Owce rasy Rambouillet należą do najbardziej cenionych na świecie ras owiec użytkowanych przede wszystkim w kierunku wełnistym, choć ich znaczenie mięsne również systematycznie rośnie. Stanowią fascynujący przykład tego, jak świadoma, długotrwała selekcja hodowlana, powiązana z polityką państwową i rozwojem rolnictwa, potrafi ukształtować zwierzę o wyjątkowej wartości gospodarczej. Dla wielu krajów, zwłaszcza o suchym klimacie i rozległych pastwiskach, Rambouillet to fundament produkcji wełny wysokiej jakości, istotny element historii pasterstwa oraz ważne narzędzie w doskonaleniu innych ras owiec.

Pochodzenie i historia rasy Rambouillet

Korzenie rasy Rambouillet sięgają końca XVIII wieku i są ściśle związane z rozwojem hodowli owiec merynoskich w Europie. W tym okresie Hiszpania przez stulecia zachowywała niemal monopol na najlepszą, najdelikatniejszą wełnę świata, pochodzącą od rodzimych merynosów. Eksport żywych zwierząt był surowo ograniczany, a przeniesienie cennych genów poza kraj traktowano jako strategiczne zagrożenie gospodarcze. Mimo to, w wyniku dyplomatycznych zabiegów, Francji udało się pozyskać pulę hodowlaną merynosów, która stała się fundamentem przyszłej rasy Rambouillet.

W 1786 roku na polecenie króla Ludwika XVI do Francji sprowadzono stado merynosów hiszpańskich, które umieszczono w królewskiej posiadłości Rambouillet, położonej niedaleko Paryża. To właśnie od nazwy tej miejscowości wzięła się nazwa całej rasy. W nowej lokalizacji rozpoczęto długotrwały, świadomy program hodowlany, ukierunkowany na adaptację zwierząt do nieco innych warunków klimatycznych, poprawę masy ciała oraz utrzymanie lub wręcz podniesienie jakości wełny.

Hodowcy francuscy dążyli do stworzenia owcy łączącej cechy wybitne pod względem użytkowym, ale jednocześnie bardziej uniwersalnej niż pierwotne merynosy hiszpańskie. Selekcja obejmowała m.in. zwiększanie rozmiarów ciała, poprawę plenności, odporności na trudniejsze warunki klimatyczne oraz lepsze wykorzystanie pastwisk. Z czasem wykształcił się wyraźny typ owcy, różniący się od pierwotnych merynosów, a jednocześnie zachowujący ich najcenniejsze walory wełniste.

Od końca XVIII i w XIX wieku Rambouillet stały się ważnym narzędziem poprawy jakości stad owiec w innych krajach Europy i poza nią. Francja zaczęła eksportować tryki i maciorki, które krzyżowano z rodzimymi rasami w celu poprawy jakości runa, zwiększenia wydajności wełny oraz częściowo podniesienia mięsności. To dzięki temu procesowi Rambouillet zyskały miano rasy założycielskiej dla wielu współczesnych ras merynosowych i merynosowatych na świecie.

Szczególnie istotny był wpływ tej rasy na rozwój owczarstwa w Stanach Zjednoczonych. Pierwsze zwierzęta Rambouillet trafiły tam w XIX wieku, początkowo jako materiał doświadczalny i hodowlany. Z czasem, szczególnie na rozległych obszarach zachodnich stanów o suchym, kontynentalnym klimacie, okazało się, że Rambouillet znakomicie sprawdzają się na ubogich pastwiskach, przy relatywnie skromnym żywieniu. W efekcie w USA powstała nawet lokalna populacja, określana często jako American Rambouillet, przystosowana do miejscowych warunków, ale zachowująca główne cechy francuskiego pierwowzoru.

W XX wieku rasa Rambouillet rozprzestrzeniła się szeroko na innych kontynentach, w tym w Ameryce Południowej, Australii, Afryce Południowej i części Azji. W wielu krajach wykorzystywano ją jako rasę doskonalącą, łączoną z lokalnymi odmianami owiec, aby uzyskać połączenie wysokiej jakości wełny z dobrą adaptacją do specyficznych warunków środowiskowych. Dzięki temu Rambouillet do dziś są postrzegane jako jeden z kluczowych filarów światowego owczarstwa wełnistego.

