Case IH Farmall 115U to nowoczesny ciągnik rolniczy klasy średniej, który łączy w sobie zwrotność, komfort i wystarczającą moc do szerokiego zakresu prac w gospodarstwach o zróżnicowanym profilu. Maszyna ta powstała jako odpowiedź na potrzeby rolników szukających uniwersalnego ciągnika do uprawy, prac zielonkarskich, transportu oraz obsługi ładowacza czołowego. Dzięki przemyślanej konstrukcji, relatywnie prostemu serwisowi oraz dobremu stosunkowi mocy do masy, Farmall 115U zdobył uznanie zarówno w mniejszych, jak i średnich gospodarstwach rodzinnych, a także w firmach usługowych. W poniższym tekście omówione zostaną jego cechy konstrukcyjne, historia i miejsce w ofercie Case IH, zastosowanie w praktyce, zalety i wady, a także kluczowe dane techniczne oraz mniej oczywiste ciekawostki.

Historia serii Farmall i miejsce modelu 115U w ofercie Case IH

Seria Farmall ma swoje korzenie w pierwszej połowie XX wieku, kiedy to firma International Harvester wprowadziła na rynek jedne z najbardziej rozpoznawalnych ciągników rolniczych w Ameryce Północnej. Marka Farmall szybko stała się symbolem wszechstronnego traktora dla gospodarstw rodzinnych, umożliwiającego wykonywanie różnych prac – od orki, przez siew, aż po pielęgnację upraw i transport.

Po połączeniu International Harvester z Case powstała marka Case IH, która kontynuowała tradycję Farmall, dostosowując ją do współczesnych wymagań. Dzisiejsze Farmalle to zupełnie inne konstrukcje niż ich historyczni poprzednicy, ale idea pozostała podobna: mają to być ciągniki kompaktowe lub średniej mocy, łatwe w obsłudze, a przy tym wystarczająco wydajne, by poradzić sobie z wymagającymi zadaniami w gospodarstwie.

Case IH Farmall 115U należy do serii Farmall U, która plasuje się w segmencie ciągników o mocy około 100–120 KM. Litera „U” w nazwie oznacza charakter uniwersalny – maszyna ma być kompromisem pomiędzy ciągnikiem pomocniczym a głównym ciągnikiem w średnim gospodarstwie. W wielu krajach europejskich właśnie modele z tej serii są sercem flot w gospodarstwach nastawionych na produkcję mleka, hodowlę bydła czy mieszany profil upraw.

Wprowadzenie Farmalla 115U było elementem strategii Case IH nastawionej na umocnienie pozycji w segmencie ciągników średniej mocy. Producent celował w użytkowników poszukujących maszyny bardziej zaawansowanej niż najprostsze ciągniki podstawowe, ale jednocześnie nie tak skomplikowanej i kosztownej jak duże modele o ponad 200 KM. Dlatego 115U otrzymał nowoczesną, komfortową kabinę, rozsądną elektronikę, wielofunkcyjny układ hydrauliczny oraz przyjazne dla operatora sterowanie, przy zachowaniu konstrukcji, którą można serwisować w większości standardowych warsztatów rolniczych.

Budowa, cechy konstrukcyjne i komfort pracy

Silnik i układ napędowy

Case IH Farmall 115U jest napędzany czterocylindrowym silnikiem wysokoprężnym o pojemności około 3,4–3,6 litra (w zależności od wersji i roku produkcji), wyposażonym w turbodoładowanie i układ wtryskowy dostosowany do norm emisji spalin obowiązujących na danym rynku (najczęściej Stage IIIB lub Stage IV/Tier 4). Moc maksymalna oscyluje w granicach 110–115 KM, co stanowi złoty środek dla ciągnika, który ma pracować zarówno w lżejszych, jak i bardziej wymagających zadaniach polowych.

Zastosowanie nowoczesnego układu wtryskowego common rail oraz systemu oczyszczania spalin (zwykle z wykorzystaniem technologii SCR oraz filtra cząstek stałych w nowszych wersjach) pozwoliło na obniżenie emisji i zużycia paliwa. Silnik charakteryzuje się dobrą elastycznością, co jest szczególnie ważne przy pracy z maszynami wymagającymi stabilnej mocy przy zmiennym obciążeniu, takimi jak prasy rolujące, kosiarki czy rozrzutniki obornika.

