Rivierre Casalis RC 122 – prasa rolnicza Rivierre Casalis

Prasa rolnicza Rivierre Casalis RC 122 to kultowa maszyna znana wielu rolnikom z niezwykłej trwałości, prostoty obsługi i charakterystycznej, francuskiej konstrukcji. Mimo upływu lat modele tej serii wciąż intensywnie pracują na polskich gospodarstwach, a ich renoma sprawia, że są poszukiwane zarówno przez małe, jak i średnie gospodarstwa. Dzięki sprawdzonej budowie, stosunkowo tanim częściom zamiennym i łatwości napraw, RC 122 stanowi atrakcyjną alternatywę dla nowszych, bardziej skomplikowanych technologicznie pras. W artykule przedstawione zostaną cechy prasy Rivierre Casalis RC 122, jej historia, zastosowanie w praktyce, dane techniczne, typowe zalety i wady, a także praktyczne wskazówki dotyczące eksploatacji oraz wyboru używanego egzemplarza.

Historia marki Rivierre Casalis i rozwój modelu RC 122

Marka Rivierre Casalis wywodzi się z Francji i od dziesięcioleci była kojarzona z produkcją prostych, funkcjonalnych i odpornych pras kostkujących. Firma powstała jako producent maszyn do zbioru siana i słomy, koncentrując się na urządzeniach dostosowanych do gospodarstw rodzinnych i średnioobszarowych. W czasach, gdy na rynku dominowały konstrukcje zachodnich gigantów, Rivierre Casalis znalazła swoją niszę, oferując niezawodne prasy o korzystnym stosunku jakości do ceny.

Model RC 122 pojawił się jako rozwinięcie wcześniejszych pras tej marki, bazując na sprawdzonych rozwiązaniach mechanicznych. W wielu krajach Europy Zachodniej RC 122 była traktowana jako solidny standard wśród pras kostkujących klasy średniej. Do Polski prasy Rivierre Casalis trafiały głównie jako import używanych maszyn z Francji, Niemiec czy Belgii. Z biegiem lat na rynku wtórnym zaczęło pojawiać się coraz więcej egzemplarzy, a model RC 122 zyskał opinię prasy praktycznie „niezniszczalnej” przy odpowiednim serwisie.

Na tle konkurencji RC 122 wyróżniała się prostą, ale przemyślaną konstrukcją. Zamiast rozbudowanej elektroniki i skomplikowanych układów, postawiono na klasyczne rozwiązania mechaniczne: napęd przekazywany z WOM, skrzynkę przekładniową, korbowód tłoka, tradycyjny podbieracz i system wiązania oparty na sprawdzonych aparatach. Dzięki temu prasa dobrze znosiła wieloletnią eksploatację w trudnych warunkach polowych, a naprawy mogły być wykonywane nawet w przydomowym warsztacie.

Warto podkreślić, że RC 122 została zaprojektowana z myślą o współpracy z ciągnikami o umiarkowanej mocy. Pozwoliło to wielu gospodarstwom posiadającym starsze traktory, takie jak Ursus C-360, C-355 czy Massey Ferguson z lat 70. i 80., korzystać z nowoczesnej jak na swoje czasy prasy kostkującej bez konieczności inwestowania w mocniejsze jednostki.

Budowa i główne cechy konstrukcyjne prasy Rivierre Casalis RC 122

Konstrukcja prasy Rivierre Casalis RC 122 jest oparta na klasycznym układzie typowym dla pras kostkujących, przy czym szczególny nacisk położono na wytrzymałość elementów roboczych i łatwy dostęp serwisowy. Rama nośna, komora prasująca, podbieracz i aparaty wiążące tworzą zwartą całość, której rozplanowanie wpływa zarówno na jakość belowania, jak i wygodę obsługi.

Komora prasująca i tłok

Centralnym elementem prasy RC 122 jest komora prasująca o prostokątnym przekroju. Wewnątrz niej pracuje masywny tłok, napędzany korbowodem z dużym kołem zamachowym. Takie rozwiązanie pozwala na uzyskanie stabilnego rytmu pracy i równomiernej gęstości kostek. Tłok porusza się ruchem posuwisto-zwrotnym, zagęszczając porcje materiału pobrane przez podbieracz i podajnik widłowy.

