Odpowiednia wysokość przegród w kojcach dla świń to nie tylko kwestia wygody obsługi stada, ale przede wszystkim bezpieczeństwa, zdrowia i wyników produkcyjnych. Dobrze dobrane przegrody ograniczają walki, zapobiegają ucieczkom, ułatwiają żywienie i sprzątanie oraz zmniejszają ryzyko urazów zarówno u świń, jak i u ludzi. W artykule znajdziesz praktyczne wskazówki dotyczące doboru wysokości przegród dla różnych grup technologicznych, a także porady związane z materiałami, konstrukcją i organizacją kojców w chlewni.
Dlaczego wysokość przegród ma tak duże znaczenie
Prawidłowo zaprojektowane przegrody w kojcach pełnią kilka kluczowych funkcji: wyznaczają przestrzeń dla poszczególnych grup świń, ograniczają kontakt między agresywnymi osobnikami, pomagają w organizacji ruchu zwierząt po budynku oraz wpływają na mikroklimat i czystość. Wysokość przegród jest jednym z najważniejszych parametrów, bo decyduje o tym, czy świnie będą w stanie przeskakiwać, przechodzić lub podnosić przegrody pyskiem.
W praktyce rolniczej często widać dwa skrajne błędy. Z jednej strony stosuje się przegrody zbyt niskie, po których silniejsze tuczniki potrafią przechodzić lub je forsować. Z drugiej – bardzo wysokie ściany, które utrudniają obserwację zwierząt i pracę w budynku. Optymalne rozwiązanie leży pośrodku i powinno być dopasowane do masy ciała, temperamentu oraz sposobu utrzymania świń.
Wysokość przegród wpływa także pośrednio na dobrostan zwierząt. Zbyt niskie ściany sprzyjają częstym kontaktom między grupami, co może prowadzić do walk, stresu i pogorszenia wyników przyrostów. Świnie to zwierzęta stadne, ale bardzo terytorialne – silniejsze osobniki chętnie wchodzą do sąsiednich kojców, by podjadać paszę lub dominować nad innymi. Dobrze dobrane przegrody ograniczają takie zachowania.
Nie można też pominąć kwestii higieny. Przegrody o odpowiedniej wysokości i konstrukcji zwiększają szanse, że zwierzęta będą utrzymywać odchody z dala od miejsc odpoczynku. W kojcach, gdzie świnie łatwo przemieszczają się między strefami lub do sąsiednich boksów, częściej dochodzi do zanieczyszczenia ściółki i legowisk, co sprzyja chorobom racic, skóry i układu oddechowego.
Normy, grupy technologiczne i praktyczne przedziały wysokości
Przy planowaniu wysokości przegród trzeba wziąć pod uwagę kilka czynników: kategorię zwierząt (prosięta, warchlaki, tuczniki, lochy), sposób utrzymania (na rusztach, na ściółce, kojce grupowe, porodówki, krycie i ciąża), warunki lokalne (temperatura, wentylacja, rodzaj budynku) oraz obowiązujące przepisy i wytyczne dobrostanowe. Choć szczegółowe normy mogą różnić się w zależności od kraju, w praktyce gospodarstw w Polsce wykształciły się dość zbliżone zakresy wysokości.
Przegrody dla prosiąt ssących i odsadzonych
Prosięta są niewielkie i słabsze fizycznie, ale jednocześnie bardzo ruchliwe i pomysłowe, jeśli chodzi o znajdowanie przejść i szczelin. W kojcach porodowych stosuje się najczęściej przegrody pełne lub częściowo ażurowe o wysokości około 60–80 cm w części oddzielającej strefę prosiąt od sąsiedniego kojca. Takie przegrody są wystarczająco wysokie, by prosięta nie wydostawały się z kojca, a jednocześnie pozwalają na łatwą kontrolę lochy i miotu.
W kojcach dla prosiąt odsadzonych (do około 30 kg) optymalna wysokość przegród zwykle mieści się w przedziale 60–80 cm. Zbyt niskie ściany zachęcają do przechodzenia między kojcami, co skutkuje mieszaniem grup, walkami o dostęp do karmideł i szybszym rozprzestrzenianiem się chorób. Z kolei zbyt wysokie przegrody utrudniają wgląd do kojca bez konieczności wchodzenia do środka, co opóźnia zauważenie osowiałych lub słabiej rosnących prosiąt.
