Kombajn zbożowy Torum 760 marki Rostselmash należy do grupy maszyn, które zyskały uznanie rolników szukających wydajnego, prostszego w obsłudze i stosunkowo przystępnego cenowo sprzętu o dużej przepustowości. Ten rotorowy kombajn klasy wysokiej został zaprojektowany z myślą o ciężkich warunkach pracy – dużych areałach, zmiennych plonach i bardzo zróżnicowanych uprawach. Dzięki konstrukcji opierającej się na jednym, potężnym rotorze młócącym Torum 760 plasuje się w segmencie maszyn przeznaczonych dla gospodarstw wielkoobszarowych oraz firm usługowych, które muszą wykonać żniwa szybko i możliwie bez strat. Jego charakterystyczną cechą jest połączenie stosunkowo prostej, „mechanicznej” budowy z zaawansowanymi rozwiązaniami w obrębie układu młócącego, co wyróżnia go na tle wielu konstrukcji konkurencyjnych marek.

Historia i rozwój konstrukcji Torum 760

Marka Rostselmash wywodzi się z Rosji, a jej korzenie sięgają pierwszej połowy XX wieku, kiedy to w zakładach w Rostowie nad Donem powstawały pierwsze maszyny do zbioru zbóż. Początkowo firma zasłynęła z kombajnów zbożowych serii Niva i Don, a następnie z modeli z rodziny Acros, które w wielu krajach, również w Europie Środkowo–Wschodniej, stały się popularną alternatywą dla zachodnich producentów. Na tym fundamencie technologiczno–organizacyjnym powstała koncepcja serii Torum – nowoczesnych kombajnów rotorowych przeznaczonych do pracy na dużych areałach, gdzie tradycyjny układ klawiszowy zaczynał okazywać się niewystarczająco wydajny.

Torum 760 pojawił się jako rozwinięcie wcześniejszych rozwiązań rotorowych Rostselmash, łącząc doświadczenia z eksploatacji modeli Torum 740 i innych maszyn przeznaczonych na rynki wschodnie i zachodnie. Celem konstruktorów było stworzenie kombajnu, który mógłby konkurować wydajnością z czołowymi modelami globalnych producentów, a jednocześnie pozostawać mniej skomplikowany pod względem elektroniki i układów dodatkowych, co jest ważne w krajach, gdzie serwis specjalistyczny bywa utrudniony.

Rozwój Torum 760 był silnie związany z rosnącym zapotrzebowaniem na maszyny o dużej przepustowości, zdolne do pracy w warunkach wysokiego plonu zboża, kukurydzy czy rzepaku. W gospodarstwach, które zwiększały areał do kilkuset, a nawet kilku tysięcy hektarów, klasyczne kombajny klawiszowe przestawały być wystarczające. Wprowadzenie rotorowego systemu młócenia i separacji, a zwłaszcza zastosowanie firmowego, modyfikowanego systemu APS Rotor (w materiałach producenta często podkreślanego jako jedna z kluczowych zalet), pozwoliło na równomierne wprowadzanie masy do rotora i ograniczenie strat przy wysokich prędkościach roboczych.

W historii rozwoju serii Torum istotne było także stopniowe dostosowywanie maszyn do wymogów rynków zagranicznych. Pojawiły się wersje wyposażone w silniki zgodne z normami emisji spalin stosowanymi w Unii Europejskiej, kabiny dostosowane do oczekiwań operatorów przyzwyczajonych do zachodnich standardów komfortu, a także rozbudowane opcje wyposażenia dodatkowego, jak systemy monitoringu strat, automatyczne ustawienia parametrów młócenia czy różne warianty hederów. Torum 760 stał się więc istotnym etapem w ekspansji Rostselmash na rynki pozaeuropejskie i europejskie – w tym do Polski, gdzie pojawił się w ofercie dilerów jako propozycja dla dużych gospodarstw oraz firm usługowych.

Warto również wspomnieć, że konstrukcja Torum 760 była kilkukrotnie modernizowana. Zmiany dotyczyły między innymi zastosowanych silników (wprowadzanie kolejnych norm emisji), ulepszania chłodzenia, poprawy ergonomii kabiny, udoskonalania systemów czyszczących oraz optymalizacji pracy rotora pod kątem różnych gatunków roślin. Modernizacje wynikały z doświadczeń użytkowników oraz specyfiki pracy w rozmaitych regionach świata – od stepów Kazachstanu, przez rozległe gospodarstwa Rosji i Ukrainy, aż po mniejsze, ale intensywnie użytkowane pola w Europie Środkowej.

