Kontrola ARiMR dla wielu gospodarstw jest źródłem stresu, ale dobrze przygotowana dokumentacja, porządek w obejściu i znajomość procedur sprawiają, że przebiega sprawnie i bez konsekwencji finansowych. Poniższa szczegółowa checklista krok po kroku pomoże Ci uporządkować wszystkie obszary ryzyka: od wniosków obszarowych i zwierząt, przez dopłaty rolno‑środowiskowo‑klimatyczne, aż po ekoschematy, dobrostan zwierząt i inwestycje. To praktyczny przewodnik stworzony z myślą o rolnikach, którzy chcą przejść kontrolę spokojnie i bez poprawek.
Kluczowe rodzaje kontroli ARiMR i jak je rozumieć
Najczęstsze typy kontroli na gospodarstwie
Kontrole ARiMR można podzielić na kilka głównych grup, z których każda kładzie nacisk na inne elementy:
- kontrole związane z płatnościami bezpośrednimi – głównie weryfikacja powierzchni działek, upraw, ekoschematów;
- kontrole cross compliance (wzajemna zgodność) – sprawdzenie, czy przestrzegasz wymogów podstawowych: identyfikacji i rejestracji zwierząt, ochrony środowiska, dobrostanu;
- kontrole działań rolno‑środowiskowo‑klimatycznych oraz rolnictwa ekologicznego – weryfikacja pakietów, terminów zabiegów i dokumentacji;
- kontrole inwestycyjne PROW – sprawdzenie, czy zakupione maszyny i zrealizowane budowy odpowiadają wnioskowi i biznesplanowi;
- kontrole dobrostanu zwierząt i ekoschematów – m.in. powierzchnia na sztukę, obsada, dostęp do wybiegów, pasze.
Zrozumienie typu kontroli pozwala skupić się na właściwych dokumentach i elementach gospodarstwa. Inaczej wygląda przygotowanie do weryfikacji dobrostanu, a inaczej do kontroli powierzchni pod dopłaty bezpośrednie czy rolnictwo ekologiczne.
Zapowiedź kontroli, kontrole niezapowiedziane i zdalne
ARiMR może prowadzić zarówno kontrole zapowiedziane, jak i niezapowiedziane:
- kontrola zapowiedziana – zazwyczaj telefon lub pismo z wyprzedzeniem 24–48 godzin, przy dużych programach inwestycyjnych termin bywa dłuższy;
- kontrola niezapowiedziana – szczególnie w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt, dobrostanu i niektórych pakietów środowiskowych;
- kontrola zdalna (na podstawie zdjęć satelitarnych, ortofotomapy, geotagowanych zdjęć) – coraz częściej stosowana przy weryfikacji powierzchni i niektórych ekoschematów.
W praktyce każde gospodarstwo powinno być przygotowane w taki sposób, jakby kontrola mogła się odbyć następnego dnia – zwłaszcza pod względem dokumentacji zwierząt i porządku w miejscach magazynowania nawozów oraz środków ochrony roślin.
Najpoważniejsze konsekwencje błędów
Najczęściej spotykane konsekwencje nieprawidłowości to:
- zmniejszenie płatności za dany rok (procentowo w zależności od skali uchybień);
- wykluczenie z danego działania na kilka lat lub obowiązek zwrotu części/całości uzyskanej pomocy;
- dodatkowe kary za rażące naruszenia (np. brak kolczyków, brak zgłoszeń zdarzeń);
- obowiązek usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie, np. poprawa przechowywania nawozów.
Kluczowa zasada: większość uchybień wynika z braku porządku w dokumentach, a nie ze złej woli rolnika. Dlatego fundamentem przygotowania do każdej kontroli jest dobra organizacja dokumentacji i systematyczne prowadzenie ewidencji.