Przy prosiętach warto zwrócić uwagę na dolną krawędź przegrody. Jeśli czynimy ją zbyt wysoką nad posadzką, prosięta mogą próbować przeciskać się pod spodem. Zwykle przerwa nie powinna przekraczać 5–10 cm, jeśli ma służyć jedynie odprowadzeniu gnojowicy lub wody myjącej. Lepszym rozwiązaniem jest pełna płyta lub deska do samej posadzki, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po odsadzeniu.
Przegrody dla warchlaków i tuczników
Warchlaki i tuczniki generują zwykle najwięcej problemów z przeskakiwaniem i forsowaniem przegród. Rosną szybko, stają się silniejsze, a jednocześnie mają tendencję do rywalizacji o paszę i przestrzeń. Przy planowaniu wysokości przegród dla tej grupy technologicznej warto przyjąć zasadę, że dorosłe, dobrze umięśnione zwierzę powinno mieć wyraźnie niższy kłąb niż górna krawędź przegród. W praktyce oznacza to zwykle 90–110 cm dla standardowych systemów utrzymania.
W kojcach dla tuczników na rusztach bardzo często stosuje się przegrody o wysokości około 100 cm. Dla niektórych, szczególnie silnych osobników, może być wskazane podniesienie przegród do 110–120 cm, zwłaszcza jeśli w przeszłości w danym budynku zdarzały się przypadki przeskakiwania. Znaczenie ma także materiał – gładkie, śliskie powierzchnie utrudniają wspinanie się i podpieranie racicami, co jest dodatkowym zabezpieczeniem.
Warto pamiętać, że tuczniki często wykorzystują elementy wyposażenia jako stopnie. Jeśli przy przegrodzie znajduje się koryto, poidło lub inny element tworzący „schodek”, realna wysokość ogrodzenia się zmniejsza. W takich miejscach dobrze jest przewidzieć dodatkowy odcinek podwyższający przegrodę lub przenieść wyposażenie w inne miejsce, by nie zachęcać zwierząt do prób przeskakiwania.
Lochy prośne, luźne i w okresie krycia
Lochy to zwierzęta silne i często dominujące, zwłaszcza w kojcach grupowych. Tu wysokość przegród musi uwzględniać nie tylko ich rozmiary, ale także temperament. W kojcach indywidualnych (stanowiska krycia, stare typy kojców ciążowych) przegrody boczne zwykle osiągają 90–100 cm. Taka wysokość zapewnia odpowiednie ograniczenie ruchu poprzecznego, a jednocześnie pozwala na łatwą inseminację i obsługę lochy.
W systemach grupowych, gdzie lochy mają większą swobodę poruszania się, często stosuje się przegrody o wysokości 100–120 cm, zwłaszcza w strefach, gdzie istnieje ryzyko wspinania się lub przepychania nad przegrodą. Warto zadbać, by górna krawędź była zaokrąglona lub wyposażona w profil utrudniający oparcie racic, co zmniejszy liczbę prób forsowania.
W rejonach, gdzie częste są silne przeciągi, zbyt wysokie, pełne przegrody mogą pogarszać wentylację w części najbliżej posadzki. W takich sytuacjach dobrym rozwiązaniem jest połączenie dolnej części pełnej (np. 60–80 cm płyty) z górną ażurową (rury, pręty), co łączy zalety izolacji wizualnej z możliwością lepszego przepływu powietrza.
Minimalne i zalecane wysokości – praktyczne orientacyjne wartości
- Prosięta ssące i odsadzane: około 60–80 cm, raczej pełne lub częściowo ażurowe w górnej części.
- Warchlaki (do ok. 50 kg): 70–90 cm, w zależności od temperamentu i układu kojców.
- Tuczniki (do uboju): 90–110 cm, w miejscach newralgicznych nawet do 120 cm.
- Lochy w systemie indywidualnym: około 90–100 cm, zapewniające łatwą obsługę.
- Lochy w grupie: 100–120 cm, zwłaszcza tam, gdzie zwierzęta wykazują agresję.
Należy podkreślić, że są to przedziały orientacyjne. W każdym gospodarstwie warto obserwować swoje stado i dostosować wysokość przegród do konkretnych warunków, uwzględniając np. linię genetyczną (niektóre rasy są bardziej ruchliwe), system żywienia czy doświadczenia z poprzednich lat.