W efekcie Torum 760 ukształtował się jako kombajn łączący cechy masowej, wytrzymałej maszyny dla trudnych warunków z rozwiązaniami technicznymi pozwalającymi osiągać wysoką jakość omłotu i czysty materiał w zbiorniku. Ten mariaż prostoty i zaawansowania technologicznego jest jedną z tych cech, które użytkownicy Toruma podkreślają najczęściej, szczególnie w porównaniu z bardziej „przeelektryfikowanymi” kombajnami zachodnimi.

Budowa, cechy techniczne i dane eksploatacyjne

Podstawą konstrukcyjną Torum 760 jest wzmocniona rama nośna, na której opierają się wszystkie główne zespoły: heder, przenośnik pochyły, rotor młócący, układ separacji i czyszczenia, zbiornik ziarna, silnik oraz układy jezdne. Taka klasyczna, ramowa budowa ułatwia serwis, rozkład masy na osie oraz przenoszenie obciążeń podczas pracy w trudnym, nierównym terenie. Kombajn wyposażony jest zwykle w duże przednie koła lub – w opcji – w gąsienice, co poprawia trakcję i zmniejsza ugniatanie gleby w warunkach mokrego podłoża.

Za napęd odpowiada wysokoprężny silnik Diesla, zazwyczaj o mocy w okolicach 360–380 kW (około 490–520 KM, w zależności od wersji i rynku). Jednostka napędowa spełnia obowiązujące normy emisji spalin (w wersjach na rynek UE – standard Euro Stage IV lub V, zależnie od rocznika). Tak duża moc jest niezbędna, aby zasilić zarówno główny napęd młocarni i rotora, jak i hydraulikę, układy przenośników, systemy czyszczące oraz zapewnić odpowiednie rezerwy mocy w chwilach nagłego zwiększenia dopływu masy żniwnej.

Kluczowym elementem, który odróżnia Torum 760 od klasycznych kombajnów klawiszowych, jest jego system młócenia oparty na pojedynczym, dużym rotorze. Zamiast bębna młócącego i klawiszy wytrząsaczy zastosowano długi rotor o dużej średnicy, otoczony klepiskiem na znacznej części obwodu. Dzięki temu uzyskuje się bardzo dużą powierzchnię separacji, a przepływ masy przez maszynę jest bardziej ciągły i płynny. Rotor w Torum 760 pracuje z możliwością regulacji prędkości obrotowej, a jego konstrukcja umożliwia dostosowanie intensywności omłotu i separacji do rodzaju uprawy oraz warunków polowych.

Przed rotorem zastosowano układ wstępnego przyspieszania i wyrównywania przepływu masy (rozwiązanie określane często jako system przyspieszający lub APS – Advanced Power Separation). Dzięki temu masa zbożowa trafia na rotor bardziej równomiernie, co ogranicza ryzyko zapychania, zmniejsza wahania obciążenia silnika i poprawia efektywność całego procesu młócenia. Tego typu rozwiązanie jest szczególnie korzystne w warunkach nierównomiernego plonu lub podczas zbioru roślin o zmiennej strukturze, na przykład mieszanek zbożowych.

Za czyszczenie ziarna odpowiada układ sit górnych i dolnych, wraz z silnym wentylatorem zapewniającym regulowany nadmuch. Użytkownik ma możliwość ustawienia prędkości wiatru oraz stopnia otwarcia sit, co umożliwia osiągnięcie wysokiej czystości ziarna przy minimalnych stratach. W nowocześniejszych wersjach Torum 760 część tych ustawień można nadzorować z poziomu kabiny, a elektroniczne czujniki informują o ewentualnych przeciążeniach bądź zwiększonych stratach ziarna na wytrząsaczach lub sitach.

Zbiornik ziarna w Torum 760 charakteryzuje się bardzo dużą pojemnością – w zależności od konfiguracji może to być ponad 10 000 litrów, a w niektórych wersjach nawet powyżej 12 000 litrów. Tak duża objętość pozwala na dłuższą pracę bez konieczności rozładunku, co jest szczególnie istotne w dużych gospodarstwach, gdzie logistyka transportu ziarna z pola wymaga skoordynowanej pracy przyczep lub wozów przeładowczych. Rozładunek odbywa się za pośrednictwem ślimaka wyładowczego o dużej wydajności, co skraca czas przeładunku i minimalizuje przestoje.

