Melon właściwy, czyli Cucumis melo, to jedna z najciekawszych roślin warzywnych uprawianych dla słodkich, aromatycznych owoców. Choć w kuchni traktowany jest zwykle jak owoc deserowy, botanicznie należy do rodziny dyniowatych i zaliczany jest do warzyw. Uprawa melonów zyskuje na znaczeniu zarówno w Polsce, jak i na świecie, ze względu na wysoką wartość odżywczą, atrakcyjny smak i rosnące zapotrzebowanie konsumentów na produkty prozdrowotne.
Charakterystyka botaniczna i morfologia melona właściwego
Melon właściwy (Cucumis melo) jest rośliną jednoroczną o pokroju płożącym lub pnącym. Wykształca długie, rozgałęzione pędy, które mogą osiągać od 1,5 do nawet 3–4 m długości, w zależności od odmiany i warunków uprawy. Łodygi są delikatnie bruzdowane, pokryte szorstkimi włoskami. W uprawach intensywnych, zwłaszcza szklarniowych, często prowadzi się je po podporach, co ułatwia pielęgnację i dojrzewanie owoców.
Liście melona są duże, sercowate lub nerkowate, najczęściej 3–7-klapowe, o wyraźnym unerwieniu i szorstkiej powierzchni. Barwa liści jest żywozielona, czasem lekko niebieskawa, co wynika z obecności woskowego nalotu. Ogonki liściowe są długie, a w węzłach pędów pojawiają się wąsy czepne, umożliwiające roślinie wspinanie się po podporach lub innych roślinach.
Kwiaty melona są rozdzielnopłciowe, żółte, stosunkowo niewielkie, osadzone pojedynczo lub po kilka w kątach liści. Roślina jest jednopienna – osobno występują kwiaty męskie i żeńskie na tym samym egzemplarzu. Kwiaty żeńskie można łatwo rozpoznać po zalążni w formie miniaturowego owocu u nasady dna kwiatowego. Zapylanie odbywa się najczęściej przy udziale owadów, głównie pszczół i trzmieli, co ma ogromne znaczenie dla zawiązywania plonów i jakości owoców.
Najbardziej charakterystyczną częścią rośliny jest owoc, potocznie nazywany melonem. Botanicznie jest to jagoda o bardzo zróżnicowanej wielkości, kształcie, barwie i fakturze skórki, w zależności od grupy i odmiany. Waga jednego owocu waha się zwykle od 0,5 do 3 kg, lecz w uprawach towarowych preferuje się masę 1–1,5 kg, ze względu na potrzeby rynku i łatwość transportu.
Miąższ melona jest soczysty, miękki lub lekko chrupiący, o barwie od białej przez kremową, zieloną, aż po intensywnie pomarańczową. W środkowej części owocu znajduje się komora nasienna wypełniona licznymi nasionami otoczonymi galaretowatą masą. Nasiona są płaskie, jajowate, w kolorze kremowym lub żółtawym i stanowią surowiec do dalszego rozmnażania roślin.
Systematyka, pochodzenie i historia uprawy melona
Melon właściwy należy do rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae), obejmującej także ogórka, dynię, kabaczek czy arbuz. W obrębie gatunku Cucumis melo wyróżnia się liczne grupy odmianowe, z których najważniejsze to m.in. kantalupy, melony siatkowane, galia, melony miodowe (honeydew) oraz melony o gładkiej skórce. Różnią się one nie tylko wyglądem, ale i aromatem, zawartością cukrów, a także wymogami uprawowymi.
Za pierwotny rejon pochodzenia melona uznaje się obszary Azji Środkowej i Zachodniej, prawdopodobnie tereny dzisiejszego Iranu, Turkmenistanu i Afganistanu. Stamtąd roślina rozprzestrzeniła się na Bliski Wschód, do Indii i krajów śródziemnomorskich. Już w starożytności melony były cenione przez Egipcjan, Greków i Rzymian jako luksusowy produkt o walorach smakowych i odżywczych.
Do Europy Środkowej melony trafiły stosunkowo wcześnie, ale ze względu na wymagania cieplne długo pozostawały rośliną uprawianą głównie w cieplejszych regionach oraz w obiektach chronionych – oranżeriach i szklarniach. W Polsce znane były już w okresie renesansu na dworach królewskich i magnackich, gdzie stanowiły element wykwintnych ogrodów.
