Owce rasy Zwartbles, nazywane często Zwartbles British, to stosunkowo młoda i wciąż mało znana w Polsce rasa, która w krótkim czasie zyskała ogromne uznanie hodowców na całym świecie. Przyciąga uwagę efektownym umaszczeniem, łagodnym charakterem, bardzo dobrą użytkowością mięsną oraz przyzwoitą wydajnością mleczną. To owce, które łączą w sobie cechy zwierząt gospodarczych o wysokiej produkcyjności z atrakcyjnym wyglądem, dzięki czemu są chętnie prezentowane na wystawach, a zarazem sprawdzają się w małych, rodzinnych gospodarstwach oraz w większych, nastawionych na produkcję stadach towarowych.

Historia i pochodzenie rasy Zwartbles British

Rasa Zwartbles wywodzi się z północnej Holandii, z regionu Fryzji, który słynie z żyznych łąk, intensywnej produkcji mlecznej oraz hodowli zwierząt o wysokim potencjale użytkowym. Nazwa rasy w języku niderlandzkim oznacza dosłownie „czarno-białe”, co doskonale oddaje charakterystyczny wygląd tych owiec: niemal całkowicie czarne ciało z wyraźną, białą pręgą biegnącą przez pysk oraz białymi skarpetkami na nogach. Początkowo Zwartblesy hodowano głównie jako zwierzęta mleczne w gospodarstwach mieszanych, gdzie pełniły rolę owiec do produkcji mleka na ser oraz jagniąt na mięso.

W drugiej połowie XX wieku, wraz z intensyfikacją hodowli bydła mlecznego, znaczenie owiec w wielu holenderskich gospodarstwach zaczęło spadać. Tradycyjne rasy, w tym Zwartbles, były wypierane przez bardziej wyspecjalizowane linie, co doprowadziło do znacznego spadku ich liczebności. W latach 70. XX wieku w Holandii uznano, że rasa jest poważnie zagrożona wyginięciem, a niewielka populacja utrzymywała się przede wszystkim w kilku gospodarstwach, które ceniły ją za wszechstronność i odporność.

Kluczowy zwrot w historii rasy nastąpił, gdy Zwartbles trafiły do Wielkiej Brytanii. Pierwsze sztuki sprowadzono na Wyspy Brytyjskie pod koniec lat 80. XX wieku. Brytyjscy hodowcy szybko docenili ich walory: dobre przyrosty masy ciała jagniąt, wysoką plenność oraz przyjazny charakter. Rasa zaczęła się rozwijać pod nazwą Zwartbles British, a wkrótce powstały krajowe organizacje hodowców, księgi stadne i standardy wzorca rasowego, co ugruntowało jej pozycję w świecie brytyjskiej hodowli owiec.

Istotną rolę w rozwoju rasy odegrały również wystawy zwierząt gospodarskich i konkursy hodowlane. Ciemne, kontrastowe umaszczenie i elegancka budowa ciała uczyniły Zwartbles niezwykle efektownymi w ringu wystawowym. Zaczęto je chętnie prezentować nie tylko jako owce użytkowe, lecz także jako zwierzęta pokazowe i hobbystyczne. Wiele rodzinnych gospodarstw w Wielkiej Brytanii zdecydowało się na wprowadzenie tej rasy, aby łączyć produkcję jagniąt z atrakcyjną prezentacją na targach regionalnych.

Wraz z upływem lat rasa ta stopniowo rozprzestrzeniała się poza Wielką Brytanię i Holandię. Pojawiła się w Irlandii, Francji, Niemczech, Skandynawii, a także w Europie Środkowej. W Polsce pierwsze osobniki zaczęto sprowadzać stosunkowo niedawno, najczęściej z Wielkiej Brytanii lub Holandii, co oznacza, że krajowa populacja jest wciąż nieliczna, ale stale rosnąca. Zainteresowanie budzą zwłaszcza możliwości krzyżowania Zwartbles z rodzimymi rasami owiec w celu poprawy cech mięsnych i zwiększenia plenności stad.

