Schuitemaker Exact 150 – przyczepa rolnicza Schuitemaker

Przyczepy rolnicze z rodziny Schuitemaker Exact, a szczególnie model Schuitemaker Exact 150, od lat budzą zainteresowanie gospodarstw nastawionych na intensywną produkcję zwierzęcą i wysoką efektywność prac polowych. To wyspecjalizowane przyczepy do zbioru zielonek, transportu sieczki i pasz objętościowych, które łączą wysoką wydajność, trwałą konstrukcję oraz możliwość pracy w trudnych warunkach terenowych. W wielu gospodarstwach stanowią kluczowy element łańcucha technologicznego od łąki lub kukurydzy aż po silos, a ich rola rośnie wraz z rosnącymi wymaganiami co do jakości pasz i szybkości zbioru.

Historia marki Schuitemaker i rozwój serii Exact

Marka Schuitemaker wywodzi się z Holandii, kraju znanego z bardzo rozwiniętej i intensywnej produkcji mleka. Początki przedsiębiorstwa sięgają pierwszej połowy XX wieku, kiedy firma specjalizowała się w sprzęcie do produkcji pasz i transportu w gospodarstwie. Z biegiem lat portfolio rozrosło się o wozy paszowe, przyczepy objętościowe i przyczepy do zielonek, a jednym z kluczowych segmentów stały się właśnie przyczepy z serii Exact.

Seria Exact zaprojektowana została jako odpowiedź na rosnące potrzeby dużych gospodarstw i firm usługowych, które oczekują wyższej wydajności zbioru, lepszej jakości sieczki oraz większej niezawodności w długich cyklach roboczych. Model Exact 150 jest jednym z popularniejszych przedstawicieli tej rodziny, plasując się w segmencie przyczep o średnio–dużej pojemności, odpowiednich zarówno dla większych gospodarstw rodzinnych, jak i profesjonalnych usługodawców.

Rozwój serii Exact przebiegał etapami. Starsze konstrukcje opierały się na prostych, ale wytrzymałych ramach, mechanicznym napędzie zespołów roboczych i ograniczonej automatyce. Z czasem wprowadzono:

  • hydrauliczne sterowanie kolejnymi funkcjami przyczepy,
  • lepsze zabezpieczenia przeciążeniowe,
  • udoskonalone zespoły tnące dla bardziej równomiernej sieczki,
  • wzmocnione podwozia dostosowane do coraz większych obciążeń,
  • możliwość integracji z systemami zarządzania flotą.

Schuitemaker konsekwentnie rozwija linię Exact, wykorzystując doświadczenia holenderskich gospodarstw mlecznych, w których duża częstotliwość koszenia i częste przejazdy po łąkach szybko weryfikują trwałość sprzętu. Model 150 stał się synonimem kompromisu pomiędzy pojemnością, zwrotnością i zapotrzebowaniem na moc ciągnika, co sprawia, że bywa wybierany także w regionach o mniejszych areałach, ale z wysoką intensywnością użytkowania użytków zielonych.

Budowa i kluczowe cechy Schuitemaker Exact 150

Model Schuitemaker Exact 150 jest typową przyczepą do zielonek i sieczki, której konstrukcja została zoptymalizowana pod kątem wydajnego zbioru materiału roślinnego oraz bezpiecznego transportu od pola do silosu. Na jego funkcjonalność wpływa kilka kluczowych elementów: rama, podwozie, skrzynia ładunkowa, zespół podająco–tnący, układ załadunku oraz systemy sterowania.

Rama i podwozie

Sercem przyczepy jest spawana, wytrzymała rama nośna wykonana z profili o dużym przekroju, co gwarantuje odporność na skręcanie i zginanie podczas jazdy po nierównościach. W modelu Exact 150 stosuje się podwozie jedno- lub dwuosiowe (w zależności od wersji i rynku), zaprojektowane z myślą o równomiernym rozkładzie nacisków na podłoże oraz stabilności przy załadunku i rozładunku. W wersjach bardziej zaawansowanych spotyka się oś skrętną lub oś z funkcją nadążną, co ogranicza niszczenie darni na ostrych zakrętach oraz zmniejsza opory toczenia na polu.

