Kombajn zbożowy New Holland CX5.80 to jedna z najbardziej rozpoznawalnych maszyn żniwnych klasy średniej na europejskim rynku. Łączy w sobie rozwiązania wypracowane przez dekady doświadczeń marki New Holland z nowoczesną elektroniką, wysoką kulturą pracy i relatywnie prostą obsługą. Maszyna ta jest często wybierana przez średnie i duże gospodarstwa, a także przez firmy usługowe, które oczekują wysokiej wydajności, elastyczności w doborze upraw oraz komfortu operatora. Dla wielu rolników CX5.80 stanowi złoty środek między kosztami zakupu i eksploatacji a wydajnością oraz jakością pracy na polu.

Historia, geneza modelu CX5.80 i miejsce w ofercie New Holland

Seria CX marki New Holland powstała jako odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie rynku na kombajny o wysokiej wydajności, ale wciąż o konstrukcji klawiszowej, czyli z tradycyjnym wytrząsaczem słomy. W czasach intensywnego rozwoju technologii rotorowych wielu producentów starało się zmodernizować klasyczną technikę omłotu, aby wydłużyć życie tej sprawdzonej koncepcji. Właśnie w tym nurcie rozwoju powstała seria CX, a wśród jej przedstawicieli model CX5.80, jeden z bardziej uniwersalnych kombajnów o średniej przepustowości.

Rodzina CX, wprowadzona na rynek na początku XXI wieku, stopniowo zastępowała wcześniejsze konstrukcje New Holland (takie jak seria TX). Producent skupił się na zwiększeniu wydajności omłotu i separacji, poprawie czystości ziarna, oraz na znacznym podniesieniu komfortu pracy operatora. Kolejne modernizacje obejmowały wprowadzanie wydajniejszych silników spełniających kolejne normy emisji spalin, rozbudowę elektroniki sterującej, montaż bardziej zaawansowanych systemów automatyki oraz integrację z systemami rolnictwa precyzyjnego.

Model CX5.80 ulokowany został w ofercie jako kombajn dla gospodarstw potrzebujących maszyny o wydajności wyższej niż w najmniejszych modelach, ale bez konieczności sięgania po największe i najdroższe konstrukcje. Oznacza to, że często pracuje on w gospodarstwach o powierzchni kilkudziesięciu do kilkuset hektarów, nierzadko w połączeniu z usługami żniwnymi na rzecz innych rolników. W strukturze portfolio New Holland pozycjonuje się on niżej niż największe modele z serii CX7 i CX8, ale oferuje wiele z ich rozwiązań technicznych w bardziej kompaktowej formie.

Co ważne, filozofia projektowa tej serii opiera się na tym, by połączyć klasyczny omłot bębnowy z wysoką kulturą pracy oraz możliwością omłotu różnych gatunków roślin. Dzięki temu CX5.80 jest kombajnem uniwersalnym, który można łatwo dostosować do lokalnych warunków i specyfiki danego gospodarstwa. Wiele egzemplarzy pracuje w Polsce, Niemczech, Francji czy w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie dominują gospodarstwa rodzinne i średniej wielkości firmy usługowe.

Budowa, kluczowe cechy i dane techniczne New Holland CX5.80

Silnik, napęd i układ jezdny

New Holland CX5.80 wyposażony jest w wysokoprężny silnik o mocy około 258–275 KM (zależnie od wersji i normy emisji). Wykorzystuje się tu jednostki Cursor lub NEF, produkowane przez FPT Industrial (Fiat Powertrain Technologies), znane z wysokiej niezawodności i dobrego stosunku mocy do zużycia paliwa. Silnik jest przystosowany do długotrwałej pracy pod wysokim obciążeniem, co jest kluczowe w trakcie żniw, gdy maszyna potrafi pracować po kilkanaście godzin dziennie.