Przeniesienie napędu w Farmallu 115U zrealizowane jest za pomocą skrzyni mechanicznej z możliwością wyboru wersji z przekładnią typu semi-powershift (najczęściej 16×16 lub 24×24 z biegami pełzającymi). Daje to możliwość płynnego dostosowania prędkości roboczej do warunków pracy. W wersjach bogatszych dostępny jest elektrohydrauliczny rewers przy kierownicy, ułatwiający szybką zmianę kierunku jazdy, co ma ogromne znaczenie podczas manewrowania z ładowaczem czołowym lub przy pracach na podwórzu gospodarskim.

Układ hydrauliczny i podnośnik

Układ hydrauliczny w Case IH Farmall 115U zaprojektowano z myślą o uniwersalności. Zazwyczaj stosowana jest pompa o wydajności rzędu 60–80 l/min, która zasila zarówno podnośnik, jak i zewnętrzne zawory hydrauliczne. Liczba wyjść hydraulicznych może się różnić, ale typowe konfiguracje obejmują 2–3 pary z tyłu oraz możliwość dołożenia wyjść do obsługi ładowacza. Taka konfiguracja pozwala współpracować z wieloma nowoczesnymi maszynami, jak przyczepy z hydraulicznym sterowaniem klap, agregaty uprawowo-siewne czy ładowacze wielofunkcyjne.

Tylny podnośnik kategorii II/III ma udźwig sięgający zwykle około 4,4–5 t, co w zupełności wystarcza do większości narzędzi, z jakimi spotykamy się w segmencie mocy około 115 KM. W praktyce oznacza to możliwość współpracy z czteroskibowym pługiem obracalnym, agregatem uprawowym o szerokości 3 m, siewnikiem zbożowym, rozsiewaczem nawozów o dużej pojemności czy cięższą broną talerzową. Sterowanie podnośnikiem odbywa się za pomocą wygodnej dźwigni lub panelu w kabinie, a system klasycznego EHR (elektrohydrauliczna regulacja podnośnika) w bogatszych wersjach umożliwia precyzyjne ustawienie głębokości pracy i szybkie reagowanie na zmieniające się warunki glebowe.

Kabina i ergonomia

Kabina Farmalla 115U jest jednym z kluczowych elementów wyróżniających ten model na tle prostszych rozwiązań. Została zaprojektowana tak, aby zapewnić operatorowi dobrą widoczność w każdym kierunku, zarówno na osprzęt tylny, jak i przedni, co ma znaczenie przy pracy z ładowaczem czołowym. Słupki kabiny są stosunkowo wąskie, a duże powierzchnie przeszklone ułatwiają obserwację otoczenia. W wielu egzemplarzach stosuje się dodatkową szybę dachową, która poprawia wgląd na narzędzia zawieszone na ładowaczu podczas podnoszenia.

Wnętrze kabiny wyposażono w wygodny fotel z możliwością regulacji, często w wersji pneumatycznej, oraz odpowiednio rozmieszczone dźwignie i przyciski. Zadbano o intuicyjne rozmieszczenie elementów sterujących – rewers przy kierownicy, główna dźwignia zmiany biegów po prawej stronie, panel EHR, pokrętła klimatyzacji i ogrzewania również po prawej ręce operatora. Dzięki temu obsługa jest naturalna, a operator szybko przyzwyczaja się do układu.

Dodatkowym atutem jest wyciszenie kabiny na przyzwoitym poziomie, co wpływa na komfort przy wielogodzinnej pracy. Obecność klimatyzacji i wydajnego układu ogrzewania pozwala na użytkowanie ciągnika w ciągu całego roku, niezależnie od warunków atmosferycznych. W wielu wersjach dostępne są także opcje takie jak radio, gniazda 12 V, a nawet przygotowanie pod systemy nawigacji, co znacząco podnosi komfort i funkcjonalność podczas długich dni roboczych.

