Rozwój technologii cyfrowych oraz automatyzacji sprawił, że rolnictwo wchodzi w zupełnie nowy etap. Coraz większe wymagania dotyczące plonów, jakości surowca i ochrony środowiska sprawiają, że gospodarstwa szukają rozwiązań umożliwiających precyzyjne zarządzanie każdym metrem kwadratowym pola. W uprawie rzepaku, rośliny o dużym potencjale plonowania, ale także wysokich wymaganiach pokarmowych i agrotechnicznych, szczególnie wyraźnie widać przewagi, jakie zapewnia rolnictwo precyzyjne. Systemy nawigacji satelitarnej, mapy plonów, czujniki gleby, aplikacje zmiennej dawki nawozów i środków ochrony roślin oraz zaawansowana analityka danych stają się kluczowymi elementami dobrze zarządzanego gospodarstwa nastawionego na rzepak ozimy lub jary. Dzięki nim możliwe jest nie tylko zwiększenie efektywności produkcji, ale także ograniczenie kosztów, poprawa żyzności gleby i redukcja presji na środowisko.
Istota rolnictwa precyzyjnego w uprawie rzepaku
Rolnictwo precyzyjne to koncepcja zarządzania gospodarstwem, w której każdy fragment pola traktowany jest indywidualnie. Zakłada ono dopasowanie zabiegów agrotechnicznych – siewu, nawożenia, ochrony roślin czy zbioru – do lokalnych warunków siedliskowych. W przypadku rzepaku szczególnie duże znaczenie ma zmienność gleb, dostępność składników pokarmowych, ryzyko przemarznięć oraz presja chwastów, chorób i szkodników. W tradycyjnym podejściu całe pole często otrzymuje tę samą dawkę nawozów czy środków ochrony roślin, co nie odzwierciedla faktycznych potrzeb roślin na poszczególnych częściach areału.
Podstawą rolnictwa precyzyjnego w rzepaku jest monitorowanie i analiza zmienności przestrzennej. Dane pozyskiwane są z wielu źródeł: z pomiarów glebowych, z systemów GPS/GNSS, z czujników zamontowanych na maszynach, z dronów i satelitów, a także z systemów wspomagania decyzji (DSS). Otrzymane informacje są integrowane w programach typu GIS (systemy informacji geograficznej), gdzie powstają mapy zmienności plonowania, zasobności w składniki pokarmowe, struktury gleby czy wilgotności. To na ich podstawie planuje się strategię produkcyjną rzepaku i wdraża zabiegi o zmiennej dawce.
W praktyce rolnictwo precyzyjne pozwala lepiej wykorzystać potencjał genetyczny odmian rzepaku, zoptymalizować bilans azotu, fosforu i potasu, bardziej precyzyjnie prowadzić ochronę fungicydową i insektycydową, a także ograniczyć straty przy zbiorze. W efekcie rośnie stabilność i poziom plonowania, spadają koszty na jednostkę produkcji, a gospodarstwo spełnia zaostrzone wymagania środowiskowe oraz fitosanitarne.
Kluczowe technologie i narzędzia rolnictwa precyzyjnego w rzepaku
Nawigacja satelitarna i prowadzenie równoległe
Jednym z fundamentów rolnictwa precyzyjnego jest precyzyjne pozycjonowanie maszyn w polu. Systemy GPS/GNSS, wsparte korekcją sygnału (RTK, EGNOS, sieci krajowe), umożliwiają prowadzenie ciągnika z dokładnością dochodzącą nawet do 2–3 cm. W uprawie rzepaku ma to kilka kluczowych zastosowań:
- dokładne prowadzenie siewnika, co umożliwia uzyskanie równomiernej obsady roślin i minimalizację omijaków oraz nakładek,
- precyzyjne nawożenie, dzięki czemu każda część pola otrzymuje zaplanowaną dawkę składników pokarmowych,
- precyzyjne wykonywanie zabiegów ochrony roślin, w tym ograniczenie oprysku poza strefą pola,
- dokładne prowadzenie kombajnu podczas zbioru, co zmniejsza straty nasion rzepaku oraz pozwala na precyzyjne tworzenie map plonu.
Systemy automatycznego prowadzenia zmniejszają także zmęczenie operatora, co jest ważne w intensywnym okresie zasiewów i zbiorów rzepaku. Dokładność przejazdów umożliwia ograniczenie liczby przejazdów oraz oszczędność paliwa, co ma bezpośredni wpływ na koszty produkcji.