W nowszych generacjach stosuje się silniki spełniające normy emisji spalin Stage IV lub Stage V, z systemem selektywnej redukcji katalitycznej SCR. Rozwiązanie to wymaga stosowania płynu AdBlue, jednak pozwala znacząco zmniejszyć emisję tlenków azotu. Odpowiednia konstrukcja układu chłodzenia i rozmieszczenie chłodnic ułatwia dostęp do elementów wymagających okresowego czyszczenia, co jest niezwykle istotne w warunkach zapylenia na polu.

Napęd na koła jest realizowany za pomocą przekładni hydrostatycznej, pozwalającej na płynną regulację prędkości jazdy w zakresie roboczym i transportowym. W wielu wersjach dostępne są różne rozmiary opon, a także możliwość zastosowania napędu na wszystkie koła, co podnosi zdolność poruszania się w trudnym terenie lub na wilgotnych polach. Kombajn może być wyposażony również w układy wspomagające skręt tylnej osi, co ułatwia manewrowanie na uwrociach i w węższych działkach.

Układ omłotu, wytrząsacze i czyszczenie ziarna

Sercem kombajnu CX5.80 jest klasyczny bęben młócący ze sprężynowo zawieszoną klepiskiem. Średnica bębna wynosi około 600 mm, a szerokość dopasowana jest do szerokości zespołu żniwnego i wytrząsaczy. Konstrukcja ta pozwala na łagodny, ale jednocześnie bardzo wydajny omłot. Wielkość szczeliny klepiska może być regulowana z kabiny, co umożliwia szybkie dostosowanie ustawień do konkretnej uprawy i warunków polowych bez konieczności wychodzenia z maszyny.

Za bębnem głównym często znajduje się bęben odrzutowy lub przyspieszający, który stabilizuje przepływ masy i poprawia separację. W niektórych wersjach stosuje się dodatkowe rozwiązania, takie jak segmentowe klepiska do szybkiej wymiany pod różne gatunki roślin. Tego typu elementy pozwalają na sprawne przejście z omłotu pszenicy na jęczmień, rzepak czy kukurydzę (o ile dana konfiguracja przewiduje odpowiednie przystawki i elementy robocze).

Za omłot odpowiada także zespół wytrząsaczy słomy, które stanowią charakterystyczny element kombajnów klawiszowych. W przypadku CX5.80 mamy do czynienia z kilkoma (zazwyczaj pięcioma) wytrząsaczami o dużej powierzchni roboczej. Ich zadaniem jest odseparowanie pozostałego ziarna z masy słomiastej, zanim trafi ona do rozdrabniacza słomy lub na pokos. Duża długość i odpowiedni skok wytrząsaczy zapewniają wysoki poziom separacji przy umiarkowanych stratach, co wpływa na ekonomiczną efektywność kombajnu.

System czyszczenia ziarna składa się z sit górnych i dolnych, połączonych z dmuchawą generującą przepływ powietrza, który wypłukuje resztki plew, drobne zanieczyszczenia i lekkie frakcje. W wielu egzemplarzach CX5.80 zastosowano system samopoziomowania sit, co jest szczególnie ważne przy pracy na pochyłościach. Komputer kombajnu może wspomagać operatora w ustawieniu parametrów nadmuchu i szczelin sit, aby osiągnąć jak najlepszą czystość ziarna przy minimalnych stratach.

Zbiornik ziarna, rozładunek i przystawki żniwne

Zbiornik ziarna w New Holland CX5.80 ma pojemność rzędu 6500–8000 litrów (w zależności od generacji i wersji wyposażenia). Dzięki temu kombajn może pracować stosunkowo długo bez konieczności wyładunku, co ma duże znaczenie podczas intensywnych żniw i w gospodarstwach z dobrze zorganizowanym transportem od pola do gospodarstwa. Zbiornik jest wyposażony w czujniki napełnienia, często powiązane z systemem wizualizacji na monitorze w kabinie.

Rura wyładowcza ziarna ma wystarczającą długość, aby swobodnie obsłużyć przyczepy o wysokich burtach, a także transport w przypadku tzw. przyczep skorupowych. Prędkość wyładunku sięga kilku tysięcy litrów na minutę, co skraca postoje i podnosi ogólną wydajność pracy. Sterowanie otwarciem ślimaka wyładowczego odbywa się z kabiny, a odpowiedni kąt obrotu rury sprawia, że operator może łatwo dopasować pozycję do ustawienia środka transportu.