Układ jezdny, zwrotność i bezpieczeństwo

Farmall 115U występuje jako standardowy ciągnik rolniczy z napędem na cztery koła (4WD), co zapewnia dobrą trakcję w trudniejszych warunkach polowych czy na nierównym terenie. Oś przednia często wyposażona jest w możliwość blokady mechanizmu różnicowego, współpracującą z tylną blokadą, co poprawia zdolności uciągowe podczas orki czy pracy z cięższymi maszynami uprawowymi.

Jedną z ważniejszych cech 115U jest jego zwrotność. Niewielki promień skrętu oraz możliwość zastosowania opon odpowiednich do ciasnych podwórzy sprawiają, że ciągnik dobrze radzi sobie na ograniczonej przestrzeni. To ogromny atut w gospodarstwach, gdzie trzeba manewrować między budynkami, w wąskich przejazdach czy na placach załadunkowych.

Z punktu widzenia bezpieczeństwa producent przewidział szereg rozwiązań, takich jak układ hamulcowy działający na wszystkie koła, wyraźne oświetlenie robocze i drogowe, lusterka zewnętrzne o dużej powierzchni czy możliwość montażu dodatkowych reflektorów roboczych LED. Dobre oświetlenie staje się kluczowe w okresach intensywnych prac, gdy wykorzystuje się każdą godzinę dnia, a nierzadko także część nocy.

Zastosowanie Farmalla 115U w praktyce rolniczej

Uprawa i prace polowe

Farmall 115U został zaprojektowany jako ciągnik, który poradzi sobie z typowym wachlarzem prac polowych w małych i średnich gospodarstwach. Można go zobaczyć podczas orki lekkiej i średniej z pługami 3–4 skibowymi, uprawy przedsiewnej z agregatami o szerokości 2,5–3 m, siewu zbóż oraz upraw okopowych, a także przy pracach związanych z nawożeniem mineralnym i organicznym.

Silnik o mocy około 115 KM daje wystarczający zapas do pracy z rozsiewaczami nawozów o dużej pojemności, rozrzutnikami obornika, przyczepami asenizacyjnymi o umiarkowanej pojemności czy kultywatorami. W rolnictwie intensywnym, gdzie standardem są większe maszyny, Farmall 115U często pełni rolę ciągnika pomocniczego, jednak w wielu rodzinnych gospodarstwach to właśnie on jest głównym traktorem odpowiadającym za większość prac polowych.

Produkcja mleka, hodowla i prace gospodarskie

W gospodarstwach nastawionych na produkcję mleka i hodowlę bydła rola Farmalla 115U nabiera szczególnego znaczenia. Zwrotność, komfort i wydajny układ hydrauliczny sprawiają, że ciągnik idealnie nadaje się do obsługi wozów paszowych, ładowaczy czołowych, przyczep do przewozu bel oraz różnego typu maszyn wykorzystywanych na płycie obornikowej i w obejściu.

Ładowacz czołowy montowany na Farmallu 115U pozwala realizować załadunek i rozładunek bel słomy i sianokiszonki, załadunek obornika, prace porządkowe oraz manipulacje materiałami sypkimi. Praktyka pokazuje, że połączenie ciągnika tej mocy z dobrze dobranym ładowaczem jest jednym z najbardziej uniwersalnych rozwiązań w gospodarstwach bydłowych. Operator doceni dobrą widoczność z kabiny, odpowiedni kąt skrętu kół oraz możliwość szybkiej zmiany kierunku jazdy dzięki elektrohydraulicznemu rewersowi.

Przy dystrybucji paszy Farmall 115U może współpracować z wozem paszowym o pojemności dopasowanej do wielkości stada. Silnik radzi sobie z napędem ślimaków w mieszalnikach, a układ hydrauliczny jest w stanie obsługiwać siłowniki otwierające klapy wyładunkowe czy przesuwające taśmy. Dodatkowo, możliwość pracy na niskich prędkościach jazdy oraz płynna regulacja prędkości WOM (wałka odbioru mocy) pomagają dopasować pracę do specyficznych wymagań danej maszyny.