Heder, czyli zespół żniwny do cięcia roślin, występuje w kilku szerokościach roboczych, zazwyczaj od około 7,5 m do nawet 9–10,5 m. W zależności od potrzeb rolnika można dobrać heder do zbóż, do rzepaku (z przedłużeniem stołu i bocznymi nożami), a także przystawki do zbioru kukurydzy na ziarno. Szeroki wybór narzędzi przednich zwiększa uniwersalność Torum 760, który może być wykorzystywany w ciągu całego sezonu, nie tylko do zbioru podstawowych zbóż.

Kabina operatora jest podwyższona, zapewnia dobrą widoczność na heder oraz otoczenie. Wyposażono ją w wygodny fotel, klimatyzację, panel sterowania z joystickiem, a także monitor informujący o parametrach pracy kombajnu. W nowocześniejszych wersjach dostępne są rozbudowane systemy monitoringu strat, komputery pokładowe rejestrujące dane o wydajności, zużyciu paliwa, a niekiedy również systemy automatycznego prowadzenia (autopilot GPS). Dzięki temu Torum 760 może pracować w trybie półautomatycznym, utrzymując prostolinijne przejazdy i optymalne nakładki między kolejnymi przejazdami, co zmniejsza straty i zwiększa wydajność.

Wśród istotnych parametrów warto wymienić także masę własną kombajnu, która w przypadku Torum 760, w zależności od wyposażenia, oscyluje wokół kilkunastu ton (zazwyczaj 16–20 t bez hederu). Napęd na przednią oś – w wariancie standardowym – jest stały, z możliwością wyboru przełożeń do jazdy po drogach i do pracy w polu. W ofercie pojawiają się także opcje napędu na obie osie lub specjalne systemy wspomagające jazdę w trudnym terenie, choć ich dostępność zależy od rynku.

Warto dodać, że Torum 760 jest projektowany z myślą o łatwym dostępie do głównych punktów obsługowych. Pokrywy serwisowe, składane podesty i drabiny umożliwiają wykonanie codziennej obsługi – kontroli poziomu oleju, czyszczenia filtrów, sprawdzania napięcia pasów – bez konieczności stosowania specjalistycznych podnośników. To ważna cecha w gospodarstwach, gdzie kombajn bywa użytkowany intensywnie, a czas na prace serwisowe pomiędzy kolejnymi dniami żniw jest ograniczony.

Przykładowe dane techniczne (orientacyjne)

• Moc silnika: około 490–520 KM (w zależności od wersji)
• Typ młocarni: rotorowa, pojedynczy rotor o dużej średnicy
• Pojemność zbiornika ziarna: ok. 10 000–12 000 l
• Szerokość hederu zbożowego: najczęściej 7,5–9 m (dostępne także inne warianty)
• Napęd: mechaniczno–hydrauliczny, napęd na oś przednią
• System czyszczenia: dwusitowy, wentylator o regulowanej prędkości
• Układ sterowania: kabina z komputerem pokładowym i joystickiem wielofunkcyjnym
• Masa własna (bez hederu): kilkanaście ton, zależnie od wyposażenia

Trzeba zaznaczyć, że dokładne dane techniczne mogą różnić się w zależności od rocznika, wersji wyposażenia oraz rynku docelowego. Przy porównaniach warto zawsze odwoływać się do konkretnej specyfikacji katalogowej udostępnionej przez dystrybutora.

Zastosowanie, warunki pracy, zalety i wady Torum 760

Torum 760 jest przeznaczony przede wszystkim dla gospodarstw wielkoobszarowych oraz firm usługowych, obsługujących dziesiątki lub setki hektarów zbóż, rzepaku, kukurydzy i innych roślin nasiennych. Jego wysoka wydajność godzinowa sprawia, że idealnie nadaje się do pracy w rejonach, gdzie okno żniw jest krótkie, a warunki pogodowe zmienne. Duża moc silnika i system rotorowy umożliwiają kontynuowanie zbioru także w nieco trudniejszych warunkach wilgotnościowych, na przykład późnym popołudniem czy po przelotnym deszczu, co w przypadku słabszych, klawiszowych kombajnów może być problematyczne.

Maszyna jest stosowana zarówno na rozległych polach stepowych, jak i w bardziej pociętych, pagórkowatych terenach Europy Środkowej. W wielu przypadkach użytkownicy doceniają ją za dobrą trakcję, możliwość zastosowania szerokich opon lub gąsienic oraz relatywnie dużą odporność na zapychanie. Torum 760 dobrze radzi sobie z wysokimi, gęstymi łanami pszenicy, jęczmienia, żyta, a także z rzepakiem, który wymaga odpowiednio skonfigurowanego hederu i starannego ustawienia prędkości jazdy. Przy zastosowaniu odpowiednich przystawek kombajn wykorzystywany jest również do zbioru kukurydzy na ziarno, co dodatkowo zwiększa jego uniwersalność.

