Po okresowym załamaniu tego rynku z lat 2004 i 2005, w latach 2006 i 2007 odnotowujemy wyraźne symptomy ożywienia popytu, zwłaszcza popytu restytucyjnego. Od początku 2006 roku wzrasta produkcja i sprzedaż ciągników, podstawowego środka mechanizacji gospodarstw rolnych. Biorąc pod uwagę starzejący się stan ciągników rolniczych przy liczbie ponad 1,3 mln sztuk i średnim wieku eksploatacji 25 lat, jest to proces bardzo pozytywny.

 

Wraz ze zwiększoną produkcją i sprzedażą ciągników nastąpiło również znaczne ożywienie zarówno produkcji, jak i sprzedaży większości innych środków mechanizacji rolnictwa.

Zmienia się również w istotny sposób zarówno podaż, jak i popyt w strukturze rynkowej ciągników rolniczych zaoferowanych na rynku krajowym w 2006 roku. Największy udział (30,7%) miały ciągniki z silnikiem o mocy 59-75 kW, które stają się obecnie dominującym i powszechnym typem środka mechanizacji w gospodarstwach rolnych.

Utrzymuje się również dość znaczny udział (19,5%) ciągników o mocy 18-37 kW. Ciągniki o mocy 75-90 kW stanowiły 14,4%, a ciągniki o mocy ponad 90kW -12,6%. Zarysowuje się stopniowo tendencja zmniejszania zakupu ciągników najmniejszych, o małej mocy do 18 kW oraz ciągników o mocy 37-59 kW. Czynniki warunkujące popyt na ciągniki o coraz większej mocy wynikają między innymi ze zmiany technologii produkcji, postępującej specjalizacji i koncentracji produkcji w rozwojowych gospodarstwach, czemu sprzyjała również poprawa koniunktury w rolnictwie w ciągu ostatnich 2 lat.

W dostawach, a szczególnie w podaży na rynek krajowy podstawowych maszyn rolniczych (ciągników, siewników nasion i kombajnów zbożowych) widać duży udział ma- szyn pochodzących z importu. Z danych szczegółowych wynika ponadto, że większość produkowanych w Polsce ciągników, kombajnów, pługów, siewników nasion i kosiarek została wyeksportowana.


Wysokość  eksportu  niektórych  maszyn  przewyższała  rozmiary  produkcji w 2006 roku, co było spowodowane reeksportem i zmianą zapasów. Świadczy to pozytywnie o polskim rynku maszyn rolniczych, który jest otwarty na wyroby zarówno produkcji rodzimej, jak i zagranicznej. Podobnie jest z maszynami używanymi, których obroty odbywają się w obu kierunkach.

Do czerwca 2007 roku cena zestawu złożonego z 39 badanych środków mechanizacji  rolnictwa  wzrosła  (w  porównaniu  do  grudnia  2006)  o  2,1%.  Jeśli z tego zestawu wyłączone zostaną kombajny zbożowe, których ceny utrzymały się niemal na tym samym poziomie, to pozostałe środki mechanizacji podrożały w tym czasie o 4,3%. W okresie 12 miesięcy (od czerwca 2006 do czerwca 2007) wzrost cen poszczególnych rodzajów oraz grup maszyn był wyższy i  zróżnicowany.  Ciągniki  i  środki  transportowe  podrożały  średnio  o  5,1%, sprzęt uprawowy o 5,8%, maszyny do siewu i sadzenia o 7,1%, a urządzenia do
produkcji zwierzęcej o 4,9%. Potaniały  natomiast (średnio o 3,3%) maszyny do zbioru roślin. Coraz większy wzrost produkcji większości maszyn rolniczych w końcu 2006 roku i w pierwszym półroczu roku 2007 wskazuje, że zarówno produkcja, jak i sprzedaż większości typów maszyn rolniczych będzie powoli rosnąć zarówno w 2007 roku, jak i w roku następnym. Czynnikami stymulującymi wzrost popytu na sprzęt rolniczy będzie z jednej strony konieczność odtworzenia zużytych zasobów środków mechanizacji, z drugiej zaś - rosnące wypłaty w ramach Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej.

Biuletyn Informacyjny ARR - 10.2007

Prof. dr hab. Aldon Zalewski
Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
Państwowy Instytut Badawczy