Do kombajnu CX5.80 można agregować różne przystawki żniwne. Najczęściej stosowane są klasyczne hedery do zbioru zbóż o szerokości od około 4,5 do ponad 7,3 metra (w zależności od mocy, szerokości dróg lokalnych oraz organizacji transportu). Heder może być wyposażony w stół do rzepaku z bocznymi nożami, który ogranicza straty nasion podczas koszenia tej wymagającej rośliny. W niektórych konfiguracjach możliwe jest także zastosowanie przystawek do kukurydzy, choć najczęściej do tej uprawy wybiera się modele specjalnie do niej przystosowane.

Kabina, ergonomia i systemy elektroniczne

Kabina kombajnu CX5.80 stanowi jedno z najważniejszych miejsc, w których widać rozwój technologiczny ostatnich lat. Jest przestronna, dobrze wyciszona i zapewnia szerokie pole widzenia na heder, wyładunek oraz otoczenie. Szyby o dużej powierzchni, dobrze rozmieszczone lusterka i możliwość wyposażenia kombajnu w kamerę wizyjną (np. do obserwacji tylnej części maszyny lub rury wyładowczej) znacząco ułatwiają operatorowi pracę.

Fotel operatora, często pneumatyczny, zapewnia amortyzację i możliwość regulacji w wielu płaszczyznach. Zastosowanie klimatyzacji, dobrego systemu wentylacji i ogrzewania sprawia, że kombajnista może utrzymać wysoką koncentrację nawet przy długotrwałej pracy. Konsola sterująca oraz joystick wielofunkcyjny umożliwiają obsługę większości funkcji z jednego miejsca: regulację prędkości jazdy, włączanie i wyłączanie zespołu żniwnego, zmianę prędkości bębna, sterowanie rurą wyładowczą i innymi elementami.

Elektronika kombajnu obejmuje monitor (np. IntelliView), na którym prezentowane są najważniejsze parametry pracy: prędkość, obciążenie silnika, ustawienia sit i nadmuchu, prędkość bębna, poziom napełnienia zbiornika ziarna, a także informacje o ewentualnych awariach czy komunikaty serwisowe. W wielu wersjach dostępne są funkcje rolnictwa precyzyjnego, takie jak automatyczne prowadzenie po sygnale GPS, dokumentowanie plonów (mapy plonów), czy możliwość komunikacji z systemami zarządzania gospodarstwem.

Warto też wspomnieć o ergonomicznych detalach: pojemnikach na dokumenty, uchwytach na napoje, gniazdach elektrycznych 12 V, a także o odpowiednim rozmieszczeniu przełączników. Wszystko to ma wpływ na komfort pracy i produktywność. Współczesne kombajny, takie jak CX5.80, coraz bardziej przypominają mobilne biura, w których operator nie tylko steruje maszyną, ale również zarządza procesem zbioru danych o plonach i warunkach polowych.

Najważniejsze dane techniczne (orientacyjne)

• Moc silnika: ok. 258–275 KM (zależnie od wersji i normy emisji).
• Typ omłotu: bęben młócący z klawiszowymi wytrząsaczami.
• Liczba wytrząsaczy: najczęściej 5 klawiszy o dużej długości.
• Pojemność zbiornika ziarna: ok. 6500–8000 l.
• Szerokość robocza hederu: zwykle 4,5–7,3 m.
• Napęd: hydrostatyczny, z możliwością wyboru prędkości roboczej i transportowej.
• Norma emisji spalin: w nowszych wersjach Stage IV/Stage V, z systemem SCR.
• Wyposażenie opcjonalne: napęd na wszystkie koła, klimatyzacja, fotel pneumatyczny, systemy automatycznego prowadzenia, rozdrabniacz słomy, rozrzutnik plew i inne.