Jeśli chodzi o warunki glebowe, Torum 760 pracuje zarówno na glebach lekkich, piaszczystych, jak i na ciężkich czarnoziemach czy glinach. W przypadku bardzo mokrych pól rolnicy często wybierają wersje z gąsienicami lub szerokimi ogumieniami, co pozwala zredukować ugniatanie gleby i zapobiec zakopywaniu się maszyny. Istotnym elementem jest również odpowiednie dociążenie przedniej osi i wyważenie kombajnu z uwzględnieniem masy hederu – szczególnie tych o dużej szerokości roboczej.

Zalety kombajnu Torum 760

Do najczęściej wymienianych zalet Torum 760 należą:

• Wysoka wydajność – system rotorowy i duża moc silnika pozwalają osiągać bardzo duże wydatki godzinowe, co przekłada się na realne skrócenie czasu żniw na dużych areałach.
• Prosta konstrukcja w porównaniu z wieloma zachodnimi konkurentami – mniej rozbudowana elektronika, przewidywalna mechanika, łatwiejsza diagnostyka usterek, co jest istotne w gospodarstwach samodzielnie dokonujących części napraw.
• Duży zbiornik ziarna – ogranicza liczbę postojów na rozładunek, co ma znaczenie przy pracy z jednym wozem przeładowczym lub w oddaleniu od gospodarstwa.
• Szeroka gama hederów i przystawek – zwiększa uniwersalność kombajnu i możliwość dostosowania do konkretnych upraw.
• Dobra przepustowość przy roślinach o wysokim plonie i w warunkach zmiennej wilgotności – rotor lepiej radzi sobie z dużą ilością masy niż tradycyjna młocarnia bębnowa.
• Stosunkowo korzystny stosunek cena–wydajność – w wielu krajach Torum 760 jest postrzegany jako wydajna maszyna w atrakcyjniejszej cenie niż najbardziej znane marki zachodnie.
• Solidna, „masywna” budowa, która sprawdza się przy intensywnej eksploatacji i długich sezonach żniwnych.
• Możliwość pracy w trudnych warunkach terenowych i pogodowych, co zwiększa elastyczność organizacji prac polowych.

Istotnym atutem jest także możliwość indywidualnego dopasowania ustawień maszyny do wymogów konkretnej uprawy i preferencji operatora. Użytkownicy podkreślają, że po odpowiednim „poznaniu” Torum 760 i wypracowaniu własnych ustawień można uzyskać bardzo dobre parametry jakościowe omłotu – niewielkie uszkodzenia ziarna, niskie straty i czysty materiał w zbiorniku.

Wady i ograniczenia Torum 760

Jak każda maszyna, także Torum 760 ma swoje wady i ograniczenia, które warto znać przed podjęciem decyzji o zakupie:

• Masa maszyny – duża masa własna w połączeniu z ciężkim hederem może prowadzić do znacznego ugniatania gleby, zwłaszcza na mokrych polach, jeśli nie zastosuje się szerokich opon lub gąsienic.
• Rotorowy system młócenia wymaga dobrego zrozumienia zasad ustawiania prędkości rotora, szczelin klepiska i przepływu powietrza; niedoświadczony operator może początkowo mieć trudności z optymalnym ustawieniem maszyny.
• W niektórych regionach ograniczona jest dostępność części zamiennych oraz autoryzowanego serwisu – choć sytuacja poprawia się wraz z ekspansją Rostselmash, nadal bywa to argument przeciwko wyborowi tej marki.
• Komfort kabiny, choć nowoczesny, bywa oceniany jako nieco skromniejszy w porównaniu z topowymi modelami największych producentów – dotyczy to głównie wykończenia wnętrza i „dopieszczenia” detali.
• Wysokie zapotrzebowanie na paliwo – duża moc i rotorowy system młócenia oznaczają stosunkowo wyższe zużycie paliwa na godzinę pracy, choć przy przeliczeniu na tonę zebranych zbóż bywa to akceptowalne.
• Ze względu na gabaryty transport po drogach publicznych bywa kłopotliwy – konieczne jest zdejmowanie szerokiego hederu i stosowanie wózka transportowego, co jest typowe dla kombajnów tej klasy, ale w małych, „pociętych” działkach stanowi dodatkowe utrudnienie.