Przyczepa może być wyposażona w szerokie ogumienie o dużej powierzchni styku, które redukuje ugniatanie gleby – aspekt niezwykle ważny na użytkach zielonych, gdzie każde zagęszczenie gleby może obniżyć plonowanie. Układ hamulcowy dostosowany jest do obowiązujących przepisów w poszczególnych krajach i obejmuje hamulce pneumatyczne lub hydrauliczne. W połączeniu z odpowiednim rozstawem osi zapewnia to stabilność podczas zjazdów z wzniesień oraz jazdy z pełnym ładunkiem po drogach publicznych.

Skrzynia ładunkowa i pojemność

Schuitemaker Exact 150 należy do klasy przyczep o średnio–dużej ładowności. W zależności od wersji objętość skrzyni ładunkowej (liczona przy ułożeniu materiału do wysokości ścian) może oscylować wokół 30–35 m³, a przy zastosowaniu nadstawek pojemność użytkowa rośnie jeszcze bardziej. Ściany boczne wykonane są z wytrzymałej, odpornej na korozję stali lub stali ocynkowanej, często z dodatkowymi wzmocnieniami w strefach narażonych na uderzenia materiału roślinnego.

Podłoga skrzyni to element, który ma istotny wpływ na trwałość przyczepy. Zwykle stosowany jest gruby arkusz stali odpornej na ścieranie lub płyta stalowa o podwyższonej odporności na przetarcia, po której porusza się łańcuchowy przenośnik podłogowy. Wysokość ściany przedniej i tylnej dobrana jest tak, aby zapewnić bezpieczne załadunki nawet przy mocno rozdrobnionej sieczce kukurydzianej, która ma tendencję do „wysypywania się” przy zbyt niskiej burcie.

Układ załadunku i zespół tnący

Jedną z kluczowych cech serii Exact jest rozbudowany zespół podająco–tnący, zapewniający równomierne cięcie oraz efektywne wypełnianie skrzyni. Schuitemaker Exact 150 może być wyposażony w rotor lub podbieracz, który zgarnia skoszoną masę z pokosu i podaje ją do zespołu tnącego. Noże tnące ustawione są tak, aby zapewnić precyzyjne cięcie przy możliwie niskim zapotrzebowaniu na moc. Długość cięcia jest zwykle regulowana poprzez możliwość wyłączania części noży lub zmianę ich konfiguracji.

W tego typu przyczepach stosuje się mechaniczne zabezpieczenia sprężynowe lub hydrauliczne zabezpieczenia przeciążeniowe, które chronią rotor oraz noże przed uszkodzeniem w momencie zassania kamienia, elementu metalowego czy zbyt dużego kęsa materiału. Dzięki temu ogranicza się przestoje i koszty napraw, co ma szczególne znaczenie w intensywnym sezonie zbioru.

Napęd i układy hydrauliczne

Napęd głównych zespołów roboczych – rotora, przenośników czy podbieracza – przekazywany jest z WOM ciągnika, zazwyczaj pracującego z prędkością 540 lub 1000 obr./min, w zależności od konfiguracji. Ciągnik współpracujący z modelem Exact 150 powinien dysponować odpowiednią mocą, często w przedziale 90–150 KM, choć dokładne wymagania zależą od ukształtowania terenu, rodzaju zbieranej uprawy oraz prędkości pracy.

Hydraulika obsługuje m.in. podnoszenie i opuszczanie podbieracza, otwieranie klapy tylnej, regulację ściany czołowej (w niektórych wersjach) oraz napęd przenośników podłogowych. Schuitemaker stosuje zawory sterujące oraz rozdzielacze pozwalające na płynną regulację prędkości podłogi, co ma znaczenie przy rozładunku w silosie – operator może dostosować tempo wysypu do możliwości rozgarniacza lub ładowarki.

Systemy sterowania i komfort obsługi

W nowszych egzemplarzach Schuitemaker Exact 150 można spotkać sterowanie z kabiny ciągnika za pomocą prostych terminali lub paneli przyciskowych. Dzięki temu operator kontroluje klapę tylną, podłogę, podbieracz i inne funkcje bez konieczności wysiadania. W niektórych konfiguracjach dostępne są proste systemy monitoringu napełniania skrzyni (np. sygnał dźwiękowy po osiągnięciu maksymalnej wysokości materiału).

Wersje zaawansowane mogą współpracować z ciągnikami wyposażonymi w magistralę ISOBUS, co ułatwia integrację z innymi maszynami i pozwala na wykorzystanie jednego terminala do sterowania wieloma urządzeniami. Nie jest to rozwiązanie obowiązkowe, ale zwiększa ergonomię pracy i ogranicza liczbę dodatkowych ekranów w kabinie.