Charakterystyka i cechy użytkowe owiec Rambouillet

Pokrój i budowa ciała

Owce rasy Rambouillet to zwierzęta średniej do dużej wielkości, o mocnej, zwartej budowie ciała. Cechuje je dobrze rozwinięty szkielet, silne kończyny oraz szeroka klatka piersiowa. Uwagę zwraca wyraźnie zaznaczona, lekko garbonosa głowa o charakterystycznym profilu typowym dla owiec merynosowych. U tryków często występują spiralnie skręcone rogi, choć w wielu populacjach spotyka się również osobniki bezrogie, co jest efektem selekcji i preferencji hodowlanych.

Tułów Rambouillet jest stosunkowo długi, z dobrze umięśnionym grzbietem i zadem. Zad przeważnie jest lekko ścięty, a uda umiarkowanie, lecz równomiernie umięśnione. Owce tej rasy nie są klasycznymi owcami mięsnymi, ale ich umięśnienie pozwala na osiąganie przyzwoitych wyników w użytkowaniu mięsno-wełnistym, zwłaszcza w krzyżowaniach towarowych z rasami typowo mięsnymi.

Kończyny są mocne, o prawidłowym ustawieniu, przystosowane do długich wędrówek po pastwiskach. Dobra kondycja racic ma istotne znaczenie u tej rasy, gdyż w wielu krajach utrzymuje się ją w systemach ekstensywnych, przy znacznych odległościach pokonywanych przez stado w poszukiwaniu paszy.

Umaszczenie i runo

Najbardziej charakterystyczną cechą Rambouillet jest ich wełna, wyjątkowo ceniona na rynku światowym. Barwa runa jest biała, jednolita, bez domieszki włosów kolorowych, co ma duże znaczenie dla przemysłu tekstylnego. Umaszczenie skóry na nieowłosionych częściach ciała również jest jasne, często lekko różowawe.

Runo Rambouillet jest bardzo gęste, obfite, równomiernie pokrywa niemal całe ciało, nierzadko sięgając aż do głowy i kończyn. Charakterystyczne są ciasne, głębokie fałdy skórne na szyi, a niekiedy również na innych częściach ciała, które zwiększają powierzchnię produkcyjną skóry i tym samym ilość wytwarzanej wełny. Współczesna selekcja w niektórych krajach dąży jednak do ograniczenia nadmiernej fałdystości, ze względu na łatwiejszą pielęgnację, strzyżenie oraz dobrostan zwierząt.

Wełna tej rasy należy do wysokiej klasy fine wool, czyli wełen cienkich i delikatnych. Średnica włókna przeważnie mieści się w przedziale ok. 18–23 mikronów, co sprawia, że jest ono wyjątkowo miękkie i przyjemne w dotyku, odpowiednie do wyrobów przylegających do ciała. Liczba zagięć na jednostkę długości włókna jest wysoka, co zapewnia dużą sprężystość i elastyczność. Długość włókna jest umiarkowana, pozwalająca na efektywne przędzenie na przędze średnie i cienkie.

Bardzo istotna jest również wysoka równomierność runa, zarówno pod względem długości włókien, jak i ich grubości. Dzięki temu wełna Rambouillet jest łatwiejsza w obróbce i daje przędzę o stabilnych parametrach. Zawartość tłuszczu (lanoliny) jest dość wysoka, co zapewnia ochronę włókien, ale wymaga gruntownego prania przed dalszą obróbką.

Wydajność wełny

Jednym z kluczowych powodów, dla których Rambouillet zyskały tak dużą popularność, jest bardzo wysoka wydajność wełny. Dojrzałe maciorki mogą dostarczać średnio od kilku do nawet kilkunastu kilogramów surowej wełny rocznie, w zależności od linii hodowlanej, poziomu żywienia i warunków utrzymania. Tryki, jako zwierzęta większe, często dają jeszcze wyższe wydajności. Po uwzględnieniu strat związanych z praniem i usuwaniem zanieczyszczeń, uzyskuje się znaczne ilości czystego włókna, co w skali gospodarstwa lub dużego stada stanowi istotne źródło dochodu.

Regularne strzyżenie odbywa się zwykle raz w roku, choć w niektórych regionach, przy intensywnym żywieniu i sprzyjającym klimacie, możliwe jest uzasadnione ekonomicznie częstsze strzyżenie. Dobrze obciążone runo stanowi też pewien problem z punktu widzenia dobrostanu – długotrwałe nieścieranie może prowadzić do przegrzania zwierząt, gromadzenia się zanieczyszczeń oraz pogorszenia kondycji skóry. Z tego względu właściwa organizacja strzyżenia, higiena i profilaktyka chorób skóry są kluczowymi elementami technologii produkcji w stadach Rambouillet.