Przygotowanie dokumentów i ewidencji – serce kontroli ARiMR
Centralny segregator gospodarstwa – co powinno się w nim znaleźć
Najpraktyczniejszym rozwiązaniem jest stworzenie jednego „centralnego” segregatora (lub kompletu segregatorów) przeznaczonego do kontroli. Uporządkuj dokumenty w przejrzyste działy:
- Dane gospodarstwa:
- numer producenta, numery siedzib stada;
- mapy gospodarstwa (LPIS, szkice pól, działki ewidencyjne);
- numery kont bankowych używanych do dopłat.
- Wnioski i decyzje ARiMR:
- wnioski o płatności bezpośrednie (kopie), oświadczenia o braku zmian;
- decyzje przyznania pomocy, umowy z ARiMR, aneksy;
- korespondencja z agencją, wezwania, wyjaśnienia.
- Umowy dzierżawy i własność gruntów:
- aktualne umowy dzierżaw (z datą, podpisami, określeniem powierzchni i działek);
- akty notarialne lub wypisy z rejestru gruntów, jeśli są wymagane.
- Dokumentacja zwierząt:
- księgi rejestrów bydła, świń, owiec, kóz w formie papierowej lub wydruki z systemu komputerowego;
- dokumenty przemieszczeń (dowody sprzedaży, kupna, transportu, zgłoszenia do ARiMR);
- zaświadczenia weterynaryjne, świadectwa zdrowia, programy szczepień.
- Ewidencja zabiegów i nawożenia:
- ewidencja zabiegów środkami ochrony roślin (data, preparat, dawka, uprawa, osoba wykonująca);
- plany nawożenia azotem, bilanse N, dokumenty zakupu nawozów;
- rejestry wapnowania, stosowania obornika i gnojowicy.
- Dokumentacja dobrostanu, ekoschematów i programów środowiskowych:
- oświadczenia o spełnianiu dodatkowych wymogów (np. zwiększona powierzchnia w budynkach);
- ewidencje wypasu, rejestry zadawania pasz objętościowych, dokumenty z ważenia pasz;
- plany rolno‑środowiskowe, doradcze, ekspertyzy przyrodnicze.
- Inwestycje i maszyny:
- faktury zakupu maszyn i urządzeń, protokoły odbioru, karty gwarancyjne;
- pozwolenia na budowę, zgłoszenia, inwentaryzacje geodezyjne nowych obiektów;
- polisy ubezpieczeniowe (jeśli były wymagane w warunkach pomocy).
Przy każdej kontroli inspektorzy chwalą gospodarstwa, w których dokumenty są łatwo dostępne. Oszczędza to czas obu stron i zmniejsza ryzyko przeoczenia istotnych załączników.
Ewidencja zabiegów środkami ochrony roślin – częste źródło błędów
Obowiązek prowadzenia ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin dotyczy praktycznie wszystkich gospodarstw korzystających z chemicznej ochrony upraw. Przygotuj:
- wydzielony zeszyt lub tabelę (papierową albo elektroniczną) z kolumnami: data zabiegu, nazwa środka, dawka, numer zezwolenia, powierzchnia i rodzaj uprawy, faza rozwojowa roślin, osoba wykonująca zabieg;
- zaświadczenia o ukończeniu szkolenia chemizacyjnego przez rolnika lub osobę wykonującą zabiegi;
- dowody zakupu środków (faktury lub paragony) – pola kontrolne mogą weryfikować zgodność ilości stosowanych środków z zakupionymi.
Każdy zabieg powinien być wpisany niezwłocznie po wykonaniu. Uzupełnianie wpisów „hurtowo” na podstawie pamięci jest jednym z najczęstszych powodów rozbieżności i błędów podczas kontroli.
Plan nawożenia i bilans azotu – jak go uporządkować
W wielu gospodarstwach obowiązkowe jest przygotowanie planu nawożenia azotem. Aby być gotowym na kontrolę, przygotuj:
- aktualną obsadę zwierząt (liczba DJP), aby wyliczyć ilość produkowanego nawozu naturalnego;
- dokumenty określające powierzchnię użytków rolnych, na których stosujesz nawozy azotowe;
- bilans azotu (wejście: nawozy naturalne, mineralne, pasze; wyjście: plon roślin, sprzedaż obornika/gnojowicy);
- wydruki lub tabele z wyliczeniami – mogą być wykonane przy pomocy doradcy ODR lub prywatnego doradcy nawozowego.