Współcześnie melon stał się ważną rośliną rolniczą na skalę globalną, zwłaszcza w krajach o klimacie ciepłym i suchym. Został także objęty intensywnym programem hodowli, ukierunkowanym na poprawę smaku, trwałości pozbiorczej, plenności oraz odporności na choroby. Dzięki temu asortyment dostępnych odmian jest bardzo szeroki, a uprawa w klimacie umiarkowanym, takim jak w Polsce, staje się coraz bardziej opłacalna.
Wymagania siedliskowe i warunki uprawy melona
Melon jest rośliną ciepłolubną i światłolubną. Optymalna temperatura dla jego wzrostu wynosi 22–30°C w dzień i nie mniej niż 15–18°C w nocy. Temperatura gleby przy wysiewie nasion powinna przekraczać 15°C, a najlepiej 18–20°C. Roślina jest bardzo wrażliwa na przymrozki; nawet krótkotrwały spadek temperatury poniżej 0°C może prowadzić do uszkodzenia siewek i roślin dorosłych.
Pod względem wymagań glebowych melon preferuje gleby lekkie lub średnio zwięzłe, dobrze napowietrzone, przepuszczalne, ale jednocześnie dostatecznie zasobne w wodę. Najlepsze są stanowiska o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 6,0–7,0) i wysokiej zawartości próchnicy. Niezwykle korzystne jest umieszczenie uprawy na glebach szybko nagrzewających się, np. piaskach gliniastych czy madach.
Roślina jest dość wrażliwa na zasolenie i okresowe zalewanie. Zbyt wysoki poziom wód gruntowych sprzyja rozwojowi chorób korzeni, natomiast susza w fazie zawiązywania i wzrostu owoców obniża plon i jakość miąższu. W uprawach towarowych stosuje się nawadnianie kroplowe, które pozwala utrzymać stabilne warunki wilgotnościowe oraz podawać nawozy w formie fertygacji.
Melon charakteryzuje się stosunkowo dużą potrzebą ciepła i długim okresem wegetacji, dlatego w klimacie umiarkowanym uprawiany jest najczęściej z rozsady. Nasiona wysiewa się do inspektów, multiplatów lub doniczek torfowych w końcu marca lub na początku kwietnia, a na miejsce stałe wysadza się hartowane rośliny po 15 maja, gdy minie ryzyko przymrozków.
W rejonach cieplejszych możliwa jest także uprawa z siewu wprost do gruntu, jednak wymaga to bardzo korzystnych warunków pogodowych. Coraz częściej w Polsce melony uprawia się w tunelach foliowych i szklarniach, gdzie można lepiej kontrolować temperaturę i wilgotność powietrza, a także zapobiegać stresom termicznym.
Technologia uprawy melona w Polsce i na świecie
W Polsce uprawa melona ma wciąż charakter niszowy w porównaniu z ogórkiem czy dynią, ale powierzchnia nasadzeń systematycznie rośnie. Produkcja jest skoncentrowana głównie w tunelach foliowych oraz szklarniach, a w cieplejszych rejonach kraju również w polu, na stanowiskach dobrze nasłonecznionych i osłoniętych od wiatru. Województwa, w których obserwuje się większe zainteresowanie tą uprawą, to m.in. wielkopolskie, mazowieckie, lubelskie i dolnośląskie.
Na świecie najwięksi producenci melona to Chiny, Turcja, Iran, Egipt, Hiszpania, Maroko, Stany Zjednoczone i Brazylia. W krajach o klimacie gorącym i suchym melony uprawia się głównie w polu, na dużych areałach, z zastosowaniem nawadniania kroplowego oraz mulczowania gleby folią lub agrotkaniną. Pozwala to ograniczyć parowanie wody, rozwój chwastów i poprawia temperaturę podłoża.
W rejonach strefy śródziemnomorskiej melony są ważnym gatunkiem eksportowym, dostarczanym na rynki europejskie w okresach, gdy uprawy lokalne jeszcze nie plonują lub ich podaż jest ograniczona. Dzięki temu konsumenci w krajach o chłodniejszym klimacie mają dostęp do świeżych melonów przez większą część roku.