Dane techniczne – charakterystyka przykładowa

Ze względu na różne wersje wyposażenia i rynki zbytu, dokładne parametry mogą się nieznacznie różnić, jednak typowe dane techniczne Schuitemaker Exact 150 kształtują się następująco:

  • typ przyczepy: przyczepa do zielonek / sieczkarniowa,
  • pojemność skrzyni: ok. 30–35 m³ (bez nadstawek),
  • układ osi: 1 lub 2 osie, w wersjach 2-osiowych możliwość osi skrętnej,
  • nacisk na zaczep: dopasowany do kategorii zaczepu ciągnika,
  • zapotrzebowanie mocy ciągnika: najczęściej w granicach 90–150 KM,
  • napęd zespołów roboczych: WOM 540 / 1000 obr./min,
  • układ hamulcowy: pneumatyczny lub hydrauliczny, zależnie od wersji,
  • przenośnik podłogowy: łańcuchowy, sterowany hydraulicznie,
  • zespół tnący: rotor z nożami tnącymi, długość cięcia regulowana,
  • ogumienie: szerokie opony rolnicze przystosowane do pracy na łąkach.

Dokładne parametry techniczne dla konkretnej przyczepy zawsze warto sprawdzić w dokumentacji producenta lub na tabliczce znamionowej, ponieważ w obrocie wtórnym dostępne są zarówno starsze, jak i nowsze odmiany modelu Exact 150, różniące się szczegółami konstrukcyjnymi.

Zastosowanie Schuitemaker Exact 150 w praktyce

Przyczepy Schuitemaker Exact 150 należą do sprzętu wyspecjalizowanego, którego pełnię możliwości docenią gospodarstwa nastawione na produkcję mleka i bydła opasowego. Ich głównym zadaniem jest szybki i wydajny zbiór zielonek przy zachowaniu wysokiej jakości paszy oraz optymalnej logistyki transportu.

Praca na łąkach i pastwiskach

Jednym z podstawowych obszarów wykorzystania Schuitemaker Exact 150 są łąki i trwałe użytki zielone. Po skoszeniu trawy kosiarkami dyskowymi lub zestawem kosiarek z kondycjonerem, masa zielona formowana jest w pokosy, które następnie zbierane są przez przyczepę. Dzięki podbieraczowi oraz rotorowi tnącemu uzyskuje się równomierną sieczkę, łatwą do zagęszczenia w silosie lub pryzmie.

Operator docenia w takich warunkach:

  • stosunkowo niewielką masę własną przyczepy w relacji do pojemności,
  • dobre rozłożenie ciężaru i szerokie opony, które chronią darń,
  • stabilność przyczepy podczas jazdy po nierównym terenie,
  • efektywny zespół tnący, który radzi sobie zarówno z młodą, delikatną trawą, jak i z gęstymi pokosami.

Zastosowanie przyczepy zbierającej trawę zmniejsza liczbę przejazdów po łące w porównaniu z tradycyjnym systemem: koszenie – zgrabianie – zbiór przyczepą bez układu tnącego lub ładowanie ładowarką. Mniejsza liczba przejazdów oznacza niższe zagęszczenie gleby oraz oszczędność czasu i paliwa.

Zbiór kukurydzy na kiszonkę

Choć do zbioru kukurydzy często stosuje się klasyczne sieczkarnie samojezdne z wozami transportowymi, w wielu gospodarstwach i firmach usługowych sprawdza się połączenie sieczkarni polowej z przyczepą taką jak Schuitemaker Exact 150. Sieczkarnia wyrzuca masę przez wyrzutnik bezpośrednio do skrzyni przyczepy, a ta następnie transportuje materiał do silosu.

W tym zastosowaniu liczy się:

  • odpowiednia pojemność przyczepy, aby ograniczyć liczbę kursów,
  • stabilne podwozie podczas jazdy po zaoranym lub nierównym polu kukurydzy,
  • solidna konstrukcja ścian bocznych i tylnej klapy, odporna na uderzenia wyrzucanej sieczki,
  • szybki rozładunek w silosie, możliwy dzięki przenośnikom podłogowym.

