikacji. Za pomoc de minimis uznaje się natomiast wiele programów o charakterze doraźnym, kryzysowym lub inwestycyjnym, takich jak:
- pomoc suszowa i klęskowa,
- dofinansowania do materiału siewnego,
- dopłaty do oprocentowania kredytów preferencyjnych,
- część programów modernizacyjnych o małej wartości,
- lokalne programy wsparcia finansowane ze środków krajowych lub samorządowych.
Żeby ustalić, czy dana forma wsparcia jest pomocą de minimis, trzeba przeanalizować podstawę prawną programu. Jeżeli w rozporządzeniu lub ustawie pojawia się odwołanie do art. 107–108 TFUE oraz rozporządzenia 1408/2013 i mowa o „pomocy de minimis”, nie ma wątpliwości, że program ten zużywa część limitu. Często odpowiednia informacja znajduje się także na wniosku lub w decyzji o przyznaniu wsparcia.
Beneficjent, jedno przedsiębiorstwo i działalność mieszana
Interpretując przepisy o pomocy de minimis w rolnictwie, nie można pominąć problemu związanego z pojęciem „jednego przedsiębiorstwa” oraz sytuacji, w której gospodarstwo rolne prowadzi również inną działalność gospodarczą. Ma to istotne znaczenie dla ustalenia, czy limity de minimis nie zostały przekroczone.
Jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu prawa UE
Zgodnie z regulacjami unijnymi za jedno przedsiębiorstwo uważa się wszystkie jednostki gospodarcze, które są ze sobą powiązane poprzez:
- posiadanie większości praw głosu w organach innego podmiotu,
- uprawnienia do wyznaczania lub odwoływania większości członków organu zarządzającego,
- wpływ dominujący na inny podmiot na podstawie umowy lub postanowień statutowych,
- wspólne zarządzanie lub kontrolę kapitałową.
W praktyce klasycznym przykładem jest grupa powiązanych spółek lub gospodarstwo rolne i spółka, w której rolnik posiada decydujący pakiet udziałów. Wówczas suma pomocy de minimis udzielonej wszystkim podmiotom z tej „grupy” nie może przekroczyć limitu. Nie wystarczy więc sprawdzić, ile formalnie otrzymał jeden NIP lub numer identyfikacyjny producenta rolnego; trzeba uwzględnić struktury własnościowe oraz powiązania rodzinno-kapitalowe.
W przypadku gospodarstw rodzinnych ważne jest też, że jeśli małżonkowie prowadzą osobne działalności rolnicze, organy mogą badać, czy nie mamy do czynienia z jednym przedsiębiorstwem w świetle unijnych kryteriów (m.in. wspólny majątek, wspólne podejmowanie kluczowych decyzji, ścisłe powiązanie organizacyjne).
Działalność rolnicza i pozarolnicza – odrębne limity
Osoba fizyczna może jednocześnie prowadzić działalność rolniczą (gospodarstwo) oraz pozarolniczą (np. usługi budowlane, handel, transport). W kontekście de minimis istotne jest, że:
- pomoc de minimis w rolnictwie (na produkcję podstawową) liczona jest w ramach limitu rolnego,
- pomoc de minimis w rybołówstwie ma osobny limit,
- pomoc de minimis ogólna (przemysł, usługi) wchodzi do limitu „ogólnego”,
- pomoc de minimis w transporcie drogowym rzeczy ma jeszcze inny limit i szczególne zasady.
Jeśli rolnik prowadzi np. firmę przewozową, część otrzymanej przez niego pomocy może być kwalifikowana jako pomoc de minimis w transporcie, a część jako pomoc de minimis w rolnictwie. Wymaga to precyzyjnego przypisania danego programu do konkretnego sektora – organ udzielający pomocy ma obowiązek ustalić tę kwalifikację w decyzji i zaświadczeniu.
Nie oznacza to jednak, że limity dla różnych sektorów można dowolnie łączyć. To, że rolnik nie wykorzystał w pełni limitu ogólnego, nie pozwala mu „przesunąć” reszty na działalność rolniczą – każdy sektor ma swoje niezależne ograniczenia. Błędna interpretacja w tym zakresie może doprowadzić do nieświadomego przekroczenia limitu, a w konsekwencji do obowiązku zwrotu nadwyżki wraz z odsetkami.
Łączenie różnych form pomocy publicznej
Odrębną kwestią jest kumulacja pomocy de minimis z innymi formami pomocy publicznej. Co do zasady, na te same koszty kwalifikowalne można otrzymać różne rodzaje wsparcia, ale suma pomocy (zarówno de minimis, jak i „zwykłej”) nie może przekroczyć maksymalnego poziomu intensywności pomocy określonej w odpowiednich przepisach lub programach (np. 40% kosztów inwestycji).
