Produkcja pomidora gruntowego dla przemysłu przetwórczego

Produkcja pomidora gruntowego na potrzeby przemysłu przetwórczego to jedna z najważniejszych i najbardziej wymagających gałęzi warzywnictwa polowego. O sukcesie decyduje nie tylko plon z hektara, lecz przede wszystkim stabilna jakość surowca, terminowość dostaw, jednolitość partii oraz dopasowanie parametrów owoców do wymagań zakładu. Właściwy dobór odmiany, technologii uprawy, nawożenia i ochrony roślin pozwala osiągać wysoką opłacalność, mimo presji kosztów i zmiennych warunków pogodowych. Poniżej przedstawiono najważniejsze zagadnienia, na które powinien zwrócić uwagę producent pomidora dla przetwórstwa.

Charakterystyka pomidora przemysłowego i wymagania zakładów przetwórczych

Pomidor przeznaczony do przetwórstwa różni się od pomidora deserowego nie tylko wyglądem, ale również budową, zawartością ekstraktu i suchą masą. Dla rolnika kluczowe jest zrozumienie, czego oczekuje odbiorca – zakład produkujący przeciery, koncentraty, sosy, pulpy czy krojone pomidory.

Najważniejsze cechy odmian przeznaczonych do przetwórstwa

Odmiany pomidora gruntowego dla przemysłu powinny spełniać kilka podstawowych kryteriów:

• Wysoka zawartość suchej masy i ekstraktu – im więcej suchej masy, tym większa wydajność przetwarzania (więcej produktu końcowego z tej samej ilości surowca). Zakłady często wymagają zawartości ekstraktu powyżej 4,5–5,5° Brix, a w przypadku koncentratów nawet więcej.
• Intensywna, trwała barwa miąższu – wysoka zawartość likopenu i barwników karotenoidowych przekłada się na atrakcyjny kolor koncentratu, ketchupu czy sosu. Owoce powinny mieć jednolitą, głęboką czerwień.
• Jednolity kształt i wielkość owoców – ułatwia to mechaniczny zbiór oraz równomierne rozdrabnianie i obieranie w zakładzie. Najczęściej wybierane są odmiany o owocach śliwkokształtnych lub kulistych, średniej wielkości.
• Wysoka odporność na pękanie i uszkodzenia – owoce muszą dobrze znosić mechaniczny zbiór, załadunek, transport i rozładunek, nie rozpadając się i nie tracąc soku.
• Skupione dojrzewanie – pożądane jest możliwie równomierne dojrzewanie w krótkim okresie, co pozwala na jednorazowy bądź dwuetapowy zbiór kombajnem oraz dostawę dużych, jednorodnych partii.
• Odporność i tolerancja na choroby – w uprawie gruntowej kluczowe są: tolerancja na zarazę ziemniaka, alternariozę, fuzariozy, werticiliozę, brunatną plamistość liści oraz wirusy, np. ToMV, TSWV.
• Silny, ale zwarty system korzeniowy – zapewnia lepsze wykorzystanie wody, odporność na okresowy niedobór opadów i stabilność roślin przy wysokim obciążeniu owocami.

Standardy jakościowe w skupie pomidora przemysłowego

Przed założeniem plantacji warto dokładnie przeanalizować warunki kontraktacji. Typowe kryteria stosowane przez zakłady przetwórcze obejmują:

• Minimalną zawartość ekstraktu (°Brix), suchą masę oraz parametry barwy (np. L, a, b).
• Limit udziału owoców zielonych, niedojrzałych lub przejrzałych – najczęściej poniżej 5–10% masy partii.
• Dopuszczalny udział owoców uszkodzonych mechanicznie, nadgniłych, z oznakami chorób – zwykle kilka procent.
• Parametry mikrobiologiczne – brak gnicia, pleśni, zanieczyszczeń organicznych (resztki roślinne, ziemia).
• Wymagania dotyczące pozostałości środków ochrony roślin – granice maksymalnych pozostałości (MRL) muszą być bezwzględnie dotrzymane.
• Wymogi dotyczące zawartości metali ciężkich i ciał obcych – zwłaszcza przy surowcu z pól położonych w rejonach przemysłowych.