Charakterystyczne cechy wyglądu i budowy

Zwartbles British wyróżnia się na tle innych ras owiec przede wszystkim zdecydowanym, kontrastowym umaszczeniem. Dominującym kolorem sierści jest bardzo ciemny brąz lub czerń, przy czym u części osobników obserwuje się stopniowe jaśnienie okrywy włosowej wraz z wiekiem. Najbardziej rozpoznawalnym elementem jest szeroka, biała pręga biegnąca od czoła przez grzbiet nosa aż w okolice nozdrzy. Dodatkowo typowe są białe „skarpetki” na kończynach oraz biały koniec ogona. Ta charakterystyczna kolorystyka sprawia, że rasa jest łatwo rozpoznawalna nawet z daleka.

Owce tej rasy są bezrogie, zarówno maciorki, jak i tryki, co ułatwia obsługę w stadzie i ogranicza ryzyko urazów. Głowa jest dość długa, o prostym lub lekko wypukłym profilu, uszy średniej wielkości, ustawione na boki, często lekko uniesione. Oczy duże, wyraziste, podkreślają spokojny, ale czujny wyraz pyska. Całość nadaje zwierzętom wrażenie elegancji i harmonii.

Budowa ciała Zwartbles jest typowa dla ras mięsno–mlecznych. Tułów jest wydłużony, dobrze umięśniony, z szerokim grzbietem i głęboką klatką piersiową. Zad jest lekko opadający, ale mocny, biodra i udźca dobrze wypełnione mięśniami, co przekłada się na wysoki udział wartościowych części tuszy. Kończyny są mocne, o prawidłowym ustawieniu, umożliwiają długie przemieszczanie się po pastwiskach bez większego ryzyka urazów aparatu ruchu.

Masa ciała dorosłych maciorek zazwyczaj mieści się w przedziale 70–90 kg, natomiast dorosłe tryki mogą osiągać nawet 100–120 kg, zależnie od warunków utrzymania, żywienia i kierunku selekcji. Owce tej rasy rosną relatywnie szybko, a jagnięta charakteryzują się dobrymi przyrostami już od pierwszych tygodni życia. Przy odpowiednim żywieniu można uzyskać bardzo atrakcyjną tuszę o korzystnym stosunku mięsa do tłuszczu.

Okrywa włosowa Zwartbles jest mieszana, wełna o włóknie raczej średnim, nieco grubszym niż u typowo wełnistych ras, ale jednocześnie wystarczająco dobrej jakości, by znaleźć zastosowanie w przemyśle włókienniczym oraz w rękodziele. Strzyżenie przeprowadza się zazwyczaj raz w roku, a pozyskaną wełnę cenią zwłaszcza osoby zajmujące się ręcznym przędzeniem oraz produkcją wyrobów typu filc czy dzianiny rzemieślnicze. Ciemny kolor włókna jest tu atutem, gdyż pozwala uzyskać naturalne, głębokie odcienie bez konieczności barwienia.

Występowanie, środowisko i kierunki użytkowania

Naturalnym środowiskiem, w którym ukształtowała się rasa Zwartbles, są żyzne, wilgotne łąki Fryzji. Te warunki sprawiły, że owce te dobrze radzą sobie na pastwiskach o obfitej, lecz czasem dość miękkiej darni i są przyzwyczajone do wilgotniejszego klimatu. Po przeniesieniu do Wielkiej Brytanii i innych krajów europejskich szybko okazało się, że są również stosunkowo elastyczne, jeżeli chodzi o typ siedliska. Rasa ta może być utrzymywana zarówno na pastwiskach nizinnych, jak i w terenach lekko pagórkowatych, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniego dostępu do paszy i ochrony przed ekstremalnymi warunkami atmosferycznymi.

W Wielkiej Brytanii Zwartblesy spotyka się dość często w mniejszych, rodzinnych gospodarstwach, gdzie pełnią różne funkcje: od produkcji jagniąt rzeźnych, przez dostarczanie mleka do przetwórstwa na sery, aż po rolę zwierząt pokazowych i rekreacyjnych. Rasa ta zdobyła sobie również popularność wśród hodowców ekologicznych, ponieważ dobrze wykorzystuje paszę pastwiskową i nie wymaga nadmiernie intensywnego żywienia paszami treściwymi, aby utrzymać dobrą kondycję.

W krajach takich jak Niemcy, Francja czy Belgia Zwartblesy często wykorzystywane są jako rasa krzyżownicza. Tryki tej rasy wprowadzane są do stad lokalnych matek w celu poprawy tempa wzrostu jagniąt, jakości tuszy oraz zwiększenia plenności. W wielu gospodarstwach zaobserwowano, że mieszańce z udziałem Zwartbles charakteryzują się dobrą żywotnością, odpornością na choroby oraz lepszym umięśnieniem, co czyni je atrakcyjnymi z punktu widzenia rynku mięsa jagnięcego.