Użytkowość mięsna

Choć Rambouillet uznaje się przede wszystkim za owce wełniste, ich mięsność nie jest bez znaczenia. Zwłaszcza w krajach, gdzie rośnie zapotrzebowanie na jagnięcinę, rasa ta coraz częściej uczestniczy w systemach produkcji mięsa, najczęściej w roli składnika krzyżowań z rasami typowo mięsnymi, takimi jak Suffolk, Texel czy inne lokalne odmiany. Celem jest wówczas połączenie wysokiej jakości wełny matek z szybkim wzrostem i dobrym umięśnieniem potomstwa.

Jagnięta Rambouillet, odpowiednio żywione, charakteryzują się zadowalającą dynamiką przyrostów, choć zazwyczaj ustępują pod tym względem niektórym rasom mięsnym. Mięso uzyskane z takich krzyżówek ma najczęściej dobrą jakość, umiarkowane otłuszczenie i korzystną strukturę włókien. W czystorasowych stadach Rambouillet mięso stanowi zazwyczaj produkt uboczny produkcji wełny, choć w warunkach rynkowych o zmiennych cenach surowców rola przychodów z jagniąt może okresowo rosnąć.

Plenność, zdrowotność i długowieczność

Plenność maciorek Rambouillet jest zazwyczaj umiarkowana do dobrej. Wskaźniki liczby jagniąt od maciorki zależą w dużej mierze od poziomu żywienia, zarządzania stadem oraz warunków środowiskowych. W wielu stadach osiąga się średnio jedno do półtora jagnięcia na wykot, choć możliwe jest osiąganie wyższych wyników przy intensywnej selekcji i prawidłowej organizacji rozrodu.

Pod względem zdrowotności Rambouillet uchodzą za rasę dość odporną, zwłaszcza na trudniejsze warunki klimatyczne oraz ubogie pastwiska. Wywodząc się z populacji merynosów przystosowanych do półsuchych regionów, radzą sobie dobrze na terenach suchych, kamienistych, o skąpej szacie roślinnej. Kluczowe jest jednak odpowiednie zapobieganie pasożytom wewnętrznym i zewnętrznym, które w dużych stadach pastwiskowych mogą powodować znaczne straty.

Wielu hodowców docenia także stosunkowo dobrą długowieczność owiec tej rasy. Maciorki mogą być użytkowane hodowlanie przez szereg lat, co zmniejsza koszty odnowy stada i ułatwia stabilne planowanie produkcji. Wytrzymałość, odporność na zmiany pogody oraz zdolność do pokonywania dużych dystansów na pastwiskach to cechy szczególnie cenne w systemach ekstensywnych.

Rozmieszczenie geograficzne i znaczenie gospodarcze

Francja – kolebka rasy

We Francji Rambouillet pozostają jednym z ważniejszych elementów tradycyjnego owczarstwa. Największe ich skupiska można znaleźć w regionach o rozległych pastwiskach i odpowiednich warunkach do chowu ekstensywnego. Rasa ta ma także duże znaczenie kulturowe – związana jest z historią królewskiej hodowli, rozwojem nauk zootechnicznych oraz przemianami francuskiego rolnictwa na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci.

Współcześnie we Francji Rambouillet pełnią podwójną rolę: są rasą użytkową, dostarczającą wartościowej wełny i mięsa, ale również rasą zachowawczą, stanowiącą żywe dziedzictwo historycznego programu hodowlanego. Prowadzone są programy selekcji uwzględniające zarówno doskonalenie cech produkcyjnych, jak i ochronę puli genetycznej, aby zachować unikatowe właściwości tej rasy dla przyszłych pokoleń hodowców.

Stany Zjednoczone i kraje o klimacie suchym

Ogromne znaczenie rasa Rambouillet uzyskała w Stanach Zjednoczonych, gdzie stała się podstawą rozwoju owczarstwa, zwłaszcza na obszarach zachodnich stanów. Szerokie, półpustynne i stepowe tereny Teksasu, Montany, Wyoming, Nowego Meksyku czy Nevady sprzyjały wykorzystaniu rasy, która dobrze znosi niedobór wody, wysokie wahania temperatur i ograniczoną dostępność paszy. Zdolność do efektywnego wykorzystania ubogiej roślinności oraz dobrej kondycji przy minimalnym dokarmianiu zimowym sprawiły, że Rambouillet są tam uznawane za jedne z najważniejszych owiec użytkowych.