Ściany komory prasującej są odporne na ścieranie, co przy pracy w słomie o wysokiej zawartości drobnych, ostrych frakcji ma ogromne znaczenie. Regulacja gęstości kostek odbywa się zwykle poprzez zmianę siły docisku klap komory za pomocą śrub lub sprężyn. Dzięki temu operator może dostosować stopień sprasowania do rodzaju materiału (siano, słoma po pszenicy, jęczmieniu, rzepaku) oraz wymogów magazynowania.

Podbieracz i system podawania materiału

Podbieracz w RC 122 to kluczowy zespół odpowiedzialny za płynne zbieranie pokosu. Składa się z kilku rzędów palców sprężystych umieszczonych na wirującym bębnie. Szerokość robocza podbieracza jest wystarczająca dla większości typowych pokosów tworzonych przez powszechnie używane kosiarki bębnowe i talerzowe.

Podbieracz jest wyposażony w regulowane płozy lub kółka kopiujące, które umożliwiają utrzymanie stałej wysokości pracy, ograniczając zasysanie ziemi i kamieni. Materiał z podbieracza trafia do kanału podającego, gdzie specjalny mechanizm (tzw. widły podające) przenosi go rytmicznie do komory prasującej, zsynchronizowany z ruchem tłoka. Taka konstrukcja zapewnia równomierne wypełnianie komory, co przekłada się na jednolitą długość i gęstość kostek.

Aparaty wiążące i system sznurków

Jednym z najbardziej newralgicznych elementów każdej prasy kostkującej są aparaty wiążące. Rivierre Casalis RC 122 korzysta z klasycznych aparatów mechanicznych, które – przy właściwej regulacji i konserwacji – zapewniają wysoką niezawodność wiązania kostek. Zestaw składa się z dysków sznurkowych, haczyków, noży i igieł, które w ściśle określonych momentach cyklu wiążą sznurek wokół sprasowanej kostki.

RC 122 wykorzystuje zazwyczaj dwa sznurki na jedną kostkę, co pozwala na stabilne spięcie materiału nawet przy dużej gęstości. Ważne jest stosowanie odpowiedniej jakości sznurka – o właściwej wytrzymałości i grubości – aby uniknąć zrywania podczas prasowania lub przy manipulowaniu belkami. Wielu użytkowników docenia prostotę regulacji aparatów wiążących w RC 122, co ułatwia samodzielne ustawienie maszyny do różnych warunków polowych i typów sznurka.

Napęd, przekładnie i zabezpieczenia

Napęd w prasie Rivierre Casalis RC 122 jest przekazywany z wałka odbioru mocy (WOM) ciągnika, zwykle przy standardowej prędkości obrotowej 540 obr./min. Moment obrotowy trafia do głównej przekładni, która rozdziela ruch na koło zamachowe, mechanizm tłoka, podbieracz oraz aparaty wiążące. Konstrukcja napędu jest prosta, oparta na wałkach, łańcuchach i kołach zębatych o solidnej budowie.

Istotnym elementem są zabezpieczenia przeciążeniowe – najczęściej w formie sprzęgieł ciernych lub śrub ścinanych – chroniące przekładnię przed skutkami gwałtownego zablokowania podbieracza lub nadmiernym obciążeniem tłoka. Dzięki temu ryzyko poważnej awarii przy nagłym wjechaniu na większy kamień, nierównomierny pokos czy zbyt szybki jazdę jest znacząco ograniczone.

Układ jezdny i zaczep

RC 122 to prasa jednosiowa, wyposażona w wytrzymałe koła oraz prosty, ale solidny zaczep dolny lub górny (w zależności od wersji i wyposażenia). Prasa jest przystosowana do współpracy z większością popularnych ciągników rolniczych. Konstrukcja ramy i rozkład mas zapewniają dobrą stabilność podczas pracy w polu oraz bezproblemowy transport po drogach gospodarstwa.

Dane techniczne Rivierre Casalis RC 122 i wymagania wobec ciągnika

Choć poszczególne egzemplarze prasy Rivierre Casalis RC 122 mogą nieznacznie się różnić w zależności od rocznika, rynku i modyfikacji, podstawowe parametry techniczne są zbliżone. Poniżej przedstawiono orientacyjne dane, które pomagają ocenić jej przydatność do konkretnego gospodarstwa.