Prace zielonkarskie i przygotowanie pasz

Farmall 115U sprawdza się również w pracach zielonkarskich, gdzie potrzebne są zarówno moc, jak i zwrotność. Można go spotkać w tandemie z kosiarkami czołowymi i tylnymi (przy odpowiednim dopasowaniu szerokości roboczej), z przetrząsaczami karuzelowymi, zgrabiarkami, a także z prasami zwijającymi i owijarkami bel. Dzięki możliwości utrzymania stałej prędkości WOM, ciągnik dobrze współpracuje z maszynami, które wymagają stabilnego napędu dla uzyskania wysokiej jakości paszy.

W praktyce wielu rolników wykorzystuje Farmalla 115U jako ciągnik odpowiedzialny za sporządzanie sianokiszonki w belach. Zestaw z prasą rolującą i owijarką pozwala na sprawne przygotowanie paszy dla bydła, a jednocześnie nie wymaga posiadania bardzo dużych, ciężkich ciągników. Przy rozsądnej konfiguracji maszyn i odpowiednich warunkach polowych, 115U jest w stanie obsłużyć całe zapotrzebowanie gospodarstwa na pasze objętościowe.

Transport i prace komunalne

Ważnym obszarem zastosowania Farmalla 115U jest również transport. Dzięki dobrze dobranym przełożeniom skrzyni biegów oraz odpowiednio wysokiej prędkości maksymalnej na drodze (zwykle 40 km/h, w zależności od rynku i specyfikacji), ciągnik radzi się sobie świetnie w roli ciągnika transportowego. Może ciągnąć przyczepy do zboża, bel, kukurydzy na kiszonkę, a także maszyny komunalne, takie jak przyczepy do wywozu odpadów zielonych czy piaskarki.

W niektórych regionach Farmall 115U znajduje również zastosowanie w firmach usługowych i komunalnych. Stosunkowo kompaktowe wymiary i dobra zwrotność czynią go przydatnym do pracy z pługami śnieżnymi, zamiatarkami, rozrzutnikami soli czy innym osprzętem komunalnym. Dzięki komfortowej kabinie operator może wykonywać swoje zadania w różnych warunkach pogodowych, również zimą.

Zalety i wady Case IH Farmall 115U

Najważniejsze zalety

Do głównych zalet Farmalla 115U zaliczyć można przede wszystkim jego uniwersalność. To ciągnik, który jest w stanie realizować większość codziennych prac w gospodarstwie – od uprawy i siewu, przez prace zielonkarskie i obsługę inwentarza, aż po transport. Jeden dobrze skonfigurowany egzemplarz może zastąpić dwa słabsze ciągniki, co w wielu gospodarstwach poprawia opłacalność inwestycji.

Drugą kluczową zaletą jest komfort pracy. Wygodna, dobrze wyciszona kabina, ergonomiczne rozmieszczenie elementów sterujących, klimatyzacja, dobry fotel, a także możliwość doposażenia w ładowacz czołowy czy dodatkowe oświetlenie – wszystko to sprawia, że operator jest w stanie pracować przez wiele godzin bez nadmiernego zmęczenia. W czasach, gdy coraz trudniej o wykwalifikowanych pracowników, komfort pracy staje się ważnym argumentem przy wyborze maszyny.

Kolejny atut to efektywny i dość oszczędny silnik. Nowoczesne jednostki napędowe, mimo rozbudowanego systemu oczyszczania spalin, potrafią pracować oszczędnie, zwłaszcza przy optymalnym obciążeniu i odpowiednim dobraniu przełożeń. Przy pracy z maszynami o stałym zapotrzebowaniu na moc, takimi jak prasy czy kosiarki, zużycie paliwa jest konkurencyjne względem innych ciągników w tej klasie mocy.

Farmall 115U ceniony jest również za zwrotność. Niewielki promień skrętu i kompaktowe gabaryty czynią go doskonałym ciągnikiem do ciasnych zagród i na niewielkie pola o skomplikowanych kształtach. To ważne zwłaszcza w regionach, gdzie działki są małe i porozdzielane licznymi drogami i miedzami.

Nie bez znaczenia jest też dostępność części zamiennych i sieci serwisowej Case IH. Dzięki obecności marki na wielu rynkach europejskich, a także działaniach niezależnych dostawców, użytkownik ma stosunkowo łatwy dostęp do części eksploatacyjnych i zamienników, co obniża koszty utrzymania maszyny.