W uprawie towarowej duże znaczenie ma dobór odmian. W Polsce szczególnie chętnie wybiera się melony siatkowane i typu galia, które dobrze dojrzewają w warunkach tunelowych, oraz odmiany o krótszym okresie wegetacji, odporne na niższe temperatury. Ważne jest także prowadzenie roślin – w tunelach najczęściej stosuje się system pionowy, z podwiązywaniem pędów głównych i usuwaniem nadmiaru pędów bocznych.
Cechy plonu, dojrzewanie i zbiory melona
Jakość plonu melona ocenia się przede wszystkim na podstawie smaku, aromatu, konsystencji miąższu, zawartości cukrów (wyrażanej w stopniach Brix), a także wyglądu zewnętrznego owoców. Kupujący zwracają uwagę na kształt, barwę skórki, obecność siatki korkowej, brak uszkodzeń i jednolitość partii towaru.
Dojrzewanie owoców zależy od odmiany, warunków uprawy oraz sposobu prowadzenia roślin. Zwykle trwa od 35 do 50 dni od kwitnienia. O gotowości melona do zbioru świadczą m.in.: zmiana barwy skórki, pojawienie się silniejszego aromatu, lekkie odchodzenie szypułki od owocu, a w przypadku odmian siatkowanych – dobrze wykształcona, gęsta siatka korkowa.
Zbiór przeprowadza się najczęściej kilkukrotnie, w miarę dojrzewania poszczególnych owoców. W uprawach na rynek lokalny owoce mogą być zbierane w pełnej dojrzałości konsumpcyjnej, gdy są najsmaczniejsze. W produkcji na dalsze rynki zbytu częściej zbiera się je w stadium dojrzałości transportowej, kiedy są nieco twardsze i mniej wrażliwe na uszkodzenia.
Wydajność plonowania melona w warunkach polowych w Polsce może wynosić od 15 do 30 t/ha, natomiast w tunelach foliowych i szklarniach, przy intensywnej technologii, nawet powyżej 40–50 t/ha. Uzyskanie wysokiego plonu wymaga jednak precyzyjnego nawożenia, optymalnego nawadniania, skutecznej ochrony przed chorobami i szkodnikami oraz właściwego zapylania.
Odmiany i grupy odmianowe melona właściwego
W obrębie gatunku Cucumis melo wyróżnia się szereg grup odmianowych, różniących się cechami owoców, okresem wegetacji oraz wymaganiami środowiskowymi. Dobór odpowiedniej odmiany jest kluczowy zarówno dla producentów towarowych, jak i działkowców.
Melony kantalupowe (Cantalupensis)
Melony kantalupowe są jednymi z najbardziej znanych na rynku. Mają kuliste lub lekko spłaszczone owoce, szorstką lub brodawkowatą skórkę i intensywnie pomarańczowy miąższ. Charakteryzują się silnym aromatem i wysoką zawartością cukrów. Wymagają stosunkowo wysokich temperatur do pełnego wybarwienia i aromatyzacji, dlatego najlepiej sprawdzają się w cieplejszych rejonach lub uprawach pod osłonami.
Melony siatkowane (Reticulatus)
Ta grupa obejmuje odmiany o skórce pokrytej gęstą, korkową siatką, często z zielonkawym tłem. Owoce są średniej wielkości, kuliste lub eliptyczne. Miąższ może mieć barwę zielonkawą, kremową lub pomarańczową, zwykle o bardzo dobrym smaku. Melony siatkowane są szczególnie popularne w uprawach tunelowych w Polsce, ponieważ dobrze znoszą warunki klimatu umiarkowanego i osiągają zadowalającą dojrzałość smakową.
Melony galia
Melony typu galia stanowią odmiany o kulistych owocach, z wyraźnie siatkowaną, złocistą skórką i zielonkawym lub seledynowym miąższem. Cechują się bardzo intensywnym, słodkim aromatem i delikatną konsystencją. Zostały wyhodowane w Izraelu jako odmiany przystosowane do uprawy w cieplejszych rejonach, ale wiele ich kreacji dobrze sprawdza się również w uprawie tunelowej w Polsce.
Melony miodowe (Inodorus, honeydew)
Melony miodowe mają gładką, najczęściej jasnozieloną lub żółtą skórkę, bez wyraźnej siatki. Miąższ jest biały, zielonkawy lub lekko kremowy, zazwyczaj bardzo soczysty i słodki, lecz o mniej intensywnym aromacie niż kantalupy czy galia. Odznaczają się dobrą trwałością pozbiorczą, dzięki czemu są ważnym towarem eksportowym. Wymagają jednak dłuższego okresu wegetacji i większej sumy ciepła, dlatego ich uprawa w Polsce w polu jest trudniejsza.