Zastosowanie, warunki pracy, zalety i wady kombajnu CX5.80

Gdzie i do czego wykorzystuje się New Holland CX5.80

Kombajn zbożowy CX5.80 znajduje zastosowanie przede wszystkim w średnich i większych gospodarstwach rolnych, gdzie struktura zasiewów jest zróżnicowana, a sezon żniwny wymaga szybkiej i niezawodnej pracy maszyn. Najczęściej kombajn ten pracuje przy zbiorze pszenicy, jęczmienia, pszenżyta, żyta, owsa, ale także rzepaku i innych roślin drobnonasiennych, po odpowiednim doposażeniu w przystawkę lub stół żniwny.

Maszyna ta dobrze sprawdza się w warunkach Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie pola są często średniej wielkości, o zróżnicowanej topografii, a gospodarstwa łączą własną produkcję z usługami żniwnymi. CX5.80 ze względu na swoje rozmiary i moc jest wystarczająco wydajny, aby obsłużyć duży areał, a jednocześnie na tyle kompaktowy, by poradzić sobie z mniejszymi działkami, drogami o ograniczonej szerokości czy polami pociętymi miedzami i zadrzewieniami.

Kombajn ten bywa również wykorzystywany przez firmy usługowe świadczące usługi żniwne na rzecz innych rolników. Dzięki zastosowaniu systemów rolnictwa precyzyjnego umożliwia rejestrowanie danych o plonach, które coraz częściej są podstawą do podejmowania decyzji agronomicznych w kolejnych sezonach. W warunkach bardziej intensywnej produkcji, gdzie stawia się na wysokie plony i precyzyjne nawożenie, informacje z kombajnu stają się ważnym elementem w planowaniu.

Warunki terenowe i klimatyczne

New Holland CX5.80 jest projektowany z myślą o pracy w szerokim spektrum warunków terenowych. Na polach płaskich jego możliwości są w pełni wykorzystywane, ale dobrze spisuje się też na lekkich pochyłościach. W wersjach wyposażonych w system poziomowania sit lub, w niektórych konfiguracjach, w rozwiązania kompensujące nierówności terenu, można znacząco ograniczyć straty ziarna i zapewnić równomierny przepływ masy.

W klimacie umiarkowanym kombajn musi radzić sobie zarówno z upałami i suchymi plonami, jak i z wilgotniejszym zbożem czy rzepakiem po deszczach. Dlatego istotna jest odpowiednia wydajność układu chłodzenia silnika oraz konstrukcja wlotów powietrza ograniczająca zapychanie się pyłem i plewami. Istotnym elementem jest także system czyszczenia chłodnic, który w wielu nowoczesnych kombajnach pozwala na automatyczne odwracanie kierunku przepływu powietrza w celu wydmuchania zanieczyszczeń.

Na glebach ciężkich, wilgotnych, a także na polach po deszczu, przydatny okazuje się napęd na wszystkie koła lub przynajmniej zastosowanie odpowiednio szerokich opon, które zmniejszają nacisk jednostkowy na grunt. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko ugrzęźnięcia oraz ogranicza ugniatanie gleby, co ma znaczenie dla przyszłych plonów. W trudniejszych warunkach terenowych operator kombajnu musi także zwracać uwagę na optymalne ustawienie prędkości jazdy i wysokości cięcia, aby ograniczyć zapychanie się zespołu żniwnego.

Najważniejsze zalety New Holland CX5.80

Do kluczowych zalet kombajnu CX5.80 można zaliczyć:

• Uniwersalność – możliwość zbioru szerokiego wachlarza roślin zbożowych i oleistych po odpowiednim przygotowaniu maszyny.
• Wydajność w swojej klasie – kombajn jest w stanie obsłużyć znaczący areał w stosunkowo krótkim czasie, przy zachowaniu wysokiej jakości omłotu.
• Niezawodność konstrukcji – wykorzystanie sprawdzonych podzespołów mechanicznych i silników FPT sprzyja długoletniej eksploatacji.
• Komfort pracy operatora – przestronna, dobrze wyciszona kabina, ergonomiczny joystick, klimatyzacja, czytelny monitor.
• Elastyczność wyposażenia – szeroka gama opcji, takich jak różne hedery, stół do rzepaku, rozdrabniacz słomy, systemy automatycznego prowadzenia.
• Jakość omłotu i czystość ziarna – rozbudowany system młócący i czyszczący, możliwość precyzyjnego ustawienia parametrów.
• Serwis i dostępność części – rozbudowana sieć dealerów New Holland w Polsce i Europie, co ułatwia utrzymanie maszyny w sprawności.
• Możliwość integracji z rolnictwem precyzyjnym – rejestracja plonów, współpraca z systemami GPS, dokumentacja zabiegów.