W rolnictwie typowym przykładem jest sytuacja, gdy:
- rolnik otrzymuje dotację inwestycyjną z PROW (pomoc publiczna notyfikowana lub wyłączona grupowo),
- chce dodatkowo skorzystać z preferencyjnego kredytu z dopłatą do oprocentowania w formule de minimis,
- koszty kwalifikowalne częściowo się pokrywają.
Wówczas instytucja udzielająca pomocy powinna sprawdzić łączny poziom wsparcia i – w razie potrzeby – proporcjonalnie obniżyć wartość nowej pomocy lub zawęzić zakres kosztów objętych finansowaniem. Brak takiej weryfikacji grozi uznaniem części pomocy za niezgodną z prawem pomocą państwa.
Najczęstsze błędy interpretacyjne i praktyczne konsekwencje
W praktyce udzielania pomocy de minimis w rolnictwie można wyróżnić kilka typowych obszarów problemowych, które powtarzają się zarówno po stronie beneficjentów, jak i instytucji administracji. Zrozumienie tych zagrożeń jest kluczem do bezpiecznego korzystania z instrumentu.
Niepełne lub nieprawdziwe oświadczenia o otrzymanej pomocy
Każdy rolnik składający wniosek o pomoc de minimis musi dołączyć oświadczenie o pomocy publicznej otrzymanej w bieżącym i dwóch poprzednich latach podatkowych. Błąd formalny na tym etapie może unieważnić cały proces. Najczęściej spotykane sytuacje to:
- pominięcie drobnych form wsparcia (np. niewielkich refundacji czy częściowej spłaty odsetek),
- nieprawidłowe zakwalifikowanie pomocy jako „zwykłej” zamiast de minimis,
- brak aktualizacji danych przy kolejnym wniosku składanym w tym samym roku.
Konsekwencją może być:
- odmowa przyznania pomocy,
- obowiązek zwrotu środków, jeśli na skutek błędu doszło do przekroczenia limitu,
- odpowiedzialność administracyjna lub karna za składanie fałszywych oświadczeń, jeżeli organ uzna działanie za świadome.
Dla zminimalizowania ryzyka warto prowadzić własny rejestr otrzymanej pomocy, przechowywać wszystkie zaświadczenia oraz – w razie wątpliwości – konsultować się z doradcą lub instytucją udzielającą wsparcia przed złożeniem oświadczenia.
Błędne liczenie okresu trzyletniego
Rolnicy często mylą rok podatkowy z kalendarzowym lub przyjmują uproszczenie, że limit odnosi się „do ostatnich trzech lat kalendarzowych”. Tymczasem rozporządzenie posługuje się pojęciem bieżącego roku podatkowego i dwóch poprzednich – przy czym w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność rolniczą rok podatkowy zwykle pokrywa się z kalendarzowym, ale nie jest to regułą w przypadku innych form działalności (spółek, działalności gospodarczej z przesuniętym rokiem podatkowym).
Niezależnie od kwestii podatkowych, organy w praktyce stosują też wspomniany wyżej ruchomy okres trzyletni liczony „wstecz” od dnia przyznania pomocy. Z punktu widzenia rolnika najbezpieczniej jest:
- zestawiać wszystkie otrzymane formy wsparcia de minimis z dokładnymi datami decyzji,
- przy kolejnym wniosku sprawdzać, które z nich „wypadają” już poza trzyletni okres,
- pamiętać, że znaczenie ma data przyznania, a nie wypłaty środków.
Niedoszacowanie powiązań między podmiotami
Trudności interpretacyjne pojawiają się, gdy gospodarstwo rolne ma powiązania kapitałowe lub organizacyjne z innymi podmiotami. Przykładowo:
- gospodarstwo prowadzone przez jednego z małżonków oraz spółka z o.o., w której oboje małżonkowie są udziałowcami,
- kilka gospodarstw formalnie należących do różnych członków rodziny, lecz faktycznie zarządzanych wspólnie,
- spółka rolnicza i spółka usługowa realizujące wspólne inwestycje.
Organy administracji, szczególnie w razie wątpliwości lub sygnałów o nadużyciach, mogą badać rzeczywisty stan powiązań. Jeśli zostanie stwierdzone, że kilka jednostek tworzy jedno przedsiębiorstwo, sumuje się całą otrzymaną przez nie pomoc de minimis. Tym samym może dojść do przekroczenia limitu i konieczności zwrotu części środków przez wszystkich zaangażowanych beneficjentów.