Do wad zalicza się również fakt, że część rozwiązań technicznych Rostselmash może być mniej znana lokalnym, niezależnym warsztatom. W praktyce oznacza to, że precyzyjne naprawy, diagnostyka układów elektronicznych czy modernizacje wymagają kontaktu z autoryzowanym serwisem, co z kolei uzależnia użytkownika od sieci dystrybucji konkretnego importera.

Gdzie Torum 760 sprawdza się najlepiej

Kombajn Torum 760 najlepiej odnajduje się w gospodarstwach, które:

• mają duże powierzchnie zasiewów zbóż, rzepaku lub kukurydzy,
• pracują w rejonach o niepewnej pogodzie, gdzie ważna jest szybka reakcja i możliwość przeprowadzenia zbioru w krótkim okienku pogodowym,
• dysponują odpowiednim zapleczem obsługowym (warsztat, miejsce garażowania, sprzęt do przeglądów),
• są gotowe poświęcić czas na poznanie specyfiki ustawień kombajnu rotorowego,
• szukają maszyny o dużej wydajności, ale niekoniecznie najdroższej pod względem zakupu.

W praktyce oznacza to duże gospodarstwa rolne, spółki, przedsiębiorstwa agroholdingowe oraz firmy usługowe, które obsługują wielu klientów na stosunkowo dużym obszarze. W gospodarstwach średniej wielkości Torum 760 również może mieć rację bytu, ale wówczas priorytetem jest często możliwość wykonywania usług kombajnowych, aby lepiej wykorzystać potencjał maszyny.

Ciekawe informacje i praktyczne doświadczenia

Wielu użytkowników Torum 760 zwraca uwagę na kilka ciekawych aspektów eksploatacji:

• System rotorowy, mimo początkowych obaw, pozwala osiągać bardzo dobry omłot także w trudnych uprawach, o ile operator opanuje sztukę właściwego ustawiania parametrów pracy.
• Kombajn dobrze radzi sobie z nierównomierną wysokością łanu – dzięki szerokim hederom i odpowiednio zaprojektowanemu przenośnikowi pochyłemu masa jest dość równomiernie kierowana do komory młócącej.
• Zastosowanie rozbudowanych systemów monitoringu strat pomaga w czasie rzeczywistym korygować prędkość jazdy, ustawienia sit i wiatrów, co ma duże znaczenie przy maksymalnym wykorzystaniu potencjału maszyny.
• W praktyce serwisowej podkreśla się, że regularne czyszczenie maszyn i dbanie o stan filtrów powietrza ma kluczowe znaczenie dla bezawaryjnej pracy silnika i zapobiegania przegrzewaniu się układów.

Interesującym zagadnieniem jest również rosnące znaczenie Torum 760 na rynkach, gdzie do niedawna dominowały praktycznie wyłącznie marki zachodnie. Wraz z poprawą jakości wykonania, większą dostępnością części oraz rozwojem sieci serwisowej rośnie zaufanie rolników do maszyn Rostselmash. Torum 760 jest często postrzegany jako rozsądny kompromis pomiędzy kosztami zakupu a możliwościami eksploatacyjnymi. Dla wielu gospodarstw stanowi pierwsze zetknięcie z kombajnem rotorowym – i tradycyjne przywiązanie do systemu klawiszowego stopniowo ustępuje miejsca zaletom rotorów.

Warto też odnotować aspekt ekonomiczny użytkowania. Chociaż zużycie paliwa na godzinę może być wysokie, to dzięki dużej wydajności realny koszt na tonę zebranego ziarna okazuje się konkurencyjny. Dodatkowo, w warunkach krótkiego okna żniwnego, możliwość zebrania plonu w odpowiednim terminie pozwala uniknąć strat jakościowych, które byłyby znacznie bardziej kosztowne niż różnice w spalaniu między poszczególnymi modelami kombajnów.

Kombajn Torum 760, jako jedna z flagowych maszyn Rostselmash w segmencie rotorowym, wyznacza kierunek rozwoju technologicznego firmy. Można oczekiwać, że kolejne generacje będą wprowadzać dalsze usprawnienia w zakresie komfortu, elektroniki, precyzyjnego rolnictwa i efektywności paliwowej. Już dziś jednak stanowi on ciekawą propozycję dla użytkowników, którzy poszukują wydajnej, solidnej i stosunkowo przystępnej maszyny do zbioru zbóż, łączącej tradycyjne podejście do mechaniki z nowoczesnymi rozwiązaniami w dziedzinie młócenia i separacji.