Kontrola sprawdza m.in. dotrzymanie maksymalnych dawek azotu na hektar oraz okresy, w których nawozy mogą być stosowane. Dobrze przygotowany plan nawożenia jest mocnym dowodem na świadome i odpowiedzialne gospodarowanie nawozami.
Dokumentacja zwierząt – kolczyki, zgłoszenia, rejestry
Wszystkie zwierzęta podlegające systemowi IRZplus (bydło, trzoda chlewna, owce, kozy) muszą mieć:
- prawidłowe oznakowanie (kolczyki, w niektórych systemach dodatkowo bolusy, tatuaże);
- aktualne zgłoszenia zdarzeń: urodzenia, przemieszczenia, upadki, ubój;
- księgę rejestracji stada prowadzoną na bieżąco.
Przed kontrolą zwróć szczególną uwagę na:
- zgodność stanu faktycznego zwierząt w gospodarstwie z danymi w systemie IRZplus – najlepiej wykonać własną inwentaryzację przed wizytą inspektorów;
- obecność obu kolczyków u bydła – brak lub uszkodzenie należy niezwłocznie zgłosić, zamawiając duplikaty;
- terminowość zgłaszania zdarzeń (spóźnienia powyżej określonego czasu skutkują sankcjami).
Błędy w identyfikacji i rejestracji zwierząt często powodują największe redukcje płatności, dlatego warto przywiązać do tego obszaru szczególną wagę.
Porządek w gospodarstwie i wymagania środowiskowe
Magazynowanie nawozów naturalnych i płynnych
Kontrole ARiMR, zwłaszcza w ramach cross compliance, sprawdzają, czy nawozy naturalne są przechowywane w sposób bezpieczny dla środowiska:
- płyta obornikowa – szczelna, z systemem odprowadzania odcieków do zbiornika lub kanalizacji gnojówki;
- zbiorniki na gnojowicę i gnojówkę – nieuszkodzone, o odpowiedniej pojemności, umożliwiającej przechowanie nawozów w okresie, gdy nie można ich stosować na polu;
- brak niekontrolowanych wycieków do rowów melioracyjnych, cieków wodnych, studni;
- odpowiednie odległości od ujęć wody i budynków mieszkalnych (zgodnie z przepisami krajowymi).
Jeżeli gospodarstwo korzysta z mobilnych systemów przechowywania (np. zbiorniki elastyczne), należy mieć dokumenty dopuszczenia ich do użytkowania oraz potwierdzenie szczelności i pojemności.
Przechowywanie nawozów mineralnych i środków ochrony roślin
W magazynie środków chemicznych inspektorzy najczęściej zwracają uwagę na:
- suche, przewiewne pomieszczenie, zabezpieczone przed dostępem osób postronnych i dzieci;
- czytelne etykiety na opakowaniach, brak uszkodzonych, skorodowanych pojemników;
- oddzielenie środków ochrony roślin od pasz, materiału siewnego i żywności;
- obecność sorbentu do neutralizacji wycieków oraz pojemnika na zużyte opakowania po środkach ochrony roślin;
- dowody przekazania pustych opakowań do systemu PSOR lub innego uprawnionego odbiorcy (potwierdzenia przyjęcia).
Nawozy mineralne azotowe powinny być zabezpieczone przed opadami i spływem powierzchniowym, najlepiej w budynkach lub pod zadaszeniem – rozsypany nawóz na placu czy w pobliżu rowu melioracyjnego to sygnał alarmowy dla kontrolujących.