Materiały, konstrukcja i ergonomia – jak łączyć wysokość z funkcjonalnością
Sama wysokość przegród to tylko część sukcesu. Równie istotne są materiały, z jakich zostały wykonane, sposób mocowania oraz ogólna trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji. Świnie lubią gryźć, drapać i szorować boki ciała o przeszkody. Źle dobrane lub słabe materiały szybko się deformują, pękają, a ostre krawędzie mogą powodować rany i infekcje.
Najczęściej stosowane materiały na przegrody
W nowoczesnych chlewniach dominują trzy główne grupy materiałów: metal (stal ocynkowana, nierdzewna), tworzywa sztuczne (płyty PE, PP, PVC) oraz beton i elementy murowane. Każdy z nich ma swoje wady i zalety, które warto rozważyć przy dobieraniu wysokości oraz ogólnej konstrukcji przegrody.
- Metal – rury, profile, pręty to klasyka wyposażenia chlewni. Konstrukcje metalowe są sztywne, wytrzymałe i stosunkowo łatwe w montażu. Dobrze sprawdzają się w górnych, ażurowych częściach przegród. Trzeba jednak pamiętać, że zbyt szerokie rozstawy prętów mogą umożliwiać zwierzętom przeciskanie głowy lub kończyn, co grozi zaklinowaniem i urazami.
- Tworzywa sztuczne – płyty z twardego plastiku stały się bardzo popularne, ponieważ są odporne na korozję, łatwe do mycia i stosunkowo lekkie. Zwykle wykorzystuje się je jako dolną, pełną część przegrody, do wysokości ok. 60–80 cm. Górę można uzupełnić metalową kratą. Powierzchnia płyt bywa gładka, co utrudnia wspinanie się po nich.
- Beton, cegła i elementy murowane – zapewniają bardzo wysoką trwałość oraz pewne odizolowanie akustyczne i wizualne. Stosowane jako pełne ściany między kojcami loch lub tuczników. Należy jednak uważać, by zbyt wysokie i pełne ściany nie ograniczały widoczności i przepływu powietrza. Często rozwiązaniem jest ściana betonowa do około 80–100 cm i nad nią ażurowa nadstawka.
Przy doborze materiału warto brać pod uwagę także sposób dezynfekcji i mycia wysokociśnieniowego. Niektóre tworzywa gorzej znoszą wysoką temperaturę wody czy agresywne środki chemiczne, co po kilku latach może prowadzić do ich kruszenia się lub odbarwień.
Konstrukcja przegród a bezpieczeństwo zwierząt
Niezależnie od wysokości i materiału, przegrody muszą być bezpieczne. Oznacza to brak ostrych krawędzi, wystających śrub, pęknięć czy zgniłych elementów drewnianych (jeśli drewno jest stosowane, co obecnie jest rzadziej spotykane). Szczególnie niebezpieczne są miejsca, gdzie pręty są rozstawione nieregularnie – tam świnie próbują wtykać ryj lub nogi, co może kończyć się zaklinowaniem.
Wszystkie połączenia konstrukcyjne powinny być solidnie zamocowane do podłoża i stropu lub ścian zewnętrznych. Przy większych wysokościach przegród zaleca się stosowanie dodatkowych słupków wzmacniających co kilka metrów, aby zapobiec chybotaniu się i odkształceniom. Świnie, które raz odkryją, że przegroda się ugina, bardzo szybko zaczną ją rozpychać i testować jej wytrzymałość.
Górna krawędź przegrody, zwłaszcza wysokich ścian dla tuczników i loch, powinna być zaokrąglona lub wykończona specjalnym profilem. Dzięki temu zwierzętom trudniej jest oprzeć o nią nogi lub zawiesić się na brzuchu. Dodatkowo taka krawędź mniej niszczy skórę i sierść, co ma znaczenie przy ocenie tuszy w rzeźni.
Ergonomia pracy człowieka a wysokość przegród
Rolnik i pracownicy chlewni spędzają wiele godzin dziennie w bezpośrednim kontakcie z kojcami. Wysokość przegród musi więc uwzględniać także komfort pracy. Zbyt niskie ściany zwiększają ryzyko przypadkowego wejścia świni na korytarz obsługowy podczas karmienia czy sprzątania, natomiast zbyt wysokie utrudniają wykonywanie podstawowych czynności, jak podanie leków, kontrola miotu czy ocena kondycji zwierząt.