W USA rozwinięto własne linie hodowlane, określane jako American Rambouillet, nieco różniące się od ich francuskich przodków. Selekcja często skupiała się nieco mocniej na masie ciała i cechach mięsnych, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiej jakości wełny. W efekcie powstały populacje o dobrym kompromisie między użytkowością mięsno-wełnistą, szczególnie przydatne w systemach produkcji towarowej nastawionej zarówno na runo, jak i jagnięcinę.

Poza USA, znaczące stada Rambouillet spotyka się w wielu innych krajach o suchym lub półsuchym klimacie. W Ameryce Południowej, zwłaszcza w Argentynie, Urugwaju czy Chile, rasa ta należy do ważnych elementów struktury populacji owiec wełnistych. W Australii, będącej światowym liderem w produkcji wełny, Rambouillet odegrały rolę w kształtowaniu lokalnych merynosów, choć obecnie dominują tam przede wszystkim populacje merynosów australijskich.

Europa i inne regiony świata

W Europie poza Francją i terenami tradycyjnego występowania merynosów, Rambouillet wykorzystywane były głównie jako rasa uszlachetniająca. W wielu krajach, w tym w Niemczech, Polsce, Czechach czy na Węgrzech, ich krew pojawia się w rodowodach lokalnych odmian merynosów lub ras owiec o poprawionej jakości wełny. Dzięki temu udało się podnieść wartość runa, zwiększyć wydajność wełny na sztukę oraz częściowo wzmocnić odporność na trudniejsze warunki środowiskowe.

W krajach Afryki Północnej i Południowej, a także w niektórych rejonach Bliskiego Wschodu i Azji Środkowej, Rambouillet pomagają w kształtowaniu ras przystosowanych do klimatu suchego, gorącego lub o dużych amplitudach temperatur. W takich warunkach szczególnie doceniane są zdolności adaptacyjne tej rasy, jej wytrzymałość oraz umiejętność efektywnego wykorzystania skromnych pastwisk.

W wielu z tych regionów specyficzne programy krzyżowań z lokalnymi owcami mają na celu połączenie cech typu: wysoka jakość wełny Rambouillet z odpornością na choroby, płodnością oraz dobrze ukształtowanym instynktem macierzyńskim lokalnych ras. Powstają w ten sposób populacje kompozytowe, które lepiej odpowiadają na aktualne potrzeby rynku i warunki środowiskowe niż rasy w czystej postaci.

Znaczenie gospodarcze i rynek wełny

Na globalnym rynku surowców zwierzęcych wełna jest produktem o zmiennym znaczeniu ekonomicznym, uzależnionym m.in. od cen włókien syntetycznych, mody i trendów konsumenckich. Mimo okresowych spadków cen, wełna wysokiej jakości, szczególnie bardzo cienka i miękka, utrzymuje swoje znaczenie. Rambouillet należą do grona ras dostarczających takiego właśnie surowca – szczególnie cenionego przez producentów wyrobów odzieżowych wysokiej klasy, bielizny termicznej, odzieży trekkingowej i eleganckiej odzieży biznesowej.

Wzrost zainteresowania naturalnymi, biodegradowalnymi materiałami, połączony z rosnącą świadomością ekologiczną, sprawia, że wełna cienka, jaką charakteryzują się Rambouillet, zyskuje na wartości. Konsumenci coraz częściej poszukują tkanin oddychających, regulujących temperaturę ciała i przyjaznych dla skóry, co sprzyja produktom wełnianym wysokiej jakości. W tym kontekście odpowiednie zarządzanie stadami Rambouillet i utrzymanie wysokich standardów jakości runa mają znaczenie strategiczne dla wielu gospodarstw.

Dodatkowo w niektórych krajach, w tym w USA czy Australii, owce tej rasy są ważnym elementem lokalnych gospodarek wiejskich. Utrzymanie dużych stad wymaga rozbudowanej infrastruktury pasterskiej, firm usługowych zajmujących się strzyżeniem, transportem, handlem surowcami oraz przetwórstwem. Tym samym Rambouillet pośrednio przyczyniają się do podtrzymywania aktywności gospodarczej obszarów wiejskich o ograniczonych alternatywnych źródłach dochodu.