W niektórych systemach technologicznych przyczepa może pełnić funkcję zarówno wozu do zielonek, jak i wozu transportującego sieczkę kukurydzianą, co zwiększa uniwersalność sprzętu i pozwala lepiej wykorzystać inwestycję w ciągu całego sezonu.

Transport pasz objętościowych i materiałów sypkich

Poza zbiorem zielonek Schuitemaker Exact 150 sprawdza się również w transporcie gotowych pasz objętościowych z miejsca składowania do gospodarstwa, a także w przemieszczaniu innych materiałów sypkich o umiarkowanej gęstości, takich jak wysłodki prasowane, młóto browarniane czy częściowo rozdrobniona słoma. Dzięki zamkniętej skrzyni ładunkowej oraz przenośnikom podłogowym rozładunek takich materiałów może odbywać się płynnie, bez konieczności użycia dodatkowych ładowarek.

Nie jest to klasyczna przyczepa uniwersalna do wszystkich prac polowych, jednak w praktyce wiele gospodarstw wykorzystuje ją także do transportu lżejszych materiałów, co zwiększa liczbę godzin efektywnej pracy maszyny w sezonie.

Warunki pracy i regiony wykorzystania

Przyczepy Schuitemaker, w tym model Exact 150, najczęściej spotykane są w regionach o silnie rozwiniętej produkcji mlecznej: w Holandii, Niemczech, Belgii, Danii, ale także w Polsce, szczególnie w województwach o dużej koncentracji gospodarstw nastawionych na produkcję bydła. Znajdują zastosowanie na:

  • wysokoplennych łąkach intensywnie użytkowanych,
  • polach kukurydzy przeznaczonej na kiszonkę,
  • obszarach górskich i podgórskich, gdzie doceniana jest zwrotność sprzętu i stabilność na nierównym terenie,
  • w gospodarstwach o dużej odległości między polami a gospodarstwem, gdzie ważna jest pojemność i prędkość transportu.

Wysoka jakość wykonania oraz odporność na korozję sprawiają, że przyczepy te dobrze sprawdzają się również w trudniejszych warunkach klimatycznych, gdzie częste opady i wilgotne podłoże wystawiają sprzęt na szybkie zużycie.

Zalety i wady Schuitemaker Exact 150

Jak każda wyspecjalizowana maszyna rolnicza, Schuitemaker Exact 150 ma szereg zalet, ale również pewne ograniczenia, które warto wziąć pod uwagę przy planowaniu zakupu i eksploatacji w konkretnym gospodarstwie.

Zalety konstrukcji i eksploatacji

Do głównych atutów tego modelu można zaliczyć:

  • Wysoka wydajność – dzięki zintegrowanemu zespołowi podająco–tnącemu oraz odpowiedniej pojemności skrzyni możliwy jest szybki zbiór dużych ilości zielonki w krótkim czasie.
  • Trwała konstrukcja – mocna rama, wzmocnione ściany i odporna na ścieranie podłoga zapewniają długą żywotność nawet przy intensywnym użytkowaniu.
  • Bezpieczeństwo pracy – skuteczny układ hamulcowy, stabilne podwozie i zabezpieczenia przeciążeniowe minimalizują ryzyko awarii w trakcie sezonu.
  • Możliwość pracy w trudnym terenie – szerokie ogumienie, opcjonalne osie skrętne i nisko położony środek ciężkości pozwalają na komfortową pracę na łąkach i stokach o umiarkowanym nachyleniu.
  • Elastyczność zastosowań – przyczepa może służyć zarówno do zbioru traw, jak i do transportu kukurydzy na kiszonkę oraz innych materiałów sypkich.
  • Dobra jakość sieczki – precyzyjne cięcie sprzyja lepszemu zagęszczaniu w silosie, ogranicza straty podczas fermentacji i ułatwia zadawanie paszy.
  • Łatwa obsługa – proste, intuicyjne sterowanie hydrauliczne oraz możliwość kontroli wielu funkcji z kabiny ciągnika.

W praktyce wiele gospodarstw podkreśla, że połączenie tych cech przekłada się na poprawę organizacji pracy i większą niezależność od firm usługowych, ponieważ przyczepa pozwala na samodzielny zbiór pasz w optymalnym momencie agrotechnicznym.