Znajomość tych standardów pozwala optymalnie dobrać odmiany, program nawożenia i ochrony tak, aby maksymalizować udział surowca klasy A i ograniczać potrącenia jakościowe.

Kontraktacja, logistyka i ryzyko produkcyjne

Produkcja pomidora gruntowego dla przemysłu jest typową uprawą kontraktową. Rolnik powinien zwrócić uwagę na:

• Warunki finansowe – cena za tonę, system dopłat jakościowych, premie za wysoką zawartość ekstraktu, ewentualne kary za niską jakość dostarczonego surowca.
• Terminy dostaw – plantacje rozkłada się w czasie tak, aby dopasować dojrzewanie do harmonogramu przyjęć zakładu i możliwości transportu. Zbyt duże spiętrzenie dostaw może oznaczać przestoje lub straty jakości.
• Zapewnienia zakładu – dostępność sadzonek (jeśli zakład je dostarcza), doradztwo agrotechniczne, wsparcie w zakresie ochrony roślin i analizy surowca.
• Ryzyko pogodowe – susza, grad, burze, chłody podczas kwitnienia, ulewy w okresie zbioru. Warto rozważyć ubezpieczenie upraw oraz nawadnianie, zwłaszcza w rejonach o nierównomiernych opadach.

Technologia uprawy pomidora gruntowego dla przemysłu

Efektywna technologia uprawy musi łączyć wysoki plon z minimalizacją kosztów jednostkowych i ryzyka. Obejmuje to dobór stanowiska, przygotowanie gleby, właściwy termin sadzenia lub siewu, odpowiedni system nawadniania, nawożenia i ochrony przed chwastami oraz chorobami.

Wymagania glebowe i stanowiskowe

Pomidor jest rośliną o dość wysokich wymaganiach glebowych, ale przy odpowiednim nawożeniu i nawadnianiu może być uprawiany na różnych typach gleb. Najlepsze są:

• Gleby lekkie do średnich, o wysokiej zawartości próchnicy, przepuszczalne, dobrze ogrzewające się, o uregulowanych stosunkach wodno-powietrznych.
• Odczyn od lekko kwaśnego do obojętnego – optymalnie pH 6,2–7,0. Zbyt niskie pH sprzyja toksyczności glinu i pogarsza dostępność składników, zwłaszcza fosforu i magnezu.
• Stanowiska przewiewne, nasłonecznione, osłonięte od silnych wiatrów. Pomidor źle znosi zastoiska mrozowe i zalewanie wodą po ulewnych deszczach.

Przed założeniem plantacji należy wykonać analizę gleby, aby precyzyjnie dostosować dawki nawozów mineralnych i organicznych oraz w razie potrzeby przeprowadzić wapnowanie.

Zmianowanie i dobór przedplonów

W produkcji wielkotowarowej konieczne jest planowanie zmianowania, aby ograniczyć choroby odglebowe i zmęczenie gleby. Dobre przedplony dla pomidora to:

• Zboża (z wyjątkiem kukurydzy porażanej przez fuzariozy), rzepak, rośliny motylkowe drobnonasienne.
• Rośliny okopowe: burak cukrowy, ziemniak – pod warunkiem odpowiedniej ochrony przed chorobami i pozostawienia gleby w dobrej strukturze.
• Rośliny bobowate (groch, fasola, bobik) – pozostawiają po sobie glebę zasobną w azot i materię organiczną.

Nie zaleca się sadzenia pomidora po innych psiankowatych: ziemniaku, papryce i bakłażanie, ze względu na kumulację patogenów (m.in. zaraza ziemniaka, nicienie, choroby odglebowe). Przerwa w uprawie psiankowatych na tym samym polu powinna wynosić co najmniej 3–4 lata.