Wymagania hodowlane i praktyka utrzymania

Warunki środowiskowe i żywienie

Jedną z najcenniejszych cech Rambouillet jest ich zdolność do funkcjonowania w systemach ekstensywnych, na terenach suchych, ubogich w paszę i narażonych na duże wahania temperatur. Mimo to, dla osiągnięcia pełnego potencjału produkcyjnego, konieczne jest zapewnienie odpowiedniego poziomu żywienia, szczególnie w kluczowych okresach, takich jak druga połowa ciąży, laktacja czy intensywny wzrost jagniąt.

Podstawę żywienia stanowią pastwiska trwałe, często o ubogim składzie botanicznym, wzbogacane okresowo o pasze objętościowe, takie jak siano czy kiszonki. W systemach bardziej intensywnych stosuje się również pasze treściwe, zwłaszcza dla jagniąt oraz tryków rozpłodowych. Odpowiednie bilansowanie diety w białko, energię i minerały jest kluczowe dla utrzymania dobrej kondycji, płodności i wysokiej jakości wełny.

Bardzo ważny jest dostęp do czystej wody, szczególnie w regionach suchych. Długie wędrówki ze stada do wodopoju mogą znacząco wpływać na kondycję zwierząt, stąd w dobrze zorganizowanych gospodarstwach rozmieszcza się zbiorniki lub koryta z wodą w strategicznych miejscach pastwisk.

Systemy utrzymania i zarządzanie stadem

Rambouillet hoduje się zarówno w dużych stadach towarowych, liczących setki lub tysiące sztuk, jak i w mniejszych gospodarstwach rodzinnych. W systemach wielkostadnych znaczną część roku owce przebywają na otwartych terenach, gdzie korzystają z naturalnej roślinności. Okresowo zgania się je do zagród lub zadaszonych budynków, np. na czas strzyżenia, wykotów, szczepień lub zabiegów profilaktycznych.

W intensywniejszych systemach, spotykanych częściej w Europie, owce mogą spędzać więcej czasu w budynkach, zwłaszcza w okresie zimowym. Zapewnia się im wówczas suche, dobrze wentylowane pomieszczenia, z odpowiednią ilością miejsca legowiskowego i łatwym dostępem do paszy oraz wody. Regularna wymiana ściółki i dbałość o higienę ograniczają ryzyko chorób racic, skóry i dróg oddechowych.

Organizacja rozrodu jest kluczowym elementem zarządzania stadem. Zazwyczaj stosuje się sezonowe krycie, dostosowane do lokalnych warunków klimatycznych, tak aby wykoty przypadały na okres sprzyjający wzrostowi trawy i zapewniający dobre warunki dla jagniąt. Selekcja hodowlana obejmuje ocenę cech takich jak masa ciała, jakość runa, płodność, zdolności macierzyńskie oraz ogólna kondycja zdrowotna.

Pielęgnacja runa i dobrostan

Ze względu na obfite runo, pielęgnacja wełny jest jednym z najważniejszych aspektów utrzymania Rambouillet. Regularne strzyżenie, najczęściej raz w roku, jest niezbędne, aby uniknąć przegrzewania się zwierząt, gromadzenia zanieczyszczeń oraz pogorszenia jakości włókien. Strzyżenie powinno być przeprowadzane przez doświadczone osoby, co minimalizuje ryzyko zranień i wpływa korzystnie na komfort owiec.

W wielu gospodarstwach praktykuje się również dodatkowe zabiegi, takie jak usuwanie zanieczyszczonej wełny w okolicy ogona i tylnych części ciała, co ogranicza ryzyko wystąpienia problemów higienicznych oraz infestacji pasożytami. Dbanie o czystość legowisk, pryzmowanie obornika i właściwe odprowadzanie wilgoci mają bezpośredni wpływ na zdrowie skóry i jakość runa.

Dobrostan owiec Rambouillet w znacznym stopniu zależy od dostępu do cienia i osłony przed ekstremalnymi warunkami atmosferycznymi. W terenach suchych i gorących odpowiednie zadrzewienia, wiaty lub naturalne przeszkody terenowe są ważne, aby chronić zwierzęta przed nadmiernym nasłonecznieniem i upałem. Z kolei w rejonach chłodniejszych istotna jest ochrona przed silnym wiatrem i opadami.