Inne grupy i odmiany lokalne
Ponadto istnieją liczne odmiany lokalne, często przystosowane do specyficznych warunków klimatycznych i glebowych. W krajach Azji Środkowej, na Bliskim Wschodzie czy w Afryce uprawia się wiele tradycyjnych typów melonów, różniących się wyglądem, smakiem oraz przeznaczeniem. Niektóre z nich wykazują większą odporność na suszę lub choroby, co czyni je cennym materiałem genetycznym dla hodowców.
Znaczenie gospodarcze i rola w rolnictwie
Melon właściwy odgrywa znaczącą rolę w rolnictwie wielu krajów, stanowiąc ważny element towarowych upraw warzywnych i owocowych. Dla producentów jest atrakcyjny z kilku względów:
- wysokie ceny jednostkowe owoców na rynku świeżym, zwłaszcza w okresach mniejszej podaży,
- możliwość uzyskania plonu wczesnego, z tuneli i szklarni,
- rosnąca świadomość konsumentów dotycząca wartości odżywczej melonów,
- duży popyt w gastronomii i przemyśle przetwórczym.
W Polsce melon stanowi ciekawą alternatywę dla tradycyjnych gatunków warzyw uprawianych pod osłonami. Coraz więcej gospodarstw specjalistycznych decyduje się na włączenie go do asortymentu, szczególnie w bezpośredniej sprzedaży na targowiskach, w sklepach gospodarstw oraz w systemach sprzedaży bezpośredniej.
Na świecie melony są jednym z kluczowych gatunków warzyw eksportowych, obok pomidorów, papryki, ogórków i arbuza. Stanowią ważne źródło dochodów dla rolników w krajach o klimacie suchym i gorącym, gdzie inne uprawy mogą być mniej wydajne. W wielu regionach pełnią także funkcję rośliny o znaczeniu dietetycznym, dostarczając wody, węglowodanów i witamin w okresach upałów.
Wartość odżywcza i właściwości prozdrowotne
Melony są cenione nie tylko ze względu na walory smakowe, lecz także za korzystny wpływ na zdrowie. Zawierają dużą ilość wody (ponad 80–90%) oraz niewielką liczbę kilokalorii, co czyni je produktem idealnym do diet redukcyjnych i letnich jadłospisów. Zawartość cukrów prostych, głównie fruktozy i glukozy, nadaje im słodycz, ale przy umiarkowanym spożyciu nie stanowią one dużego obciążenia kalorycznego.
Melony dostarczają także witaminy C, prowitaminę A (beta-karoten), witaminy z grupy B oraz składniki mineralne, m.in. potas, magnez i niewielkie ilości żelaza. Szczególnie odmiany o pomarańczowym miąższu są bogate w karotenoidy, działające jako przeciwutleniacze i wspierające wzrok oraz odporność.
Dzięki wysokiej zawartości wody i potasu melony wykazują właściwości lekko moczopędne, wspomagając gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Sprzyjają nawadnianiu, zwłaszcza w okresach upałów i intensywnego wysiłku fizycznego. Błonnik pokarmowy obecny w miąższu wpływa korzystnie na pracę przewodu pokarmowego, wspierając perystaltykę jelit.
W zastosowaniach dietetycznych melony są polecane jako lekka przekąska, składnik sałatek owocowych, koktajli, deserów oraz dań kuchni śródziemnomorskiej i azjatyckiej. Mogą stanowić element zdrowej diety przy insulinooporności i cukrzycy, jednak osoby z tymi schorzeniami powinny kontrolować wielkość porcji ze względu na zawartość cukrów.
Zastosowanie kulinarne i przetwórcze
Melon właściwy ma bardzo szerokie zastosowanie kulinarne. Najczęściej spożywany jest na surowo, jako samodzielny deser lub składnik sałatek owocowych. Doskonale komponuje się z winogronami, truskawkami, borówkami, cytrusami, a także miętą czy bazylią. W kuchni śródziemnomorskiej popularne jest połączenie melona z dojrzewającą szynką, serami pleśniowymi lub kozim serem, co tworzy ciekawy kontrast smakowy.