Gospodarka odpadami w gospodarstwie
Wymogi środowiskowe obejmują także postępowanie z odpadami rolniczymi. Przygotuj:
- umowy lub potwierdzenia odbioru foli po sianokiszonce, zużytych opon, zużytych olejów, opakowań po nawozach;
- potwierdzenia utylizacji padłych zwierząt przez uprawnioną firmę;
- informacje, w jaki sposób zagospodarowujesz odpady drewniane, metalowe, złom.
Największe ryzyko to składowanie odpadów w pobliżu cieków wodnych, na miedzach lub w zagłębieniach terenowych. Nawet jeżeli nie jest to główny cel kontroli, inspektorzy mogą odnotować takie nieprawidłowości i przekazać informacje do odpowiednich służb.
Bezpieczeństwo pracy i warunki w budynkach inwentarskich
W ramach wymogów wzajemnej zgodności sprawdzane są niektóre elementy BHP oraz warunki utrzymania zwierząt. Zadbaj, by:
- budynki inwentarskie były dobrze wentylowane, bez ostrych, wystających elementów stanowiących zagrożenie;
- urządzenia do zadawania paszy, pojenia i usuwania odchodów działały prawidłowo;
- oświetlenie zapewniało zwierzętom możliwość naturalnych zachowań;
- pracownicy mieli dostęp do podstawowych środków ochrony indywidualnej przy pracy ze środkami chemicznymi.
W programach dobrostanowych dodatkowo liczy się powierzchnia przypadająca na sztukę, dostęp do ściółki, wybiegów oraz rejestry potwierdzające spełnienie podwyższonych wymogów.
Kontrola płatności bezpośrednich, ekoschematów i działań środowiskowych
Powierzchnia działek i zgodność upraw z wnioskiem
Przy kontrolach płatności bezpośrednich i ekoschematów kluczowe są:
- zgodność upraw faktycznie prowadzonych z deklarowanymi we wniosku;
- prawidłowe granice działek – brak „zawłaszczenia” dróg, rowów, zadrzewień;
- minimalna powierzchnia działek kwalifikujących się do płatności.
Przed kontrolą przejdź pola i zwróć uwagę, czy:
- nie pojawiły się nowe zadrzewienia, krzaki, rowy, które zmniejszają powierzchnię uprawy;
- na działkach nie ma trwałych nieużytków, które nie zostały odjęte od powierzchni;
- zmiany w strukturze zasiewów zostały zgłoszone w terminie, jeśli wymaga tego program.
W razie wątpliwości dobrze jest mieć szkic pól z zaznaczonymi elementami wyłączonymi z dopłat (np. miedze, oczka wodne), co ułatwia rozmowę z kontrolerami.
Ekoschematy – jak udowodnić spełnienie wymogów
Ekoschematy w nowej perspektywie WPR wymagają często dodatkowej dokumentacji. Przykładowo:
- ekoschemat „Dobrostan zwierząt” – ewidencja obsady, powierzchnie boksów, wybiegów, rejestry wypełniania dodatkowych wymogów (np. zwiększenia powierzchni, dostępu do pastwisk);
- ekoschematy związane z międzyplonami i okrywą roślinną gleby – dokumentacja terminu siewu, składu mieszanki, zdjęcia dokumentacyjne z datą;
- ekoschematy bioróżnorodnościowe – wykaz elementów krajobrazu, zadrzewień, pasów kwietnych w gospodarstwie.
Praktyczna porada: rób zdjęcia ważnych zdarzeń w polu (siew mieszanki międzyplonu, stan okrywy roślinnej jesienią) z włączoną geolokalizacją i datą. W razie spornej sytuacji mogą stanowić mocny dowód na spełnienie warunków.