Przygotowanie gleby i uprawki przedsiewne

Po zbiorze przedplonu wykonuje się uprawę pożniwną (talerzowanie lub podorywkę), aby rozdrobnić resztki roślinne i pobudzić wschody chwastów. Następnie stosuje się:

• Orkę zimową (jesienną) na głębokość 25–30 cm, aby spulchnić glebę i poprawić jej strukturę na zimę.
• Wiosną – lekkie uprawki wyrównujące (brona, agregat uprawowy), unikając przesuszenia gleby. W przypadku gleb ciężkich ważne jest, by nie wjeżdżać zbyt wcześnie, aby nie doprowadzić do zaskorupienia i zniszczenia struktury gruzełkowatej.
• Przed sadzeniem – dokładne wyrównanie powierzchni pola, zwłaszcza przy planowanym mechanicznym zbiorze. Nierówności terenu obniżają wydajność kombajnów i zwiększają straty owoców.

Na plantacjach nawadnianych warto od razu rozplanować przebieg linii kroplujących lub zraszaczy oraz uwzględnić dojazdy dla sprzętu i ciągów komunikacyjnych.

Termin i sposób zakładania plantacji

W Polsce produkcja pomidora przemysłowego opiera się głównie na sadzeniu rozsady, rzadziej na siewie bezpośrednim. Siew bezpośredni wymaga dłuższego okresu wegetacji, cieplejszego klimatu i bardzo dobrych warunków glebowych, dlatego stosowany jest sporadycznie.

Rozsadę produkuje się w multiplatach pod osłonami. Aby uzyskać silne, zahartowane rośliny:

• Rozsada powinna mieć 5–7 liści właściwych, gruby, krótki pęd, dobrze rozwinięty system korzeniowy, brak objawów chorób i niedoborów pokarmowych.
• Hartowanie polega na stopniowym obniżaniu temperatury i ograniczaniu podlewania na kilka–kilkanaście dni przed sadzeniem, co zwiększa odporność na przymrozki i stres przesadzania.

Optymalny termin sadzenia zależy od regionu, ale zwykle przypada na końcówkę maja i początek czerwca, gdy minie ryzyko przymrozków. Temperatura gleby na głębokości 10 cm powinna wynosić co najmniej 14–15°C.

Obsada roślin, rozstaw i system sadzenia

Gęstość sadzenia zależy od odmiany, żyzności gleby, systemu zbioru i możliwości nawadniania. Typowo stosuje się:

• Rozstaw rzędów 90–120 cm przy sadzeniu w jeden rząd; niekiedy rzędy podwójne (np. układ 40 + 120 cm).
• Odstęp między roślinami w rzędzie 20–35 cm.
• Obsada roślin na poziomie 25–40 tys. szt./ha, rzadziej do 45 tys. szt./ha w przypadku odmian o drobniejszych owocach lub przy intensywnym nawożeniu i nawadnianiu.

Rośliny sadzi się nieco głębiej niż rosły w multiplatach, ale bez zagłębiania szyjki korzeniowej. Bezpośrednio po posadzeniu warto podlać rzędy (nawadnianie kroplowe lub zraszanie), aby dobrze dociśnięta ziemia przylegała do systemu korzeniowego.

Nawadnianie i gospodarowanie wodą

Pomidor jest wrażliwy zarówno na niedobór, jak i nadmiar wody. Najlepsze efekty daje nawadnianie kroplowe, które umożliwia:

• Precyzyjne dostarczanie wody w strefę korzeni, minimalizując straty przez parowanie.
• Łączenie nawadniania z dokarmianiem (fertygacja) – wprowadzanie nawozów mineralnych bezpośrednio do linii kroplującej.
• Utrzymanie względnie stałej wilgotności gleby, ważnej dla uniknięcia pękania owoców i suchej zgnilizny wierzchołkowej.