W Polsce Zwartblesy pojawiają się w coraz większej liczbie gospodarstw, choć wciąż są uznawane za rasę stosunkowo egzotyczną. Hodowcy, którzy zdecydowali się na ich utrzymanie, podkreślają łatwość pracy z tymi owcami, ich spokojny temperament oraz dobre wykorzystanie pasz objętościowych. Ze względu na atrakcyjny wygląd, rasa ta zaczyna być również obecna na wystawach zwierząt hodowlanych, budząc zainteresowanie zarówno specjalistów, jak i szerokiej publiczności.

Dzięki dużej liczbie krajów, do których rasa została wprowadzona, powstały różne linie hodowlane, w nieco odmienny sposób akcentujące cechy użytkowe. W niektórych państwach podkreśla się głównie wartość mięsną, w innych bardziej interesuje potencjał mleczny, zwłaszcza w gospodarstwach serowarskich. Elastyczność tej rasy sprawia, że można ją dopasować do wielu systemów utrzymania – od intensywnego, z dokarmianiem paszami treściwymi, po bardziej ekstensywny, oparty w dużej mierze na wypasie.

Produkcja mięsa, mleka i wełny

Jednym z kluczowych atutów rasy Zwartbles jest bardzo dobra produkcja mięsa. Jagnięta osiągają zadowalające przyrosty masy ciała nawet przy umiarkowanie intensywnym żywieniu, co sprawia, że są atrakcyjne dla gospodarstw, które nie chcą ponosić wysokich nakładów na pasze treściwe. Tusze jagniąt tej rasy cechują się równomiernym umięśnieniem, stosunkowo niskim otłuszczeniem oraz wysokim udziałem wartościowych elementów handlowych, takich jak comber, udziec czy kotlety. Mięso jest soczyste, o delikatnym smaku, często określane jest jako łagodne i pozbawione nadmiernej „baraniej” nuty, co bywa doceniane przez konsumentów mniej przyzwyczajonych do baraniny.

Zwartblesy zachowały również część tradycyjnych cech mlecznych. W porównaniu z typowo mlecznymi rasami owiec, ich wydajność mleczna jest niższa, ale przy odpowiednim żywieniu i doborze linii można uzyskać wolumen mleka wystarczający do produkcji serów na niewielką, lokalną skalę. Mleko tych owiec charakteryzuje się dobrym składem chemicznym, szczególnie wysoką zawartością tłuszczu i białka, co sprzyja wytwarzaniu serów dojrzewających, świeżych serów twarogowych oraz jogurtów o wyrazistym smaku.

Niektóre gospodarstwa w Holandii i Wielkiej Brytanii wykorzystują Zwartblesy w systemach mieszanych: część mleka przeznacza się na odchów jagniąt, a nadwyżka służy do lokalnego przetwórstwa. Takie podejście pozwala łączyć produkcję mięsną z mleczną, co zwiększa elastyczność ekonomiczną gospodarstwa i umożliwia tworzenie produktów o wysokiej wartości dodanej. W krajach, gdzie rośnie zainteresowanie produktami regionalnymi i serami rzemieślniczymi, ten kierunek użytkowania zyskuje na popularności.

Wełna Zwartbles, choć ustępuje jakością wełnie niektórych ras fine-wool, posiada swoje specyficzne zastosowania. Jest to włókno o średniej grubości, dość sprężyste, dobrze nadające się do przędzenia ręcznego i produkcji wyrobów o wysokiej trwałości: koców, narzut, dywanów czy grubych swetrów. Ciemna barwa i naturalny połysk powodują, że wyroby z tej wełny mają charakterystyczny, elegancki wygląd. Rękodzielnicy często łączą ją z wełną jaśniejszą, tworząc kontrastowe wzory i unikalne projekty.

Warto zaznaczyć, że wełna tej rasy bywa wykorzystywana również do filcowania oraz produkcji izolacji ekologicznych. Dzięki sprężystości i zdolności do stabilizacji objętości, po odpowiedniej obróbce może pełnić funkcję naturalnego materiału izolacyjnego w budownictwie, co wpisuje się w rosnący trend wykorzystywania surowców odnawialnych i lokalnych.