Działania rolno‑środowiskowo‑klimatyczne i rolnictwo ekologiczne
W działaniach środowiskowych kontrola jest szczególnie dokładna. W zależności od pakietu sprawdzane są m.in.:
- terminy koszenia łąk i pastwisk, pozostawienie stref buforowych, zakaz nawożenia określonych obszarów;
- skład mieszanek wysiewanych na trwałych użytkach zielonych;
- prowadzenie dzienników polowych, rejestrów zabiegów i nawożenia zgodnie z wymogami pakietu;
- przestrzeganie zakazów w rolnictwie ekologicznym – brak niedozwolonych środków chemicznych, stosowanie wyłącznie dopuszczonych nawozów.
Należy także mieć zawsze pod ręką aktualny certyfikat ekologiczny oraz protokoły z kontroli jednostki certyfikującej. ARiMR często wymaga ich do potwierdzenia statusu gospodarstwa ekologicznego.
Dobrostan zwierząt – przygotowanie do szczegółowej kontroli
Powierzchnia i warunki utrzymania
W programach dobrostanowych oraz w standardowych kontrolach cross compliance kluczowe są parametry utrzymania zwierząt:
- minimalna powierzchnia przypadająca na sztukę – warto mieć obliczenia (metry kwadratowe / liczba zwierząt) i ewentualne szkice budynków;
- rodzaj podłogi (rusztowa, ściołowa), system utrzymania (uwięziowy, wolnostanowiskowy);
- dostęp do wody i paszy – liczbę poideł, koryt, automaty paszowe;
- dostęp do wybiegów i pastwisk, jeśli jest wymagany w danym wariancie dobrostanu.
Podczas kontroli inspektorzy mierzą lub szacują powierzchnię boksów, korytarzy, stanowisk oraz liczbę zwierząt przebywających w danym pomieszczeniu. Dlatego warto wcześniej policzyć obsadę i w razie potrzeby skorygować liczbę zwierząt na danej powierzchni.
Żywienie i pasze – dokumenty potwierdzające praktykę
W niektórych wariantach dobrostanu wymagane jest udokumentowanie określonego poziomu żywienia (np. zwiększona ilość pasz objętościowych, wypas). W ramach przygotowania do kontroli zgromadź:
- faktury zakupu pasz treściwych, objętościowych, dodatków mineralnych;
- ewidencje własnej produkcji pasz – np. protokoły zbioru sianokiszonki, kiszonki z kukurydzy, zapisy z wagi gospodarstwa;
- plany żywieniowe opracowane z doradcą żywieniowym lub lekarzem weterynarii.
Choć inspektor nie analizuje szczegółowo każdego żywieniowego parametru, to jednak spójność danych (liczba zwierząt, ilość paszy, powierzchnia użytków zielonych) jest ważnym elementem oceny wiarygodności gospodarstwa.
Ewidencje dobrostanu – jak je praktycznie prowadzić
W programach dobrostanowych konieczne jest prowadzenie specjalnych rejestrów: np. długości okresu wypasu, częstotliwości ścielenia, stosowania dodatkowych zabiegów poprawiających dobrostan. Zalecenia praktyczne:
- utrzymuj prostą, ale kompletną tabelę – data, rodzaj czynności, grupa zwierząt, osoba wykonująca;
- zapisuj informacje na bieżąco, najlepiej zaraz po wykonaniu danego działania;
- wydrukuj wymagane wzory rejestrów z instrukcji programu lub strony ARiMR i trzymaj je w centralnym segregatorze.
Dokładne ewidencje są jednym z najważniejszych dowodów na faktyczne wprowadzenie działań dobrostanowych, a nie tylko formalne zadeklarowanie ich we wniosku.
Checklisty krok po kroku – jak przygotować się dzień przed kontrolą
Krok 1: uporządkuj dokumenty
- sprawdź kompletność segregatora gospodarstwa – wnioski, decyzje, umowy dzierżawy;
- wydrukuj aktualne zestawienia z IRZplus, porównaj je ze stanem w oborze czy chlewni;
- przejrzyj ewidencje zabiegów, nawożenia, dobrostanu – uzupełnij ewentualne braki;
- przygotuj do wglądu faktury, umowy i protokoły związane z inwestycjami oraz programami środowiskowymi.