Niewłaściwe rozróżnienie pomocy de minimis i innych form wsparcia
Kolejnym problemem jest przyjmowanie z góry, że „wszystkie małe dotacje” to pomoc de minimis. Tymczasem wiele programów rolnych funkcjonuje na podstawie rozporządzeń w sprawie wyłączeń grupowych lub decyzji notyfikacyjnych i nie zużywa limitu de minimis. Przykłady:
- część działań inwestycyjnych z PROW,
- programy rolno-środowiskowo-klimatyczne,
- niektóre dopłaty krajowe do ubezpieczeń upraw i zwierząt.
Jeśli rolnik błędnie zakwalifikuje taką pomoc jako de minimis, może niesłusznie uznać, że wyczerpał limit i zrezygnować z innego wsparcia. Z drugiej strony, pominięcie programów faktycznie stanowiących pomoc de minimis bywa przyczyną niespodziewanej odmowy przy kolejnym naborze. Dlatego przy każdym programie warto analizować, czy w podstawie prawnej pojawia się odwołanie do rozporządzenia 1408/2013 lub wprost sformułowanie „pomoc de minimis”.
Praktyczne wskazówki dla rolników i doradców
Skuteczne i bezpieczne korzystanie z pomocy de minimis w rolnictwie wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale także wprowadzenia kilku prostych rozwiązań organizacyjnych w gospodarstwie. Poniżej przedstawiono praktyczny „kodeks dobrych praktyk”, który pozwoli uniknąć większości problemów.
Prowadzenie własnego rejestru pomocy
Najważniejszym narzędziem zarządzania limitem jest prowadzony na bieżąco rejestr otrzymanej pomocy publicznej. Może to być arkusz kalkulacyjny lub zeszyt, w którym rolnik zapisuje:
- datę decyzji lub umowy przyznającej pomoc,
- nazwę programu i instytucji udzielającej wsparcia,
- podstawę prawną (z zaznaczeniem, czy jest to pomoc de minimis w rolnictwie),
- wartość pomocy w złotych oraz – jeśli podano – w euro,
- numer zaświadczenia o pomocy de minimis.
Dobrą praktyką jest przechowywanie kopii wszystkich zaświadczeń w jednym segregatorze opisanym „Pomoc publiczna – de minimis”. Przy składaniu kolejnych wniosków wystarczy przejrzeć rejestr i zaświadczenia, aby prawidłowo wypełnić oświadczenie o otrzymanej pomocy.
Konsultacje z doradcą i weryfikacja kwalifikacji programu
Rolnik nie musi samodzielnie interpretować wszystkich skomplikowanych regulacji. W razie wątpliwości warto:
- zapytać pracownika biura powiatowego ARiMR lub urzędu gminy,
- skorzystać z pomocy doradcy rolniczego (np. ODR) lub wyspecjalizowanej kancelarii,
- przeczytać informacje dla beneficjentów publikowane na stronach internetowych instytucji.
Kluczowe pytanie brzmi: „Czy ten program stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, a jeśli tak, to jak jest liczona jego wartość?”. W wielu przypadkach instytucja udostępnia gotowe instrukcje, w których precyzyjnie opisane są zasady przeliczania i kumulacji pomocy.
Planowanie korzystania z różnych form wsparcia
W gospodarstwach, które aktywnie korzystają z wielu instrumentów pomocowych, warto przyjąć podejście strategiczne. Oto kilka praktycznych wskazówek:
- najpierw wykorzystać te programy, które nie zużywają limitu de minimis (np. PROW, dopłaty bezpośrednie),
- rezerwować limit de minimis na sytuacje kryzysowe (susza, klęski żywiołowe),
- przy większych inwestycjach sprawdzić, czy nie istnieje forma wsparcia inna niż de minimis, aby nie „blokować” limitu na przyszłość,
- przed zawarciem umowy kredytu z dopłatą do oprocentowania ustalić szacunkową wartość pomocy w całym okresie kredytowania.
Takie planowanie jest szczególnie istotne w gospodarstwach wielkotowarowych, które częściej biorą udział w programach inwestycyjnych, i w regionach szczególnie narażonych na skutki suszy czy powodzi. Świadome zarządzanie limitem pozwala ograniczyć ryzyko, że w kluczowym momencie zabraknie „miejsca” na kolejną pomoc de minimis.
Dokumentowanie zmian w strukturze gospodarstwa
Jeżeli w gospodarstwie zachodzą znaczące zmiany – takie jak:
- przekształcenie formy prawnej (np. z osoby fizycznej w spółkę z o.o.),
- wniesienie majątku gospodarstwa do spółki,
- podział gospodarstwa między członków rodziny,
- wejście w skład grupy producentów rolnych lub spółdzielni,
należy każdorazowo przeanalizować, jak te zmiany wpływają na status „jednego przedsiębiorstwa” w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. Dokumentowanie okoliczności (umowy, protokoły, statuty) pozwala – w razie kontroli – wykazać, że limit de minimis został prawidłowo ustalony. Przy dużych przekształceniach rozsądne jest zasięgnięcie opinii prawnika specjalizującego się w prawie rolnym i pomocy publicznej.