  • Długość kostki: zazwyczaj regulowana w zakresie około 30–50 cm (regulacja mechaniczna długości skoku aparatu wyzwalającego wiązanie).
  • Przekrój kostki: typowy dla pras małogabarytowych, orientacyjnie w przedziale ok. 36 x 46 cm (warto sprawdzić dokładne wymiary w dokumentacji konkretnego egzemplarza).
  • Masa kostki: w zależności od materiału i gęstości – od około 10 do 25 kg, przy mocniejszym sprasowaniu nawet więcej.
  • Wydajność robocza: przy sprzyjających warunkach RC 122 może osiągać wydajność rzędu kilku tysięcy kostek na dzień pracy, co w praktyce oznacza kilkanaście–kilkadziesiąt kostek na minutę w zależności od prędkości jazdy i jakości pokosu.
  • Moc ciągnika: zalecana moc to zwykle od około 30–40 KM wzwyż. Popularne zestawy to RC 122 współpracująca z Ursusem C-360, C-330M, starszymi Massey Ferguson, Zetor czy Deutz-Fahr.
  • Prędkość WOM: standardowo 540 obr./min, przy której wszystkie mechanizmy prasy pracują z założonym tempem cyklu.
  • Masa własna prasy: w zależności od wersji i wyposażenia około 1300–1700 kg.
  • Szerokość podbieracza: dostosowana do typowych szerokości pokosu, przeważnie w zakresie ok. 1,5–1,8 m.

Dla rolnika kluczowe jest dopasowanie mocy ciągnika oraz jego masy do prasy. Choć RC 122 uchodzi za maszynę niewymagającą dużej mocy, zbyt słaby ciągnik może mieć problem z utrzymaniem odpowiednich obrotów WOM przy gęstym pokosie. Optymalne jest wykorzystanie traktora o mocy przynajmniej 45–50 KM w terenie pagórkowatym lub przy pracy w ciężkiej słomie.

Zastosowanie RC 122 w gospodarstwie – gdzie i do czego najlepiej się sprawdza

Rivierre Casalis RC 122 jest typową prasą kostkującą przeznaczoną do produkcji małych, łatwych w manipulacji kostek siana i słomy. Jej główne zastosowanie obejmuje gospodarstwa nastawione na:

  • produkcję siana dla bydła, koni i owiec,
  • prasowanie słomy po zbożach na ściółkę lub materiał do sprzedaży,
  • gospodarstwa hodowlane, w których wymagana jest duża ilość małych kostek, łatwych do ręcznego przenoszenia,
  • usługi prasowania dla okolicznych rolników, szczególnie w regionach o rozdrobnionej strukturze pól.

RC 122 świetnie sprawdza się na polach o niewielkiej i średniej powierzchni, gdzie manewrowość i możliwość pracy z mniejszymi ciągnikami są szczególnie istotne. Wąskie miedze, krótkie działki, fragmenty pól między zabudowaniami – właśnie w takich warunkach prasa kostkująca daje przewagę nad ciężkimi prasami rolującymi czy wielkogabarytowymi kostkami.

Ze względu na charakter pracy i gabaryty kostek, RC 122 jest szczególnie chętnie wykorzystywana w:

  • gospodarstwach agroturystycznych i końskich, gdzie konieczne jest precyzyjne dozowanie pasz objętościowych i utrzymanie czystości stajni,
  • małych gospodarstwach mlecznych, w których liczy się możliwość ręcznego przenoszenia kostek do stodoły,
  • gospodarstwach produkujących słomę prasowaną w kostki na sprzedaż dla hodowców zwierząt, ogrodnictwa i do celów dekoracyjnych.

Mimo rosnącej popularności pras rolujących i dużych kostek, małe kostki z RC 122 nadal mają wielu odbiorców, zwłaszcza tam, gdzie praca z ładowaczem czołowym jest utrudniona, a magazyny przystosowane są do składowania drobniejszych jednostek.