Największe zapotrzebowanie na wodę występuje w okresie intensywnego wzrostu wegetatywnego, kwitnienia i zawiązywania owoców oraz na początku dojrzewania. Krótkotrwały, umiarkowany niedobór wody pod koniec wegetacji może nieco zwiększyć zawartość suchej masy, lecz zbyt silny stres obniża plon i jakość owoców.

Nawożenie mineralne i organiczne

Podstawą prawidłowego nawożenia jest analiza gleby, pozwalająca ocenić zawartość fosforu, potasu, magnezu, mikroelementów i odczynu. Ogólne zalecenia dla pomidora przemysłowego (przy średniej zasobności gleby) to:

• Azot: 120–180 kg N/ha – dawkę dzieli się na część stosowaną przedsiewnie lub przedsadzeniowo (30–50% całkowitej dawki) i część pogłówną (50–70%), najlepiej podawaną w kilku terminach lub w fertygacji.
• Fosfor: 80–120 kg P2O5/ha – najlepiej w całości przedsiewnie, gdyż fosfor jest mało ruchliwy w glebie.
• Potas: 180–260 kg K2O/ha, a nawet więcej na glebach lekkich i przy wysokim plonie – przedsiewnie oraz pogłównie, z zachowaniem równowagi z magnezem i wapniem.
• Wapń i magnez – dbałość o właściwe pH oraz uzupełniające nawożenie wapniowo-magnezowe w razie niedoborów. Wapń ma kluczowe znaczenie dla jakości owoców i ograniczania suchej zgnilizny wierzchołkowej.
• Mikroelementy – szczególnie bor, cynk, mangan i miedź. W razie stwierdzonych niedoborów stosuje się nawozy dolistne.

Nawożenie organiczne (obornik, kompost, nawozy zielone) poprawia strukturę gleby, zwiększa zawartość próchnicy i pojemność wodną, co jest szczególnie ważne na glebach lżejszych. Obornik najlepiej stosować w dawce 30–40 t/ha jesienią pod przedplon lub bezpośrednio pod pomidora, najpóźniej kilka miesięcy przed sadzeniem.

Ochrona przed chwastami, chorobami i szkodnikami

Chwasty konkurują z pomidorem o wodę, światło i składniki pokarmowe, a także utrudniają zbiór. W praktyce stosuje się połączenie metod mechanicznych i chemicznych:

• Uprawki mechaniczne międzyrzędzi w pierwszej fazie wzrostu, zanim rośliny się rozrosną i zacienią glebę.
• Herbicydy stosowane doglebowo przed wschodami lub przed sadzeniem oraz nalistnie – według aktualnych rejestracji i zaleceń.
• Ściółkowanie (agrowłóknina, folia) – rzadziej w uprawie przemysłowej, ale możliwe na mniejszych plantacjach intensywnych.

Ochrona przed chorobami wymaga stałego monitoringu plantacji i stosowania integrowanej ochrony roślin (IPM). Największe zagrożenia fitosanitarne to:

• Zaraza ziemniaka – rozwija się intensywnie w okresach chłodnych i wilgotnych; konieczne jest systematyczne stosowanie fungicydów zapobiegawczo i interwencyjnie.
• Alternarioza – szczególnie groźna w ciepłych, wilgotnych warunkach, powoduje plamy na liściach i owocach.
• Fuzariozy i werticilioza – choroby odglebowe, powodujące więdnięcie i zamieranie roślin. Tu kluczowe jest właściwe zmianowanie, dezynfekcja sprzętu i wybór odmian tolerancyjnych.
• Sucha zgnilizna wierzchołkowa – fizjologiczne zaburzenie związane z niedoborem wapnia lub wahaniami gospodarki wodnej; pomocne jest równomierne nawadnianie i nawożenie wapniem.