Krok 2: obejdź gospodarstwo z „oczyma kontrolera”
- sprawdź magazyn środków ochrony roślin – porządek, etykiety, zamknięcie na klucz;
- skontroluj płyty obornikowe, zbiorniki na gnojówkę, miejsca składowania nawozów mineralnych;
- usuń widoczne odpady z rowów, miedz, poboczy dróg wewnętrznych;
- sprawdź stan ogrodzeń pastwisk, dostęp do wody na wybiegach.
Krok 3: policz zwierzęta i sprawdź oznakowanie
- zrób spis zwierząt – osobno według gatunku i grup technologicznych;
- porównaj go z rejestrem i danymi z IRZplus, wyjaśnij ewentualne rozbieżności;
- sprawdź kolczyki – przy brakach lub uszkodzeniach natychmiast zamów duplikaty i odnotuj zgłoszenie;
- przy programach dobrostanowych policz obsadę w każdym budynku i porównaj z deklaracją.
Krok 4: przygotuj osoby obecne podczas kontroli
- ustal, kto będzie obecny przy kontroli – najlepiej właściciel i osoba odpowiedzialna za dokumentację;
- przekaż im, gdzie znajdują się najważniejsze dokumenty;
- ustal sposób komunikacji z inspektorami – rzeczowe odpowiedzi, udostępnianie dokumentów na żądanie, bez ukrywania informacji;
- przy większych gospodarstwach rozważ obecność doradcy rolniczego lub księgowego, który na co dzień zajmuje się wnioskami.
Krok 5: przygotuj się psychicznie i organizacyjnie
- zapewnij swobodny dojazd do podwórza, możliwość obejścia budynków i wjazdu na pola, jeśli to konieczne;
- zaplanij dzień tak, by w czasie kontroli uniknąć najważniejszych, pilnych prac polowych;
- zapisz swoje pytania do inspektorów – kontrola to również okazja do wyjaśnienia wątpliwości interpretacyjnych.
Najczęstsze błędy podczas kontroli ARiMR i jak ich uniknąć
Nieaktualne dane w systemie IRZplus
Spóźnione zgłoszenia urodzeń, sprzedaży lub upadków zwierząt to jeden z najczęstszych problemów. Aby ich uniknąć:
- wprowadź zasadę zgłaszania zdarzeń nie później niż 1–2 dni po ich wystąpieniu;
- prowadź prosty notatnik lub planer w budynku inwentarskim – każde zdarzenie zapisuj „od ręki”, a potem wprowadź do systemu;
- regularnie drukuj zestawienia ze stanu stada i porównuj je z rzeczywistością.
Brak bieżącej ewidencji zabiegów i nawożenia
Uzupełnianie rejestrów „na szybko” przed kontrolą często skutkuje błędami. Lepszym rozwiązaniem jest:
- trzymanie rejestru w gospodarstwie (np. w ciągniku, w magazynie lub biurze), aby wpisy były możliwe zaraz po zabiegu;
- korzystanie z prostych aplikacji mobilnych do ewidencji zabiegów – wiele z nich umożliwia eksport danych do formatu akceptowalnego w czasie kontroli;
- używanie zawsze tych samych nazw środków i upraw, by uniknąć niejasności.
Niezgodność upraw z deklaracją we wniosku
Nawet drobne zmiany (np. obsianie części działki inną rośliną) mogą powodować korekty płatności, jeżeli nie zostały zgłoszone. Praktyczne rozwiązania:
- na etapie planowania zasiewów porównaj zamierzone zmiany z wersją wniosku złożonego w ARiMR;
- zanotuj wszystkie zmiany powierzchni i struktury zasiewów w prostym szkicu pola i w razie potrzeby złóż korektę wniosku w dopuszczalnym terminie;
- przechowuj etykiety nasion i faktury, by potwierdzić rodzaj uprawy.