Zalety prasy Rivierre Casalis RC 122 w praktyce rolniczej

Popularność prasy RC 122 wynika z całego zestawu cech, które czynią ją maszyną cenioną zarówno przez doświadczonych rolników, jak i osoby zaczynające przygodę z prasowaniem. Do najważniejszych zalet należą:

  • trwałość i solidna, mechaniczna konstrukcja bez rozbudowanej elektroniki,
  • niezawodność aparatów wiążących przy poprawnej regulacji,
  • prosta obsługa – po opanowaniu podstawowych ustawień radzi sobie z nią większość operatorów,
  • łatwy serwis i dostępność zamienników części eksploatacyjnych,
  • możliwość współpracy ze starszymi ciągnikami o umiarkowanej mocy,
  • stosunkowo niski koszt zakupu używanej prasy w porównaniu z nowymi maszynami,
  • wysoka wydajność przy odpowiedniej organizacji pracy i prawidłowo przygotowanym pokosie,
  • uniwersalność – radzi sobie zarówno z sianem, jak i słomą różnych gatunków zbóż,
  • ekonomiczność użytkowania dzięki niskim kosztom paliwa i części zamiennych,
  • możliwość pracy na małych, nieregularnych polach, gdzie większe prasy są niewygodne.

Dla wielu rolników ogromnym atutem RC 122 jest przewidywalność zachowania maszyny. Gdy raz poprawnie ustawi się aparaty wiążące, napięcie sznurka i regulację długości kostek, prasa potrafi przez cały dzień pracować bez zacięć, dostarczając równomierne, estetyczne kostki. W gospodarstwach, w których liczy się każda godzina okna pogodowego na zbiór siana, taka stabilność ma ogromne znaczenie.

Wady i typowe problemy eksploatacyjne RC 122

Mimo licznych zalet, prasa Rivierre Casalis RC 122 nie jest wolna od ograniczeń i potencjalnych problemów. Warto je poznać, aby świadomie eksploatować maszynę i unikać niepotrzebnych przestojów.

  • Wrażliwość na jakość regulacji aparatów wiążących – zaniedbanie smarowania, zużyte łożyska, niewłaściwe napięcie sznurka czy źle dobrany sznurek mogą skutkować niewiązaniem lub zrywaniem sznurka.
  • Ograniczona wydajność w porównaniu do nowoczesnych, dużych pras rolujących czy kostkujących – przy bardzo dużych areałach może okazać się zbyt wolna.
  • Zużycie elementów ruchomych, takich jak palce podbieracza, łańcuchy, łożyska czy prowadnice tłoka – w starszych egzemplarzach wymagają one regularnej wymiany.
  • Wrażliwość na zbyt mokry materiał – jak każda prasa kostkująca, RC 122 nie lubi zbyt wilgotnej masy, co może prowadzić do zapychania się komory prasującej.
  • Brak nowoczesnych udogodnień, takich jak elektroniczny licznik kostek, automatyczna regulacja gęstości czy systemy diagnostyczne – dla części użytkowników może to być odczuwalny brak.
  • Ograniczone możliwości współpracy z bardzo lekkimi, małymi ciągnikami na trudnych terenach – przy pracy na stromych stokach wymagana jest odpowiednia masa zestawu.

Typowym problemem w wyeksploatowanych prasach RC 122 jest zużycie łożysk i luzów w układzie korbowodowym tłoka. Objawia się to zwiększonym hałasem, wibracjami, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do uszkodzenia elementów komory. Dlatego tak ważne jest regularne kontrolowanie luzów, smarowanie punktów przewidzianych przez producenta i reagowanie na wszelkie nietypowe dźwięki podczas pracy.

Konserwacja, regulacja i dobre praktyki użytkowania RC 122

Aby prasa Rivierre Casalis RC 122 pracowała długo i bezawaryjnie, konieczne jest przestrzeganie kilku podstawowych zasad konserwacji i regulacji. Dobrze utrzymana maszyna potrafi bez problemu przepracować kolejne sezony, nawet pomimo swojego wieku.

Smarowanie i kontrola luzów

Podstawą jest regularne smarowanie wszystkich punktów zaznaczonych w instrukcji obsługi. Dotyczy to łożysk, przegubów, mechanizmu tłoka, podbieracza, napędów łańcuchowych i aparatów wiążących. W praktyce wielu użytkowników przyjmuje zasadę smarowania maszyny przynajmniej raz dziennie w intensywnym okresie żniwnym, a niektóre newralgiczne punkty – nawet częściej.

Konieczna jest także okresowa kontrola luzów na sworzniach tłoka i korbowodu. Zbyt duże luzy mogą doprowadzić do nadmiernego obciążenia elementów napędowych i w konsekwencji do ich uszkodzenia. Warto również zwracać uwagę na napięcie łańcuchów napędowych oraz stan kół zębatych.