Mapy plonów i ich znaczenie w uprawie rzepaku
Mapy plonów, generowane przez kombajny wyposażone w czujniki przepływu masy oraz systemy ważenia, są jednym z najcenniejszych źródeł informacji w rolnictwie precyzyjnym. W rzepaku pozwalają bardzo dokładnie zidentyfikować obszary o wysokim i niskim plonowaniu. Analizując takie mapy z kilku lat, można wyróżnić strefy stabilnie słabe, stabilnie dobre oraz niestabilne, reagujące mocno na warunki sezonu.
Znajomość tej zmienności umożliwia różnicowanie strategii produkcyjnej – np. intensyfikowanie nawożenia azotowego oraz zabiegów ochrony fungicydowej w strefach o wysokim potencjale, a ograniczanie nakładów w miejscach, gdzie ze względów glebowych czy wodnych nie ma szans na wysoki plon. Mapy plonów pomagają również weryfikować skuteczność wprowadzanych zmian – nowych odmian, technologii uprawy czy programów nawożenia.
Mapy zasobności gleb i próbniki glebowe
Precyzyjne nawożenie rzepaku nie jest możliwe bez znajomości zasobności gleb w podstawowe składniki pokarmowe. W rolnictwie precyzyjnym tworzy się mapy zasobności oparte na siatce próbek pobieranych w regularnych odstępach (np. co 1–3 ha) lub na strefach wydzielonych na podstawie wcześniejszych map plonów i obserwacji polowych. Coraz częściej wykorzystuje się automatyczne próbniki glebowe, które zapisują dokładne położenie GPS każdej próbki, co pozwala na odtwarzanie badań po kilku latach w tych samych miejscach.
Na podstawie wyników analizy glebowej tworzone są mapy zawartości fosforu, potasu, magnezu, pH oraz czasami mikroelementów, takich jak bor czy siarka. Rzepak jest szczególnie wrażliwy na niedobory boru i siarki, a także źle reaguje na zbyt niskie pH. Dysponując szczegółową mapą zasobności, rolnik może:
- zastosować nawożenie o zmiennej dawce, zwiększając ilość nawozu tam, gdzie gleba jest uboższa,
- dostosować rodzaj nawozu do lokalnych potrzeb, np. wapnować tylko te fragmenty pola, gdzie pH jest zbyt niskie,
- optymalizować bilans składników pokarmowych w perspektywie kilku lat, unikając zarówno niedoborów, jak i nadmiarów.
W uprawie rzepaku ma to duże znaczenie, ponieważ roślina ta pobiera znaczne ilości składników, a jednocześnie często jest uprawiana na stanowiskach o zróżnicowanej zasobności i strukturze gleby. Równomierne odżywienie roślin przekłada się na wyrównanie łanu i lepszą zimotrwałość.
Aplikacja zmiennej dawki nawozów i środków ochrony roślin
Jedną z najbardziej widocznych korzyści rolnictwa precyzyjnego w uprawie rzepaku jest możliwość wprowadzenia zmiennych dawek nawozów mineralnych i środków ochrony roślin. Rozsiewacze i opryskiwacze wyposażone w sterowniki z obsługą plików map aplikacyjnych oraz systemy sekcyjne umożliwiają bardzo dokładne dopasowanie ilości wysiewanych i opryskiwanych substancji do lokalnych warunków.
W nawożeniu azotowym rzepaku azot jest kluczowym składnikiem decydującym o plonie, ale także najbardziej problematycznym ze względu na ryzyko strat do środowiska oraz ograniczenia prawne. Dzięki mapom zasobności i mapom plonów można:
- zwiększyć dawkę azotu w strefach o wysokim potencjale plonowania i odpowiedniej pojemności sorpcyjnej gleby,
- zmniejszyć nawożenie tam, gdzie rzepak plonuje słabo z przyczyn niezależnych od nawożenia (np. słabe gleby, podmokłe miejsca),
- dostosować liczbę dawek i ich termin do kondycji roślin monitorowanej za pomocą czujników biomasy lub zdjęć satelitarnych.