Wady i ograniczenia

Mimo licznych zalet, Schuitemaker Exact 150 ma również pewne słabsze strony, które mogą być istotne w specyficznych warunkach gospodarstwa:

  • koszt zakupu – przyczepa tego typu, szczególnie w bogatszej wersji wyposażenia, stanowi znaczną inwestycję, co może być barierą dla mniejszych gospodarstw,
  • zapotrzebowanie na moc – do pełnego wykorzystania możliwości przyczepy potrzebny jest ciągnik o odpowiedniej mocy i masie, co wyklucza współpracę ze starszymi, słabszymi traktorami,
  • specjalizacja – przyczepa jest wyspecjalizowana w zbiorze zielonek i transporcie pasz objętościowych, więc nie zastąpi klasycznej przyczepy budowlanej czy obornikowej,
  • konieczność regularnej konserwacji – rozbudowany układ tnący, przenośniki i hydraulika wymagają systematycznego serwisu, smarowania oraz kontroli noży,
  • wysokość konstrukcji – przy pełnym załadunku trzeba zwracać uwagę na stabilność i zachowanie odpowiedniej ostrożności na wąskich drogach i pochyłych stokach.

Operatorzy i właściciele gospodarstw podkreślają, że optymalne wykorzystanie potencjału przyczepy wymaga dobrej organizacji pracy, zgrania z innymi maszynami (kosiarkami, sieczkarniami, ładowarkami) oraz doświadczonego personelu, który potrafi właściwie ocenić warunki terenowe i dobrać parametry pracy.

Praktyczne aspekty użytkowania i serwisu

Użytkowanie przyczepy takiej jak Schuitemaker Exact 150 to nie tylko kwestia parametrów technicznych, ale również codziennej praktyki eksploatacyjnej, która decyduje o awaryjności sprzętu, kosztach utrzymania oraz komforcie pracy operatora.

Konserwacja układu tnącego i przenośników

Najbardziej obciążone elementy przyczepy to noże tnące, rotor oraz łańcuchy przenośników podłogowych. Regularne ostrzenie lub wymiana noży ma kluczowe znaczenie dla jakości sieczki i obciążenia WOM ciągnika. Stępione noże zwiększają zużycie paliwa, spowalniają pracę i pogarszają strukturę paszy, co może negatywnie wpływać na pobranie paszy przez zwierzęta.

Łańcuchy przenośników podłogowych wymagają okresowego smarowania oraz kontroli naciągu. Zbyt luźny łańcuch może się zsunąć z zębatki, natomiast zbyt mocne napięcie przyspiesza zużycie elementów napędowych. W wielu przyczepach stosuje się napinacze, ułatwiające utrzymanie prawidłowego napięcia roboczego.

Kontrola układów hydraulicznych i hamulcowych

Hydraulika odpowiedzialna za pracę podbieracza, podłogi i klapy tylnej powinna być wolna od wycieków, a węże i szybkozłącza w dobrym stanie technicznym. Nieszczelności nie tylko powodują spadek wydajności pracy, ale również grożą zanieczyszczeniem środowiska oraz stwarzają ryzyko poślizgu na zaolejonych elementach.

Układ hamulcowy, szczególnie w przyczepach poruszających się po drogach publicznych, musi być regularnie sprawdzany pod kątem sprawności i równomierności działania. Zużyte okładziny hamulcowe, nieszczelne przewody czy wadliwe zawory wpływają bezpośrednio na bezpieczeństwo transportu z pełnym ładunkiem, szczególnie w terenie pagórkowatym.

Eksploatacja w sezonie a okres zimowy

W intensywnym sezonie zbioru zielonek i kukurydzy przyczepa często pracuje po kilkanaście godzin na dobę. W takich warunkach kluczowe znaczenie ma codzienny przegląd wzrokowy, smarowanie kluczowych punktów oraz szybka reakcja na wszelkie niepokojące odgłosy czy drgania. Zaniedbania na tym polu łatwo kończą się drogimi awariami w szczycie sezonu.

Po zakończeniu sezonu przyczepa powinna zostać dokładnie oczyszczona z resztek materiału roślinnego, błota i kurzu. Wszelkie uszkodzenia powłok lakierniczych warto uzupełnić, aby zminimalizować ryzyko korozji. Schowanie maszyny pod dachem lub w wiatce znacznie przedłuża jej żywotność, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z intensywnie wilgotnym klimatem lub częstymi opadami śniegu.