Z miąższu melonów przygotowuje się koktajle, smoothie, sorbety, lody, dżemy i konfitury. W niektórych krajach wytwarza się także soki, napoje oraz przetwory mieszane z udziałem innych owoców. Owoce o mniej atrakcyjnym wyglądzie, ale dobrym smaku, często trafiają do przetwórstwa, co pozwala ograniczyć straty surowca.
Nasiona melonów w niektórych regionach świata są prażone i spożywane jako przekąska lub dodatek do wypieków. Wytłacza się z nich także olej o dobrym profilu kwasów tłuszczowych. Skórki, zwłaszcza z gospodarstw ekologicznych, mogą służyć jako surowiec do kiszenia lub marynowania, choć jest to zastosowanie niszowe.
Zalety i wady uprawy melona
Uprawa melona właściwego ma liczne zalety, ale wiąże się też z pewnymi trudnościami. Dla plantatorów istotna jest analiza bilansu korzyści i ryzyk.
Zalety uprawy melona
- możliwość uzyskania wysokich cen sprzedaży,
- atrakcyjność towaru dla konsumentów poszukujących produktów premium,
- rosnące zainteresowanie zdrową żywnością i dietą bogatą w warzywa oraz owoce,
- stosunkowo duży potencjał plonowania w warunkach kontrolowanych,
- dobrze rozwinięty rynek nasion i odmian przystosowanych do różnych warunków klimatycznych.
Wady i ograniczenia uprawy
- wysokie wymagania cieplne i wrażliwość na przymrozki,
- konieczność stosowania tuneli lub szklarni w chłodniejszych rejonach,
- wrażliwość na niektóre choroby grzybowe i bakteryjne,
- potrzeba intensywnej pielęgnacji (nawadnianie, nawożenie, formowanie roślin),
- ograniczona trwałość części odmian w obrocie handlowym.
Pomimo tych wyzwań melony są coraz częściej wybierane przez producentów, szczególnie w gospodarstwach nastawionych na bezpośrednią sprzedaż i budowanie własnej marki. Wysoka jakość owoców oraz możliwość wyróżnienia się na rynku rekompensują większe nakłady pracy.
Fitopatologia, choroby i szkodniki melona
Jak wiele roślin dyniowatych, melon jest narażony na szereg chorób pochodzenia grzybowego, bakteryjnego i wirusowego, a także na atak szkodników. Skuteczna ochrona roślin wymaga profilaktyki, właściwego płodozmianu, dobrego wietrzenia tuneli oraz stosowania odmian odpornych lub tolerancyjnych.
Do najważniejszych chorób grzybowych należą mączniak prawdziwy i rzekomy, zgnilizny pędów i owoców, antraknoza, fuzaryjne więdnięcie. Objawiają się one białym nalotem na liściach, plamami, zamieraniem pędów, gniciem owoców. Z kolei choroby bakteryjne powodują brunatnienie tkanek, zasychanie liści, deformacje.
Istotnym zagrożeniem są choroby wirusowe, wywołujące mozaiki, deformacje liści, zahamowanie wzrostu i spadek jakości plonu. Rozprzestrzeniają je zwykle mszyce i inne owady ssące. Dlatego ważne są działania profilaktyczne: stosowanie zdrowego materiału nasiennego, dezynfekcja narzędzi, zwalczanie szkodników oraz utrzymywanie higieny uprawy.
Do najczęstszych szkodników należą mszyce, przędziorki, mączliki szklarniowe, wciornastki, a także ślimaki i drutowce w uprawach polowych. Stosuje się zintegrowane metody ochrony: monitoring populacji, biologiczne preparaty ochronne, pożyteczne owady, a w razie potrzeby środki chemiczne zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
Nowoczesne kierunki uprawy i innowacje
Rozwój technologii rolniczych wpływa również na uprawę melonów. Coraz większe znaczenie mają systemy uprawy bezglebowej (na matach kokosowych, wełnie mineralnej), sterowane komputerowo systemy nawadniania i nawożenia, a także precyzyjna kontrola klimatu w szklarniach. Pozwala to uzyskać stabilne plony wysokiej jakości, niezależnie od kaprysów pogody.