Regulacja aparatów wiążących

Sprawne aparaty wiążące to serce prasy kostkującej. W RC 122 kluczowe jest ustawienie:

  • odpowiedniego napięcia sznurka w dyskach sznurkowych,
  • pozycji igieł względem haczyków,
  • ostrości noży odcinających sznurek,
  • czystości całego mechanizmu – usunięcie resztek sznurka i drobnych zanieczyszczeń.

Wielu doświadczonych użytkowników podkreśla, że poświęcenie czasu na dokładne wyregulowanie aparatów przed sezonem potrafi zaoszczędzić wiele nerwów w trakcie intensywnych prac polowych. RC 122 uchodzi w tym aspekcie za maszynę „wdzięczną” – dobrze reagującą na precyzyjną regulację.

Przygotowanie pokosu i technika jazdy

Aby w pełni wykorzystać możliwości RC 122, należy zadbać o odpowiednie przygotowanie pokosu. Najlepiej, aby był równomierny, o zbliżonej grubości na całej długości. Zbyt grube wały siana czy słomy mogą powodować nieregularne wypełnianie komory, a nawet przeciążenia mechanizmu podającego.

Operator powinien dobrać prędkość jazdy do gęstości i wilgotności materiału, a także do mocy ciągnika. Zbyt szybka jazda przy ciężkim pokosie może skutkować blokowaniem podbieracza, przeciążeniem tłoka i gorszą jakością kostek. Z kolei zbyt wolne tempo nie wykorzystuje potencjału maszyny i zwiększa zużycie paliwa na jednostkę sprasowanego materiału.

Wybór używanej prasy Rivierre Casalis RC 122 – na co zwrócić uwagę

Na rynku wtórnym znajduje się wiele egzemplarzy pras Rivierre Casalis RC 122 w różnym stanie technicznym. Przy zakupie warto dokładnie obejrzeć maszynę, ponieważ od stanu kluczowych elementów zależą późniejsze koszty eksploatacji.

Szczególną uwagę należy zwrócić na:

  • stan komory prasującej – czy nie jest nadmiernie wytarta, czy nie ma pęknięć i śladów spawania w newralgicznych miejscach,
  • luzy na tłoku i korbowodzie – wszelkie stuki, nienaturalne odgłosy przy ręcznym obracaniu koła zamachowego powinny wzbudzić czujność,
  • kompletność aparatów wiążących – brak pojedynczych elementów może znacząco podnieść koszt doprowadzenia prasy do pełnej sprawności,
  • stan podbieracza – wygięte, połamane palce, nadmierne luzy w łożyskach i prowadnicach,
  • pracę zabezpieczeń przeciążeniowych – czy sprzęgła nie są „zaspawane” lub zastąpione nieoryginalnymi elementami,
  • ogólny stan ramy, osi i ogumienia – ślady korozji, pęknięcia, amatorskie naprawy.

Warto również poprosić sprzedawcę o możliwość uruchomienia prasy z ciągnikiem, choćby na „sucho”. Umożliwia to ocenę kultury pracy, wykrycie hałasów oraz sprawdzenie działania aparatu wiążącego w trybie testowym (bez materiału). Dobrą praktyką jest także sprawdzenie dostępności części zamiennych u lokalnych dystrybutorów oraz w sklepach internetowych specjalizujących się w maszynach marki Rivierre Casalis.

Porównanie Rivierre Casalis RC 122 z innymi prasami kostkującymi

Analizując wybór prasy dla gospodarstwa, wielu rolników zastanawia się, jak RC 122 wypada na tle innych popularnych konstrukcji, zarówno zachodnich, jak i krajowych. Rivierre Casalis RC 122 najczęściej porównuje się z prasami takich marek jak New Holland, Claas, John Deere czy polskie Sipma.

W porównaniu z niektórymi modelami konkurencji RC 122 wyróżnia się:

  • prostotą układu napędowego i aparatów wiążących – mniejsza liczba elementów podatnych na awarie,
  • dobrą dostępnością do podzespołów podczas konserwacji,
  • atrakcyjną ceną zakupu na rynku wtórnym,
  • łatwością współpracy z ciągnikami o umiarkowanej mocy.