Wśród szkodników najważniejsze są: przędziorki, mszyce, miniarki, wciornastki oraz gąsienice motyli. Ochronę opiera się na regularnym lustrze pól, wykorzystywaniu preparatów biologicznych (np. na bazie Bacillus thuringiensis), pułapkach feromonowych i selektywnych insektycydach, aby ograniczyć presję i koszty zabiegów.

Regulacja wzrostu i ograniczanie wylegania

W uprawie pomidora przemysłowego dąży się do silnych, ale stosunkowo kompaktowych roślin, aby owoce dojrzewały w obrębie krzewu, łatwo poddawały się mechanicznemu zbiorowi i nie były narażone na zanieczyszczenie glebą. W praktyce można stosować:

• Odpowiednią gęstość nasadzeń – zbyt gęsta obsada sprzyja wybujałości, chorobom i drobnieniu owoców.
• Bilans azotu – nadmiar azotu nasila wzrost wegetatywny kosztem owocowania.
• Regulatory wzrostu (tam, gdzie są dopuszczone) – do zagęszczenia pokroju i wyrównania dojrzewania owoców.

Na glebach żyznych i przy wysokim nawożeniu potasem i azotem rośliny mogą silnie rosnąć i pokładać się, co utrudnia zbiór. W takich przypadkach warto skorygować dawki nawozów i rozważyć lżejszą regulację wzrostu.

Zbiór, przechowywanie krótkoterminowe i współpraca z przemysłem

Ostatni etap produkcji – zbiór i dostawa do zakładu – decyduje o ostatecznym wyniku ekonomicznym. Nawet najlepiej prowadzona plantacja może stracić na wartości, jeśli owoce zostaną zebrane w nieodpowiedniej fazie, uszkodzone w transporcie lub zbyt długo będą czekać na przerób.

Termin i stopień dojrzałości w momencie zbioru

Zbiór pomidora przemysłowego powinien być dostosowany do wymogów zakładu. Najczęściej oczekuje się owoców w stadium dojrzałości pełnoczerwonej lub intensywnie czerwonej, z niewielkim udziałem owoców lekko niedojrzałych (tzw. dojrzałość techniczna). Zbyt wczesny zbiór obniża zawartość ekstraktu i pogarsza barwę, natomiast zbyt późny zwiększa ryzyko pękania, gnicia i utraty jędrności.

Na plantacji warto regularnie monitorować stopień dojrzałości w różnych częściach pola. Przy dużych areałach zbiera się rośliny partiami, zaczynając od stanowisk najwcześniej dojrzewających (ciepłe, południowe skarpy, gleby lekkie).

Zbiór mechaniczny i ręczny – zalety i ograniczenia

W nowoczesnej produkcji na dużą skalę dominuje zbiór mechaniczny, z użyciem kombajnów do pomidorów. Zbiór ręczny bywa konieczny na mniejszych plantacjach, w warunkach terenowych utrudniających wjazd maszyn lub przy szczególnie wymagających odmianach. Zbiór mechaniczny zapewnia:

• Bardzo wysoką wydajność pracy – kilkadziesiąt ton na godzinę, co pozwala zebrać duże pola w krótkim czasie.
• Redukcję kosztów robocizny, która stanowi coraz większą część kosztów produkcji.
• Lepsze dopasowanie do okien pogodowych – możliwość szybkiej reakcji na prognozowane opady czy ochłodzenie.

Warunkiem powodzenia zbioru mechanicznego jest odpowiednie przygotowanie plantacji: równa powierzchnia pola, wyrównane dojrzewanie owoców, brak nadmiernego zachwaszczenia oraz dobór odmian o odpowiedniej twardości i odporności na uszkodzenia. W przypadku zbioru ręcznego możliwe jest nieco lepsze selekcjonowanie owoców, ale rosną koszty i trudności z pozyskaniem siły roboczej.