W praktyce dobrze sprawdza się rozwiązanie, w którym główna część przegrody ma standardową wysokość (np. 90–100 cm), a w wybranych miejscach (przy wejściach, punktach obserwacyjnych) montuje się klapki lub drzwiczki umożliwiające szybki i wygodny dostęp. Dzięki temu można zachować zarówno bezpieczeństwo zwierząt, jak i wygodę obsługi.
Warto też zaprojektować przegrody tak, by umożliwiały łatwe zamykanie i otwieranie całych sekcji kojców. Przy przemieszczaniu większej liczby świń (np. tuczników do załadunku) bardzo przydatne są ruchome bramki i przegrody, które można szybko podnieść, obrócić lub zdemontować. Ich wysokość powinna być taka sama jak stałych elementów, aby zwierzęta nie próbowały przechodzić nad nimi.
Jak dobrać wysokość przegród do konkretnego gospodarstwa – praktyczne wskazówki
Nie ma jednego uniwersalnego schematu, który sprawdzi się w każdej chlewni. Dlatego kluczem jest indywidualne podejście i stopniowe dopasowywanie wysokości przegród do warunków panujących w gospodarstwie. Poniżej przedstawiono kilka kroków, które warto przeanalizować przed budową nowej chlewni lub modernizacją istniejącej.
Analiza obecnych problemów i zachowania stada
Dobór wysokości przegród powinien zacząć się od obserwacji. Warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań: czy świnie próbują przeskakiwać między kojcami? W których miejscach budynku najczęściej dochodzi do walk, pogryzień lub uszkodzeń wyposażenia? Czy zwierzęta mają tendencję do wspinania się po przegrodach przy karmieniu lub zabiegach zootechnicznych? Odpowiedzi pomogą określić, gdzie należy zastosować wyższe przegrody, a gdzie wystarczą niższe.
Rolnik powinien także ocenić, czy wysokość przegród nie utrudnia mu codziennej kontroli zdrowia. Jeśli zauważenie apatycznych, kaszlących czy kulawych sztuk wymaga każdorazowego wchodzenia do kojca, być może warto rozważyć częściowe obniżenie górnej krawędzi lub zastosowanie okien obserwacyjnych z przezroczystych płyt w strategicznych miejscach.
Dostosowanie wysokości do systemu żywienia i pojenia
System karmienia (sucha mieszanka, mokra pasza, żywienie na koryta lub automaty paszowe) ma istotny wpływ na zachowanie świń przy przegrodach. W kojcach, gdzie pasza jest podawana w korytach wzdłuż przegród, zwierzęta często gromadzą się przy ścianach, przepychając i wspinając. W takich miejscach warto zastosować nieco wyższe przegrody, aby ograniczyć ryzyko przeskakiwania oraz zapewnić równe szanse dostępu do paszy dla wszystkich osobników.
Podobna zasada dotyczy poideł. Poidła miseczkowe lub smoczkowe umieszczone zbyt blisko przegród mogą zachęcać świnie do wieszania się na ogrzewaniu lub elementach konstrukcyjnych. Rozwiązaniem jest montaż poideł nieco dalej od przegród lub zastosowanie krótkich odcinków podwyższonych ścian w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Wysokość przegród w takich miejscach można zwiększyć o 10–20 cm w stosunku do reszty kojca.
Uwzględnienie mikroklimatu i wentylacji
Wysokie, pełne przegrody mogą w niektórych przypadkach pogorszyć cyrkulację powietrza i doprowadzić do zastoju wilgoci oraz amoniaku w dolnej części budynku. Dotyczy to zwłaszcza chlewni o niskiej kubaturze, gdzie powietrze nie ma możliwości swobodnego przemieszczania się nad przegrodami. W takich warunkach rozwiązaniem są przegrody kombinowane: do wysokości około 60–80 cm pełne (z płyty lub betonu), a powyżej ażurowe.
Dodatkową korzyścią z takiego rozwiązania jest zmniejszenie bodźców wzrokowych między sąsiednimi kojcami. Dolna, pełna część izoluje świnie od siebie, co ogranicza liczbę walk i zachowań agresywnych, natomiast górna, ażurowa część zapewnia odpowiednią wentylację i rozprowadzenie świeżego powietrza po całym budynku.