Zaletą, którą docenia wielu użytkowników, jest również stosunkowo prosta obsługa codzienna. Dostęp do punktów smarowania, filtrów i elementów wymagających kontroli jest zazwyczaj dobrze przemyślany. Składane osłony, podesty serwisowe i poręcze ułatwiają bezpieczne wykonywanie prac konserwacyjnych. Ma to duże znaczenie w czasie żniw, gdy każda godzina postoju jest cenna.

Wady i ograniczenia kombajnu CX5.80

Mimo licznych zalet, CX5.80 – jak każda maszyna – ma również swoje ograniczenia. Wśród najczęściej wymienianych wad i wyzwań użytkowych znajdują się:

• Ograniczona przepustowość w porównaniu z największymi kombajnami rotorowymi – w gospodarstwach o bardzo dużej powierzchni może okazać się niewystarczający.
• Wysoki koszt zakupu – nowoczesny kombajn klasy CX5.80 to znacząca inwestycja, choć relatywnie niższa niż w przypadku największych modeli.
• Kompleksowość elektroniki – rozbudowane systemy mogą sprawiać trudności użytkownikom przyzwyczajonym do prostszych maszyn, a awarie elektroniki bywają uciążliwe.
• Zużycie paliwa – choć zoptymalizowane, przy intensywnej pracy spalanie może być wysokie w ujęciu bezwzględnym, co jest typowe dla maszyn tej klasy.
• Wymóg stosowania AdBlue (w nowszych wersjach) – dodatkowy element obsługi, konieczność zaopatrzenia się w płyn i dbałość o stan systemu SCR.
• Ograniczona zwrotność w bardzo małych działkach – pomimo wspomagania skrętu, dla niektórych gospodarstw z bardzo rozdrobnioną strukturą pól kombajn może być zbyt duży.

Warto jednak zauważyć, że wiele z tych ograniczeń jest naturalną konsekwencją klasy maszyny i zastosowania nowoczesnych technologii. Dla gospodarstw o odpowiednim areale i zapleczu finansowym CX5.80 jest często optymalnym kompromisem między wydajnością a kosztami.

Eksploatacja, serwis i trwałość

Prawidłowa eksploatacja kombajnu CX5.80 wymaga regularnego wykonywania przeglądów okresowych, smarowania wskazanych punktów i terminowej wymiany elementów eksploatacyjnych, takich jak paski napędowe, łańcuchy, łożyska czy noże rozdrabniacza słomy. Dobrą praktyką jest przygotowanie kombajnu do sezonu żniw jeszcze przed jego rozpoczęciem, tak aby w czasie intensywnej pracy ograniczyć ryzyko przestojów do minimum.

Trwałość maszyny zależy w dużej mierze od warunków pracy i sposobu użytkowania. Kombajn pracujący przez kilka tygodni w roku, odpowiednio garażowany i konserwowany, może bez poważniejszych remontów służyć przez wiele sezonów. Z kolei egzemplarze eksploatowane intensywnie, często w usługach na dużym areale, będą wymagały częstszych napraw i wymiany części. Istotnym czynnikiem jest również jakość paliwa, olejów i materiałów eksploatacyjnych – oszczędności w tym obszarze mogą przełożyć się na szybsze zużycie podzespołów.

W przypadku New Holland CX5.80 atutem jest dobrze rozwinięta sieć dealerska w Polsce i innych krajach europejskich. Dostęp do oryginalnych części zamiennych, serwisu gwarancyjnego i pogwarancyjnego, a także możliwość skorzystania z mobilnych serwisów terenowych, pozwala na szybkie przywrócenie maszyny do pracy. Wiele gospodarstw korzysta również z paneli serwisowych i instrukcji obsługi w formie elektronicznej, co ułatwia samodzielne wykonywanie prostszych czynności.