W ochronie roślin technologia zmiennej dawki pozwala reagować na lokalne nasilenie chwastów, chorób i szkodników. Drony i satelity, a także przejazdy lustracyjne połączone z aplikacjami mobilnymi umożliwiają tworzenie map stref, gdzie presja agrofagów jest najwyższa. W tych rejonach można zastosować wyższe dawki lub w ogóle wykonać zabieg, podczas gdy pozostała część pola otrzyma dawkę niższą lub pozostanie bez zabiegu. Jest to szczególnie ważne w kontekście ochrony rzepaku przed zgnilizną twardzikową, suchą zgnilizną kapustnych czy szkodnikami, takimi jak słodyszek rzepakowy, chowacze i pryszczarki.
Teledetekcja: zdjęcia satelitarne i drony w monitoringu rzepaku
Teledetekcja, czyli pozyskiwanie informacji o polu z odległości, jest kolejnym filarem rolnictwa precyzyjnego w uprawie rzepaku. Satelity obserwujące Ziemię (np. Sentinel, Landsat) oraz drony wyposażone w kamery RGB, multispektralne czy hiperspektralne pozwalają na bieżąco śledzić stan plantacji. Dzięki nim można ocenić:
- gęstość i kondycję łanu,
- różnice w tempie wzrostu roślin,
- objawy niedoborów składników pokarmowych,
- objawy stresu wodnego, mrozowego lub uszkodzeń po herbicydach,
- stopień zachwaszczenia lub rozwoju chorób.
Wskaźniki wegetacyjne, takie jak NDVI, LAI czy inne indeksy oparte na kombinacjach pasm spektralnych, są szczególnie użyteczne w rzepaku, którego silny rozwój biomasy i charakterystyczny kolor roślin w różnych fazach rozwojowych pozwalają na skuteczną analizę zdjęć. Połączenie danych z teledetekcji z mapami plonów i zasobności gleb umożliwia tworzenie dynamicznych map aplikacyjnych do zmiennego nawożenia azotowego w trakcie sezonu oraz do różnicowania zabiegów regulatorami wzrostu i fungicydami.
Czujniki glebowe i stacje pogodowe
Aby w pełni wykorzystać potencjał rzepaku, konieczne jest monitorowanie warunków glebowo-pogodowych. Czujniki wilgotności gleby, temperatury, zasolenia czy przewodnictwa elektrycznego (EC) dostarczają informacji o aktualnym stanie profilu glebowego. W połączeniu z danymi z lokalnych stacji pogodowych lub sieci meteorologicznych można dokładniej planować nawożenie, terminy siewu, zabiegi ochrony roślin oraz prognozować ryzyko wystąpienia chorób i szkodników.
Stacje pogodowe zintegrowane z systemami DSS generują komunikaty o optymalnych terminach wykonania zabiegów fungicydowych przeciwko kluczowym chorobom rzepaku, uwzględniając warunki temperatury, wilgotności liści, opadów i prognozy na najbliższe dni. Takie podejście pozwala ograniczyć liczbę zabiegów, jednocześnie utrzymując wysoki poziom ochrony łanu.
Praktyczne zastosowanie rolnictwa precyzyjnego w technologii rzepaku
Planowanie zmianowania i dobór odmian
Rolnictwo precyzyjne zaczyna się na długo przed wysiewem rzepaku. Analiza danych historycznych o plonowaniu i zasobności gleb pozwala określić, które pola w gospodarstwie mają największy potencjał do uprawy tej wymagającej rośliny. Rzepak najlepiej plonuje na glebach o uregulowanym odczynie, dobrej strukturze i wysokiej kulturze agrarnej. W gospodarstwach korzystających z systemów informacji przestrzennej można tworzyć mapy przydatności stanowisk, które wskazują optymalne pola pod rzepak w danym roku.
Kolejny krok to dobór odmian. W nowoczesnym rolnictwie coraz częściej wykorzystuje się dane z doświadczeń odmianowych prowadzonych w regionie oraz własne wyniki plonowania, aby dobrać odmiany najbardziej odpowiadające lokalnym warunkom stresowym – suszy, wymarzaniu, chorobom czy presji szkodników. Informacja o zmienności plonowania w obrębie pola może sugerować, gdzie lepiej sprawdzą się odmiany o wysokiej zimotrwałości, a gdzie o większej tolerancji na krótkotrwałe zalania czy lekkie gleby.