Rozród, plenność i opieka nad potomstwem

Jedną z najważniejszych cech użytkowych Zwartbles jest wysoka plenność. W dobrze prowadzonych stadach częste są mioty bliźniacze, a niekiedy także trojacze. Maciorki osiągają dojrzałość płciową stosunkowo wcześnie i przy odpowiedniej masie ciała mogą być kryte już w pierwszym roku życia, choć wielu hodowców preferuje krycie nieco późniejsze, aby umożliwić samicom pełny rozwój organizmu. Wysoka liczba jagniąt od jednej maciorki w znacznym stopniu wpływa na opłacalność hodowli.

Kolejną zaletą tej rasy jest silnie rozwinięty instynkt macierzyński. Owce Zwartbles bardzo dobrze opiekują się potomstwem, chętnie karmią więcej niż jedno jagnię i rzadko dochodzi do porzucania młodych. To sprawia, że praca przy odchowie jagniąt jest łatwiejsza, a śmiertelność w pierwszych tygodniach życia utrzymuje się na stosunkowo niskim poziomie, oczywiście przy zachowaniu podstawowych zasad higieny i profilaktyki weterynaryjnej.

Jagnięta rodzą się zwykle żywotne, z dobrą masą urodzeniową. Dzięki obfitemu mleku matek szybko przybierają na wadze, co pozwala na osiągnięcie odpowiedniej masy rzeźnej w krótkim czasie. Hodowcy podkreślają również, że jagnięta tej rasy wykazują się ciekawością i chęcią do ruchu, co sprzyja ich prawidłowemu rozwojowi. Dobrze znoszą zmiany warunków pogodowych, o ile zapewnia się im odpowiednie schronienie i suchą, czystą ściółkę.

Okres wykotu w stadach Zwartbles bywa dość intensywny, ale dzięki łagodnemu charakterowi owiec i ich chęci współpracy, opanowanie porodów zazwyczaj nie nastręcza większych trudności. Porody z reguły przebiegają bez komplikacji, choć przy większych miotach konieczna może być pomoc ze strony człowieka. Ważne jest odpowiednie przygotowanie maciorek do wykotu: właściwe żywienie w okresie ciąży, suplementacja minerałów i witamin oraz regularne kontrole stanu zdrowia.

Temperament, zachowanie i przydatność w małych gospodarstwach

Owce rasy Zwartbles znane są z łagodnego i przyjaznego usposobienia. W porównaniu z niektórymi rasami bardziej pierwotnymi czy mocno nastawionymi na produkcję mięsa, Zwartblesy są zwykle spokojniejsze i łatwiejsze w obsłudze. Szybko przyzwyczajają się do obecności człowieka, chętnie podchodzą do opiekuna i pozwalają się dotykać, co w dużej mierze ułatwia wykonywanie zabiegów hodowlanych, takich jak przegląd racic, strzyżenie czy podawanie leków.

Takie cechy charakteru sprawiają, że rasa ta jest wyjątkowo dobrze przystosowana do utrzymania w małych, rodzinnych gospodarstwach, a nawet w hodowlach hobbystycznych. W wielu krajach Zwartblesy trzymane są przez osoby, które wcześniej nie miały doświadczenia z owcami, a obecnie poszukują zwierząt spokojnych, nadających się również do edukacji dzieci i pracy w gospodarstwach agroturystycznych. Owce te potrafią utrzymywać z człowiekiem bliski kontakt, a niektóre osobniki wręcz „szukają towarzystwa”, co dodaje im uroku.

Oczywiście jak każda rasa owiec, Zwartblesy zachowują naturalne instynkty stadne. Czują się najlepiej w grupie i nie powinny być utrzymywane pojedynczo. Prawidłowo dobrane stado, obejmujące kilka lub kilkanaście maciorek, tryka oraz coroczne jagnięta, tworzy dobrze funkcjonującą strukturę społeczną, która wpływa na poczucie bezpieczeństwa i obniża poziom stresu u zwierząt. Stres u owiec przekłada się negatywnie na przyrosty, płodność i odporność, dlatego korzystny temperament rasy jest istotną zaletą z punktu widzenia efektywności produkcji.