Zachowanie ostrożności przy łączeniu różnych programów
Przed złożeniem kilku wniosków o pomoc na podobne cele (np. modernizację budynków inwentarskich, zakup maszyn, rozwój produkcji) dobrze jest sporządzić zestawienie:
- jakie koszty będą finansowane z poszczególnych programów,
- jakie są maksymalne poziomy intensywności pomocy w każdym z nich,
- które z programów są de minimis, a które nie,
- jak kształtuje się łączna wartość wsparcia w odniesieniu do konkretnych kosztów.
Takie zestawienie pozwala uniknąć niedozwolonego „nałożenia się” pomocy na te same wydatki oraz przekroczenia intensywności. W większych gospodarstwach sensowne bywa powierzenie nadzoru nad tą kwestią jednej osobie (np. księgowej), która będzie stale monitorować strukturę finansowania inwestycji.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o pomoc de minimis w rolnictwie
Czy wszystkie dopłaty i dotacje dla rolników to pomoc de minimis?
Nie. Pomoc de minimis stanowi tylko część instrumentów wsparcia w rolnictwie. Typowe dopłaty bezpośrednie z WPR, płatności ONW czy większość działań PROW opiera się na odrębnych podstawach prawnych i nie zużywa limitu de minimis. Do de minimis zalicza się natomiast np. część pomocy suszowej, dopłaty do oprocentowania kredytów preferencyjnych czy niektóre programy inwestycyjne o mniejszej skali. Zawsze należy sprawdzić, czy w akcie prawnym programu jest wskazanie, że to pomoc de minimis.
Jak mogę sprawdzić, ile pomocy de minimis już otrzymałem jako rolnik?
Najprostszą metodą jest analiza posiadanych zaświadczeń o pomocy de minimis, które każdorazowo powinieneś otrzymać wraz z decyzją o przyznaniu wsparcia. Warto prowadzić własny rejestr, zapisując daty decyzji, nazwy programów i wartości pomocy w złotych oraz euro. Dodatkowo część danych można zweryfikować w publicznych rejestrach pomocy publicznej (np. SUDOP), przy czym wyszukiwarka nie zawsze od razu obejmuje wszystkie najnowsze decyzje. W razie wątpliwości możesz poprosić instytucję udzielającą wsparcia o zestawienie dotychczas przyznanej pomocy.
Co się stanie, jeśli przekroczę limit pomocy de minimis w rolnictwie?
Przekroczenie limitu oznacza, że pomoc w części przekraczającej dopuszczalny pułap jest pomocą niedozwoloną. Organ, który wykryje taką sytuację, ma obowiązek nakazać zwrot nadwyżki wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Może też wszcząć postępowanie wyjaśniające, czy nie doszło do świadomego złożenia fałszywego oświadczenia. Z tego względu tak istotne jest prowadzenie rzetelnych rejestrów, sprawdzanie historii pomocy oraz konsultacja z instytucją przed złożeniem wniosku, jeśli zbliżasz się do granicy limitu.
Czy zmiana formy prowadzenia gospodarstwa (np. założenie spółki) „zeruje” mój limit de minimis?
Sama zmiana formy organizacyjnej nie powoduje automatycznego „wyczyszczenia” historii pomocy. Zgodnie z prawem UE liczy się pojęcie „jednego przedsiębiorstwa”, które obejmuje powiązane podmioty. Jeśli więc działalność jest kontynuowana w innej formie (np. majątek i zarządzenie przejmie nowa spółka), dotychczas otrzymana pomoc nadal może być do niej przypisywana. Analizuje się faktyczną ciągłość ekonomiczną, powiązania kapitałowe i personalne. Przed przekształceniem warto skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić skutki dla limitu de minimis.
Czy mogę równocześnie korzystać z pomocy de minimis w rolnictwie i w innej działalności gospodarczej?
Tak, ale z zastrzeżeniem, że każdy sektor ma własny limit. Jeśli jako osoba fizyczna prowadzisz gospodarstwo rolne oraz np. firmę usługową, pomoc de minimis w rolnictwie będzie wliczana do limitu rolnego, natomiast wsparcie dla działalności usługowej do limitu ogólnego. Dodatkowo pomoc de minimis w transporcie ma jeszcze inny limit. Nie możesz jednak „przenosić” niewykorzystanej części limitu między sektorami. Kluczowe jest też ustalenie, czy wszystkie prowadzone przez Ciebie jednostki nie tworzą jednego przedsiębiorstwa, co miałoby wpływ na sumowanie pomocy w danym sektorze.