Dostępność części zamiennych i wsparcie serwisowe

Marka Schuitemaker jest dobrze rozpoznawalna w Europie, co przekłada się na stosunkowo dobrą dostępność części zamiennych, zarówno oryginalnych, jak i zamienników. W Polsce obsługę serwisową zapewniają autoryzowani dealerzy oraz wyspecjalizowane warsztaty sprzętu rolniczego, które często mają doświadczenie w naprawach przyczep tego producenta.

Wybierając egzemplarz na rynku wtórnym, warto zwrócić uwagę na historię napraw oraz dostępność dokumentacji technicznej. Wiele usterek można przewidzieć po obejrzeniu stanu układów roboczych, jakości spawów naprawczych oraz ogólnego stopnia zużycia podłogi i ścian skrzyni ładunkowej.

Schuitemaker Exact 150 w kontekście opłacalności i przyszłości technologicznej

Inwestycja w przyczepę taką jak Schuitemaker Exact 150 powinna być analizowana nie tylko przez pryzmat ceny zakupu, lecz także przez wpływ na organizację pracy, jakość pasz oraz długoterminowe koszty eksploatacji. W wielu gospodarstwach nastawionych na intensywną produkcję mleka zaawansowana przyczepa do zielonek jest narzędziem pozwalającym uniezależnić się częściowo od zewnętrznych usług i lepiej wykorzystać krótkie okna pogodowe.

W perspektywie rozwoju technologicznego można spodziewać się dalszej automatyzacji takich maszyn, lepszej integracji z systemami rolnictwa precyzyjnego oraz rozbudowy funkcji monitorowania pracy w czasie rzeczywistym. Już dziś niektóre przyczepy współpracują z czujnikami masy, wilgotności czy z systemami rejestracji pól, co ułatwia planowanie żywienia i analizę kosztów.

Schuitemaker Exact 150 pozostaje reprezentantem klasy przyczep, w której liczy się przede wszystkim niezawodność, solidność konstrukcji i dopracowana technologia zbioru zielonek. Dla gospodarstw, które stawiają na wysokiej jakości kiszonki, efektywny zbiór traw i kukurydzy oraz dobrze zorganizowaną logistykę pasz, tego typu maszyna jest naturalnym krokiem w stronę zwiększenia profesjonalizmu produkcji i lepszego wykorzystania potencjału hodowlanego stada.

  • Powiązane artykuły

    Schuitemaker Rapide 5800 – przyczepa rolnicza Schuitemaker

    Seria Schuitemaker Rapide, a w szczególności model Rapide 5800, od lat uchodzi za jedną z najbardziej rozpoznawalnych przyczep wielozadaniowych w Europie. Wyróżnia ją solidna konstrukcja, wysoka wydajność pracy oraz możliwość wykorzystania zarówno jako klasyczną przyczepę na zielonki, jak i wóz przeładunkowy czy wóz objętościowy. Dla wielu gospodarstw mlecznych i przedsiębiorstw usługowych to sprzęt, który decyduje o opłacalności całej kampanii zbioru.…

    Farmtech Superfex 600 – przyczepa rolnicza Farmtech

    Przyczepa rolnicza Farmtech Superfex 600 należy do maszyn, które mocno ułatwiają codzienną pracę w gospodarstwie nastawionym na produkcję zwierzęcą oraz uprawową. To rozrzutnik obornika nowej generacji, zaprojektowany do intensywnej eksploatacji, współpracy z nowoczesnymi ciągnikami i spełniania surowych wymagań gospodarstw rodzinnych oraz ferm wielkotowarowych. Łączy w sobie stosunkowo prostą budowę, przemyślane rozwiązania techniczne, wysoką trwałość oraz możliwość wszechstronnego zastosowania w ciągu…

    Ciekawostki rolnicze

    Największe farmy trzciny cukrowej w Ameryce Południowej

    Największe farmy trzciny cukrowej w Ameryce Południowej

    Kiedy powstały pierwsze magazyny zbożowe typu silos?

    Kiedy powstały pierwsze magazyny zbożowe typu silos?

    Najdroższa brona talerzowa – co daje w praktyce?

    Najdroższa brona talerzowa – co daje w praktyce?

    Największe gospodarstwa rolne w Grecji

    Największe gospodarstwa rolne w Grecji

    Rekordowy plon rzepaku w gospodarstwie bezorkowym

    Rekordowy plon rzepaku w gospodarstwie bezorkowym

    Największe plantacje dyni w Polsce

    Największe plantacje dyni w Polsce