Istotnym trendem jest także produkcja ekologiczna melonów, szczególnie w gospodarstwach nastawionych na lokalne rynki i produkty premium. Wymaga to stosowania naturalnych nawozów, kompostów, środków biologicznych oraz szerokiego płodozmianu. Choć plony bywają niższe niż w intensywnej produkcji, wyższa cena detaliczna rekompensuje część strat.
Hodowcy pracują nad odmianami odpornymi na choroby, o krótszym okresie wegetacji, lepszej jakości miąższu i wyższej trwałości transportowej. Coraz większą wagę przywiązuje się też do wartości odżywczej owoców – selekcjonuje się odmiany o zwiększonej zawartości karotenoidów, witaminy C i substancji przeciwutleniających.
Ciekawostki o melonach właściwych
Melony od wieków fascynują ludzi nie tylko smakiem, ale też symboliką. W wielu kulturach były uważane za rośliny luksusowe, zarezerwowane dla elit. W Europie w epoce baroku melony hodowano w specjalnych ogrodach oranżeryjnych, a ich owoce podawano na królewskich ucztach.
W niektórych krajach Azji Środkowej istnieje tradycja nadawania lokalnym odmianom melonów nazw po miejscowościach lub rodach, które je wyhodowały. Melony są tam ważnym elementem kultury kulinarnej, a sezon na nie wiąże się z licznymi festynami i świętami plonów.
Ciekawostką jest także fakt, że aromat wielu odmian melonów wynika z obecności lotnych związków organicznych, podobnych do tych występujących w innych owocach, np. truskawkach czy ananasach. Dlatego melony często wykorzystuje się w przemyśle spożywczym i kosmetycznym do produkcji aromatów, napojów czy perfum.
W uprawie naukowej melony służą jako rośliny modelowe do badań nad dziedziczeniem cech jakościowych owoców, odpornością na stresy abiotyczne i biotyczne oraz mechanizmami dojrzewania. Bogactwo form i odmian czyni je wdzięcznym obiektem eksperymentów hodowlanych.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o melon właściwy (Cucumis melo)
Jakie warunki są najlepsze do uprawy melona w Polsce?
Melon najlepiej rośnie w miejscach ciepłych, słonecznych i osłoniętych od wiatru. W Polsce optymalne są tunele foliowe lub szklarnie, gdzie można zapewnić temperaturę 22–30°C w dzień i powyżej 15°C w nocy. Gleba powinna być żyzna, przepuszczalna, szybko nagrzewająca się, o pH 6,0–7,0, z dostępem do nawadniania kroplowego.
Jak rozpoznać dojrzały owoc melona?
Dojrzały melon zmienia barwę skórki, często pojawia się silniejszy aromat i łatwiejsze odrywanie się szypułki. W wielu odmianach siatkowanych siatka korkowa staje się gęsta i wyraźna. Po lekkim naciśnięciu w okolicy szypułki miąższ minimalnie ustępuje. Zbyt twardy owoc bywa niedojrzały, a bardzo miękki – przejrzały.
Czy melon jest zdrowy i dla kogo jest szczególnie polecany?
Melon jest niskokaloryczny, bogaty w wodę, potas, witaminę C i beta-karoten (szczególnie odmiany pomarańczowe). Poleca się go osobom dbającym o linię, sportowcom, dzieciom i seniorom. Pomaga w nawadnianiu organizmu, zwłaszcza latem. Osoby z cukrzycą powinny kontrolować ilość zjadanych owoców ze względu na zawartość cukrów.
Jakie są najpopularniejsze odmiany melona uprawiane w Polsce?
W Polsce najchętniej uprawia się melony siatkowane i typu galia, które dobrze dojrzewają w tunelach foliowych. Popularne są także niektóre kantalupy o krótszym okresie wegetacji. W uprawach towarowych wybiera się odmiany odporne na mączniaki i więdnięcie fuzaryjne, o masie owocu około 1–1,5 kg i dobrej trwałości handlowej.
Czym różni się melon od arbuza pod względem uprawy?
Melon i arbuz należą do dyniowatych, ale różnią się wymaganiami. Melon jest nieco mniej ciepłolubny niż arbuz, lepiej znosi krótszy sezon wegetacyjny, ale bywa bardziej wrażliwy na choroby liści. Wymaga starannego nawadniania i częściej prowadzi się go w tunelach. Arbuz preferuje jeszcze wyższe temperatury, lecz jego owoce są zwykle cięższe.