Uprawa roli i przygotowanie stanowiska
Rzepak jest rośliną wymagającą pod względem warunków glebowych, w szczególności struktury i zagęszczenia gleby w warstwie ornej i podornej. W rolnictwie precyzyjnym wykorzystuje się mapy przewodności elektrycznej EC, dane z sond penetrometrycznych i obserwacje gleby w celu zlokalizowania stref zagęszczeń lub słabszej struktury. Na tej podstawie można:
- stosować uprawę pasową (strip-till) tylko w strefach wymagających spulchnienia,
- wykonywać głęboszowanie zmienną głębokością, w zależności od lokalnej twardości gleby,
- dostosować intensywność uprawy pożniwnej po przedplonie, aby zoptymalizować rozkład resztek i przygotowanie łoża siewnego.
Precyzyjne podejście do uprawy roli dla rzepaku pozwala zmniejszyć nakłady energii, ograniczyć erozję wodną i wietrzną oraz poprawić warunki wschodów. W połączeniu z nawigacją satelitarną można wykonać przejazdy uprawowe bez nakładek, co zmniejsza zagęszczanie gleby i straty paliwa.
Precyzyjny siew rzepaku
Obsada roślin rzepaku i równomierność wysiewu decydują o wyrównaniu łanu, zimotrwałości oraz potencjale plonowania. Siewniki przystosowane do technologii precyzyjnej, wyposażone w sekcje sterowane indywidualnie, pozwalają:
- dokładnie kontrolować normę wysiewu w kg/ha oraz liczbę nasion na m²,
- automatycznie wyłączać sekcje na uwrociach i klinach pola, aby uniknąć podwójnego wysiewu,
- dostosować głębokość siewu do lokalnych warunków wilgotności i struktury gleby, w niektórych rozwiązaniach z wykorzystaniem czujników nacisku i oporu gleby.
W niektórych gospodarstwach rozważa się również zróżnicowanie normy wysiewu w obrębie pola na podstawie historycznych danych o wschodach i zimotrwałości. Na stanowiskach narażonych na przemarznięcia lub gdzie w przeszłości obserwowano słabe przezimowanie, można nieznacznie zwiększyć obsadę, aby zrekompensować potencjalne ubytki roślin. Na polach o bardzo dobrej strukturze i wysokiej żyzności możliwe jest utrzymanie niższej obsady, wspierającej rozwój roślin o silnym systemie korzeniowym i grubym szyjką korzeniową.
Precyzyjne nawożenie przedsiewne i pogłówne
Rzepak ma wysokie wymagania pokarmowe, szczególnie w odniesieniu do azotu, fosforu, potasu, siarki i boru. W rolnictwie precyzyjnym strategia nawożenia opiera się na:
- mapach zasobności gleb,
- mapach plonów z poprzednich sezonów,
- bieżących danych o stanie roślin i prognozowanym potencjale plonowania.
Nawożenie przedsiewne fosforem i potasem można zróżnicować w zależności od zasobności poszczególnych stref pola. Zastosowanie zmiennych dawek pozwala uniknąć nadmiernego nawożenia tam, gdzie gleba jest dobrze zaopatrzona, oraz zwiększyć nakłady w strefach uboższych. W efekcie poprawia się efektywność wykorzystania nawozów, a koszty produkcji są lepiej kontrolowane.
Azot stosowany pogłównie wiosną to kluczowy element technologii rzepaku. Coraz więcej gospodarstw wykorzystuje czujniki roślinne (np. optyczne mierniki zawartości chlorofilu czy biomasy) oraz dane satelitarne do tworzenia map aplikacyjnych dla pierwszej i drugiej dawki azotu. Na tej podstawie:
- zwiększa się dawkę w miejscach, gdzie rośliny są słabsze, ale mają potencjał do odrobienia strat,
- ogranicza dawkę tam, gdzie rośliny są bardzo silne, aby zmniejszyć ryzyko wylegania i nadmiernego wzrostu wegetatywnego,
- dostosowuje bilans azotu do zakładanego plonu oraz ograniczeń środowiskowych.
Podobne podejście stosuje się w przypadku nawożenia siarką i borem, które są kluczowe dla prawidłowego zawiązywania łuszczyn i nalewania nasion. Dokładna diagnostyka niedoborów wspierana jest analizą tkanek roślinnych oraz obserwacją objawów na zdjęciach z dronów i satelitów.
