Agencja Nieruchomości Rolnych aktualnie realizuje zadania wynikające z ustawy z 5 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418), tzw. ustawy „zabużańskiej”.

 

Osoby z uprawnieniami zabużańskimi mogą nabywać nieruchomości na własność lub współwłasność w drodze przetargu. W okresie od 2004 do końca pierwszego półrocza 2008 r. uczestniczyły one w 1 778 przetargach, z czego wygrali w 1 693. Zabużanie najczęściej brali udział w przetargach w 2005 r. – 1 563, z czego wygrali w 1 511, co stanowi ponad 89% wszystkich wygranych przez zabużan przetargów.

Powierzchnia nieruchomości sprzedana przez ANR zabużanom na własność lub współwłasność w przetargach w okresie 2004 - pierwsze półrocze 2008 r. wyniosła 5 212 ha, a jej udział w sprzedaży wszystkich gruntów przez Agencję stanowił zaledwie 1%. Poza rokiem 2005, w którym udział ten wynosił blisko 3%, w pozostałych latach wskaźnik ten kształtował się poniżej 1%. Jak wynika ze statystyki sprzedaż gruntów zabużanom z Zasobu WRSP ma charakter marginalny.

Z analizy danych dotyczących sprzedaży nieruchomości zabużanom w poszczególnych regionach wynika, że najwięcej umów zawarto w województwach dolnośląskim - 177, zachodniopomorskim - 148 i warmińsko-mazurskim - 120, zaś najmniej w świętokrzyskim - 3, lubelskim - 3 i kujawsko-pomorskim - 2. Łącznie od 2004 r. do końca czerwca 2008 r. z zabużanami zawarto 712 umów sprzedaży.. Wielkość sprzedaży kształtowała się w poszczególnych województwach podobnie jak w przypadku ilości zawartych umów, z tym że największą sprzedaż odnotowano w woj. zachodniopomorskim - 1 513 ha, warmińsko-mazurskim - 1 414 ha i dolnośląskim - 820 ha, najmniejszą w świętokrzyskim – 14 ha, lubelskim - 15 ha i kujawsko-pomorskim -24 ha.

Niezależnie od sprzedaży nieruchomości Zasobu zabużanom, Agencja zobowiązana jest przeznaczyć na Fundusz Rekompensacyjny (utworzony w celu wypłaty zabużanom rekompensat w postaci pieniężnej) wpływy ze sprzedaży nieruchomości Zasobu o powierzchni co najmniej 400 tys. ha. Sposób naliczania zobowiązania Agencji oraz wnoszenia opłat na ten Fundusz określił Minister Skarbu Państwa w drodze rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej ANR oraz gospodarki finansowej ZWRSP (roczne zobowiązanie ANR z tytułu wpłat na zasilenie Funduszu Rekompensacyjnego obliczane jest jako iloczyn 70% powierzchni gruntów sprzedanych w przetargach w danym roku obrotowym oraz średniej ceny sprzedaży jednego hektara gruntu ZWRSP z jego częściami składowymi uzyskanej w przetargach w danym roku).

Do końca września 2008 r. Agencja wpłaciła do Funduszu Rekompensacyjnego kwotę 1.113,5 mln zł, z tego:
-za 2006 r. – 452,7 mln zł,
-za 2007 r. – 580,8 mln zł,
-za I i II kwartał 2008 r. – 80 mln zł.

Zespół Analiz i Prognoz
anr.gov.pl