Dzięki spokojnemu charakterowi Zwartblesy często wykorzystuje się również w projektach edukacyjnych, terapeutycznych oraz w gospodarstwach pokazowych. Dzieci i dorośli, którzy nie mieli wcześniej kontaktu z hodowlą zwierząt, mogą z łatwością nawiązać relację z tymi owcami, co pomaga przełamać lęk przed dużymi zwierzętami i przybliża realia rolnictwa. W niektórych regionach Zwartblesy stanowią atrakcję imprez plenerowych i wystaw, gdzie prezentuje się zarówno dorosłe sztuki, jak i jagnięta.

Warunki utrzymania, żywienie i zdrowotność

Zwartbles British, jako rasa wywodząca się z obszarów o umiarkowanym klimacie i bogatych pastwiskach, dobrze sprawdza się w systemach opartych na wypasie. Kluczowe jest zapewnienie im dostępu do dobrej jakości runi łąkowej oraz czystej wody. W sezonie pastwiskowym owce te potrafią efektywnie wykorzystać nawet zróżnicowane składniki roślinne, w tym rośliny motylkowe, trawy wysokie i niskie oraz zioła. Na glebach uboższych może być potrzebne dosiewanie wartościowych gatunków traw i lucerny, aby utrzymać odpowiednią produkcję zielonki.

W okresie zimowym lub przy braku dostępu do pastwisk Zwartblesy wymagają podstawowego żywienia sianem, sianokiszonką oraz, w razie potrzeby, dodatkiem pasz treściwych. Tryki rozpłodowe i maciorki w końcowym okresie ciąży oraz w laktacji potrzebują wyższej koncentracji energii i białka w dawce, aby zapewnić prawidłowy rozwój płodów oraz odpowiednią produkcję mleka. Stosowanie mieszanek zbożowych, śrut z dodatkiem minerałów i witamin pozwala utrzymać dobrą kondycję zwierząt i minimalizuje ryzyko problemów metabolicznych.

Istotnym elementem utrzymania Zwartbles jest dbanie o racice. Na wilgotnych łąkach i w oborach o słabej wentylacji może dochodzić do rozwoju chorób racic, takich jak zgnilizna. Regularne przeglądy i korekcje racic, zapewnienie suchej ściółki oraz profilaktyka weterynaryjna ograniczają występowanie tego typu problemów. W dobrze zarządzanych stadach rasa uchodzi za stosunkowo odporną i rzadko obserwuje się poważne problemy zdrowotne, o ile przestrzegane są podstawowe zasady bioasekuracji.

Dla zachowania wysokiej wydajności i dobrego dobrostanu należy zadbać o właściwe warunki mikroklimatyczne w budynkach: brak przeciągów, odpowiednią wentylację oraz temperaturę dostosowaną do potrzeb owiec. Zwartblesy dobrze znoszą chłód, jednak źle reagują na długotrwałą wilgoć i przeciągi, które sprzyjają infekcjom dróg oddechowych. Proste, dobrze zaprojektowane owczarnie z właściwą izolacją i systemem wentylacji są w pełni wystarczające dla tej rasy.

Znaczenie genetyczne, programy hodowlane i perspektywy rozwoju

Rasa Zwartbles posiada cenny potencjał genetyczny, który może być wykorzystany zarówno w czystorasowej hodowli, jak i w programach krzyżowania. W wielu krajach utworzono stowarzyszenia hodowców prowadzące księgi stadne, monitorujące pochodzenie zwierząt i dbające o zachowanie cech typowych dla rasy. Dzięki temu możliwe jest świadome kształtowanie populacji, unikanie nadmiernego inbredu oraz selekcja w kierunku pożądanych parametrów produkcyjnych.

Geny odpowiedzialne za wysoką plenność, dobrą wydajność mleczną oraz korzystny stosunek mięsa do tłuszczu w tuszy sprawiają, że Zwartblesy są atrakcyjne dla hodowców poszukujących rasy, która może poprawić wyniki ekonomiczne stada bez konieczności radykalnej zmiany systemu produkcji. W wielu programach krzyżowania wykorzystuje się tryki Zwartbles do kojarzenia z lokalnymi maciorkami ras rodzimych, co często prowadzi do uzyskania jagniąt o lepszych przyrostach i atrakcyjniejszej tuszy przy jednoczesnym zachowaniu przystosowania do lokalnych warunków środowiskowych.