Wady i potencjalne problemy

Mimo wielu zalet, Case IH Farmall 115U nie jest pozbawiony wad. Jedną z najczęściej wskazywanych jest złożoność systemu emisyjnego w nowszych modelach. Układy SCR, filtry DPF i inne elementy redukcji emisji, choć konieczne ze względu na prawo, mogą wymagać dodatkowej uwagi serwisowej. Przy zaniedbanej obsłudze lub stosowaniu paliwa gorszej jakości mogą pojawić się problemy z zapychaniem filtrów, koniecznością częstszych regeneracji czy nawet awariami czujników.

Kolejną kwestią, która bywa krytykowana, jest cena zakupu. Farmall 115U, jako ciągnik renomowanego producenta i dobrze wyposażony, często kosztuje więcej niż prostsze konstrukcje konkurencyjnych marek. Dla części rolników barierą może być wysoki koszt wejścia, zwłaszcza gdy porównuje się nowe maszyny. Z drugiej strony, różnicę częściowo rekompensuje wyższa wartość odsprzedaży i renomowana marka.

Niektórzy użytkownicy zwracają też uwagę na to, że w porównaniu z większymi ciągnikami segmentu Premium, Farmall 115U ma nieco skromniejsze możliwości w zakresie konfiguracji zaawansowanej elektroniki, automatyki pracy czy precyzyjnego rolnictwa. Dla gospodarstw intensywnie korzystających z technologii rolnictwa precyzyjnego może to być ograniczenie, choć producent oferuje opcje doposażenia i integracji z systemami nawigacji.

W pojedynczych relacjach użytkowników pojawiają się uwagi dotyczące drobnych usterek związanych z elektroniką sterującą, przełącznikami czy czujnikami. Nie są one jednak specyficzne wyłącznie dla tej marki – dotyczą większości współczesnych ciągników, w których elektronika odgrywa coraz większą rolę. Regularna konserwacja i korzystanie z autoryzowanego serwisu w okresie gwarancyjnym znacząco ograniczają ryzyko poważniejszych awarii.

Dane techniczne i specyfikacja przykładowej wersji

Poniżej przedstawiono orientacyjne dane techniczne typowej wersji Case IH Farmall 115U. Należy pamiętać, że konkretne parametry mogą się różnić w zależności od roku produkcji, rynku oraz indywidualnej konfiguracji:

• Moc nominalna: około 110–115 KM
• Pojemność silnika: około 3,4–3,6 l, 4 cylindry, turbodoładowanie
• Norma emisji spalin: Stage IIIB / Stage IV (w zależności od rocznika)
• Układ wtryskowy: common rail, elektronicznie sterowany
• Przekładnia: najczęściej 16×16 lub 24×24 (z biegami pełzającymi)
• Rewers: mechaniczny lub elektrohydrauliczny (w bogatszych wersjach)
• Prędkość maksymalna: do 40 km/h
• Napęd: 4×4 (przedni most napędzany, z możliwością blokady)
• Udźwig tylnego podnośnika: około 4400–5000 kg
• Układ hydrauliczny: pompa o wydajności 60–80 l/min
• Liczba par wyjść hydraulicznych: zwykle 2–3 z tyłu, możliwość montażu z przodu
• WOM: 540/540E/1000 obr./min (w zależności od wersji)
• Masa własna: około 4–4,5 t (bez obciążników i ładowacza)
• Rozstaw osi: w granicach 2,3–2,4 m (w zależności od opon i wersji)
• Długość całkowita: około 4,2–4,4 m
• Wysokość: ok. 2,5–2,7 m (zależnie od ogumienia i kabiny)

Warto podkreślić, że dane te mogą się nieznacznie różnić, a każdy egzemplarz, szczególnie na rynku wtórnym, może mieć inną konfigurację wyposażenia. Przy zakupie używanego Farmalla 115U kluczowe jest dokładne sprawdzenie numeru seryjnego, porównanie z danymi producenta oraz weryfikacja historii serwisowej.

Ciekawostki, praktyczne wskazówki i rynek wtórny

Ciekawostki konstrukcyjne i użytkowe

Jednym z interesujących aspektów Farmalla 115U jest możliwość szerokiej konfiguracji ogumienia. Użytkownik może wybrać opony typowo polowe, ułatwiające pracę na miękkich glebach, opony uniwersalne łączące cechy opon rolniczych i transportowych, a także opony przystosowane do pracy w sadach i na łąkach. Taka elastyczność sprawia, że ciągnik można dostosować do specyfiki danego gospodarstwa.