Planowanie modernizacji i stopniowe podnoszenie przegród
W istniejących chlewniach często trudno jest od razu wymienić wszystkie przegrody na nowe. W takiej sytuacji można zastosować stopniową modernizację. Dobrym pomysłem jest zacząć od najbardziej problematycznych miejsc: kojców, w których regularnie dochodzi do ucieczek, walk lub uszkodzeń wyposażenia. Tam można dołożyć nadstawki podwyższające przegrodę o 10–20 cm lub zamontować dodatkowe rury w górnej części.
Rolnik powinien także pamiętać o możliwości wykorzystania gotowych systemów nadstawek produkowanych przez firmy wyposażające chlewnie. Takie elementy można zwykle dopasować do istniejących przęseł, przykręcając je do słupków lub konstrukcji nośnej. Pozwala to podnieść wysokość przegród bez konieczności demontażu całego kojca.
Warto również zwrócić uwagę na stan techniczny podłoża. Jeżeli posadzka jest wyraźnie wyeksploatowana, ubytki betonu mogą tworzyć niepożądane szczeliny pod przegrodami, które świnie wykorzystają, by się przecisnąć. W takim przypadku planując modernizację wysokości przegród, dobrze jest równolegle zaplanować naprawę podłoża w newralgicznych miejscach.
Ekonomia, dobrostan i efektywność produkcji a wysokość przegród
Choć wysokość przegród wydaje się na pierwszy rzut oka detalem technicznym, ma ona bezpośredni wpływ na wyniki produkcyjne, koszty leczenia oraz ogólną opłacalność chowu świń. Dobrze dobrane przegrody zmniejszają ryzyko urazów, poprawiają komfort zwierząt i ludzi, a także usprawniają organizację pracy w chlewni.
Wpływ na zdrowie i dobrostan świń
Świnie utrzymywane w kojcach z przegrodami odpowiedniej wysokości i konstrukcji rzadziej wykazują zachowania agresywne, takie jak gryzienie boków, uszu czy ogonów. Mniej kontaktów między grupami oznacza także wolniejsze rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych, co prowadzi do niższego zużycia antybiotyków i lepszych wskaźników zdrowotnych stada.
Mniejsza liczba walk i stresu przekłada się na lepsze przyrosty dzienne oraz mniejsze zróżnicowanie masy ciała w obrębie grupy. Zwierzęta nie tracą energii na przeskakiwanie i próby ucieczek, a czas spędzają na pobieraniu paszy i odpoczynku. Dodatkowo ogranicza się urazy kończyn związane z zawieszaniem się na przegrodach lub upadkiem przy nieudanych próbach przeskoczenia.
Bezpieczeństwo i komfort pracy ludzi
Rolnik i pracownicy chlewni również odczuwają różnicę wynikającą z właściwej wysokości przegród. Mniej ucieczek świń na korytarz obsługowy oznacza rzadszą konieczność pośpiesznego zaganiania zwierząt z powrotem do kojców. Odpowiednio wysokie przegrody stanowią też barierę ochronną przy wykonywaniu zabiegów, takich jak szczepienia, znakowanie czy leczenie indywidualne – szczególnie w przypadku dużych i silnych tuczników.
Jednocześnie przegrody nie mogą być na tyle wysokie, by wymagały od obsługi stałego schylania się lub wchodzenia na drabinki podczas kontroli zwierząt. Zbyt duże obciążenie kręgosłupa i kończyn dolnych szybko odbije się na zdrowiu pracowników. Dlatego dobrze zaprojektowana chlewnia łączy bezpieczeństwo stada z ergonomią pracy człowieka, np. poprzez stosowanie drzwiczek i furtek umożliwiających szybki dostęp na wysokości pasa.
Ekonomiczne skutki właściwego doboru przegród
Inwestycja w odpowiednie przegrody, dopasowane wysokością do kategorii zwierząt, może z pozoru wydawać się kosztem, który łatwo ograniczyć. W praktyce jednak oszczędzanie na tym elemencie wyposażenia często prowadzi do wyższych nakładów w przyszłości: kosztów leczenia, naprawy zniszczonych elementów, a nawet strat wynikających z upadków zwierząt po urazach.