Znaczenie genetyczne, ciekawostki i perspektywy rozwoju

Rola Rambouillet w hodowli innych ras

Rambouillet odegrały wyjątkowo ważną rolę jako fundament wielu współczesnych ras owiec o wysokiej wartości wełny. Dzięki nim udało się przenieść cechy cienkiej, delikatnej wełny i dobrej adaptacji do klimatu suchego do licznych lokalnych populacji. W wielu krajach wykorzystuje się je do krzyżowań doskonalących, których celem jest poprawa jakości runa, przy jednoczesnym zachowaniu lub poprawie innych cech użytkowych.

Geny Rambouillet są obecne w licznych odmianach merynosów na całym świecie, w tym w merynosach australijskich, południowoafrykańskich czy południowoamerykańskich. Wpływając na strukturę i jakość włókna, przyczyniły się do tego, że wełny merynosowe z różnych kontynentów cieszą się wysokim uznaniem w przemyśle tekstylnym.

Postęp hodowlany i nowe technologie

Współczesna hodowla Rambouillet coraz częściej korzysta z narzędzi nowoczesnej genetyki i biotechnologii. Markerowe metody selekcji, analizy genomowe oraz precyzyjne programy rozrodu pozwalają szybciej i skuteczniej doskonalić cechy takie jak jakość wełny, plenność czy odporność na choroby. Informacje genetyczne łączy się z danymi produkcyjnymi i środowiskowymi, co umożliwia tworzenie bardziej precyzyjnych indeksów hodowlanych.

Coraz większe znaczenie mają również programy ukierunkowane na poprawę cech związanych z dobrostanem, np. odporności na określone pasożyty, mniejszej skłonności do problemów skórnych czy poprawy kondycji racic. Jest to szczególnie ważne w warunkach zmian klimatycznych, które mogą wpływać na zakres występowania wielu chorób i pasożytów.

Rambouillet a zmiany klimatu

W kontekście globalnych zmian klimatycznych Rambouillet zyskują nowe znaczenie. Ich zdolność do życia w suchym, trudnym środowisku sprawia, że mogą być cennym zasobem genetycznym w regionach, gdzie tradycyjne rasy mają coraz większe problemy z adaptacją. Wytrzymałość na niedobór wody, wysokie temperatury i skromną bazę paszową może okazać się kluczowa w przyszłości dla bezpieczeństwa produkcji białka zwierzęcego w wielu krajach.

Jednocześnie rozwój ras takich jak Rambouillet musi uwzględniać kwestie zrównoważonego rolnictwa i ochrony środowiska. Odpowiednie zarządzanie pastwiskami, ograniczanie erozji gleby i dbałość o bioróżnorodność to elementy nowoczesnej strategii hodowli, która łączy cele ekonomiczne z troską o środowisko.

Ciekawostki i aspekty kulturowe

Rasa Rambouillet jest nie tylko ważnym elementem gospodarki, lecz także częścią dziedzictwa kulturowego. W miejscowości Rambouillet we Francji do dziś istnieją instytucje i ośrodki związane z hodowlą owiec i badaniami nad wełną, nawiązujące do tradycji królewskiej fermy. W wielu regionach świata owce tej rasy pojawiają się na wystawach zwierząt hodowlanych, konkursach i festiwalach pasterskich, gdzie oceniane są pod względem typu rasowego, jakości runa i ogólnej kondycji.

Ciekawym aspektem jest również rola Rambouillet w rozwoju rzemiosła i rękodzieła. Wełna tej rasy, ze względu na swoją delikatność i sprężystość, jest chętnie wykorzystywana przez prządków, tkaczy oraz twórców odzieży z wełny naturalnej. Produkty wykonane z tego surowca – od luksusowych swetrów i szali po specjalistyczną odzież outdoorową – cieszą się rosnącym zainteresowaniem osób poszukujących wysokiej jakości i naturalnych włókien.

Dla wielu pasterzy i hodowców na całym świecie Rambouillet to również symbol tradycji i ciągłości – rasa, która powstała ponad dwieście lat temu z połączenia wizji królewskiego dworu, ówczesnej nauki i praktyki pasterskiej, a mimo zmian technologicznych i rynkowych nadal odgrywa kluczową rolę w produkcji wełny najwyższej jakości.