Transport i krótkotrwałe przechowywanie surowca

Od momentu zbioru do przetworzenia surowca nie powinno upłynąć więcej niż 24–48 godzin, a najlepiej, jeśli pomidory są przetwarzane w dniu zbioru. Długotrwałe składowanie w pryzmach na polu lub pod wiatą prowadzi do wzrostu temperatury owoców, przyspieszenia procesów dojrzewania, utraty jędrności i rozwoju pleśni.

Podstawowe zasady postępowania z surowcem po zbiorze:

• Minimalizowanie wysokości pryzm i czasu oczekiwania na załadunek.
• Unikanie zrzucania owoców z dużej wysokości – uszkodzenia mechaniczne pogarszają jakość i sprzyjają infekcjom.
• Jeśli to możliwe, załadunek w godzinach porannych lub wieczornych, gdy temperatura otoczenia jest niższa.
• Stosowanie przyczep i skrzyń dostosowanych do transportu owoców, z odpowiednią wentylacją i możliwością szybkiego rozładunku w zakładzie.

Niektóre zakłady wymagają wstępnego oczyszczenia surowca z liści, łodyg i zanieczyszczeń glebowych, co można częściowo wykonać w trakcie zbioru mechanicznego (separator, wentylacja) lub podczas załadunku.

Współpraca z zakładem – wymiana informacji i doradztwo

Trwała współpraca między producentem a przetwórcą opiera się na wzajemnym zaufaniu, transparentności warunków kontraktacji i regularnej wymianie informacji. Rolnik powinien:

• Śledzić parametry surowca raportowane przez zakład – zawartość ekstraktu, suchą masę, barwę, udział owoców uszkodzonych i zielonych.
• Konsultować z doradcami zakładowymi wyniki zbiorów, aby w kolejnych latach lepiej dobrać odmiany i technologię.
• Informować o problemach na plantacji (np. presja chorób, susza), które mogą mieć wpływ na jakość surowca i termin zbioru.
• Korzystać z szkoleń i dni pola organizowanych przez zakłady i firmy nasienne – to źródło praktycznej wiedzy i możliwość porównania wyników różnych technologii.

Dobrze prowadzona plantacja, spełniająca wymagania jakościowe, jest cenna dla przetwórcy, co często przekłada się na lepsze warunki kontraktacji i stabilność zbytu w kolejnych sezonach.

Ekonomika produkcji i kierunki optymalizacji

Opłacalność uprawy pomidora gruntowego dla przemysłu zależy od relacji plonu i jakości do poniesionych nakładów. Do głównych kosztów zalicza się: zakup rozsady lub nasion, nawozy, środki ochrony roślin, nawadnianie (woda, energia), robociznę, amortyzację sprzętu i koszty zbioru oraz transportu. Aby poprawić wynik ekonomiczny, warto:

• Dokładnie planować nawożenie w oparciu o analizy glebowe, unikając zarówno niedożywienia roślin, jak i nadmiernego, niepotrzebnego stosowania nawozów.
• Wykorzystywać integrowaną ochronę roślin, monitorując szkodniki i choroby oraz stosując zabiegi w optymalnych terminach.
• Stopniowo modernizować park maszynowy, inwestując w sprzęt podnoszący wydajność pracy (np. maszyny do sadzenia, kombajny do zbioru).
• Dywersyfikować odmiany – łączenie odmian wcześniejszych i późniejszych pozwala rozłożyć ryzyko pogodowe i dopasować się do harmonogramu zakładu.

W obliczu zmieniającego się klimatu, częstszych susz i ekstremalnych zjawisk pogodowych rośnie znaczenie sprawnego nawadniania, prawidłowego zarządzania glebą i materią organiczną oraz korzystania z nowych, bardziej odpornych genotypów.

FAQ – najczęstsze pytania rolników o pomidora gruntowego dla przemysłu

Jaką odmianę pomidora wybrać do uprawy na przemysł, jeśli dopiero zaczynam produkcję?