Przy rosnących wymaganiach dotyczących dobrostanu świń, zarówno ze strony przepisów, jak i odbiorców (zakłady mięsne, sieci handlowe), odpowiednio zaprojektowane kojce stają się atutem gospodarstwa. Dobrze dobrana wysokość przegród jest jednym z elementów, który pomaga spełniać wymagania audytów dobrostanowych i utrzymać współpracę z wymagającymi kontrahentami.
W ujęciu długoterminowym lepsza kondycja zdrowotna oraz mniejsza liczba problemów behawioralnych przekładają się na stabilniejsze przyrosty, mniejszą zmienność wyników i lepsze wykorzystanie paszy, co finalnie poprawia wynik ekonomiczny produkcji. Odpowiednia wysokość przegród jest więc nie tylko kwestią techniczną, ale także istotnym narzędziem zarządzania efektywnością stada.
FAQ – najczęstsze pytania o wysokość przegród w kojcach dla świń
Jaką wysokość przegród wybrać przy budowie nowej chlewni tucznikarni?
Przy planowaniu nowej tucznikarni najbezpieczniej jest przyjąć dla przegród między kojcami wysokość w granicach 100–110 cm, z możliwością lokalnego podniesienia do 120 cm w miejscach problemowych (przy korytach, poidłach, zakrętach korytarzy). Dolna część przegrody powinna być pełna, co najmniej do 60–80 cm, aby ograniczyć kontakt wzrokowy i sprzyjać spokojowi w grupie. Górę można wykonać jako ażurową z rur stalowych lub prętów, co poprawi wentylację i ułatwi obserwację zwierząt.
Czy warto podnosić przegrody, jeśli świnie rzadko uciekają z kojców?
Jeśli w gospodarstwie nie obserwuje się ucieczek, a stado jest spokojne, nie ma potrzeby radykalnego podnoszenia wszystkich przegród. Warto natomiast dokładnie przeanalizować, czy obecna wysokość zapewnia komfort pracy i czy nie występują inne problemy, np. częste walki przy karmieniu lub przepychanki nad przegrodą. Podnoszenie warto rozważyć lokalnie – tam, gdzie zwierzęta wyraźnie próbują się wspinać, opierać nogi na krawędzi lub niszczyć wyposażenie. Dzięki temu inwestycja będzie mniejsza, a efekt najlepiej odczuwalny.
Czy pełne, wysokie ściany między kojcami są zawsze lepsze od ażurowych?
Pełne, wysokie ściany dobrze ograniczają kontakt wzrokowy i zmniejszają agresję, ale nie są idealnym rozwiązaniem w każdym budynku. Mogą pogarszać cyrkulację powietrza, utrudniać obserwację zwierząt i zwiększać koszty budowy. Często lepszym kompromisem jest przegroda łączona: pełna do około 60–80 cm, a wyżej ażurowa. Takie rozwiązanie łączy zalety izolacji między grupami z dobrą wentylacją i komfortem pracy obsługi, pozwalając jednocześnie na elastyczne dostosowanie wysokości do kategorii zwierząt.
Jak postąpić, gdy w istniejącej chlewni tuczniki zaczynają przeskakiwać przegrody?
W pierwszej kolejności warto zidentyfikować miejsca, gdzie dochodzi do przeskakiwania – często są to okolice karmideł, poideł lub narożniki. Następnie można zastosować tam nadstawki zwiększające wysokość przegrody o 10–20 cm, najlepiej z gładkiego materiału utrudniającego wspinaczkę. Równolegle należy sprawdzić, czy zwierzęta nie mają „stopni” w postaci podestów, rur lub elementów wyposażenia. Czasem samo przestawienie karmidła lub obniżenie podestu przy przegrodzie rozwiązuje problem bez konieczności wymiany całych przegród.
Czy istnieje jedna uniwersalna wysokość przegród dla wszystkich grup świń?
Nie ma jednej wysokości przegród, która sprawdzi się u prosiąt, tuczników i loch jednocześnie. Każda grupa technologiczna ma inne wymagania co do przestrzeni i zabezpieczenia. U prosiąt wystarczy zwykle 60–80 cm, podczas gdy tucznikom i lochom potrzeba 90–120 cm. Dlatego przy projektowaniu chlewni ważne jest wydzielenie stref dostosowanych do wieku i masy świń oraz zastosowanie zróżnicowanych przegród. Próba dopasowania się do wszystkich kategorii jednym rozwiązaniem zazwyczaj kończy się kompromisem, który nie jest optymalny ani dla zwierząt, ani dla obsługi.