Wielu rolników zwraca uwagę na przydatność płaskiej podłogi kabiny, która ułatwia wsiadanie i wysiadanie, a także sprzątanie wnętrza. To drobny, ale ważny element przy codziennym użytkowaniu. Z kolei możliwość montażu doposażenia, takiego jak amortyzowane siedzenie pasażera, uchwyty na terminal ISOBUS czy dodatkowe schowki, czyni kabinę bardziej funkcjonalną.

Ciekawostką jest także to, że Farmall 115U bywa wykorzystywany jako ciągnik demonstracyjny przez dealerów Case IH, ze względu na swoją reprezentatywność dla segmentu średniej mocy. Potencjalni klienci mogą dzięki temu „na żywo” przekonać się, jak maszyna radzi sobie w typowych zadaniach, co nierzadko ułatwia podjęcie decyzji o zakupie.

Praktyczne wskazówki eksploatacyjne

Eksploatacja Farmalla 115U, podobnie jak każdego nowoczesnego ciągnika, wymaga przestrzegania zaleceń producenta dotyczących przeglądów i rodzaju stosowanych płynów eksploatacyjnych. Szczególnie ważne jest używanie olejów i paliw zgodnych z zaleceniami, aby nie narażać na uszkodzenia wrażliwych elementów układu wtryskowego i systemu oczyszczania spalin. Warto również dbać o regularną kontrolę filtrów powietrza, paliwa oraz oleju silnikowego.

Przy pracy z ładowaczem czołowym istotne jest odpowiednie dociążenie tylnej części ciągnika, co wpływa na stabilność i bezpieczeństwo. Zaleca się korzystanie z obciążników zaczepianych na TUZ, a także dobranie właściwego rozstawu i ciśnienia w oponach. Ponadto, przy intensywnym użytkowaniu ładowacza należy cyklicznie kontrolować stan sworzni i tulei oraz szczelność przewodów hydraulicznych.

Ważnym elementem jest również właściwe korzystanie z rewersu elektrohydraulicznego. Należy unikać gwałtownych zmian kierunku jazdy przy wysokich obrotach silnika, aby zminimalizować obciążenia dla przekładni i zwiększyć jej żywotność. Dobre praktyki obejmują redukcję prędkości przed zmianą kierunku i wykorzystywanie funkcji modulacji zmiany biegu, jeśli jest dostępna w danej wersji.

Rynek wtórny i opłacalność zakupu

Case IH Farmall 115U jest obecny na rynku wtórnym wielu krajów europejskich. Z racji popularności modelu oraz trwałości konstrukcji, sporo egzemplarzy trafia na sprzedaż po kilku latach intensywnej eksploatacji. Przy wyborze używanego ciągnika warto zwrócić uwagę na przebieg motogodzin, historię przeglądów, stan układu hydraulicznego, kondycję sprzęgła i przekładni, a także ogólny stan wizualny, który często odzwierciedla sposób traktowania maszyny.

W porównaniu z niektórymi konkurentami Farmall 115U stosunkowo dobrze trzyma wartość rynkową, co wynika z renomy marki oraz ciągłego zapotrzebowania na ciągniki tej klasy mocy. Dla rolników, którzy planują wymienić ciągnik po kilku latach, istotny jest właśnie wysoki poziom odsprzedaży. Z kolei ci, którzy kupują maszynę z myślą o użytkowaniu przez kilkanaście lat, powinni szczegółowo przeanalizować koszty utrzymania oraz przewidywany zakres napraw, zwłaszcza w obszarze elementów elektronicznych i systemu emisji spalin.

Podsumowując, Case IH Farmall 115U wypracował sobie silną pozycję na rynku ciągników średniej mocy, łącząc nowoczesne rozwiązania techniczne, komfort pracy i uniwersalność zastosowań. Dla wielu gospodarstw jest to rozsądny wybór, który przy właściwej eksploatacji i serwisie może zapewnić efektywną pracę przez długie lata.