Nieporządek w magazynie środków ochrony roślin i w obejściu
Rozsypane nawozy, porozrzucane opakowania po środkach ochrony roślin i widoczne odpady robią bardzo złe wrażenie podczas kontroli. Aby tego uniknąć:
- raz na kwartał wykonaj „przegląd porządkowy” magazynów i obejścia;
- wyznacz konkretną osobę odpowiedzialną za utrzymanie porządku w danym pomieszczeniu;
- regularnie oddawaj odpady do uprawnionych odbiorców, nie gromadź ich latami na placu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania dotyczące kontroli ARiMR
Jak często ARiMR może przeprowadzać kontrolę w moim gospodarstwie?
Kontrole ARiMR są prowadzone na zasadzie losowania próby, analizy ryzyka oraz w odpowiedzi na zgłoszenia lub nieprawidłowości z poprzednich lat. W praktyce gospodarstwo może być kontrolowane co kilka lat, ale zdarza się też, że w jednym roku odbywa się więcej niż jedna kontrola, np. osobno dla płatności bezpośrednich i dobrostanu. Nie ma ustawowego limitu liczby kontroli, jednak agencja stara się je koordynować, aby ograniczyć uciążliwość dla rolnika.
Czy muszę być obecny podczas kontroli ARiMR w gospodarstwie?
Obecność właściciela nie jest bezwzględnie wymagana prawem, ale bardzo zalecana. Jeśli nie możesz uczestniczyć w kontroli, wyznacz pisemnie osobę upoważnioną, która zna gospodarstwo i dokumentację. Inspektorzy muszą mieć możliwość wejścia na teren, obejrzenia budynków, zwierząt i wglądu w dokumenty. Brak osoby kompetentnej na miejscu może wydłużyć kontrolę, utrudnić wyjaśnianie wątpliwości oraz zwiększyć ryzyko błędnych ustaleń z powodu niepełnych informacji.
Co zrobić, jeśli nie zgadzam się z ustaleniami kontroli ARiMR?
Po zakończeniu kontroli otrzymasz protokół do zapoznania się i podpisu. Jeśli nie zgadzasz się z ustaleniami, możesz wnieść zastrzeżenia na piśmie, zwykle w terminie 7 dni. Warto od razu zgromadzić dowody: zdjęcia, dodatkowe dokumenty, wyjaśnienia doradców. Zastrzeżenia trafią do ponownej analizy w ARiMR, a w niektórych przypadkach możliwe jest uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Kluczem jest rzeczowe uzasadnienie i konkretne dowody, a nie ogólne stwierdzenia o „niesprawiedliwości”.
Czy inspektor ARiMR może wejść do domu mieszkalnego?
Zakres kontroli dotyczy przede wszystkim gruntów, budynków inwentarskich, magazynów, miejsc przechowywania nawozów i środków ochrony roślin oraz dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością rolniczą. Wejście do części mieszkalnej domu co do zasady nie jest konieczne i zwykle nie jest praktykowane. Spotkania dotyczące dokumentów najlepiej organizować w biurze gospodarstwa lub innym pomieszczeniu gospodarczym. Jeśli inspektor poprosi o dostęp do danych przechowywanych w domu, możesz zaproponować przeniesienie dokumentów do innego pomieszczenia.
Jak długo ARiMR przechowuje wyniki kontroli i czy wpływają one na kolejne lata?
Wyniki kontroli są przechowywane przez ARiMR przez okres niezbędny do obsługi danego działania i ewentualnych postępowań odwoławczych oraz kontroli krzyżowych. Ustalenia z kontroli mogą wpływać na kolejne lata, szczególnie gdy stwierdzone zostały poważne lub powtarzające się naruszenia. W takich przypadkach gospodarstwo może zostać objęte zwiększonym ryzykiem i częściej wybierane do próby kontrolnej. Z drugiej strony wyeliminowanie stwierdzonych uchybień i utrzymanie porządku zmniejsza prawdopodobieństwo problemów finansowych w przyszłości.