Przy pierwszej plantacji warto postawić na odmiany rekomendowane przez zakład, z którym planujesz podpisać kontrakt. Najczęściej są to odmiany o wysokiej zawartości suchej masy, dobrym wyrównaniu owoców i potwierdzonej przydatności do zbioru mechanicznego. Dobrze jest rozdzielić areał na 2–3 odmiany o różnym terminie dojrzewania; pozwoli to rozłożyć zbiór w czasie i ograniczyć ryzyko strat przy załamaniu pogody. Sprawdź też poziom odporności na główne choroby w Twoim rejonie oraz wymagania co do gęstości sadzenia i nawożenia.

Czy przy pomidorze przemysłowym opłaca się inwestować w nawadnianie kroplowe?

Nawadnianie kroplowe w większości regionów kraju jest obecnie jednym z kluczowych warunków stabilnego plonowania. System kroplowy zapewnia precyzyjne dostarczenie wody do strefy korzeniowej, co pozwala ograniczyć straty przez parowanie, zmniejsza zachwaszczenie międzyrzędzi i poprawia efektywność nawożenia (fertygacja). Inwestycja w instalację może wydawać się kosztowna, ale przy kilku sezonach użytkowania i zachowaniu wyższych plonów oraz lepszej jakości owoców, zwraca się zazwyczaj szybko. Szczególnie dotyczy to gleb lekkich oraz gospodarstw nastawionych na dłuższą współpracę z przetwórnią.

Jak ograniczyć ryzyko zarazy ziemniaka na plantacji pomidora gruntowego?

Podstawą jest odpowiednie zmianowanie – unikanie uprawy po ziemniaku i innych psiankowatych oraz zachowanie co najmniej 3–4-letniej przerwy. W praktyce bardzo ważny jest monitoring – częste lustracje plantacji, korzystanie z komunikatów sygnalizacyjnych i rozpoczęcie zabiegów fungicydowych przy pierwszych objawach lub zgodnie z zalecanym kalendarzem. Należy stosować preparaty o różnym mechanizmie działania, aby ograniczyć ryzyko uodpornienia patogena. Warto też dbać o zbilansowane nawożenie i przewiewność łanu; zbyt gęste nasadzenia i bujna masa liściowa powodują dłuższe utrzymywanie wilgoci, sprzyjając infekcjom.

Dlaczego część owoców ma suchą zgniliznę wierzchołkową i jak temu zapobiegać?

Sucha zgnilizna wierzchołkowa jest najczęściej skutkiem zaburzeń w pobieraniu wapnia, a nie braku tego składnika w glebie. Problem nasila się przy nierównomiernym podlewaniu, nagłych okresach suszy, nadmiarze azotu i potasu oraz słabo rozwiniętym systemie korzeniowym. Aby ograniczyć zjawisko, należy utrzymywać względnie stałą wilgotność gleby (nawadnianie kroplowe), unikać przenawożenia azotem, zadbać o prawidłowe pH oraz stosować dolistne dokarmianie wapniem w newralgicznych fazach wzrostu owoców. Warto też wybierać odmiany o mniejszej podatności na to zaburzenie fizjologiczne.

Jak lepiej przygotować się do zbioru mechanicznego, żeby ograniczyć straty owoców?

Przede wszystkim pole powinno być równe, bez kolein i zastoisk wody, gdyż nierówności utrudniają pracę kombajnu i zwiększają ilość owoców pozostających na polu. Ważne jest odpowiednie zmianowanie oraz zwalczanie chwastów – nadmierne zachwaszczenie utrudnia separację roślin i owoców w maszynie. Należy dobrać odmiany o zwięzłym pokroju, jednorodnym dojrzewaniu i wysokiej twardości owoców, odporne na uszkodzenia mechaniczne. Przed sezonem warto także przeprowadzić próbny przejazd kombajnu na niewielkim fragmencie plantacji, by ustawić parametry pracy (prędkość, obroty, intensywność czyszczenia) dopasowane do wielkości i kondycji roślin.