Ochrona rzepaku oparta na danych
W nowoczesnej technologii rzepaku ochrona fungicydowa, insektycydowa i herbicydowa musi być jednocześnie efektywna i ekonomiczna. Rolnictwo precyzyjne pozwala ograniczyć zabiegi do sytuacji, gdy są one rzeczywiście potrzebne, oraz dopasować je do lokalnego ryzyka. W ochronie herbicydowej możliwe jest:
- lokalne zwalczanie chwastów w strefach, gdzie ich presja jest najwyższa,
- wykorzystanie systemów rozpoznawania chwastów przez kamerę i komputer pokładowy (technologia „green on brown” lub „green on green”),
- zmniejszenie zużycia herbicydów poprzez wyłączanie sekcji opryskiwacza w strefach wolnych od chwastów.
W ochronie fungicydowej i insektycydowej coraz większe znaczenie odgrywają systemy wspomagania decyzji, oparte na lokalnych danych pogodowych i progach szkodliwości. Aplikacje mobilne pozwalają nanieść na mapę pola lokalizacje ognisk chorób lub występowania szkodników. Dane te służą do przygotowania map zabiegów zróżnicowanych, dzięki którym wyższa dawka preparatu stosowana jest tylko w najbardziej zagrożonych częściach łanu.
W analizie ryzyka zgnilizny twardzikowej czy suchej zgnilizny kapustnych uwzględnia się nie tylko dane o opadach i temperaturze, ale również gęstość łanu i jego fazę rozwojową, weryfikowaną np. ze zdjęć lotniczych. Takie podejście pozwala lepiej wykorzystać każdy zabieg i zminimalizować liczbę przejazdów opryskiwacza.
Zbiór rzepaku i zarządzanie resztkami pożniwnymi
Precyzyjny zbiór rzepaku ma duże znaczenie dla ograniczenia strat nasion i jakości materiału przeznaczonego na sprzedaż lub dalsze przetwórstwo. Kombajny wyposażone w systemy monitorowania strat, automatyczne ustawienia zespołów żniwnych oraz mapowanie plonu pozwalają:
- dostosować prędkość i parametry pracy do warunków łanu w różnych częściach pola,
- minimalizować wykruszanie nasion i straty przy hederze,
- zapisywać dane o plonie z dokładnością przestrzenną, co umożliwia dalszą analizę.
Zarządzanie resztkami pożniwnymi rzepaku z wykorzystaniem narzędzi precyzyjnych obejmuje kontrolę wysokości ścierni, równomierne rozrzucanie plew i nasion samosiewnych, a także planowanie kolejnych zabiegów uprawowych. Mapy plonów i rozkładu resztek mogą posłużyć do zróżnicowania intensywności zabiegów uprawy pożniwnej, np. mocniejszego mieszania resztek w miejscach o wysokim plonie, aby przyspieszyć ich rozkład.
Analiza danych i ciągłe doskonalenie technologii
Kluczowym elementem rolnictwa precyzyjnego w rzepaku nie są same urządzenia, lecz zdolność do analizy i interpretacji danych. Gospodarstwa wykorzystujące zaawansowane systemy zarządzania danymi agronomicznymi (FMIS – Farm Management Information Systems) gromadzą informacje z wielu lat: o plonach, zabiegach, kosztach, parametrach glebowych i pogodowych. Na tej podstawie możliwe jest:
- obliczanie rentowności poszczególnych pól i stref w obrębie pola,
- porównywanie efektywności różnych odmian rzepaku w danych warunkach,
- analiza skuteczności nowych technologii (np. redukcja dawek azotu przy zachowaniu plonu),
- modelowanie scenariuszy zmianowania i struktury zasiewów.
Dzięki takiemu podejściu rolnik może świadomie podejmować decyzje o intensywności prowadzenia rzepaku na konkretnych polach, rezygnować z uprawy na stanowiskach permanentnie słabych lub wdrażać działania poprawiające ich produktywność, np. meliorację, wapnowanie, wprowadzenie międzyplonów czy głęboszowanie.
Korzyści, wyzwania i perspektywy rozwoju rolnictwa precyzyjnego w rzepaku
Korzyści ekonomiczne i środowiskowe
Zastosowanie rolnictwa precyzyjnego w uprawie rzepaku przynosi szereg korzyści ekonomicznych. Do najważniejszych należą:
- zwiększenie plonów dzięki lepszemu dopasowaniu nawożenia i ochrony do potrzeb roślin,
- redukcja zużycia nawozów i środków ochrony roślin, co obniża koszty produkcji,
- oszczędność paliwa i czasu pracy dzięki optymalnym przejazdom i mniejszej liczbie zabiegów,
- lepsze wykorzystanie potencjału gleb oraz odmian, co przekłada się na stabilniejszą rentowność gospodarstwa.