W perspektywie długoterminowej prognozuje się dalszy wzrost zainteresowania tą rasą, zwłaszcza w gospodarstwach nastawionych na różnicowanie oferty produktowej. Możliwość łączenia produkcji mięsa, mleka i wełny, a także walory estetyczne i użytkowe, sprawiają, że Zwartbles może odegrać istotną rolę w rozwoju rolnictwa wielofunkcyjnego, które stawia na jakość, różnorodność i bliską relację z konsumentem.

Wzrost świadomości konsumentów na temat pochodzenia żywności, dobrostanu zwierząt i konieczności zachowania bioróżnorodności sprzyja hodowli ras takich jak Zwartbles. Utrzymanie tej rasy w czystości oraz jej odpowiedzialne wykorzystanie w krzyżowaniu pozwala zachować cenne kombinacje genów, a zarazem dostosować produkcję do zmieniających się wymagań rynku. Coraz częściej podkreśla się również rolę Zwartbles w utrzymaniu łąk i pastwisk jako elementu krajobrazu kulturowego oraz naturalnego.

Ciekawostki i mniej znane informacje o rasie Zwartbles

Jedną z ciekawostek dotyczących rasy Zwartbles jest jej rosnąca popularność wśród miłośników rękodzieła i sztuki użytkowej. Ciemna, naturalnie barwiona wełna o wyrazistej fakturze stała się inspiracją dla wielu projektantów odzieży, dekoracji wnętrz oraz wyrobów artystycznych. Niektóre pracownie rzemieślnicze wprost reklamują swoje produkty jako wykonane wyłącznie z wełny Zwartbles, podkreślając jej wyjątkowy charakter i pochodzenie z konkretnych, małych gospodarstw.

Warto również wspomnieć o roli tej rasy w edukacji ekologicznej. Ze względu na spokojny temperament oraz łatwość oswajania, Zwartblesy są często wprowadzane do gospodarstw edukacyjnych, gdzie dzieci mogą obserwować pełen cykl życia owcy: od ciąży, przez poród, pierwsze dni jagnięcia, aż po strzyżenie i wykorzystanie wełny. Tego rodzaju doświadczenia pozwalają lepiej zrozumieć zależności między hodowlą zwierząt, produkcją żywności a odpowiedzialnym podejściem do środowiska.

Ciekawym zjawiskiem jest również obecność Zwartbles w kulturze popularnej. W niektórych krajach rasa ta stała się swego rodzaju ikoną nowoczesnego, zrównoważonego rolnictwa. Pojawia się na plakatach, w materiałach promujących lokalne rynki żywności, a także jako motyw w grafikach, ilustrujących idee powrotu do rzemiosła, otwartych krajobrazów i bliskości natury. Rasa jest też coraz częściej wykorzystywana jako motyw przewodni imprez regionalnych poświęconych produktom owczym – w tym serom, mięsu i wyrobom wełnianym.

Interesującym aspektem jest również różnorodność odcieni umaszczenia w obrębie rasy. Choć standard przewiduje czarne lub bardzo ciemnobrązowe owce z charakterystyczną białą pręgą i skarpetkami, w praktyce spotyka się osobniki o lekko rozjaśnionej okrywie włosowej, zwłaszcza w starszym wieku. To naturalne zjawisko, wynikające z działania promieni słonecznych oraz procesów fizjologicznych, a dla wielu hodowców stanowi ono dodatkowy element uroku tych owiec.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że Zwartbles to rasa, która potrafi wzbudzać silne przywiązanie hodowców. Wielu z nich podkreśla, że poza aspektem ekonomicznym, bardzo ważne jest dla nich codzienne obcowanie ze zwierzętami, które są spokojne, inteligentne i zdolne do tworzenia wyraźnych relacji z człowiekiem. To sprawia, że hodowla Zwartbles często wykracza poza czysto produkcyjne podejście i staje się elementem stylu życia, łącząc pracę w gospodarstwie z pasją i poczuciem więzi z naturą.

Rasa Zwartbles British, choć wciąż mniej popularna niż najbardziej znane rasy mięsne czy mleczne, konsekwentnie zdobywa uznanie wśród hodowców poszukujących owiec wszechstronnych, efektownych wizualnie i przyjaznych w codziennej obsłudze. Jej bogata historia, unikatowy wygląd, dobre wyniki produkcyjne oraz szerokie możliwości wykorzystania w różnych systemach hodowlanych sprawiają, że z roku na rok staje się coraz ważniejszym elementem współczesnego, zróżnicowanego rolnictwa.