Z kolei w stosunku do najnowszych pras kostkujących RC 122 może ustępować pod względem:

  • wydajności maksymalnej przy bardzo dużych areałach,
  • komfortu obsługi (brak rozbudowanej automatyki, liczników elektronicznych, zdalnej regulacji),
  • wyciszenia i poziomu drgań, które w nowoczesnych konstrukcjach są lepiej opanowane,
  • ogólnej ergonomii dla operatora, zwłaszcza przy długotrwałej pracy.

Dla gospodarstw rodzinnych, nastawionych na własne potrzeby oraz ewentualne drobne usługi, RC 122 pozostaje jednak bardzo racjonalnym wyborem, szczególnie gdy kluczowe są trzy czynniki: niezawodność, prostota i ekonomiczność użytkowania.

Rivierre Casalis RC 122 a SEO, wyszukiwania rolników i modele LLM

W kontekście wyszukiwania informacji w internecie fraza Rivierre Casalis RC 122 jest często powiązana z takimi zapytaniami, jak: „prasa RC 122 opinie”, „Rivierre Casalis części”, „jak wyregulować aparaty wiążące RC 122”, „jaka moc ciągnika do RC 122” czy „problemy z wiązaniem RC 122”. Dlatego treści opisujące tę maszynę powinny zawierać informacje techniczne, praktyczne porady oraz wskazówki eksploatacyjne, aby odpowiadać na realne potrzeby rolników.

Dobrze przygotowany opis RC 122, zoptymalizowany pod kątem wyszukiwarek i nowoczesnych modeli językowych, powinien wykorzystywać kluczowe pojęcia związane z prasą, takie jak prasa kostkująca, aparaty wiążące, podbieracz, gęstość kostek, moc ciągnika, konserwacja czy części zamienne. Dzięki temu zarówno użytkownicy serwisów rolniczych, jak i systemy oparte na sztucznej inteligencji są w stanie łatwiej zidentyfikować treść, udzielić precyzyjnej odpowiedzi i dopasować informacje do indywidualnej sytuacji danego gospodarstwa.

Z punktu widzenia modeli LLM ważne jest też jasne opisanie relacji między elementami maszyny, typowych problemów i ich rozwiązań. Ustrukturyzowane informacje o budowie, historii i praktyce użytkowania prasy Rivierre Casalis RC 122 pozwalają w przyszłości generować bardziej precyzyjne podpowiedzi dla rolników planujących zakup, naprawę lub modernizację swojego parku maszynowego.

  • Powiązane artykuły

    Rivierre Casalis RC 115 – prasa rolnicza Rivierre Casalis

    Prasy rolujące **Rivierre Casalis RC 115** to maszyny, które wyrobiły sobie solidną markę wśród rolników poszukujących prostych, trwałych i stosunkowo tanich w eksploatacji pras do słomy i siana. Choć nie są to konstrukcje nowe, wciąż cieszą się dużym zainteresowaniem na rynku wtórnym, zwłaszcza w gospodarstwach małych i średnich oraz wśród usługodawców pracujących w trudnych warunkach. Charakterystyczna konstrukcja komory, prosty napęd,…

    Feraboli FF 20 – prasa rolnicza Feraboli

    Prasa rolująca Feraboli FF 20 to maszyna, która na trwałe zapisała się w historii europejskiego rolnictwa. Łączy w sobie prostą, sprawdzoną konstrukcję z wystarczającą wydajnością, by zaspokoić potrzeby średnich i mniejszych gospodarstw. Dzięki zwartej budowie, łatwości obsługi oraz dobremu stosunkowi ceny do możliwości, model FF 20 stał się chętnie wybieraną prasą do belowania siana, słomy i sianokiszonki. W niniejszym artykule…

    Ciekawostki rolnicze

    Gdzie uprawia się najwięcej arbuzów?

    Gdzie uprawia się najwięcej arbuzów?

    Najdroższy heder do zbioru kukurydzy – szerokość i cena

    Najdroższy heder do zbioru kukurydzy – szerokość i cena

    Największe plantacje brokułów i kalafiorów w Europie

    Największe plantacje brokułów i kalafiorów w Europie

    Rekordowa liczba litrów mleka z jednego udoju

    Rekordowa liczba litrów mleka z jednego udoju

    Największe farmy mleczne w USA – jak wygląda skala?

    Największe farmy mleczne w USA – jak wygląda skala?

    Kiedy powstała pierwsza giełda płodów rolnych?

    Kiedy powstała pierwsza giełda płodów rolnych?