Istotne są również korzyści środowiskowe. Precyzyjne nawożenie ogranicza wymywanie azotanów do wód gruntowych i powierzchniowych, a zmienne dawkowanie środków ochrony roślin zmniejsza presję chemiczną na ekosystem. W połączeniu z racjonalną uprawą roli i właściwym doborem międzyplonów możliwe jest ograniczenie erozji, poprawa struktury gleby oraz zwiększenie zawartości materii organicznej.
Wymagania organizacyjne i kompetencyjne
Wdrożenie rolnictwa precyzyjnego w technologii rzepaku wymaga od gospodarstwa odpowiedniego przygotowania organizacyjnego i kompetencyjnego. Kluczowe jest:
- zrozumienie podstaw działania systemów GPS, mapowania, teledetekcji i analizy danych,
- umiejętność obsługi oprogramowania do tworzenia i interpretacji map,
- zorganizowanie procesu pobierania próbek glebowych oraz gromadzenia danych o plonach i zabiegach,
- zapewnienie spójności i jakości danych między różnymi maszynami i systemami (standaryzacja formatów).
W praktyce często oznacza to konieczność współpracy z doradcami agronomicznymi, firmami oferującymi usługi mapowania oraz serwisami informatycznymi. Ważne jest stopniowe wdrażanie technologii – od najprostszych rozwiązań, jak prowadzenie równoległe i automatyczne wyłączanie sekcji opryskiwacza, po bardziej zaawansowane systemy zmiennej dawki i analizy danych wieloletnich.
Inwestycje w sprzęt i oprogramowanie
Rolnictwo precyzyjne wymaga inwestycji w nowoczesny sprzęt i oprogramowanie. W gospodarstwie nastawionym na intensywną uprawę rzepaku mogą być potrzebne m.in.:
- ciągniki z przygotowaniem pod systemy automatycznego prowadzenia,
- rozsiewacze nawozów z wagą elektroniczną i możliwością sterowania dawką sekcyjnie,
- opryskiwacze z automatycznym wyłączaniem sekcji i obsługą map aplikacyjnych,
- kombajny z systemem mapowania plonu i wilgotności,
- oprogramowanie do zarządzania danymi agronomicznymi i tworzenia map,
- dostęp do serwisów teledetekcyjnych i usług analizy danych.
Choć początkowe nakłady mogą wydawać się wysokie, w perspektywie kilku lat zwracają się dzięki oszczędnościom i wyższym plonom. Rzepak, jako roślina o dużej wartości rynkowej, szczególnie dobrze „nagradza” precyzyjne podejście do jego uprawy.
Cyfryzacja, sztuczna inteligencja i przyszłość precyzyjnego rzepaku
Przyszłość rolnictwa precyzyjnego w rzepaku związana jest z dalszym rozwojem cyfryzacji, automatyzacji i wykorzystania technik sztucznej inteligencji. Coraz więcej danych będzie gromadzonych automatycznie, a rola rolnika będzie przesuwała się z wykonywania manualnych operacji w kierunku nadzoru i podejmowania decyzji na podstawie analiz wielkoskalowych. Można oczekiwać rozwoju:
- systemów automatycznego rozpoznawania chwastów, chorób i szkodników na zdjęciach z dronów i maszyn,
- modeli prognozujących plon rzepaku na podstawie warunków pogodowych, glebowych i agrotechnicznych,
- robotów polowych wykonujących wybrane zabiegi pielęgnacyjne i ochronne z bardzo wysoką precyzją,
- integracji danych z wielu źródeł (satelity, drony, czujniki gleby, stacje pogodowe) w jednym ekosystemie cyfrowym.
Nowe regulacje dotyczące ochrony środowiska, jakości żywności i redukcji emisji gazów cieplarnianych będą dodatkowym impulsem do upowszechnienia rolnictwa precyzyjnego. Gospodarstwa produkujące rzepak na cele spożywcze i energetyczne będą coraz mocniej rozliczane z efektywności wykorzystania nawozów, poziomu emisji oraz śladu węglowego. Precyzyjne zarządzanie polem, oparte na danych, stanie się podstawą uzyskania wysokiej konkurencyjności na dynamicznie zmieniającym się rynku rolnym.