Rola CX5.80 w rozwoju technologii żniwnych

New Holland CX5.80 jest częścią szerszego trendu, w którym kombajny klawiszowe pozostają ważnym elementem rynku pomimo rosnącej popularności maszyn rotorowych. Wielu rolników ceni tradycyjny omłot bębnowy za łagodniejsze traktowanie słomy, co jest istotne w gospodarstwach wykorzystujących słomę jako paszę, ściółkę lub surowiec do produkcji biomasy. Kombajny tej klasy łączą zatem nowoczesną elektronikę, systemy automatyki i komfort pracy z klasyczną mechaniką omłotu.

Model CX5.80 jest również przykładem, jak nowe standardy emisji spalin i rosnące wymagania dotyczące efektywności paliwowej wpływają na konstrukcję maszyn rolniczych. Zastosowanie silników z systemem SCR, rozbudowanej elektroniki i precyzyjnych systemów sterowania to efekty zarówno norm prawnych, jak i dążenia do ograniczenia kosztów eksploatacji oraz wpływu rolnictwa na środowisko.

W perspektywie kolejnych lat można oczekiwać dalszej ewolucji tej klasy kombajnów: jeszcze większej integracji z systemami zarządzania gospodarstwem, rozwoju automatycznych funkcji ustawień (np. samoczynne dostosowywanie parametrów omłotu do aktualnych warunków), a także wykorzystania analityki danych z wielu sezonów. New Holland CX5.80 jest jednym z etapów tej ewolucji, a zdobyte dzięki niemu doświadczenia są wykorzystywane w projektowaniu kolejnych generacji kombajnów.

Znaczenie dla gospodarstw średniej wielkości

Dla wielu gospodarstw o średnim areale CX5.80 to kluczowa inwestycja, często decydująca o organizacji całej kampanii żniwnej. Dzięki tej maszynie rolnik uniezależnia się od zewnętrznych usług żniwnych, co daje większą elastyczność w wyborze terminu zbioru i lepsze dostosowanie do lokalnych warunków pogodowych. Zbiór we właściwym momencie ma bezpośredni wpływ na plon, jakość ziarna, poziom strat i zawartość wilgoci, a w konsekwencji na wynik ekonomiczny całego gospodarstwa.

Posiadanie własnego kombajnu takiej klasy pozwala również lepiej planować płodozmian, struktury zasiewów i inwestycje w infrastrukturę przechowalniczą. Zwiększa także atrakcyjność gospodarstwa jako partnera w lokalnym łańcuchu dostaw – rolnik może nie tylko dostarczyć surowiec, ale także zaoferować sąsiadom usługi zbioru. W wielu regionach Polski i Europy powstały nieformalne sieci współpracy, w których kombajny takie jak CX5.80 krążą od gospodarstwa do gospodarstwa, zapewniając sprawny przebieg żniw.

Wymiar ekonomiczny inwestycji w kombajn jest oczywiście kluczowy. W analizie opłacalności bierze się pod uwagę koszty zakupu, amortyzację, wydatki na paliwo, serwis, części zamienne, ale także wartość odsprzedaży po kilku lub kilkunastu sezonach. New Holland, jako jedna z wiodących marek na rynku, zazwyczaj utrzymuje dobrą wartość maszyn używanych, co dla wielu gospodarstw ma istotne znaczenie przy planowaniu inwestycji.

New Holland CX5.80 pozostaje więc symbolem nowoczesnego, ale wciąż opartego na klasycznym omłocie rolnictwa, w którym wydajność, wydajność pracy i komfort operatora łączą się z dbałością o jakość ziarna oraz efektywne wykorzystanie zasobów gospodarstwa. Dla wielu rolników to nie tylko narzędzie pracy, ale także wyraźny krok w stronę profesjonalizacji i unowocześnienia całej produkcji roślinnej.